༧༢-༧༣. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༩. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་མ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ. ན ཧི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་སུཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ དྭེ་དྷཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ས་དྡྷཱ་བ་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧི ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ནྟི, ཀེ་ན་ཙི དྷ་མྨེ་ན, པུ་གྒ་ལེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨ་ཉྙེ པ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ནཱ་ཧུ ‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏཾ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་རཾ ཝི་ཡ ཝི་ས་ཡེ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་ཀིཾ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན་པི ས་བྦ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཙ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་བྦ་ཉྙཱུ. ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན་པི ས་བྦ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཙ ས་ཀིཾ་ས་བྦ་ཉྙཱུ’’ཏི.
ས་བྦཾ ས་ངྑ་ཏ་མ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྦནྟི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་སྶེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ན་ཝ་སེ་སནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནི་སྶེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ས་ངྑ་ཏ་མ་ས་ངྑ་ཏནྟི དྭི་དྷཱ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ནཾ. ས་ངྑ་ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀོ པ་བྷེ་དོ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨེ་ཀོ པ་བྷེ་དོ. པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་མྨ ཀ་ཏ་ནྟི ས་ངྑ་ཏཾ. ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ ན ས་ངྑ་ཏ་ནྟི ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ. ནི་བྦཱ་ནཾ. ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཝ་སེ་སོ་ཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ. ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཉྩ. ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དཱ་པི པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི ས་བྦཱ་པི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྦནྟི ས་བྦ་དྷ་མྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨ་ན་ཝ་སེ་སནྟི ནི་པྤ་དེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱིཏི ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏེ ནི་སྶ་ངྒ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏ་དེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༢༠. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ས་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཏཱི་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣནྟི ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཙཱཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་ད་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་བྦནྟི ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ. ཡཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཊྛནྟི་ཨཱ་དི སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཊྛནྟི ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་རཾ. པ་ཙྩ་ཏྟ་ཏྠེ ཝཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨེ་དི་སེ་སུ. རཱུ་པ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཁ་ནྡྷ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ. ཙ་ཀྑུ་སྶ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཱ་ནེ་ཝ. ཨ་བྷི་ཉྙ་ཊྛནྟི ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨེ་དི་སེ་སུ. ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ཊྛནྟི་ཨཱ་དི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ‘‘ས་བྦེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་པཱ་ཋོ སུ་ནྡ་རོ. ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ལི་ཁི་ཏཾ. དུ་ཀྑ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་བྷེ་དོ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟེ ཉཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཏྟཱ. ཝི་ས་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ཧི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
པུ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༢༤) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཧ དེ་ཝེ་ཧི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ. ས་ཧ མཱ་རེ་ན ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ. ས་ཧ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ. ས་ཧ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ. ས་ཧ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ. པ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཛཱཏི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཊྛ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་བྲ་ཧྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ, པ་ཛཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝ་སེ་ས་མ་ནུ་སྶ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ, དྭཱི་ཧི པ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ས་དེ་ཝ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ, ས་མཱ་ར་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀོ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་ཝ་སེ་ན, ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝེ་ཧི ཝཱ ས་ཧ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝཱ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ས་བྦ་སྶ་པི ལོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛཱ་དི་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཡེ་སཾ སི་ཡཱ ‘‘མཱ་རོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རི་སྶ་རོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི, ཀིཾ ཏ་སྶཱ་པི དི་ཊྛཱ་དིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏིཾ ཝི་དྷ་མ་ནྟོ ‘‘ས་མཱ་ར་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡེ་སཾ པ་ན སི་ཡཱ ‘‘བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཕ་ར་ཏི, དྭཱི་ཧི…པེ… ད་ས་ཧི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ད་ས་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཉྩ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཀིཾ ཏ་སྶཱ་པི དི་ཊྛཱ་དིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏིཾ ཝི་དྷ་མ་ནྟོ ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཡེ་སཾ སི་ཡཱ ‘‘པུ་ཐཱུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ, ཀིཾ ཏེ་ས་མྤི དི་ཊྛཱ་དིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏིཾ ཝི་དྷ་མ་ནྟོ ‘‘ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནཾ དི་ཊྛཱ་དི་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཐ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ནུ་སྶེ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན སེ་ས་ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛཱ་དི་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀྐ་མོ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ – ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ལོ་ཀ་སྶ. ས་མཱ་ར་ཀ་སྶཱཏི མཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ལོ་ཀ་སྶ. ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶཱཏི བྲ་ཧྨེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ལོ་ཀ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི ