༡. པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༤. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་དུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝི་སོ་དྷ་ནཱ་དི་ཝི་དྷི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཏ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དེ་ས་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝནྟི ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ. མེཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནཱ་མ་པ་དཱ་ནི. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝི-ཨི་ཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་པ་དཾ, ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏཱ་ཝ ན་ཡེ་ན པ་ད་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨུ་པ་མཱུ་པ་དེ་ས་ག་ར་ཧ་པ་སཾ་ས་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ-ས་དྡོ དི་སྶ་ཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ ཙ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙ. ཨི་དྷ པ་ན ཨེ་ཝཾ་ས་དྡོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏྠེ ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ ཙ ཝི་ཉྙུ་ཛ་ནེ་ན པ་ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏྠེ་ན ཨེ་ཝཾས་དྡེ་ན ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི – ནཱ་ནཱ་ན་ཡ་ནི་པུ་ཎ་མ་ནེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ ཝི་ཝི་དྷ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ག་མྦྷཱི་རཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཀ་ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ སོ་ཏ་པ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཀོ ས་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ, ས་བྦ་ཐཱ་མེ་ན པ་ན སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ, མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སུ་ཏ་ནྟི.
ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ་ན ‘‘ནཱ་ཧཾ ས་ཡ་མྦྷཱུ, ན མ་ཡཱ ཨི་དཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ, མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཝཾ སུ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་ཀ་ལཾ སུ་ཏྟཾ ནི་ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན ཐེ་རོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨-༡༨༩), ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ (ཨ. ནི. ༡.༡༨༧) ན་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ས་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱ་ར་ཎ་བ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཛ་ནེ་ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི.
མེས་དྡོ ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ་སུ དི་སྶ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘མ་ཡཱ སུ་ཏཾ, མ་མ སུ་ཏ’’ནྟི ཙ ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡེ ཡུ་ཛྫ་ཏི.
སུ་ཏནྟི ཨ་ཡཾ་ས་དྡོ ས་ཨུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ནུ་པ་ས་གྒོ ཙ ཝི་སྶུ་ཏ་ག་མ་ན་ཀི་ལི་ནྣ་ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དི་སྶ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏེ་པི ཙ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན. ཨི་དྷ པ་ན་སྶ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏ་ནྟི ཝཱ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. མེ-ས་དྡ་སྶ ཧི མ་ཡཱ་ཏི་ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ སུ་ཏཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏ’’ནྟི ཡུ་ཛྫ་ཏི, མ་མཱ་ཏི་ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་མ སུ་ཏཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཡུ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ པུ་རི་མ་ས་ཝ་ནཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མི་དཾ མ་ཡཱ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝི་སཱ་ར་ད་སྶ ད་ས་བ་ལ་དྷ་ར་སྶ ཨཱ་ས་བྷ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ཡི་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ནཱ་དི་ནོ ས་བྦ་ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་སྶ དྷ་མྨི་སྶ་ར་སྶ དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ དྷ་མྨ་དཱི་པ་སྶ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎ་སྶ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ, ན ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཝཱ པ་དེ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནེ ཝཱ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཝི་ནཱ་ས་ཡ་ཏི ཨ་སྶ་དྡྷཾ, ས་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི སཱ་ས་ནེ;
ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ་མི་ཙྩེ་ཝཾ, ཝ་དཾ གོ་ཏ་མ་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི.
ཨེ་ཀནྟི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་དྡེ་སོ. ས་མ་ཡནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ནི་དྡེ་སོ. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡནྟི ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡས་དྡོ –
ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཁ་ཎེ ཀཱ་ལེ, ས་མཱུ་ཧེ ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛི་སུ;
པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ཧཱ་ནེ ཙ, པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཙ དི་སྶ་ཏི.
ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་ཨུ་ཏུ་མཱ་ས་དྡྷ་མཱ་ས་ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་པུ་བྦ་ཎྷ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་སཱ་ཡ་ནྷ་པ་ཋ་མ- མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་མུ་ཧུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལ་པྤ་བྷེ་ད་བྷཱུ་ཏེ་སུ ས་མ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཏེ་སུ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་དཱི་སུ ས་མ་ཡེ་སུ ཡཾ ཡཾ སུ་ཏྟཾ ཡ་མྷི ཡ་མྷི སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨུ་ཏུ་མྷི མཱ་སེ པ་ཀྑེ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ ཝཱ ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཐེ་ར་སྶ སུ་ཝི་དི་ཏཾ སུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ ཨ་སུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨ་སུ་ཀ་ཨུ་ཏུ་མྷི ཨ་སུ་ཀ་མཱ་སེ ཨ་སུ་ཀ་པ་ཀྑེ ཨ་སུ་ཀ་ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ན ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཝཱ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཝཱ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ, བ་ཧུ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་དེ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ཡེ ཝཱ ཨི་མེ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་ས་མ་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་མ་ཡོ སཾ་ཝེ་ག་ས་མ་ཡོ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ས་མ་ཡོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་ས་མ་ཡོ མཱ་ར་ཝི་ཛ་ཡ་ས་མ་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ས་མ་ཡོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མ་ཡོ དེ་ས་ནཱ་ས་མ་ཡོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཡོ་ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་ཀཱ་སཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཀཱ་ལ་པྤ་བྷེ་དཱ ཨེ་ཝ ས་མ་ཡཱ, ཏེ་སུ ས་མ་ཡེ་སུ དེ་ས་ནཱ་ས་མ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཀི་ཙྩ་ས་མ་ཡེ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ་ཀི་ཙྩ་ས་མ་ཡོ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མ་ཡེ་སུ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མ་ཡོ, ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་དྭ་ཡ་ས་མ་ཡེ་སུ དྷ་མྨི་ཀ་ཐཱ་ས་མ་ཡོ, དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མ་ཡེ་སུ དེ་ས་ནཱ་ས་མ་ཡོ, ཏེ་སུ་པི ས་མ་ཡེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ’’ནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཡ་ཉྷི ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟཾ དེ་སེ་སི, ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ཏཾ ས་མ་ཡཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི.
ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏྠ་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ, བྷུ་མྨེ་ན ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ;
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨུ་པ་ཡོ་གེ་ན སོ ཨི་དྷཱ’’ཏི.
པོ་རཱ་ཎཱ པ་ན ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི – ‘‘ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏཾ ས་མ་ཡ’’ནྟི ཝཱ ཨ་བྷི་ལཱ་པ་མ་ཏྟ་བྷེ་དོ ཨེ་ས, ས་བྦ་ཏྠ བྷུ་མྨ་མེ་ཝ་ཏྠོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷ་ག་ཝཱཏི ག་རུ. ག་རུ་ཉྷི ལོ་ཀེ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྩ ས་བྦ་གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ག་རུ, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པོ་རཱ་ཎེ་ཧི་པི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སེ་ཊྛཾ, བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
ག་རུ གཱ་ར་ཝ་ཡུ་ཏྟོ སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ –
‘‘བྷཱ་གྱ་ཝཱ བྷ་གྒ་ཝཱ ཡུ་ཏྟོ, བྷ་གེ་ཧི ཙ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝཱ;
བྷ་ཏྟ་ཝཱ ཝ་ནྟ་ག་མ་ནོ, བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏོ’’ཏི. –
ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཨ་སྶ པ་ད་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན དེ་ས་ནཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་དྡི་ས་ཏི, མེ སུ་ཏནྟི སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡནྟི ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, བྷ་ག་ཝཱཏི དེ་ས་ཀ་ས་མྤ་ཏྟིཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཝ་ཏྠ་སྶ ཨི་སི་ནོ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ན་ག་རཱི སཱ་ཝ་ཏྠཱི, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཀ་ནྡཱི མཱ་ཀ་ནྡཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཀྑ་ར་ཙི་ནྟ་ཀཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ན བྷ་ཎ་ནྟི – ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ས་བྦ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱ་ཝ་ཏྠཱི, ས་ཏྠ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ཙ ཀིཾ བྷ་ཎྜ་མ་ཏྠཱི་ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ ས་བྦ་མ་ཏྠཱི་ཏི་པི ཝ་ཙ་ན་མུ་པཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠཱི.
