༩. མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༤༢. དི་སྭཱ་ན ཏ་ཎྷནྟི མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀུ་རཱུ་སུ ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨ་ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སྶ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ནི་སཱི་དི སུ་ཝ་ཎྞོ་བྷཱ་སཾ མུ་ཉྩ་མཱ་ནོ. མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ་པི ཏ་ངྑ་ཎཾ ཏ་ཏྠ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ག་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞོ་བྷཱ་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ར དྷཱི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ, ཏཾ བ་ཧཱུ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝཱ་ར་ཡ་ནྟཱ ན ལ་བྷ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀོ ཧོ་ཏི ‘‘ས་མ་ཎ་སྶེ་ཝ ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ དྷཱི་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞོ, ཨི་མ་སྶ ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཏ་སྨཱ དི་སྭཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝེ་གེ་ན གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ་ཏི བྷོ་ཏི མ་ཡཱ དྷཱི་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞོ པུ་རི་སོ དི་ཊྛོ, ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཧི དཱ་རི་ཀཾ, ཏ་སྶ ནཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ དཱ་རི་ཀཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠ་པུ་པྥཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ ས་མྤ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི.
ཏེ་པི ཁོ དྷཱི་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ ཨ་དྡ་ས. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བ་ལེ་ན ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སོ པ་ད་ནི་ཀྑེ་པོ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. སཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་སྶ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀ་མྨཾ ན ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ བྷོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པ་སྶ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་བྱཱ་ཀུ་ལོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རོ, ནེ་སོ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘མཱ, བྷོ་ཏི མ་ངྒ་ལེ པ་རི་ཡེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལཾ ཨ་བྷ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ན་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ད་ནི་ཀྑེ་པཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ པ་ད་ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘པ་སྶ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་ད་ནི་ཀྑེ་པཾ, ནཱ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཀཱ་མེ་སུ ག་དྷི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ ཏྭཾ བྷོ་ཏི ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ཨཱ་ཧ –
‘‘ར་ཏྟ་སྶ ཧི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ པ་དཾ བྷ་ཝེ,
དུ་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ པ་དཾ;
མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཧོ་ཏི ས་ཧ་སཱ་ནུ་པཱི་ལི༹་ཏཾ,
ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་ད་སྶ ཨི་ད་མཱི་དི་སཾ པ་ད’’ནྟི. (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༦༠-༢༦༡; དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༢ སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་ཝ་ཏྠུ; ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༥);
ཨ་ཡ་ཉྩ་ར་ཧི ཏེ་སཾ ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཏ་མེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨཱ་ག་ཏོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ཁ་ཙི་ཏཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ས ཏ་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དི་ཊྛོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ བྷོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ག་ཏ་ཀ་མྨཾ ན ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ཏེ་ཝ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཏྭ་ཉྩ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཡ་ཉྩ དཱ་རི་ཀཱ, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཨེ་སཱ ཏ་ཝ, ཨི་མཱ་ཧཾ བྷོ་ཏོ བྷ་རི་ཡཾ པོ་སཱ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ‘‘དི་སྭཱ་ན ཏ་ཎྷ’’ནྟི ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ནཱ་ནཱ་རཱུ་པཱ་ནི ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཀཱ་མ་མཱ་ག་ཏཾ མཱ་ར་དྷཱི་ཏ་རཾ དི་སྭཱ་ན ཏ་ཎྷཾ ཨ་ར་ཏིཾ ར་ག་ཉྩ ཚ་ནྡ་མ་ཏྟ་མྤི མེ མེ་ཐུ་ན་སྨིཾ ནཱ་ཧོ་སི, ཀི་མེ་ཝི་དཾ ཨི་མི་སྶཱ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་པུ་ཎྞཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ པཱ་དཱ་པི ནཾ ས་མྥུ་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪེ, ཀུ་ཏོ་ནེ་ན སཾ་ཝ་སི་ཏུ་ནྟི.
༨༤༣. ཏ་ཏོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ མཱ་ནུ་ས་ཀེ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ དི་བྦ་ཀཱ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ དི་བྦེ་པི ཀཱ་མེ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, ཀཱ ནུ ཨ་སྶ དི་ཊྛཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཙེ ར་ཏ་ནནྟི དི་བྦི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ཎ་ཏི, ནཱ་རིནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. དི་ཊྛི་ག་ཏཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏཾ ནུ ཛཱི་ཝི་ཏནྟི དི་ཊྛི་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ ཝ་ཏ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ. བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཝ་དེ་སི ཀཱི་དི་སནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཀཱི་དི་སཾ ཝ་ད་སཱི་ཏི.
༨༤༤. ཨི་ཏོ པ་རཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཝི་ས་ཛྫ་ན་པུ་ཙྪཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ. ཏཱ་སུ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏདྷ་མྨེ་སུ ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ, མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ས་མུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ན་ཏྠི ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཧ་ཉྷི པ་སྶ་ནྟོ དི་ཊྛཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀ་ཉྩི དི་ཊྛིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟིས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྡ་ས་ནྟི.
༨༤༥. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡཱ་ནིམཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ས་ཏྟེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱཏི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཀ་པྤི་ཏཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ ཏྭཾ མུ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏ་དྷ་མྨེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟཱི་ཏི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྲཱུ་སི, ཨཱ་ཙི་ཀྑ མེ, ཀ་ཐཾ ནུ དྷཱི་རེ་ཧི པ་ཝེ་དི་ཏཾ ཀ་ཐཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ དྷཱི་རེ་ཧི ཏཾ པ་ད་ནྟི.
༨༤༦. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏཾ པ་དཾ དྷཱི་རེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏཾ, ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡཾ ས་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན དི་ཊྛི་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘ན དི་ཊྛི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི དི་ཊྛི་སུ་ཏི་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་བཱ་ཧི་ར་སཱི་ལ་བྦ་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ‘‘སུ་དྡྷི་མཱ་ཧཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ-ས་དྡཾ ས་བྦ་ཏྠ ན་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་བྱ་ཏྟ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་དྡྷིཾ ནཱ་ཧཾ ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དེ་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་དི་ཊྛི་ཡཱ ནཱ་ཧཱཏི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ནཱ ན ཀ་ཐེ་མི. ཏ་ཐཱ ཨ་སྶུ་ཏི་ཡཱཏི ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཝ་ནཾ ཝི་ནཱ. ཨ་ཉཱ་ཎཱཏི ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ནཱ. ཨ་སཱི་ལ་ཏཱཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཾ ཝི་ནཱ. ཨ་བྦ་ཏཱཏི དྷུ་ཏ་ངྒ་ཝ་ཏཾ ཝི་ནཱ. ནོ་པི ཏེ་ནཱཏི ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ནོ ཀ་ཐེ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ ཙ ནི་སྶ་ཛྫ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ ཙ པུ་རི་མེ དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་བྷེ་དེ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑི་ཡེ དྷ་མྨེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ནི་སྶ་ཛྫ, པ་ཙྪི་མེ ཨ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་བྷེ་དེ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑི་ཡེ ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ས་ནྟོ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཝཾ ན ཛ་པྤེཏི ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱ་གཱ་དི་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་ནྟོ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མྤི བྷ་ཝཾ ཨ་པི་ཧེ་ཏུཾ ཨ་པ་ཏྠེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ སི་ཡཱ, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༨༤༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ ‘‘ནོ ཙེ ཀི་རཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ. ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྲཱ་པི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཧ-ས་དྡཾ པ་ན ནོ་ཙེ་ཀི་ར-ས་དྡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ནོ ཙེ ཀི་རཱ་ཧ ནོ ཙེ ཀི་ར ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. མོ་མུ་ཧནྟི ཨ་ཏི་མཱུ་ལ༹ྷཾ, མོ་ཧ་ནཾ ཝཱ. པ་ཙྩེ་ནྟཱིཏི ཛཱ་ན་ནྟི.
༨༤༨. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཙྪཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ‘‘དི་ཊྛི་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏྭཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, དི་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཡཱ་ནི ཏེ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ས་མུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏེ་སྭེ་ཝ ས་མུ་གྒ་ཧཱི་ཏེ་སུ ཨེ་ཝཾ པ་མོ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨི་ཏོ ཙ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟི་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་ཎུ་མྤི ཡུ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ན པ་སྶ་སི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ མོ་མུ་ཧ་ཏོ པ་སྶ་སཱི་ཏི.
༨༤༩. ཨེ་ཝཾ ས་མུ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ པ་མོ་ཧེ་ན མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སྶ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ག་ཏ་པྤ་མོ་ཧ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦི་ཝཱ་ད་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མོ ཝི་སེ་སཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷ་མཱ་ནེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ མ་ཉྙ་ཏི, སོ ཏེ་ན མཱ་ནེ་ན ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ་ན ཝཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝི་ཝ་དེ་ཡྻ. ཡོ པ་ན ཨ་མྷཱ་དི་སོ ཨི་མཱ་སུ ཏཱི་སུ ཝི་དྷཱ་སུ ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ, ས་མོ ཝི་སེ་སཱི་ཏི ན ཏ་སྶ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཧཱི་ནོ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ.
