༦. ཉཱ་ཎ་རཱ་སི་ཚ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. ཨི་དཱ་ནི ཚ་ཧི རཱ་སཱི་ཧི ཨུ་དྡི་ཊྛ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, པ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ་ཏི དྭེ དྭེ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ས་མཱ་དྷ་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎཱ་ནི.
དྭཱ་ས་ཏྟ་ཏི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ དཱི་གྷཾ ཨ་སྶཱ་སཱཏི ‘‘དཱི་གྷ’’ནྟི་ཝུ་ཏྟ་ཨ་སྶཱ་ས་ཏོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? དཱི་གྷཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཧེ་ཏུ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་མཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྲཱ་པི. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ, པ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ་ཏི ཚ ཚ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ དྭཱ་ས་ཏྟ་ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱ ཨེ་ཝ དྭཱ་ས་ཏྟ་ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ དྭཱ་ས་ཏྟ་ཏི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎཱ་ནི.
ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟེ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་སྶ་ས’’ནྟི ཙ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎནྟི ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛ་མི་ཝ ཙ ཏེ་ནེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་རི བྷ་ཡ་ཏཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ནི་བྦི་དཱ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཨ་སྶ་ས་ནྟ་སྶ. སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཉྙཱཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཏི་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ནི་བྦི་དཱ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སནྟི ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་དི་ས་མེ་ཝ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ པ་ཉྙཱཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཏི་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ. ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ’’ཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ག་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ཧི ནི་བྦི་དཱ་ཡ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་བྦི་དཱ་ཛ་ན་ན་བྱཱ་པཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ནི་བྦི་དཱ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཉཱ་ཎཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ པ་ན ནི་བྦི་དཱ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ནི་བྦི་དཱ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཝི་ཡ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནྟེ ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི, ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ན་ཏོ པ་ན ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ཙ ‘‘ཕུ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྩ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཨ་པྤ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ’’ཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་མྤི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་ནི་པི ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་དཱ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཀ་ཏཾ, ན ནི་བྦི་དཱ་ནུ་ལོ་མ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཏཱི་སུ་པི ཙེ་ཏེ་སུ ཉཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ, པ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟི དྭེ དྭེ ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ཊྛ ཉཱ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི པ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ན་སྶ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱཏི ཨཱ་ཧ. ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁེ ཉཱ་ཎནྟི ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཀི་ལེ་ས་སྶ པ་ཧཱ་ནེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་ག་ཎ་ནཱ་ཡ་པི ཉཱ་ཎ་ག་ཎ་ནཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཕ་ལ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ག་ཎ་ནཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཉཱ་ཎ་རཱ་སི་ཚ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.