‘‘ས་བྦ་དཱ ས་བྦཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མོ་ཧི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ས་བྦ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ, སཱ་ཝ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. –
ཏ་སྶཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ. ས་མཱི་པ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མ་ངྒི་པ་རི་དཱི་པ་ན་མེ་ཏཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཋཱ་ན་ག་མ་ནཱ་ས་ན་ས་ཡ་ན་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མཱ་ཡོ་ག་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཏེ་ན ཋི་ཏོ་པི ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ནི་སི་ནྣོ་པི ས་ཡཱ་ནོ་པི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏི’’ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བཱ་དྷ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་པ་ཏ་ནྟ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཧ་ར་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཛེ་ཏ་ཝ་ནེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཛ་ནཾ ཛི་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཛེ་ཏོ, ར་ཉྙོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཛ་ནེ ཛི་ཏེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཛེ་ཏོ, མ་ངྒ་ལ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་མེ་ཝ ཀ་ཏ་ནྟི ཛེ་ཏོ, ཝ་ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཏྟིཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནི སི་ནེ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ནུ་ཏེ ཨི་ཏི ཝཱ ཝ་ནཾ, ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཀུ་སུ་མ་ག་ནྡྷ་ས་མྨོ་ད་མ་ཏྟ་ཀོ་ཀི་ལཱ་དི་ཝི་ཧ་ངྒཱ་བྷི་རུ་ཏེ་ཧི མ་ནྡ་མཱ་རུ་ཏ་ཙ་ལི་ཏ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་པ་ལླ་ཝ་པ་ལཱ་སེ་ཧི ‘‘ཨེ་ཐ མཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི པཱ་ཎི་ནོ ཡཱ་ཙ་ཏི ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛེ་ཏ་སྶ ཝ་ནཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཛེ་ཏེ་ན རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ་ན རོ་པི་ཏཾ སཾ་ཝ་དྡྷི་ཏཾ པ་རི་པཱ་ལི་ཏཾ, སོ ཙ ཏ་སྶ སཱ་མཱི ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཝ་ན་ཉྩ ནཱ་མ རོ་པི་མཾ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ རོ་པི་མཱ་ནི, ཨ་ནྡྷ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏཱ་ནི.
ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེཏི སུ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ སོ ག་ཧ་པ་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན. ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཝི་ག་ཏ་མ་ཙྪེ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ ཙ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ནཱ་ཐཱ་ནཾ པི་ཎྜ་མ་དཱ་སི, ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཨཱ་ར་མ་ནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཎི་ནོ, ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ, ཏ་སྶ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དི་སོ་བྷཱ་ཡ ནཱ་ཏི་དཱུ་ར་ན་ཙྩཱ་ས་ནྣ་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སེ་ནཱ་ས་ན་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་མྨ ར་མ་ནྟི ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ཏེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ར་མཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ. སོ ཧི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ཛེ་ཏ་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ཀོ་ཊི་ས་ནྠ་རེ་ན ཀཱི་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊཱི་ཧི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ’’ཏི་ཝ་ཙ་ནཾ པུ་རི་མ་སཱ་མི་པ་རི་ཀི་ཏྟ་ནཾ, ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི པ་ཙྪི་མ་སཱ་མི་པ་རི་ཀི་ཏྟ་ནཾ. ཀི་མེ་ཏེ་སཾ པ་རི་ཀི་ཏྟ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི? པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ་ནཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏི་ཨཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཧི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་པཱ་སཱ་ད་མཱ་པ་ནེ བྷཱུ་མི་ཝི་ཀྐ་ཡ་ལ་དྡྷཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཨ་གྒྷ་ན་ཀཱ རུ་ཀྑཱ ཙ ཛེ་ཏ་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་གོ, ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ པ་རི་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན ཨེ་ཝཾ པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙེ་པི པུ་ཉྙ་ཀཱ་མེ ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏི་ཨཱ་པ་ཛྫ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཡ་དི ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ‘‘ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡ’’ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ནྟི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ན་ནུ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ ‘‘ས་མཱི་པ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ག་ངྒཱ་ཡ་མུ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱི་པེ གོ་ཡཱུ་ཐཱ་ནི ཙ་ར་ནྟཱ་ནི ‘‘ག་ངྒཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི, ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཡ་དི་དཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་མཱི་པེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ, ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི. གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཧི་སྶ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝ་ཙ་ནཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པ་ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ སེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི, ཛེ་ཏ་ཝ་ནཱ་དི་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཐཱ པུ་རི་མེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་རི་མེ་ན ཙ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་བྷི་ཡོ་གཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ. པུ་རི་མེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་པ་ག་མ་ནཾ. པུ་རི་མེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ནི་པྥཱ་ད་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན པ་ར་ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཀ་ར་ཎེ ནི་རུ་པ་ལེ་པ་ཏཾ. པུ་རི་མེ་ན དྷ་མྨི་ཀ་སུ་ཁཱ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ. པུ་རི་མེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལ་ཏཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན དེ་ཝཱ་ནཾ. པུ་རི་མེ་ན ལོ་ཀེ ཛཱ་ཏ་སྶ ལོ་ཀེ སཾ་ཝ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ལོ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་ཏཾ. པུ་རི་མེ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༧༠) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་ད་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི པ་ཋ་མཾ ལུ་མྦི་ནི་ཝ་ནེ, དུ་ཏི་ཡཾ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ་ཏི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏེ་ན་སྶ ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱཏི དེ་ས་ཀཱ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཡཾ ས་མ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཏྲ ས་མ་ཡེ, ཡ་སྨི་ཉྩ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཏྲ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. བྷཱ་སི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟེ ཝཱ དེ་ས་ཀཱ་ལེ དཱི་པེ་ཏི. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཡུ་ཏྟེ དེ་སེ ཀཱ་ལེ ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཏཱ་ཝ བཱ་ཧི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (ཨུ་དཱ. ༡༠) ཙེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཁོཏི པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཨཱ་དི་ཀཱ་ལ་ཏྠེ ཝཱ ནི་པཱ་ཏོ. བྷ་ག་ཝཱཏི ལོ་ཀ་ག་རུ་དཱི་པ་ནཾ. བྷི་ཀྑཱུཏི ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ན་ཡུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཀོ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༥༡༠; པཱ་རཱ. ༤༥) ན་ཡེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཨཱ་ལ་པི ཨ་བྷཱ་སི ས་མྦོ་དྷེ་སི, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ན ཉཱ་པ་ནེ་པི པ་ཀྐོ་ས་ནེ་པི. བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ནཱ་ཀཱ་ར་དཱི་པ་ནཾ. ཏེ་ན ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་བྷི་ཀྑ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་བྷི་ཀྑ་ནེ་སཱ་དྷུ་ཀཱ་རི་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡོ་ག་སི་དྡྷེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཧཱི་ནཱ་དྷི་ཀ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ཏཾ ཝུ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་ཏ་དཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ནི་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏི. ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་པྥཱ་ར་སོ་མྨ་ཧ་ད་ཡ་ན་ཡ་ན་ནི་པཱ་ཏ་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁཱ་བྷི་མུ་ཁེ ཀ་རོ་ནྟོ ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་དཱི་པ་ཀེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ནེ་སཾ སོ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ས་མྦོ་དྷ་ན་ཏྠེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་དྷུ་ཀ་ས་ཝ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་པི ཏེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི. སཱ་དྷུ་ཀ་ས་ཝ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ཡ་ཏྟཱ ཧི སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི.
ཨ་པ་རེ་སུ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཀ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི་ཏི ཙེ? ཛེ་ཊྛ་སེ་ཊྛཱ་ས་ནྣ་ས་དཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་བྦ་པ་རི་ས་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ. པ་རི་སཱ་ཡ ཙ ཛེ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ, སེ་ཊྛཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ ཙ, ཨཱ་ས་ནྣཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣེ་སུ ས་ཏྠུ་ས་ནྣི་ཀ་ཏྟཱ, ས་དཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ ས་ཏྠུ་ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏྟཱ, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ཏེ ཨེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཀི་མ་ཏྠཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི, ན དྷ་མྨ་མེ་ཝ དེ་སེ་སཱི་ཏི? ས་ཏི་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ. པ་རི་སཱ་ཡ ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙཾ ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་པི ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་པི དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱ་པི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ཏ་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དེ་སི་ཏཱ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ག་ཎྷེ་ཡྻུཾ. ཏེ་ན ཏེ་སཾ ས་ཏི་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི.
བྷ་ད་ནྟེཏི གཱ་ར་ཝ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ, ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་དཱ་ནཾ ཝཱ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཝ་ད་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ལ་པ་ཏི, ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩཱ་ལ་པ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་བྷཱ་ས་ཏི, ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ པ་ཙྩཱ་བྷཱ་ས་ནྟི. ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དཱ་པེ་ཏི, བྷ་ད་ནྟེ་ཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ནྟི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡེ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟ་ནཾ པ་ཊི་ཨ་སྶོ་སུཾ, ཨ་བྷི་མུ་ཁཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཎིཾ་སུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་ཀ་ལ་སུ་ཏྟཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡུ་ཛྫ་ལ་ཝི་མ་ལ་སཱ་དུ་ར་ས་ས་ལི་ལཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ སུ་ཁཱ་ཝ་ཏ་ར་ཎ་ཏྠཾ ནི་མྨ་ལ་སི་ལཱ་ཏ་ལ་ར་ཙ་ན་ཝི་ལཱ་ས་སོ་པཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་མུ་ཏྟཱ་ཛཱ་ལ་ས་དི་ས་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཀི་ཎྞ་པ་ཎྜ་ར་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ཏི་ཏྠཾ ཝི་ཡ, སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷི་ཏྟི་ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝེ་དི་ཀཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་ཐཾ ཕུ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཡ, ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏ་ས་མུ་སྶ་ཡ་སྶ པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་སྶ སུ་ཁཱ་རོ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ད་ནྟ་མ་ཡ་ས་ཎྷ་མུ་དུ་ཕ་ལ་ཀ་ཀ་ཉྩ་ན་ལ་ཏཱ་ཝི་ན་དྡྷ་མ་ཎི་ག་ཎ་པྤ་བྷཱ་ས་མུ་ད་ཡུ་ཛྫ་ལ་སོ་བྷཾ སོ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ལ་ཡ་ནཱུ་པུ་རཱ་དི་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ས་དྡ་ས་མྨི་སྶི་ཏ་ཀ་ཐི་ཏ་ཧ་སི་ཏ་མ་དྷུ་ར་སྶ་ར་གེ་ཧ་ཛ་ན་ཝི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨུ་ལཱ༹་རི་སྶ་རི་ཡ་ཝི་བྷ་ཝ་སོ་བྷི་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་གྷ་ར་སྶ སུ་ཁ་པྤ་ཝེ་ས་ན་ཏྠཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་པ་ཝཱ་ལཱ༹་དི་ཛུ་ཏི་ཝི་ས་ད་ཝི་ཛྫོ་ཏི་ཏ་སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝི་སཱ་ལ་དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊཾ མ་ཧཱ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་སཾ་སཱུ་ཙ་ཀ་སྶ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ སུ་ཁཱ་ཝ་གཱ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཀཱ་ལ་དེ་ས་དེ་ས་ཀ་པ་རི་སཱ་པ་དེ་ས་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ནི་དཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ཉྩཱཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨི་མཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ.
༡༨༥. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཝི་སུ་དྡྷིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨ་སྶ་དྡྷེཏི ཏཱི་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ. ས་དྡྷེཏི ཏཱི་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣེ. སེ་ཝ་ཏོཏི ཙི་ཏྟེ་ན སེ་ཝ་ནྟ་སྶ. བྷ་ཛ་ཏོཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ. པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོཏི ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ. པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ སུ་ཏྟ་ནྟེཏི པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ཀེ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ སུ་ཏྟ་ནྟེ. ཀུ་སཱི་ཏེཏི ཀུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱི་ད་ནྟཱི་ཏི ཀུ་སཱི་དཱ, ཀུ་སཱི་དཱ ཨེ་ཝ ཀུ་སཱི་ཏཱ. ཏེ ཀུ་སཱི་ཏེ. ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེཏི ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ནྟེ. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱིཏི ན་ཊྛ་སྶ་ཏི་ཀེ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེཏི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀེ སུ་ཏྟ་ནྟེ. ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཏི་ཝི་དྷ་ཝི་མོ་ཀྑཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀེ སུ་ཏྟ་ནྟེ. དུ་པྤ་ཉྙེཏི ནི་པྤ་ཉྙེ, པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ དུ་ཊྛཱ པ་ཉྙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི དུ་པྤ་ཉྙཱ. ཏེ དུ་པྤ་ཉྙེ. ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡནྟི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ སུ་ཏྟ་ནྟེ, ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ས་དི་སེ ཝཱ. སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀྑ་ནྡྷེཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡནྟི ཨ་སྶ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡེ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ཀོ་ས་ཛྫནྟི ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ. པ་མཱ་དནྟི ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩནྟི ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ, ཝི་ཀྑེ་པ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ སུ་ཊྛུ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏནྟི ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཧི ཝི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡེ་ཝ ཙ ‘‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ’’ནྟི, ན ཏ་ཐཱ ཛྷཱ་ནེ་ན. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་སི་དྡྷི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཙ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་སི་དྡྷི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་མ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ཊྛཾ.
༡༨༦. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝཱ་རེ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙཱཏི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏཱ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙཱཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོཏི མ་གྒ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ་ཡེ་ཝ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོཏི ཕ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཨེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀཱ་ར་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཝ་ནེ་ན བུ་དྡྷོཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ བུ་དྡྷ་ཝཱ, ཉཱ་ཏ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཧི མ་གྒ་སྶ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ནྣ་མྤི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཊྛ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོཏི ཨཱ་ཧ. སོ་ཡེ་ཝ ཧི ས་བྦ་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏ་རེ་པི པ་ན ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ ཙ ཙ་ཏཱུ་སུ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ‘‘པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ. ས་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྷཱུ་ཏ་ཊྛེ་ན ཛཱ་ཏ་ཊྛེ་ན བྷ་ག་ཝཱ. སོ་པི ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་སི་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ས་ཡ་མྦྷཱུ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ཊྛེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ. ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ན་ནྟ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ པ་མཱ་ཎེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན. བྷ་ག་ཝཱ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་སི་དྡྷི་ཏོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ.
པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.