༡. པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༨. པ་བྦ་ཛྫཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མཱིཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀི་ཏྟི་ཏཱ, ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ ཛཱ་ན་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ཨ་ཀི་ཏྟི་ཏཱ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀི་ཏྟེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཾ ཀི་ཏྟེ་ནྟོ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ན ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཛི, ཏཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་བྦ་ཛི, ཏཾ ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ན ཡ་ཐཱ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཾ རོ་ཙེ་སི, ཏཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘པ་བྦ་ཛྫཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཙ་ཀྑུ་མཱཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ ཙ་ཀྑུ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤༠༩. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ’’ཏི ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྦཱ་དྷོ་ཡ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་མྦཱ་དྷོཏི པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་ས་མྤཱི་ལ༹་ནེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་མྤཱི་ལ༹་ནེ་ན ཙ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་ས་ར་ཧི་ཏོ. ར་ཛ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཀ་མྦོ་ཛཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ, རཱ་གཱ་དི་ར་ཛ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོཏི ཝུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ ཝི་ཝ་ཊཱ. ཨི་ཏི དི་སྭཱ་ན པ་བྦ་ཛཱིཏི ཨི་ཏི གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ བྱཱ་དྷི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ཧི སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་ཧ་ད་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་མཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ, མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ, ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཁ་གྒེ་ན ཀེ་སེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་ས་ཎྛི་ཏ་ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཧུ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཀཱ་རེ་ན བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ ཨ་ཊྛ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་ནུ་སི་ཊྛོ ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཙི་ཎྞེ་ནེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ པ་བྦ་ཛི. ཨེ་ཀཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཁ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟཾ ཨཾ་སེ ཨཱ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝེ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤༡༠. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ཧི་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ ག་མ་ན་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ན ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ས་བྦ་མ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡཱིཏི ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཝ་ཛྫེ་སི. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་སོ་དྷ་ཡཱིཏི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ ཧི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ཛཱི་ཝ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི.
༤༡༡. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་ར་ཏོ ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་ཏྟཱ་ཧེ་ན ཨ་ག་མཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ བུ་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཡ་དཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏ་དཱ བུ་དྡྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི བུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུཾ ལ་བྦྷ་ཏི – ‘‘ཨི་དྷ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ, ཨི་དྷ ར་ཛྫཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ལོ་ཀི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ. མ་ག་དྷཱ་ནནྟི མ་ག་དྷཱ་ནཾ ཛ་ན་པ་ད་སྶ ན་ག་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གི་རི་བྦ་ཛནྟི ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཎྜ་ཝ་གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་ཝེ་བྷཱ་ར་ཨི་སི་གི་ལི་ཝེ་པུ་ལླ་ནཱ་མ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ གི་རཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ཛོ ཝི་ཡ ཋི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘གི་རི་བྦ་ཛ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་སཱིཏི བྷི་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཙ་རི. སོ ཀི་ར ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ར་ཉྙོ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནི་ཝེ་དེ་ཡྻཾ, ‘སུ་དྡྷོ་ད་ན་སྶ པུ་ཏྟོ སི་དྡྷ་ཏྠོ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ’ཏི བ་ཧུ་མྤི མེ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་བྷི་ཧ་རེ་ཡྻ. ན ཁོ པ་ན མེ ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཧ་ཎཾ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རཱ་མཱི’’ཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟི་ཡཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་གྷ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་ཙ་རི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་སཱི’’ཏི. ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ས་རཱི་རེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋ་པི་ཏ་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་པུ་ལ་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ. ཝི་པུ་ལ་མྤི ཧི ‘‘ཨཱ་ཀི་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ལུ་དྡོ པུ་རི་སོ, དྷཱ་ཏི་ཙེ་ལཾ་ཝ མ་ཀྑི་ཏོ’’ཏི (ཛཱ. ༡.༦.༡༡༨; ༡.༩.༡༠༦). ཝི་པུ་ལ་ལུ་དྡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༢. ཏ་མ་དྡ་སཱཏི ཏ་ཏོ ཀི་ར པུ་རི་མཱ་ནི ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ན་ག་རེ ན་ཀྑ་ཏྟཾ གྷོ་སི་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཾ, ཀ་མྨ་ནྟཱ པ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི བྷེ་རི ཙ་རི. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ས་ནྣི་པ་ཏི. རཱ་ཛཱ་པི ‘‘ཀ་མྨ་ནྟཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ པ་སྶ་ནྟོ ཏཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨ་དྡ་ས. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – ‘‘ཏ་མ་དྡ་སཱ བི་མྦི་སཱ་རོ, པཱ་སཱ་ད་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་བྷཱ་ས་ཐཱཏི ཨི་མཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༤༡༣. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཏེ་སཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མཾ བྷོ་ནྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་མནྟི སོ རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི, བྷོ་ནྟོཏི ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ནི་སཱ་མེ་ཐཱཏི པ་སྶ་ཐ. ཨ་བྷི་རཱུ་པོཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒོ. བྲ་ཧྨཱཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. སུ་ཙཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ. ཙ་ར་ཎེ་ནཱཏི ག་མ་ནེ་ན.
