༨. པ་སཱུ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༣༡. ཨི་དྷེ་ཝ སུ་དྡྷཱིཏི པ་སཱུ་ར་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ པ་སཱུ་རོ ནཱ་མ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ མ་ཧཱ་ཝཱ་དཱི, སོ ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཝཱ་དེ་ན ཨ་གྒོ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶ ཛ་མྦུ་པ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨེ་ཝཾ མ་མཱ་པི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཾ དྷ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པ་ཊི་ཝཱ་དཾ ཨ་ནཱ་སཱ་དེ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ཝཱ་ལི་ཀ་ཏྠ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱ་ཁཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝཱ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ, སོ ཨི་མཾ སཱ་ཁཾ བྷ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཏཾ ཋཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏཾ དཱ་ར་ཀཱ’’ཏི, ཏེ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ནཾ ཏུ་མྷེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པཱ་དེ་ཧི བྷ་ཉྫ་ཐ, ‘ཝཱ་ད་ཏྠི་ཀོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’ཏི ཙ བྷ་ཎ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ བྷ་གྒཾ སཱ་ཁཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ་ནི་དཾ ཀཱ་རི་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ པ་མུ་དི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་མ ཛ་ཡཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཙ པ་རཱ་ཛ་ཡཾ པ་ཎྜི་ཏཱ པ་སྶ་ནྟཱུ’’ཏི པ་ཉྷ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ ཀཱ་ར་ཎི་ཀེ ཨཱ་ནེ་ཏུཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱི་ཐི་སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ཙ་ཙྩ་རེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་ཧ ཝཱ་དེ པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷོ་ནྟོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱུ’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི. ‘‘པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི སཱ་ས་ནེ པ་ས་ནྣཱ་པི ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་པི བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་སཱུ་རོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡོ ཛ་ན་བྱཱ་ཀུ་ལ་ཉྩ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.

པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ, བྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, མ་ཡ྄ཧཾ ཛ་མྦུ་དྷ་ཛཾ བྷ་ཉྫཱ་པེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཧོ་ཏུ ནོ, བྷོ, ཀཱ་ཙི ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཧོ་ཏུ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ’’ཏི ཙ ཐེ་རེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ ‘‘ཏྭཾ, ས་མ་ཎ, པུ་ཙྪ, ཨ་ཧཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ནཾ ཐེ་རོ ཨ་ཝ་ཙ ‘‘ཀིཾ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ, དུ་ཀྐ་རཾ པུ་ཙྪཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན’’ནྟི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ བྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, པུ་ཙྪཱ་ཡ ཀིཾ དུ་ཀྐ་རཾ. ཏཾ ཡོ ཧི ཀོ་ཙི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ, ཏྭཾ པུ་ཙྪ, ཨ་ཧཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ‘‘སཱ་དྷུ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑུ ཋཱ་ནེ སཱ་ཁཾ བྷ་ཉྫཱ་པེ་སཱི’’ཏི ཝི་མྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀོ པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་མོ’’ཏི. ‘‘ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གོ པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་མོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༦༣) ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རེ ཝི་རུ་དྡྷ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་རཱ་ཛ་ཡཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཙི་ཏྲ་ཝི་ཙི་ཏྲཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན བྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་མཾ ན ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ, ན ཝ་དེ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡཱ་ཝ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ་དེ དོ་ས’’ནྟི པ་ཉྷ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ ཨཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ, ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ས་ཧ་སཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཀུ་ཏོ? ན་ནུ ཏེ ཨ་གཱ་རི་ཀཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ན ཏེ ཝེ ཀཱ་མཱ ཡཱ་ནི ཙི་ཏྲཱ་ནི ལོ་ཀེ,

ས་ངྐ་པྤ་རཱ་ག་ཉྩ ཝ་དེ་སི ཀཱ་མཾ;

ས་ངྐ་པྤ་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཝི་ཏ་ཀྐེ,

བྷི་ཀྑུ་པི ཏེ ཧེ་སྶ་ཏི ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༣༤);

ཨ་ཐ ཐེ་རོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ་དེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ, ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གཾ པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་མཾ ན ཝ་དེ་སི, ཙི་ཏྲ་ཝི་ཙི་ཏྲཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཐེ་རོ ཡཱ་ཝ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎཱ་ཐ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ་དེ དོ་ས’’ནྟི པ་ཉྷ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ ཨཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ པ་སཱུ་ར, ཏ་ཝ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘སོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་སྶ་ཏི ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝཱ སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ས་ཏྠུ་བྷཱ་ཝོ ཀུ་ཏོ, ན་ནུ སོ ཨ་གཱ་རི་ཀོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཏེ ཝེ ཀཱ་མཱ ཡཱ་ནི ཙི་ཏྲཱ་ནི ལོ་ཀེ,

ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གཾ ན ཝ་དེ་སི ཀཱ་མཾ;

པ་སྶ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི,

སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི.

‘‘གྷཱ་ཡ་ནྟོ ག་ནྡྷཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི,

སཱ་ཡ་ནྟོ ར་སཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི;

ཕུ་ས་ནྟོ ཕ་སྶཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི,

ས་ཏྠཱ་པི ཏེ ཧེ་སྶ་ཏི ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ནི་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ མ་ཧཱ་ཝཱ་དཱི, ཨི་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱ་ད་ས་ཏྠཾ སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཏ་ཏྠ ལཱ་ལུ་དཱ་ཡིཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ཡཱུ་པ་པ་ནྣཾ ས་རཱི་རཱ་ཀཱ་རཱ་ཀ་པྤེ་སུ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ མ་ཧཱ་ཝཱ་དཱི’’ཏི མ་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ལི་ངྒེ་ན ཏཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝཱ་དཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་གྒྷོ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི མུ་ཁ་བ་ནྡྷ་མ་སྶ ཨ་ཀཱ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཱུ་གོ ཝི་ཡ ནི་སཱི་དི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི པུ་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ མུ་ཁཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་དེ་ཧི, བྷོ པ་སཱུ་ར, ཝ་དེ་ཧི, བྷོ པ་སཱུ་རཱ’’ཏི ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཀིཾ པ་སཱུ་རོ ཝ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སི.

ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པོ – ཨི་མེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དྷེ་ཝ སུ་དྡྷཱི ཨི་ཏི ཝཱ་ད་ཡ་ནྟི ནཱ་ཉྙེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་སུ་དྡྷི་མཱ་ཧུ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠཱ་རཱ་དཱི་ནི ནི་སྶི་ཏཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘‘ཨེ་ས ཝཱ་དོ སུ་བྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་བྷཾ ཝ་དཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ཐཱུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩེ་སུ ནི་ཝི་ཊྛཱ.

༨༣༢. ཨེ་ཝཾ ནི་ཝི་ཊྛཱ ཙ – ཏེ ཝཱ་ད་ཀཱ་མཱཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ བཱ་ལཾ ད་ཧ་ནྟཱི མི་ཐུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙནྟི ‘‘ཨ་ཡཾ བཱ་ལོ ཨ་ཡཾ བཱ་ལོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བཱ་ལཾ ད་ཧ་ནྟི, བཱ་ལ་ཏོ པ་སྶ་ནྟི. ཝ་ད་ནྟི ཏེ ཨ་ཉྙ་སི་ཏཱ ཀ་ཐོ་ཛྫནྟི ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ ནི་སྶི་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ད་ནྟི. པ་སཾ་ས་ཀཱ་མཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝ་དཱ་ནཱཏི པ་སཾ་ས་ཏྠི་ཀཱ ཨུ་བྷོ་པི ‘‘མ་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཝཱ་དཱ པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ.

༨༣༣. ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་ནེ་སུ ཙ ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཨེ་ཝ – ཡུ་ཏྟོ ཀ་ཐཱ་ཡནྟི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཡུ་ཏྟོ ཀ་ཐཱ་ཡནྟི ཝི་ཝཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ. པ་སཾ་ས་མི་ཙྪཾ ཝི་ནི་གྷཱ་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་སཾ་སཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་བྦེ་ཝ ས་ལླཱ་པཱ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཝི་ནི་གྷཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི. ཨ་པཱ་ཧ་ཏ་སྨིནྟི པ་ཉྷ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀེ་ཧི ‘‘ཨ་ཏྠཱ་པ་ག་ཏཾ ཏེ བྷ་ཎི་ཏཾ, བྱ་ཉྫ་ནཱ་པ་ག་ཏཾ ཏེ བྷ་ཎི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་པ་ཧཱ་རི་ཏེ ཝཱ་དེ. ནི་ནྡཱ་ཡ སོ ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་ཧ་ཏ་སྨི་ཉྩ ཝཱ་དེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ནི་ནྡཱ་ཡ སོ ཀུ་པྤ་ཏི. ར་ནྡྷ་མེ་སཱིཏི པ་ར་སྶ ར་ནྡྷ་མེ་ཝ ག་ཝེ་ས་ནྟོ.

༨༣༤. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཀུ་པྤ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཡ་མ་སྶ ཝཱ་དནྟི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཧཱི་ན་མཱ་ཧུ ཨ་པཱ་ཧ་ཏནྟི ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དི་ཏོ ཨ་པཱ་ཧ་ཏཾ པ་རི་ཧཱི་ནཾ ཝ་ད་ནྟི. པ་རི་དེ་ཝ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ནི་མི་ཏྟཾ སོ ‘‘ཨ་ཉྙཾ མ་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི. སོ་ཙ་ཏཱིཏི ‘‘ཏ་སྶ ཛ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ སོ་ཙ་ཏི. ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ མ་ནྟི ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘སོ མཾ ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི.