༨༥༠. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ས་ཙྩ་ནྟི སོཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀོ མཱ་དི་སོ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཀིཾ ཝ་དེ་ཡྻ ཀིཾ ཝ་ཏྠུཾ བྷ་ཎེ་ཡྻ, ཀེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ཎེ་ཡྻ, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཙྩཾ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ མུ་སཱ’’ཏི ཝཱ ཀེ་ན མཱ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཡཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝཱ ཝི་ཝ་དེ་ཡྻ? ཡ་སྨིཾ མཱ་དི་སེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ‘‘ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཾ ཝཱ, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ས་མཾ ཝཱ མ་ཉྙི་ཏཾ ན་ཏྠི, སོ ས་མཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཀེ་ན ཝཱ་དཾ པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཛེ་ཡྻ པ་ཊི་པྥ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ན་ནུ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ – ཨོ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི གཱ་ཐཱ?
༨༥༡. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི རཱུ་པ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཏ་ཏྲ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ. ཨ་ནི་ཀེ་ཏ་སཱ་རཱིཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏཱ་དཱི་ནི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ར་ནྟོ. གཱ་མེ ཨ་ཀུ་བྦཾ མུ་ནི ས་ནྠ་ཝཱ་ནཱིཏི གཱ་མེ གི་ཧི་ས་ནྠ་ཝཱ་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ. ཀཱ་མེ་ཧི རི་ཏྟོཏི ཀཱ་མེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་པུ་རེ་ཀྑ་རཱ་ནོཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ. ཀ་ཐཾ ན ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ཛ་ནེ་ན ཀ་ཡི་རཱཏི ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཾ ན ཀ་ཐེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ – ཡེ་ཧི ཝི་ཝི་ཏྟོཏི གཱ་ཐཱ.
༨༥༢. ཏ་ཏྠ ཡེ་ཧཱིཏི ཡེ་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧི. ཝི་ཝི་ཏྟོ ཝི་ཙ་རེ་ཡྻཱཏི རི་ཏྟོ ཙ་རེ་ཡྻ. ན ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝ་དེ་ཡྻ ནཱ་གོཏི ‘‘ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཙཱུ་ལ༹་ནི. བྷ་དྲཱ་ཝུ་དྷ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༧༠; པཱ་རཱ་ཡ་ནཱ་ནུ་གཱི་ཏི་གཱ་ཐཱ་ནི་དྡེ་ས ༡༠༢) ན་ཡེ་ན ནཱ་གོ ཏཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ. ཛ་ལ་མྦུ་ཛནྟི ཛ་ལ་ས་ཉྙི་ཏེ ཨ་མྦུ་མྷི ཛཱ་ཏཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་ནཱ་ལ༹ཾ ཝཱ་རི་ཛཾ, པ་དུ་མ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཛ་ལེ་ན པ་ངྐེ་ན ཙ ནཱུ་པ་ལི་ཏྟནྟི ཏཾ པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ ཛ་ལེ་ན ཙ པ་ངྐེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མུ་ནི ས་ནྟི་ཝཱ་དོ ཨ་གི་དྡྷོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟི་ཝཱ་དོ མུ་ནི གེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གི་དྡྷོ. ཀཱ་མེ ཙ ལོ་ཀེ ཙ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོཏི དུ་ཝི་དྷེ་པི ཀཱ་མེ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ཀེ ཙ ལོ་ཀེ དྭཱི་ཧི་པི ལེ་པེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
༨༥༣. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ན ཝེ་ད་གཱུཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ན ཝེ་ད་གཱུ དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོཏི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝེ་ད་གཱུ མཱ་དི་སོ དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝཱ, ཏཾ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ནྟོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཡཱ་ཡ་ཀོ, ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཡཱ ཡཱ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཡཱ ཡཱ་ཏཱི་ཏི་པི དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོ. ན མུ་ཏི་ཡཱ ས མཱ་ན་མེ་ཏཱིཏི མུ་ཏ་རཱུ་པཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ མུ་ཏི་ཡཱ་པི སོ མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཏི. ན ཧི ཏ་མྨ་ཡོ སོཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཏ་མྨ་ཡོ ཧོ་ཏི ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ. ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནོ་པི སུ་ཏེ་ན ནེ་ཡྻོ་ཏི པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨུ་ནཱ ཝཱ སུ་ཏ་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ སོ ནེ་ཏ་བྦོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ནཱུ་པ་ནཱི་ཏོ ས ནི་ཝེ་ས་ནེ་སཱུཏི སོ དྭི་ནྣ་མྤི ཨུ་པ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་བྦེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་ཝེ་ས་ནེ་སུ ཨ་ནཱུ་པ་ནཱི་ཏོ. ཏ་སྶ ཙ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་སྶ – ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཏྟ་སྶཱཏི གཱ་ཐཱ.
༨༥༤. ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཏྟ་སྶཱཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མཱ་དི་ས་ཉྙ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ས་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛི་ཉྩ ཡེ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏེ གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེཏི ཡེ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དི་ཀཾ ས་ཉྙཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཝི་སེ་ས་ཏོ ག་ཧ་ཊྛཱ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཡེ ཙ དི་ཊྛིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡཾ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.