༤༡༤-༥. ནཱི་ཙ་ཀུ་ལཱ་མི་ཝཱཏི ནཱི་ཙ་ཀུ་ལཱ ཨི་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཀུ་ཧིཾ བྷི་ཀྑུ ག་མི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཧིཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ཛྫ ཀ་ཏྠ ཝ་སི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ རཱ་ཛ་དཱུ་ཏཱ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ནྟུ. ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧ. གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ཏཱ་ཡ, སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ ས་ཏི་ཡཱ. གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཝཱ ས་ཏི་ཡཱ, སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ་ན.
༤༡༦. ཁི་པྤཾ པ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་སཱིཏི ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཏི་སྶ་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཨ་ལཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པཱུ་ར་ཎེ་ན ཁི་པྤཾ པ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་སི. མུ་ནཱིཏི མོ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མུ་ནི་བྷཱ་ཝོ་པི མུ་ནི་ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝཱ. ལོ་ཀི་ཡཱ ཧི ཨ་མོ་ན་ས་མྤ་ཏྟ་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ‘‘མུ་ནཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟི. པ་ཎྜ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་སཱིཏི ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. སོ ཀི་ར མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཀ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ ‘‘པ་ཎྜ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་རི པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁ་པ་བྦྷཱ་རེ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་མེ་ཝ པ་ཎྜ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་སི ‘‘ཨེ་ཏྠ ཝཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ.
༤༡༩-༢༣. བྱ་གྒྷུ་ས་བྷོ་ཝ སཱི་ཧོ་ཝ གི་རི་ག་བྦྷ་རེཏི གི་རི་གུ་ཧཱ་ཡཾ བྱ་གྒྷོ ཝི་ཡ ཨུ་ས་བྷོ ཝི་ཡ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཙ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ ཧི ཏ་ཡོ སེ་ཊྛཱ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཱ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་དྡ་ཡཱ་ནེ་ནཱཏི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐ་སི་ཝི་ཀཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཡཱ་ནེ་ན. ས་ཡཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཡཱ་ཡི་ཏྭཱཏི ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷཱུ་མི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་ནཱ ཡཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ ག་ནྟུཾ, ཏཾ ག་ནྟྭཱ. ཨཱ་ས་ཛྫཱཏི པ་ཏྭཱ, ས་མཱི་པ་མ་སྶ ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པཱ་ཝི་སཱིཏི ནི་སཱི་དི. ཡུ་ཝཱཏི ཡོ་བྦ་ན་ས་མྤ་ནྣོ. ད་ཧ་རོཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཏ་རུ་ཎོ. པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ སུ་སཱུཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ན་མེ་ཝ. ཡུ་ཝཱ སུ་སཱུཏི ཨ་ཏི་ཡོ་བྦ་ནོ. པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཀོཏི པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ ཡོ་བྦ་ན་ཝེ་སེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏོ. ད་ཧ་རོ ཙཱ་སཱིཏི ས་ཏི ཙ ད་ཧ་ར་ཏྟེ སུ་སུ བཱ་ལ་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་སཱི་ཏི.
