༡༥-༡༦. བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༤༨. བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཏོ ཝི་སུཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སུཾ ནི་དྡེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དི་ཊྛཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཾ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ན’’ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ པུ་ཙྪཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཙ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི, ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི’’ཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༤༩) ཝུ་ཏྟ་ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ, ས་སྶ་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་ཏོ ས་ངྐོ་ཙ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘བྷ་ཝེ་ནེ་ཝ ཁོ པ་ནེ་ཀེ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཝི་བྷ་ཝཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ, ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་ཉྙཱ་ཡ ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཝ བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ ས་བྦ་དི་ཊྛཱི་སུ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་སྶ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོ’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ཏིཾ་སཱ་ཀཱ་རཱ་པི ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ སི་ཡཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ, སི་ཡཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་པི དི་ཊྛི་ཡོ ས་སྶ་ཏ་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཨུ་ཙྪེ་ད་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཡཱ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་སུ རཱུ་པཱ་དི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཱ ཏེ་སུ ཨུ་ཙྪི་ནྣེ་སུ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣོ་ཏི ག་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སུ པ་ཉྩ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཱ་དི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ ཏེ་སུ ཨུ་ཙྪི་ནྣེ་སུ་པི ‘‘ཨ་ཏྟཱ ས་སྶ་ཏོ་ཏི ག་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ནྣ་ར་ས བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཾ.

མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ‘‘ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ’’ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་ཝཱ་ན་ནྟ་ཝཱ་དི་ཊྛཱི་སུ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣེ པ་སྶི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་པ་སྶི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ, སི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཙཱཏི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི, ན ཙ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ནེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི, ན ན ཧོ་ཏཱིཏི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ‘‘སི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏི་ཀཱ ས་སྶ་ཏ་ཉྩ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཨ་ས་སྶ་ཏ་ཉྩ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ས་དི་སཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པི་ཀཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏེ ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘སི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏྟ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏེ ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘སི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཉྙོ་ཛ་ནི་ཀ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་བྦ་དི་ཊྛཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘སི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཧ་ནྟི མཱ་ན་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཧ་ནྟི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཝི་ནཱ་སེ ཨ་ཏྟཱ ཝི་ན་ཊྛོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཡོ ཝི་ཡ མ་མ་ནྟི མཱ་ན་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཝི་ནཱ་སེ་པི ཨ་ཏྟཱ ན ཝི་ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ལོ་ཀ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༤༧) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛཱ་དི་ཀཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ སོ་ལ༹་ས དི་ཊྛི་ཡོ ཏཱི་ཎི་ས་ཏ་ཉྩ དི་ཊྛཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཙ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཙ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཱ. ས་ཉྙོ་ཛ་ནི་ཀཱ པ་ན དི་ཊྛི ཨ་ཝ་ཏྠཱ་བྷེ་དེ་ན ས་བྦཱ་པི དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི.

ཨི་དཱ་ནི ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི་ཡོཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ དི་ཊྛི་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ དི་ཊྛི་ཡོ. དི་ཊྛི་རཱ་ག་ར་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་སྶཱ་ད་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ, ཨ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཡོ, ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ཏྟཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ, ཁ་ནྡྷ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡོ, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དི་ཊྛི་ཡོ, ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ས་ཉྙོ་ཛ་ནི་ཀཱ དི་ཊྛི་ཡོ, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དེ་ན ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ཡོཏི ཨི་མཱ ས་ཏྟ དི་ཊྛི་ཡོ ས་བྦ་དི་ཊྛི་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ, སེ་སཱ པ་ན ན་ཝ དི་ཊྛི་ཡོ ན ས་བྦ་དི་ཊྛི་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ.

ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ དྭཱི་སུ་ཡེ་ཝ དི་ཊྛཱི་སུ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ དི་ཊྛི་དྭ་ཡ་ནི་སྶ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ཝ་ཉྩ དི་ཊྛིནྟི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ས་བྦཱ་པི ཧི ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱི ཝཱ ཧོ་ནྟི ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱི ཝཱ. བྷ་ཝ་ཉྩ དི་ཊྛིཾ ཝི་བྷ་ཝ་ཉྩ དི་ཊྛིནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ-ས་དྡོ དི་ཊྛི་མེ་ཝ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི, ན ནི་སྶ་ཡཾ. ན ཧི ཨེ་ཀོ བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་དྭ་ཡཾ ནི་སྶ་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཏི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༣). ཏ་ཀྐི་ཀཱཏི ཏ་ཀྐེ་ན ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཏ་ཀྐི་ཀཱ. ཏེ ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཀྐེ་ན ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡེ་པི ཙ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལཱ་བྷི་ནོ ཝཱ དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ་པི ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ཏ་ཀྐི་ཀཱ ཨེ་ཝ. ནི་སྶི་ཏཱ་སེཏི ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་དཾ, ‘‘སེ’’ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ ཝཱ. ཏེ་སཾ ནི་རོ་དྷ་མྷི ན ཧ་ཏྠི ཉཱ་ཎནྟི དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཡ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ དི་ཊྛི་དྭ་ཡཾ ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན ཧི ཨ་ཏྠི ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཧི-ཀཱ་རོ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་དེ་སེ ནི་པཱ་ཏོ. ཡ་ཏྠཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱིཏི ཡ་ཏྠ སུ་ཁེ ནི་རོ་དྷ་མྷི ཨ་ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ‘‘དུ་ཀྑ’’མི་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ནི་རོ་དྷ་མྷི ན ཧ་ཏྠི ཉཱ་ཎ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཀྑ་མི་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ –

‘‘རཱུ་པཱ ས་དྡཱ ར་སཱ ག་ནྡྷཱ, ཕ་སྶཱ དྷ་མྨཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ;

ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ ཙ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

‘‘ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཨེ་ཏེ ཝོ སུ་ཁ་ས་མྨ་ཏཱ;

ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏཾ ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཾ.

‘‘སུ་ཁ་ནྟི དི་ཊྛ་མ་རི་ཡེ་ཧི, ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶུ་པ་རོ་དྷ་ནཾ;

པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་མི་དཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ན པ་སྶ་ཏཾ.

‘‘ཡཾ པ་རེ སུ་ཁ་ཏོ ཨཱ་ཧུ, ཏ་ད་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧུ དུ་ཀྑ་ཏོ;

ཡཾ པ་རེ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨཱ་ཧུ, ཏ་ད་རི་ཡཱ སུ་ཁ་ཏོ ཝི་དཱུ.

‘‘པ་སྶ དྷ་མྨཾ དུ་རཱ་ཛཱ་ནཾ, ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷེ་ཏྠ་ཝི་དྡ་སུ;

ནི་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཏ་མོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་པ་སྶ་ཏཾ.

‘‘ས་ཏ་ཉྩ ཝི་ཝ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀོ པ་སྶ་ཏཱ་མི་ཝ;

ས་ནྟི་ཀེ ན ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་གཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཀོ་ཝི་དཱ.

‘‘བྷ་ཝ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ཧི, བྷ་ཝ་སོ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི་བྷི;

མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཱ་ནུ་པ་ནྣེ་ཧི, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ས་མྦུ་དྷོ.

‘‘ཀོ ནུ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་རི་ཡེ་བྷི, པ་དཾ ས་མྦུ་དྡྷུ་མ་ར་ཧ་ཏི;

ཡཾ པ་དཾ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦ་ནྟི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༧༦༤-༧༧༡);

༡༤༩. ཨི་དཱ་ནི ས་བྦཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ དི་ཊྛི་དྭ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ དི་ཊྛི་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཀ་ཉྩ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ སུ་ཏྟ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དྭཱི་ཧི བྷི་ཀྑ་ཝེཏི སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི. ཏ་ཏྠ དེ་ཝཱཏི བྲ་ཧྨཱ་ནོ་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ས་ངྐུ་ཙ་ནྟི. ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོཏི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. ཙ-ས་དྡོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏྠོ. བྷ་ཝཱ་རཱ་མཱཏི བྷ་ཝོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་བྷི་ར་མ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བྷ་ཝཱ་རཱ་མཱ. བྷ་ཝ་ར་ཏཱཏི བྷ་ཝེ ཨ་བྷི་ར་ཏཱ. བྷ་ཝ་ས་མྨུ་དི་ཏཱཏི བྷ་ཝེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛཱ. དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ. ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱིཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཾ ཝཱ ན པ་ཝི་ས་ཏི. ན པ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ པ་སཱ་དཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ གྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ.

ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱཏི དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎ་མཱ་ནཱ. ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱཏི ལ་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎ་མཱ་ནཱ. ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱཏི ཛི་གུ་ཙྪཾ པཱ་པུ་ཎ་མཱ་ནཱ. ཝི་བྷ་ཝཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཙྪེ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏུ་སྶ་ནྟི, ཨུ་ཙྪེ་དཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཀི་རཱཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བྷོཏི ཨཱ་ལ་པ་ན་མེ་ཏཾ. ས་ནྟནྟི ནི་བྦུ་ཏཾ. པ་ཎཱི་ཏནྟི དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏཾ, པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏ་ནྟི ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ. ཡཱ་ཐཱ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ.

ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. བྷཱུ་ཏནྟི ཧེ་ཏུ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ. བྷཱུ་ཏ་ཏོ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ བྷཱུ་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་སྶ་ཏི. ནི་བྦི་དཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཝི་རཱ་གཱ་ཡཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ. ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཀཱ་རེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎེ་ན པ་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ.

ཨི་དཱ་ནི དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཏ་སྶཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ བྷཱུ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ཏོ དི་སྭཱཏི དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་མནྟི ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏེ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ ནི་རོ་དྷེ ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ, ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ’’ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ས་ཏི་པི ཙེ་ཏྠ ས་ཙྩཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏྟེ ‘‘དི་སྭཱ’’ཏི པུ་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡྷིཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི པུ་བྦཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཝཱ པུ་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ན དོ་སོ. ས ཝེཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན སོ ཨ་ར་ཧཾ. བྷཱུ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏོཏི དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝཱ. ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོཏི ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེཏི ཁུ་དྡ་ཀེ ཙ མ་ཧ་ནྟེ ཙ བྷ་ཝེ. ཝུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠེ་པི ཧི ཨ-ཀཱ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷ་ཝོཏི མ་ཧཱ་བྷ་ཝོ. སོ པ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཝེཏི ས་སྶ་ཏེ. ཨ་བྷ་ཝེཏི ཨུ་ཙྪེ་དེ. ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་པི དི་ཊྛི་རཱ་གཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོ. བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ཝཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ཙྪེ་དཱ. ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.

༡༥༠. ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱཏི་ཨཱ་དི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་ག་ར་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་པ་སཾ་ས་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝཾ པ་ནྣཱ ག་ཏཱ དི་ཊྛི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝི་པ་ནྣ་དི་ཊྛཱི. སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ནྣཱ ག་ཏཱ དི་ཊྛི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་མྤ་ནྣ་དི་ཊྛཱི. ཏི་ཏྠི་ཡོཏི ཏི་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དི་ཊྛི, ཏཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཏི་ཏྠེ སཱ་དྷུ, ཏི་ཏྠཾ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ ཏི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་ཏོ. ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོཏི ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏི་མཱ་པ་ནྣོ ག་ཧ་ཊྛོ. ཡོ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི དི་ཊྛི་ཡཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ.

ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀོཏི མ་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཕ་ལ་པྤ་ཏྟོ ཙ. ཡོ ཙ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ.

གཱ་ཐཱ་སུ ཀོ་དྷ་ནོཏི ཡོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སོ. ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱིཏི ཏ་མེ་ཝ ཀོ་དྷཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ན་ནྡྷ་ན་སཱི་ལོ. པཱ་པ་མ་ཀྑཱིཏི ལཱ་མ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཀྑ་ཝཱ. མཱ་ཡཱ་ཝཱིཏི ཀ་ཏ་པཱ་པ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཝཱ. ཝ་ས་ལོཏི ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ. ཝི་སུ་དྡྷོཏི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷོ. སུ་དྡྷ་ཏཾ ག་ཏོཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏོ. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི པ་ཉྙ་ཝཱ. ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ ཨེ་ཝ ཐོ་མི་ཏོ.

ཝི་པ་ནྣ་དི་ཊྛི་ཡོ ས་མྤ་ནྣ་དི་ཊྛི་ཡོཏི པུ་གྒ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ དྷ་མྨ་མེ་ཝ ག་ར་ཧ་ནྟོ ཐོ་མེ་ནྟོ ཙ ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི ཏ་ཎྷཱ་མ་ཉྙ་ན་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི. ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱིཏི མཱ་ན་མ་ཉྙ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱ དི་ཊྛི. ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱཏི དི་ཊྛི་མ་ཉྙ་ན་མེ་ཝ.

ཨེ་ཏཾ མ་མཱ་ཏི ཀཱ དི་ཊྛཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝི་པ་ནྣ་དི་ཊྛཱི་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ཉྩ ག་ཎ་ན་ཉྩ ཀཱ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཉྩ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ དི་ཊྛཱིཏི ཨ་ནེ་ཀཱ་སུ དི་ཊྛཱི་སུ ཀ་ཏ་མཱ དི་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏ་མ་ནྟཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་དྭ་ཡེ ཀ་ཏ་མེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ, ཨ་ནུ་བ་དྡྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཝཾ མ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མ་མ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་པ་དི་སི་ཏྭཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. པུ་བྦ་ནྟཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྨཱ ‘‘ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨེ་སོ་སྨི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཕ་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. ཨ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྨཱ ‘‘ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ས་ནྟ་ཏིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཙ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པྤ་མུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ནེ་ཝ ཙ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པྤ་མུ་ཁེ་ན དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཏྟཱ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པྤ་མུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་དྭཱ་རེ་ན དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི པཱ་ཋོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རོ. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི པ་མུ་ཁཱ ཨཱ་དི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཀཱ་ནི ཏཱ་ནི? དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི.

‘‘ཀཱ དི་ཊྛཱི’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ‘‘ཀ་ཏི དི་ཊྛི་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. སཱ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ‘‘ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྶཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.

༡༥༡. ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟཱ་ཧ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ནྣ་དི་ཊྛི་པུ་གྒ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ས་མྤ་ནྣ་དི་ཊྛི་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ནི་ཊྛཾ ག་ཏཱཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ནི་ཙྪ་ཡཾ ག་ཏཱ, ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཊྛཱ་ག་ཏཱ་ཏི པཱ་ཋོ ས་མཱ་ས་པ་དཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠོ པ་ན སོ་ཡེ་ཝ. དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱཏི དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ. ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱཏི ཨི་མི་སྶཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱཏི ཨི་མཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་སྶཱཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ་པ་ར་མཱ ས་ཏྟ་ཝཱ་ར་པ་ར་མཱ བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་སྶ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཊྛ་མཾ བྷ་ཝཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ. ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་སྶཱཏི ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཧི པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶཱཏི ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, སོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི ཨ་གྒ་ཧེ་སི. མུ་དུ་པ་ཉྙོ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙོ པ་རཾ ཚ་ཊྛཾ བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ ནཱ་མ, ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཏེ་སཾ མུ་དུ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་ཏཾ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏི. ཨི་མེ ཏ་ཡོ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ན བ་ཧུ་ཀཱ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ག་ཎྷ་ནྟི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཀིཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི. ཏ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ར་ཧཱ. ཨ་ར་ཧ་ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ སཾ་ས་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ན ཨ་རི་ཡཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི.

ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱཏི ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. སོ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱཏི ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱཏི ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པྤ་ཡོ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱཏི ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པྤ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མི་ནོཏི ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ མ་གྒ་སོ་ཏ་ནྟི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཏ་སྶ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དོ – ཡོ ཨ་ཝི་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶཱི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ ཨི་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏཱུ་སུ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མཱ་ཏི. ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ པ་ན རཱུ་པ་རཱ་གཱ་རཱུ་པ་རཱ་གཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ སེ་ས་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ་པི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཙ་ལ་པྤ་སཱ་དེ་ན པ་ས་ནྣཱ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ. ཨི་མི་ནཱ ས་བྦེ་པི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛཱ པུ་གྒ་ལཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.

བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

དི་ཊྛི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.