༥. པ་ར་མ་ཊྛ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠༣. པ་ར་མ་ནྟི དི་ཊྛཱི་སཱུཏི པ་ར་མ་ཊྛ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛིཾ དཱི་པེ་ནྟཱ ‘‘ཨི་དཾ པ་ར་མཾ, ཨི་དཾ པ་ར་མ’’ནྟི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ ཛ་ཙྩ་ནྡྷེ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཧ་ཏྠིཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ ཨ་ནྡྷེ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠིཾ པུ་ར་ཏོ ས་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ ཧ་ཏྠི་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ པ་རཱ་མ་སིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ར་ཉྙཱ ‘‘ཀཱི་དི་སོ, བྷ་ཎེ, ཧ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ཡོ སོ་ཎྜཾ པ་རཱ་མ་སི, སོ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ངྒ་ལཱི་སཱ’’ཏི བྷ་ཎི. ཡེ ད་ནྟཱ་དཱི་ནི པ་རཱ་མ་སིཾ་སུ, ཏེ ཨི་ཏ་རཾ ‘‘མཱ བྷོ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ མུ་སཱ བྷ་ཎཱི’’ཏི པ་རི་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ཏྟི་ཁི་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏཾ ས་བྦཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱི་དི་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་ཡོ’’ཏི ཏི་ཏྠི་ཡེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ ཧ་ཏྠིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཏཾ ཏཾ ཨ་ངྒཾ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཏཾ ཏཾ དི་ཊྛིཾ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ པ་ར་མནྟི དི་ཊྛཱི་སུ པ་རི་བྦ་སཱ་ནོཏི ‘‘ཨི་དཾ པ་ར་མ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀཱ་ཡ ས་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཝ་ས་མཱ་ནོ. ཡ་དུ་ཏྟ་རི ཀུ་རུ་ཏེཏི ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ སེ་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏི. ཧཱི་ནཱ་ཏི ཨ་ཉྙེ ཏ་ཏོ ས་བྦ་མཱ་ཧཱཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ ས་བྦེ ‘‘ཧཱི་ནཱ ཨི་མེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་ནི ཨ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སོ དི་ཊྛི་ཀ་ལ་ཧེ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༨༠༤. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ – ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ ཙ ཡཾ དི་ཊྛེ སུ་ཏེ སཱི་ལ་ཝ་ཏེ མུ་ཏེཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ སོ ཏ་ཏྠ ས་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ‘‘ཨི་དཾ སེ་ཊྛ’’ནྟི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ས་བྦཾ པ་ར་ས་ཏྠཱ་རཱ་དི་ཀཾ ནི་ཧཱི་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏི.
༨༠༥. ཏ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ – ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཙ་སྶ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ ནི་སྶི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པ་ར་ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ ཧཱི་ནཾ པ་སྶ་ཏི ཏཾ པ་ན ད་སྶ་ནཾ ག་ནྠ་མེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ ཝ་ད་ནྟི, བ་ནྡྷ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཧི དི་ཊྛཾ་ཝ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ ན ནི་སྶ་ཡེ་ཡྻ, ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༨༠༦. ཙ་ཏུ་ཏྠ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ – ན ཀེ་ཝ་ལཾ དི་ཊྛ་སུ་ཏཱ་དིཾ ན ནི་སྶ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི དི་ཊྛི་མྤི ལོ་ཀ་སྨིཾ ན ཀ་པྤ་ཡེ་ཡྻ, ན ཛ་ནེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀཱི་དི་སཾ? ཉཱ་ཎེ་ན ཝཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏེ་ན ཝཱ་པི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎཱ་དི་ནཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཝཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཡཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཏཾ དི་ཊྛིཾ ན ཀ་པྤེ་ཡྻ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ན ཀ་པྤ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན མཱ་ནེ་ན་པི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་མོ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་མ་ནཱུ་པ་ནེ་ཡྻ, ཧཱི་ནོ ན མ་ཉྙེ་ཐ ཝི་སེ་སི ཝཱ་པཱིཏི.
༨༠༧. པ་ཉྩ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ – ཨེ་ཝ་ཉྷི དི་ཊྛིཾ ཨ་ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨ་མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཙ ཨ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཱ་ནོ ཨི་དྷ ཝཱ ཡཾ པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏཾ, ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་པ་རཾ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏ་སྨི་མྤི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཉཱ་ཎེ དུ་ཝི་དྷཾ ནི་སྶ་ཡཾ ནོ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཙ ས ཝེ ཝི་ཡ་ཏྟེ་སུ ནཱ་ནཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ན ཝ་གྒ་སཱ་རཱི ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ག་ཙྪ་ན་དྷ་མྨོ ཧུ་ཏྭཱ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛཱི་སུ ཀི་ཉྩི་པི དི་ཊྛིཾ ན པ་ཙྩེ་ཏི, ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༨༠༨-༡༠. ཨི་དཱ་ནི ཡོ སོ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, ཏ་སྶ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡ་སྶཱུ་བྷ་ཡ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟེཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཕ་སྶཱ་དི་བྷེ་དེ. པ་ཎི་དྷཱིཏི ཏ་ཎྷཱ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་ཡཱཏི པུ་ན་པྤུ་ན་བྷ་ཝཱ་ཡ. ཨི་དྷ ཝཱ ཧུ་རཾ ཝཱཏི ས་ཀ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་དི་བྷེ་དེ ཨི་དྷ ཝཱ པ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་དི་བྷེ་དེ པ་ར་ཏྠ ཝཱ. དི་ཊྛེ ཝཱཏི དི་ཊྛ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སུ་ཏཱ་དཱི་སུ. ས་ཉྙཱཏི ས་ཉྙཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ དི་ཊྛི. དྷ་མྨཱ་པི ཏེ་སཾ ན པ་ཊི་ཙྪི་ཏཱ་སེཏི དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ་པི ཏེ་སཾ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ན པ་ཊི་ཙྪི་ཏཱ. པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ན པ་ཙྩེ་ཏི ཏཱ་དཱིཏི ནི་བྦཱ་ན་པཱ་རཾ ག་ཏོ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ པུ་ན ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཉྩ་ཧི ཙ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏཱ་དཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ར་མ་ཊྛ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.