༨༣༥. ཨེ་ཏེ ཝི་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་མ་ཎཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཨུ་གྒྷཱ་ཏི ནི་གྷཱ་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཝཱ་དེ་སུ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་གྒྷཱ་ཏཾ ནི་གྷཱ་ཏ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཨུ་གྒྷཱ་ཏཱི ནི་གྷཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཝི་ར་མེ ཀ་ཐོ་ཛྫནྟི པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ ཀ་ལ་ཧཾ. ན ཧ་ཉྙ་ད་ཏྠ་ཏྠི པ་སཾ་ས་ལཱ་བྷཱཏི ན ཧི ཨེ་ཏྠ པ་སཾ་ས་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི.

༨༣༦-༧. ཚ་ཊྛ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ – ཡ་སྨཱ ཙ ན ཧ་ཉྙ་ད་ཏྠ་ཏྠི པ་སཾ་ས་ལཱ་བྷཱ, ཏ་སྨཱ པ་ར་མཾ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ‘‘སུ་ནྡ་རོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཡཱ པ་སཾ་སི་ཏོ ཝཱ པ་ན ཧོ་ཏི ཏཾ ཝཱ་དཾ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ དཱི་པེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ སོ ཏེ་ན ཛ་ཡ་ཏྠེ་ན ཏུ་ཊྛིཾ ཝཱ ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཧ་ས་ཏི, མཱ་ནེ་ན ཙ ཨུ་ཎྞ་མ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཡ་སྨཱ ཏཾ ཛ་ཡ་ཏྠཾ པ་པྤུ་ཡྻ ཡ་ཐཱ་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཎྞ་མ་ཏོ ཙ ཡཱ ཨུ་ཎྞ་ཏཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཾ ཝ་ད་ཏེ པ་ནེ་སོཏི ཨེ་སོ པ་ན ཏཾ ཨུ་ཎྞ་ཏིཾ ‘‘ཝི་གྷཱ་ཏ་བྷཱུ་མཱི’’ཏི ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ མཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏི་མཱ་ན་ཉྩ ཝ་ད་ཏི་ཡེ་ཝ.

༨༣༨. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ‘‘སཱུ་རོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛ་ཁཱ་དཱ་ཡཱཏི རཱ་ཛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན, བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ག་ཛྫ་མེ་ཏི པ་ཊི་སཱུ་ར་མི་ཙྪནྟི ཡ་ཐཱ སོ པ་ཊི་སཱུ་རཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཨ་བྷི་ག་ཛྫ་ནྟོ ཨེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཡེ་ནེ་ཝ སོ, ཏེ་ན པ་ལེ་ཧཱིཏི ཡེ་ན སོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་སཱུ་རོ, ཏེ་ན ག་ཙྪ. པུ་བྦེ་ཝ ན་ཏྠི ཡ་དི་དཾ ཡུ་དྷཱ་ཡཱཏི ཡཾ པ་ན ཨི་དཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཡུ་དྡྷཱ་ཡ སི་ཡཱ, ཏཾ ཨེ་ཏཾ པུ་བྦེ་ཝ ན་ཏྠི, བོ་དྷི་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. སེ་ས་གཱ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ.

༨༣༩-༤༠. ཏ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་ད་ཡ་ནྟཱིཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི. པ་ཊི་སེ་ནི་ཀ་ཏྟཱཏི པ་ཊི་ལོ་མ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཝི་སེ་ནི་ཀ་ཏྭཱཏི ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ. ཀིཾ ལ་བྷེ་ཐོཏི པ་ཊི་མ་ལླཾ ཀིཾ ལ་བྷི་སྶ་སི. པ་སཱུ་རཱཏི ཏཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཡེ་སཱི་དྷ ན་ཏྠཱིཏི ཡེ་སཾ ཨི་དྷ ན་ཏྠི.

༨༤༡. པ་ཝི་ཏ་ཀྐནྟི ‘‘ཛ་ཡོ ནུ ཁོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟོ. དྷོ་ནེ་ན ཡུ་གཾ ས་མཱ་ག་མཱཏི དྷུ་ཏ་ཀི་ལེ་སེ་ན བུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ. ན ཧི ཏྭཾ ས་ཀྑ་སི ས་མྤ་ཡཱ་ཏ་ཝེཏི ཀོ་ཏྠུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ སཱི་ཧཱ་དཱི་ཧི, དྷོ་ནེ་ན ས་ཧ ཡུ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ད་མྤི ས་མྤ་ཡཱ་ཏུཾ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་མེ་ཝ ཝཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་སཱི་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་སཱུ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.