༣. ཨེ་ར་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

དུ་ཀྑཱ ཀཱ་མཱ ཨེ་ར་ཀཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨེ་ར་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠུ ཀི་ཉྩི དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ‘‘ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སཱ་རཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ག་མ་ན་མ་གྒཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ས་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏེ་ན ཏ་ཐཱ་ཀ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. སོ ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཡཱ་ཝ ད་སྶ་ནུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨེ་ར་ཀོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཨི་ཏི་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་སུ པ་ར་མེ་ན ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀུ་ལེ་ན རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཝ་ཡེ་ན ཀོ་ས་ལླེ་ན ཙ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ དཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཝཱ་ཧ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སེ་ན གེ་ཧེ ཝ་ས་ནྟོ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠུ་ནཱ སཾ་སཱ་རེ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི, ཏ་སྶ ས་ཏྠཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པ་ཡ་དི་ཝ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཧཱ་སི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ‘‘དུ་ཀྑཱ ཀཱ་མཱ ཨེ་ར་ཀཱ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧཱ་སི’’ནྟི སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༥.༣༢-༣༦) –

‘‘ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ་ན ན་དི་ཀཾ, ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ཙ་ཀྑུ་མཱ;

ཏ་མ་དྡ་སཱ་སིཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, སི་དྡྷ་ཏྠཾ ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཾ.

‘‘ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀ་མཱ་དཱ་ཡ, ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཏཾ པ་ཐཾ;

ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡིཾ.

‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཀ་མྨ་མ་ཀ་རིཾ ཏ་དཱ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, མ་གྒ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་ཀ་པྤ་མྷི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་སིཾ ཛ་ནཱ་དྷི་པོ;

ནཱ་མེ་ན སུ་པྤ་བུ་དྡྷོ་ཏི, ནཱ་ཡ་ཀོ སོ ན་རི་སྶ་རོ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –

༩༣. ‘‘དུ་ཀྑཱ ཀཱ་མཱ ཨེ་ར་ཀ, ན སུ་ཁཱ ཀཱ་མཱ ཨེ་ར་ཀ;

ཡོ ཀཱ་མེ ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, དུ་ཀྑཾ སོ ཀཱ་མ་ཡ་ཏི ཨེ་ར་ཀ;

ཡོ ཀཱ་མེ ན ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, དུ་ཀྑཾ སོ ན ཀཱ་མ་ཡ་ཏི ཨེ་ར་ཀཱ’’ཏི. –

ཏ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཾ པ་ཙྩུ་དཱ་ཧཱ་སི.

ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ ཀཱ་མཱཏི ཨི་མེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ, དུ་ཀྑཱ དུ་ཀྑ་མཱ དུ་ཀྑ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་ཙི. ༤༡༧; མ. ནི. ༡.༢༣༤). ཨེ་ར་ཀཱཏི པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི, པ་ཙྪཱ པ་ན ཐེ་རོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ན ཀ་ཐེ་སི. ན སུ་ཁཱ ཀཱ་མཱཏི ཀཱ་མཱ ནཱ་མེ་ཏེ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ སུ་ཁཱ ན ཧོ་ནྟི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ པ་ན སུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ, དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༤.༢༥༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ༥༣; ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༦). ཡོ ཀཱ་མེ ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, དུ་ཀྑཾ སོ ཀཱ་མ་ཡ་ཏཱིཏི ཡོ ས་ཏྟོ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཀཱ་མ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀཱ་མ་ནཾ ས་མྤ་ཏི ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཏཱ་ཡ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྑཾ. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ པ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ. ཨི་ཏི སོ དུ་ཀྑ་ས་བྷཱ་ཝཾ དུ་ཀྑ་ནི་མི་ཏྟཾ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ཀཱ་མ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏ་རཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཉཱ་པེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཨེ་ར་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.