༥. མཱ་གྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མཱ་གྷ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཡཱ་སྶ ནི་དཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི མཱ་གྷོ མཱ་ཎ་ཝོ དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི དཱ་ན་པ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་མྤ་ཏྟ་ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ་ཏི ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ས་མ་ཎོ ཀི་ར གོ་ཏ་མོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ནུ་རཱུ་པཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏ་ཡི་དཾ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཏི ཏི་ཎྞ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་གྷ་སུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྠ རཱ་ཛ་ག་ཧེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏ་ཉྷི མ་ནྡྷཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡཱ་དཱི་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་པེ་ཏྠ པ་ཀཱ་རེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཀིཾ ཏེ་ཧི, ནཱ་མ་མེ་ཏཾ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ? ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཙ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཙ ན་ག་རཾ ཧོ་ཏི, སེ་ས་ཀཱ་ལེ སུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཀྑ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ་སཾ ཝ་ས་ནྟ་ཝ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་མཱ་ཧ – ‘‘གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ’’ཏི. སོ ཙ གི་ཛ྄ཛྷཱ ཏ་སྶ ཀཱུ་ཊེ་སུ ཝ་སིཾ་སུ, གི་ཛ྄ཛྷ་ས་དི་སཱ་ནི ཝཱ་སྶ ཀཱུ་ཊཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ‘‘གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཐ ཁོ…པེ… ཨ་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ མཱ་གྷོཏི ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནཱ་མཾ. མཱ་ཎ་ཝོཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཝཱ་སཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ན མ་ཧ་ལླ་ཀོ. ‘‘པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཀེ པི་ངྒི་ཡོ མཱ་ཎ་ཝོ ཝི་ཡ. སོ ཧི ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོ་པི པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ‘‘པི་ངྒི་ཡོ མཱ་ཎ་ཝོ’’ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… པ་ས་ཝཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏཱིཏི དཱ་ཡ་ཀོ ཙེ་ཝ དཱ་ན་པ་ཏི ཙ. ཡོ ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཏེ་ནཱ་ཎ་ཏྟོ དེ་ཏི, སོ་པི དཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་ན དཱ་ནེ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན དཱ་ན་པ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ མ་ཙྪེ་རེ་ན ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནོ དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ དཱ་ན་པ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝ་ད་ཉྙཱུཏི ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡ་མི་ད་མ་ར་ཧ་ཏི ཨ་ཡ་མི་ད’’ནྟི པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ག་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ. ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོཏི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ. ཡོ ཧི ཡཱ་ཙ་ཀེ དི་སྭཱ་ཝ བྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི བྷ་ཎ་ཏི, སོ ན ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཧཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ནི་ཀ་ཏི་ཝ་ཉྩ་ནཱ་དཱི་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ, ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཙ་ནཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྷོ་ག་པ་རི་ཡེ་ས་ནེ དྷ་མྨོ, ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ནེ་སཾ པ་རེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀཱ་མེ་ཧི དི་ནྣཱ བྷོ་གཱ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་ཏཱ ཙ ཧོ་ནྟི, སོ ཙ ཏ་ཐཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ལ་བྷི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སཱ་མི…པེ… དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. བྷི་ཡྻོ་པི ད་དཱ་མཱིཏི ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་པི ད་དཱ་མི, པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཏྠ ལ་དྡྷ་བྷོ་ག་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ད་དཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་གྒྷཱཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཝ་ཙ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཧི ས་བྦ་བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི པ་ས་ཏྠཾ དཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ན་མྤི དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཎྞི་ཏཾ དཱ་ནཾ, ན དཱ་ནཾ ག་ར་ཧི་ཏཾ ཀྭ་ཙཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ་པི ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ མཱ་ཎ་ཝ…པེ… པ་ས་ཝ་སཱི’’ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘བ་ཧུཾ སོ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཏྟ་རི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི. ཏེ་ནཱ་ཧུ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རཱ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ མཱ་གྷོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱི’’ཏི. ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༤༩༢. པུ་ཙྪཱ་མ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་སུ པ་ན ཝ་ད་ཉྙུནྟི ཝ་ཙ་ན་ཝི་དུཾ, ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྙུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཛ྄ཛྷེཏི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན སུ་དྡྷཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ – ཡོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་པ་ཏི ག་ཧ་ཊྛོ པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཾ ད་དཾ ཡ་ཛ་ཏི, ན ཨ་གྒི་མྷི ཨཱ་ཧུ་ཏི་མ་ཏྟཾ པ་ཀྑི་པ་ནྟོ, ཏ་ཉྩ ཁོ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑོ་ཝ ན པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀི་ཏྟི་ས་དྡཱ་དི་ཨ་པེ་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཡ་ཛ་མཱ་ན་སྶ ཧུ་ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ་ཏི?
