༤. སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩༥. པ་སྶཱ་མི སུ་དྡྷནྟི སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ནྟ་ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་ག་མཱ་སི བྷ་ཎྜ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཙྩི, ཏེ ས་མྨ, ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ སཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཙ་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ཀ་ཊཱ་ནི ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཾ ‘‘ཡ་དཱ, ས་མྨ, བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་སི, ཏ་དཱ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སོ་པི ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ གྷ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ས་བྦཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ པི་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་གྒཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, ས་མྨ, ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠཾ པེ་སེ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨུ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ནོ པཱ་ཏོ་ཝ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ཏེ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཝི་ཧཱ་རཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ སུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶེ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙེ་ཏི་ཡེ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ཀི་ཉྩི ཙི་ཏྲཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏཾ ཙ་ནྡ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡེ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ. ཨུ་པ་རི ཀཾ་ས་པཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཏ་ཏྠ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སོ ཏཾ དི་སྭཱ པ་སཱི་དི, པ་ཏྠ་ན་ཉྩ ཨ་ཀཱ་སི ‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟཱ་མི, ཨཱི་དི་སཱ མེ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་རེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི. སོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ཨུ་རེ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ་སྶ ཨུ་ར་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ‘‘ཙ་ནྡཱ་བྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏྭེ་ཝ ཙ ནཾ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ.
སོ ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཚ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་ཐེ་ཝ་སྶ ཨུ་རེ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཾ ར་སྨི་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ ཙ་སྶ མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏཾ མ་ཎྜ་ལཾ དི་སྭཱ ‘‘དྷ་ཉྙ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ཝི་མྷི་ཏཱ ‘‘ཙ་ནྡཱ་བྷོ’’ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ པཱ་རུ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་ཡ’’ནྟི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཡོ ཙ་ནྡཱ་བྷཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཡ་ས་དྷ་ནཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ ས་གྒཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་ནྟཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨེ་ས ཀི་ར བྷོ ཙ་ནྡཱ་བྷོ ནཱ་མ, ཡོ ཨེ་ཏཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཡ་ས་དྷ་ན་ས་གྒཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཙ་ལི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ན ད་སྶེ་ནྟི, ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ནྡཱ་བྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀ་མེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ. ཨ་ཐ ཙ་ནྡཱ་བྷོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་པ་ཀྑ་ནྟ་ཀུ་ནྣ་དཱི ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི, ཙ་ནྡཱ་བྷོ་ཏི བྷ་ཎ་ནྟོ་པི ན་ཏྠི. སོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, སོ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏཾ སོ་ཏུཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཙ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཙ་ནྡཱ་བྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ་སྶ སོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ. བུ་དྡྷཱ་ལོ་ཀ་སྶ ཧི ས་མཱི་པེ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ནཱ་བྷི་བྷོ་ཏི. སོ ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀོ མེ ན་ཊྛོ’’ཏི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་སི, ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ ག་ནྟུ་མཱ་ར་དྡྷོ. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ བྷོ ཙ་ནྡཱ་བྷ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷཱི་ཏོ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི. ནཱ་ཧཾ བྷཱི་ཏོ ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་པི་ཙ མེ ཨི་མ་སྶ ཏེ་ཛེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀོ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པུ་ན་དེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པཱ་ད་ཏ་ལཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀེ་ས་གྒཱ རཱུ་པ་རཾ་སི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, མ་མ ཨུ་རེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན་པི མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ནེ་ཝ མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ནོ་མ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཧི ན’’ནྟི. སོ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ནྡཱ་བྷ་ཏྠེ་རོ’’ཏི ཝི་སྶུ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ ཙ་ནྡཱ་བྷཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཏེ ཡ་སཾ ཝཱ དྷ་ནཾ ཝཱ ལ་བྷིཾ་སུ, ས་གྒཾ ཝཱ ག་ཙྪིཾ་སུ, ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རི་ཀ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཝ་ཏྠོ – ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན སུ་དྡྷི ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཁོ ཀི་ལེ་ས་མ་ལི་ན་ཏྟཱ ཨ་སུ་དྡྷཾ, ཀི་ལེ་ས་རོ་གཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ག་མཱ ས་རོ་ག་མེ་ཝ ཙ་ནྡཱ་བྷཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དི་སྭཱ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ བཱ་ལོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘པ་སྶཱ་མི སུ་དྡྷཾ པ་ར་མཾ ཨ་རོ་གཾ, ཏེ་ན ཙ དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན སཾ་སུ་དྡྷི ན་ར་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ‘‘པ་ར་མ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ད་སྶ་ནེ སུ་དྡྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ས་མཱ་ནོ ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ‘‘མ་གྒ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི པ་ཙྩེ་ཏི. ཏཾ པ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘དི་ཊྛེ་ན ཙེ སུ་དྡྷཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཾ.
