༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༨. པུ་ན པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་པ་རེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནི་དྡི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ་ནཱིཏི ཀ་ཏི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ་ནཱིཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཀཱ་རེ ཙ ད་ཊྛ་བྦ་ཊྛ་ཉྩ པུ་ཙྪ་ཏི. ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏེ་ན་ཊྛེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ་ནཱིཏི ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི, ཏེ་ནེ་ཝ ཚ་ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན་ཊྛེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན. ཨཱ་དི་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཝི་སོ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ནཱཏི བ་ལ་ཝ་ཊྛེ་ན. བ་ལ་ཝ་ཉྷི ཨ་དྷི་ཀཱ མ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཁེ་པ་ན་ཊྛེ་ན. པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཊྛེ་ནཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན.
ཀ. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༩. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ཏཾ ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏོཏི་ཨཱ་དི པ་ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཁ. ཨཱ་དི་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཊྛ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༠. ཨཱ་དི་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཊྛེ་ན སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཝི་ར་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན སཱི་ལ་མ་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་ཝི་སོ་དྷ་ནཱཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཝི་སོ་དྷ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་ནི་པི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་སཾ་ཝ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ག. ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཊྛ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༡. ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ས་དྡྷ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དཾ དི་སྭཱ ཝཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡེ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨ་ཙྪ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ དུ་བྦ་ལ་པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་མུ་དི་ཏ་ཏྟཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི པཱི་ཏི་ཡཱ པཱི་ཎི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི སུ་ཁེ་ན ཨ་བྷི་ས་ནྣ་ཏྟཱ ཉཱ་ཎོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎོ་བྷཱ་སེ་ན ཝི་དི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ཏཱིཏི སཾ་ཝེ་གཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ སཾ་ཝེ་གེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ས་མཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ པུ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ནི་ཡོ་ཛ་ནེ བྱཱ་པཱ་རཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝ་སེ་ན. ནཱ་ན་ཏྟ་ཀི་ལེ་སེ་ཧཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི. ཝི་མོ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནཱཏི བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན. ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱཏི ནཱ་ན་ཏྟ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ.
ཏེ དྷ་མྨཱཏི ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཀ་ར་སཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ར་སེ་ན ཨེ་ཀ་ར་སཱ ཧོ་ནྟི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ནྟཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཁ་ཎེ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན. ཝི་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཝོ་ས་ཛྫ་ཏཱིཏི མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་པུ་གྒ་ལོ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ དུ་བྷ་ཏོ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཙ ཁ་ནྡྷེ ཙ ཝོ་ས་ཛྫ་ཏི. ཝོ་ས་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་སེ ཙ ཁ་ནྡྷེ ཙ ཝོ་ས་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀི་ལེ་སཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཝོ་ས་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱཏི ཙ ཨཱ་སཾ་སཱ་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཀི་ལེ་ས་ནི་རོ་དྷེ ས་ཏི ཁ་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཁ་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷོ ཝུ་ཏྟོ. ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན. ཏ་སྶེ་ཝ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཝོ་ས་གྒེ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཝོ་ས་གྒཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དྭེ་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛ་ནི་དྡེ་སོ་པི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཝི་སེ་སོ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
གྷ-ང. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཊྛ་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཊྛ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༢-༢༠༣. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ཁེ་པེ་ཏི. པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ ས་དྡྷོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱིཏི ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣོ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པུ་གྒ་ལ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ནི་དྡི་ཊྛོ. ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱིཏི ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་དྡྷཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝི་སེ་སོ ནི་དྡི་ཊྛོ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ པ་གྒ་ཧེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ནྟོ ད་སྶ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི སེ་སེ་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོཏི ས་མ་ཐ་ཡོ་གེ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡོ་གེ ཝཱ ཨ་ཝ་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཨ་ཝ་ཙ་ར་ཏཱིཏི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.