༤༩༣. ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་བྷི ཏཱ་དཱིཏི ཏཱ་དི་སོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་ཧི ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡེ ས་མྤཱ་ད་ཡེ སོ་དྷ་ཡེ, མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཏཾ ཧུ་ཏཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ་སྶ ‘‘ཀ་ཐཾ ཧུ་ཏཾ ཡ་ཛ་མཱ་ན་སྶ སུ་ཛ྄ཛྷེ’’ ཨི་ཙྩེ་ཏཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༤༩༤. ཨ་ཀྑཱ་ཧི མེ བྷ་ག་ཝཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ ད་དཾ པ་རེ་སཾ ཡ་ཛ་ཏི, ཏ་སྶ མེ བྷ་ག་ཝཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ཀྑཱ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༩༥. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ན་ཡེ་ཧི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཡེ ཝེ ཨ་ས་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཏྟཱཏི རཱ་གཱ་དི་ས་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལ་གྒཱ. ཀེ་ཝ་ལི་ནོཏི པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩཱ. ཡ་ཏ་ཏྟཱཏི གུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ.
༤༩༦-༧. ད་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན ད་མ་ཐེ་ན, ཝི་མུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཧི, ཨ་ནཱི་གྷཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ན, ནི་རཱ་སཱ ས་མྤ་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨི་མི་སྶཱ པ་ན གཱ་ཐཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༧༡), ཨ་ཐ ཁྭཱ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཙེ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ སཱ་དྷ་ཀཾ.
༤༩༨-༥༠༢. རཱ་ག་ཉྩ…པེ… ཡེ་སུ ན མཱ་ཡཱ…པེ… ན ཏ་ཎྷཱ་སུ ཨུ་པཱ་ཏི་པ་ནྣཱཏི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་དཱི་སུ ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ. ཝི་ཏ་རེ་ཡྻཱཏི ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ. ཏ་ཎྷཱཏི རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཚ་བྦི་དྷཱ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་ཡཱཏི ས་སྶ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ ཝཱ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷ་ཝཱ་ཡ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་ཡ, པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ ཝཱ ཧུ་རཾ ཝཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ‘‘ཀུ་ཧི་ཉྩི ལོ་ཀེ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ.
༥༠༤. ཡེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ…པེ… ས་མི་ཏཱ་ཝི་ནོཏི ས་མི་ཏ་ཝ་ནྟོ, ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀཱ་རི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མི་ཏཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཨ་ཀོ་པཱ. ཨི་དྷ ཝི་པྤ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཁ་ནྡྷེ ཝི་ཧཱ་ཡ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཡེ་སཾ ག་མ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཡེ ཀཱ་མེ ཧི་ཏྭཱ ཨ་ག་ཧཱ ཙ་ར་ནྟི, སུ་ས་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ས་རཾ་ཝ ཨུ་ཛྫུ’’ནྟི ཨི་མ་མྤི གཱ་ཐཾ ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི.
༥༠༦-༨. ཛ་ཧི་ཏྭཱཏི ཧི་ཏྭཱ. ‘‘ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ནཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱི་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡེ ཧེ་ཏྠཱཏི ཧ་ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏོ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ – ཡེ ཨེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ས་ནྟཱ་ནེ ཡ་ཐཱ ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི ཏ་ཐཱ ཛཱ་ན་ནྟི, ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ན་ནྟཱ. ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ན་ཏྠི པུ་ན་བྦྷ་ཝོཏི ཨ་ཡཾ ནོ ཨ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ན་ཏྠི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཡེ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི.
༥༠༩. ཡོ ཝེ་ད་གཱུཏི ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཏི་མཱཏི ཚ་ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་མྦོ་དྷི་པ་ཏྟོཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ. ས་ར་ཎཾ བ་ཧཱུ་ནནྟི བ་ཧཱུ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བྷ་ཡ་ཝི་ཧིཾ་ས་ནེ་ན ས་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏོ.
༥༡༠. ཨེ་ཝཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨ་མོ་གྷཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏྭ་ཉྷེ་ཏྠ ཛཱ་ནཱ་སི ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨི་དནྟི ཏྭ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀེ ཨི་དཾ ས་བྦ་མྤི ཉེ་ཡྻཾ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཛཱ་ནཱ་སི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་སི, ཡཱ་དི་སཾ ཏཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ཝི་དི་ཏོ ཨེ་ས དྷ་མྨོཏི ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ཨེ་སཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཡ་སྶཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏཱ ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༥༡༡. ཨེ་ཝཾ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཡ་ཉྙ་ས་མྤ་དཾ ཉ་ཏྭཱ དཱ་ཡ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ཡ་པི ཏཾ ཚ་ལ༹་ངྒ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཡ་ཉྙ་ས་མྤ་དཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཡོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ ད་དཾ པ་རེ་སཾ ཡ་ཛ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཧི མེ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཉྙ་ས་མྤ་ད་ནྟི.