༤༢༤-༥. ཨ་ནཱི་ཀ་གྒནྟི བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ སེ་ནཱ་མུ་ཁཾ. ད་དཱ་མི བྷོ་གེ བྷུ་ཉྫ་སྶཱུཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷེ་སུ ཡཱ་ཝི་ཙྪ་སི, ཏཱ་ཝ ད་དཱ་མི བྷོ་གེ. ཏཾ ཏྭཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟོ ཨ་ནཱི་ཀ་གྒཾ ནཱ་ག་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་སྶཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་ཛུཾ ཛ་ན་པ་དོ རཱ་ཛཱཏི ‘‘ད་དཱ་མི བྷོ་གེ བྷུ་ཉྫ་སྶུ, ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ཀྑཱ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ར་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ ཨ་སྶཾ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ཡྻུཾ, གེ་ཧེ ཋི་ཏོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཡྻཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན རཱ་ཛཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཧ་ནྡཱ་ཧཾ, ཏཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་མཱི’’’ཏི བཱ་ཧཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་དི་སཱ་བྷཱ་གཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ‘‘ཨུ་ཛུཾ ཛ་ན་པ་དོ རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ པ་སྶ་ཏོཏི བྷ་ཎ་ནྟོ ས་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝེ་ཀ་ལླཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ པཱ་སཱ་ཎ་ཝི་ཝ་ར་ས་མྦྷ་ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་པི པ་ཉྩ་ཧི ཝུ་དྡྷཱི་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཁེ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་སྶཱ་ནི. དྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་མྤ་ནྣོཏི བྷ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏྟཾ, པ་ར་རཱ་ཛཱུ་ཧི ཨ་ཏ་ཀྐ་ནཱི་ཡཾ ཝཱི་ར་པུ་རི་སཱ་དྷི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ་སྶ ད་སྶེ་ཏི. ཀོ་ས་ལེ་སུ ནི་ཀེ་ཏི་ནོཏི བྷ་ཎ་ནྟོ ན་ཝ་ཀ་རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ན་ཝ་ཀ་རཱ་ཛཱ ཧི ནི་ཀེ་ཏཱི་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཨཱ་དི་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་ནྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན སོ ཨེ་ཝ ཛ་ན་པ་དོ ནི་ཝཱ་སོ, སོ ནི་ཀེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཙ རཱ་ཛཱ སུ་དྡྷོ་ད་ནོ, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཀོ་ས་ལེ་སུ ནི་ཀེ་ཏི་ནོ’’ཏི. ཏེ་ན ཨ་ནྭ་ཡཱ་ག་ཏ་མྤི བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏི.
༤༢༦. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་དི་ཙྩཱ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, སཱ་ཀི་ཡཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ར་ཉྙཱ ‘‘ད་དཱ་མི བྷོ་གེ བྷུ་ཉྫ་སྶཱུ’’ཏི, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་མྷཱ ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི, ན ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡ’’ནྟི. ཡ་དི ཧི ཨ་ཧཾ ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡེ་ཡྻཾ, ན ཨཱི་དི་སཾ དྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ དྭཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཝཱི་ར་པུ་རི་ས་ས་མཱ་ཀུ་ལཾ ཀུ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་རེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༢༧. ཨེ་ཝཾ ར་ཉྙོ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཧེ་ཏུཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་མེ་སྭཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ, ནེ་ཀྑ་མྨཾ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཏཾ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ད་ཊྛཱུཏི དི་སྭཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨི་ཏོ པུ་རི་མ་གཱ་ཐཱ་སུ ཙ ཡཾ ཡཾ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ, ཏཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མེ ར་ཉྫ་ཏཱི མ་ནོ’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྨཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་ཀྑ་མྨཾ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ནེ་ཀྑ་མྨཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་མ་ཏཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛེ་ན པ་དྷཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་དྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མེ པ་དྷཱ་ནེ ར་ཉྫ་ཏི མ་ནོ, ན ཀཱ་མེ་སཱུ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀི་ར རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦེ་ཝ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏཾ ‘སུ་དྡྷོ་ད་ན་ར་ཉྙོ ཀི་ར པུ་ཏྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་ཀུ་མཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ‘ཨ་དྡྷཱ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཐཱ’ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ མ་མ ཝི་ཛི་ཏཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.