༧༩༦. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏེ་ན རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཡ་དི ཀི་ལེ་སསུ་དྡྷི ན་ར་སྶ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝཱ ཉཱ་ཎེ་ན སོ ཡ་དི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དིདུ་ཀྑཾ པ་ཛ་ཧཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ་ནེ་ཝ སོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྷཱི་ཧི ས་ཨུ་པ་དྷི་ཀོ ཨེ་ཝ ས་མཱ་ནོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ དི་ཊྛཱི ཧི ནཾ པཱ་ཝ ཏ་ཐཱ ཝ་དཱ་ནཾ, སཱ ནཾ དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ཏི དི་ཊྛི་ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝ་ད་ནྟི.
༧༩༧. ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ཏ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ པ་ན བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, སོ མ་གྒེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་བྷི་མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏེ དི་ཊྛེ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་ས་དྡ་ས་ངྑཱ་ཏེ སུ་ཏེ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏེ སཱི་ལེ ཧ་ཏྠི་ཝ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ ཝ་ཏེ པ་ཐ་ཝི་ཨཱ་དི་བྷེ་དེ མུ་ཏེ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎེ་ན སུ་དྡྷིཾ ན ཨཱ་ཧ. སེ་ས་མ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཧི ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀཔུ་ཉྙེ ས་བྦ་སྨི་ཉྩ པཱ་པེ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོ, ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཝཱ ག་ཧ་ཎ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཉྫ་ཧོ, པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ན་ཡི་དྷ པ་ཀུ་བྦ་མཱ་ནོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ས་བྦ་སྶེ་ཝ ཙ་སྶ པུ་རི་མ་པཱ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – པུ་ཉྙེ ཙ པཱ་པེ ཙ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོ, ཨ་ཏྟ་ཉྫ་ཧོ ན་ཡི་དྷ པ་ཀུ་བྦ་མཱ་ནོ, ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཉྙ་ཏོ སུ་དྡྷི་མཱ་ཧཱ་ཏི.
༧༩༨. ཨེ་ཝཾ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཉྙ་ཏོ སུ་དྡྷི་མཱ་ཧཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཏོ སུ་དྡྷིཾ བྲུ་ཝ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏ་སྶཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནི་བྦཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པུ་རི་མཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏེ ཧི ཨ་ཉྙ་ཏོ སུ་དྡྷི་ཝཱ་དཱ ས་མཱ་ནཱ་པི ཡ་སྶཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ག་ཧ་ཎ་མུ་ཉྩ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཱ་ཡ པུ་རི་མཾ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་པ་རཾ ནི་སྶི་ཏཱ ཨེ་ཛཱས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ག་ཏཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ རཱ་གཱ་དི་བྷེ་དཾ ན ཏ་ར་ནྟི ས་ངྒཾ, ཏ་ཉྩ ཨ་ཏ་ར་ནྟཱ ཏཾ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི ཙ ནི་ར་སྶ་ཛ་ནྟི ཙ མ་ཀྐ་ཊོ་ཝ སཱ་ཁནྟི.
༧༩༩. པ་ཉྩ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ – ཡོ ཙ སོ ‘‘དི་ཊྛཱི ཧི ནཾ པཱ་ཝ ཏ་ཐཱ ཝ་དཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ, སོ ས་ཡཾ ས་མཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཡནྟི སཱ་མཾ. ས་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཝ་ཏཱ་ནཱིཏི ཧ་ཏྠི་ཝ་ཏཱ་དཱི་ནི. ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙནྟི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ས་ཏྠཱ་ར་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ. ས་ཉྙ་ས་ཏྟོཏི ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ ལ་གྒོ. ཝི་དྭཱ ཙ ཝེ་དེ་ཧི ས་མེ་ཙྩ དྷ་མྨནྟི པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་དྭཱ ཙ ཨ་ར་ཧཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཝེ་དེ་ཧི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩཱ་ཏི. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༨༠༠. ས ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཝི་སེ་ནི་བྷཱུ་ཏོ, ཡཾ ཀི་ཉྩི དི་ཊྛཾ་ཝ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝཱཏི སོ་བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཡཾ ཀི་ཉྩི དི་ཊྛཾ ཝཱ སུ་ཏཾ ཝཱ མུ་ཏཾ ཝཱ ཏེ་སུ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ མཱ་ར་སེ་ནཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་ནི་བྷཱུ་ཏོ. ཏ་མེ་ཝ་ད་སྶིནྟི ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ད་སྶིཾ. ཝི་ཝ་ཊཾ ཙ་ར་ནྟནྟི་ཏ་ཎྷ་ཙྪ་ད་ནཱ་དི་ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ཝ་ཊཾ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟཾ. ཀེ་ནཱི་དྷ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཀ་པྤ་ཡེ་ཡྻཱཏི ཀེ་ན ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཏ་ཎྷཱ་ཀ་པྤེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ཀ་པྤེ་ན ཝཱ ཀོ་ཙི ཝི་ཀ་པྤེ་ཡྻ, ཏེ་སཾ ཝཱ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ རཱ་གཱ་དི་ནཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི.
༨༠༡. ན ཀ་པྤ་ཡ་ནྟཱིཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་ཏྠོ ཙ – ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ? ཏེ ཧི ཏཱ་དི་སཱ ས་ནྟོ དྭི་ནྣཾ ཀ་པྤཱ་ནཾ པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཀེ་ན་ཙི ན ཀ་པྤ་ཡ་ནྟི ན པུ་རེ་ཀྑ་རོ་ནྟི, པ་ར་མ་ཏྠ་ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་དྡྷི་ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཙྩ་ནྟ་སུ་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ སུ་དྡྷཱི་ཏི ན ཏེ ཝ་ད་ནྟི. ཨཱ་དཱ་ན་ག་ནྠཾ ག་ཐི་ཏཾ ཝི་ས་ཛྫཱཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་དཱ་ན་ག་ནྠཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ག་ཐི་ཏཾ བ་དྡྷཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ཏྠེ་ན ཝི་ས་ཛྫ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༨༠༢. སཱི་མཱ་ཏི་གོཏི གཱ་ཐཱ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ. པུ་བྦ་ས་དི་སོ ཨེ་ཝ པ་ན་སྶཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ སོ ཨཱི་དི་སོ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀི་ལེ་ས་སཱི་མཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ སཱི་མཱ་ཏི་གོ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཏ་སྶ ན་ཏྠི པ་ར་ཙི་ཏྟ་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཉ་ཏྭཱ ཝཱ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་དི་བྦ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི དི་སྭཱ ཝཱ ཀི་ཉྩི ས་མུ་གྒ་ཧཱི་ཏཾ, ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན རཱ་ག་རཱ་གཱི, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་རཱ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝི་རཱ་ག་ར་ཏྟོ. ཡ་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་སྶ ‘‘ཨི་དཾ པ་ར’’ནྟི ཀི་ཉྩི ཨི་དྷ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.