༥༡༢. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཀྑཱ་སི. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡ་ཛ་སྶུ མཱ་གྷ, ཡ་ཛ་མཱ་ནོ ཙ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་པྤ་སཱ་དེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ, ཏཱི་སུ་པི ཀཱ་ལེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཡཱ་ཡཾ –
‘‘པུ་བྦེ་ཝ དཱ་ནཱ སུ་མ་ནོ, ད་དཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡེ;
ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ཨེ་སཱ ཡ་ཉྙ་སྶ ས་མྤ་དཱ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༦.༣༧; པེ. ཝ. ༣༠༥) –
ཡ་ཉྙ་ས་མྤ་དཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཉྙོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ‘‘ཀ་ཐཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦ’’ནྟི? དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན. ཀ་ཐཾ དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི? ཡ་ཉྙཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཡ་ཛ་མཱ་ན་སྶ ཡ་ཉྙོ ཨེ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཛ་ཧཱ་ཏི དོ་སཾ, ཨ་ཡ་ཉྷི ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་དཱི་པ་ཝི་ཧ་ཏ་མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཡ་ཛ་མཱ་ན་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཡ་ཉྙོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, སོ ཨེ་ཏྠ ཡ་ཉྙེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལོ་བྷཾ, པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀོ་དྷཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ནི་དཱ་ནཾ མོ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཛ་ཧཱ་ཏི དོ་སཾ. སོ ཨེ་ཝཾ བྷོ་གེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ, ས་ཏྟེ་སུ ཙ པ་ཝི་ནེ་ཡྻ དོ་སཾ ཏ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ས་ཏྟ་ཕ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཕ་ར་ཎེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ པུ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝེ་པུ་ལླ་ཏྠཾ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ས་ཏ་ཏཾ ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ མེ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་བྦཱ དི་སཱ ཕ་ར་ཏེ ཨ་པྤ་མ་ཉྙནྟི.
༥༡༤. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ མེ་ཏྟཾ ‘‘བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མ་གྒོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏཾ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ སུ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ས་ཉྫཱ་ཏ་ས་བྦ་ཉྙུ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་མེ་ཝ ཙ སུ་དྡྷིཾ མུ་ཏྟི་ཉྩ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མ་གྒཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཀོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ ཙ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་གཱ་མིཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཀོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི, ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི ཙཱ’’ཏི. ཀེ་ན་ཏྟ་ནཱཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ས་ཀྑི བྲ་ཧྨ་ཛྫ་དི་ཊྛོཏི བྲ་ཧྨཱ ཨ་ཛྫ ས་ཀྑི དི་ཊྛོ. ས་ཙྩནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ས་མ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཙྩཱ་ད་རེ་ན ས་པ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀ་ཐཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཙྩཱ་ད་རེ་ནེ་ཝ པུ་ན་པི པུ་ཙྪ་ཏི. ཛུ་ཏི་མཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, སོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏི ཙ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཙ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ པ་ན མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ནྟཱ ཨེ་སཱ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, སོ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཙ ཏེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཡོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི མུ་ཙྩ་ཏི ཙ, ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ག་མ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཡོ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཏེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ག་མ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་པྤཱ་ཡེ་ན ན་ཡེ་ན ‘‘ཡོ ཡ་ཛ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
༥༡༥. ཏ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷནྟི ཏི་ཀཱ་ལ་པྤ་སཱ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏེ་ན དཱ་ཡ་ཀ་ཏོ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་བྷི ཏཱ་དཱིཏི ཏ་ཉྩ སོ ཏཱ་དི་སོ ཏི་ཝི་དྷ་ས་མྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཏི་ཝི་དྷཾ ཡ་ཉྙ་ས་མྤ་དཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི སཱ་དྷེ་ཡྻ ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ. ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཛི་ཏྭཱ ས་མྨཱ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོཏི ཨེ་ཝཾ མེ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཡ་ཉྙཾ ས་མྨཱ ཡ་ཛི་ཏྭཱ སོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ ཏེ་ན ཚ་ལ༹་ངྒ་ཡ་ཉྙཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན མེ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ནྟི བྲཱུ་མཱིཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ས་མུ་སྶཱ་ཧེ་ནྟོ དེ་ས་ནཾ ས་མཱ་པེ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་གཱ་ཐཱ་སུ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་ཏོ པ་ར་ཉྩ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་གྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.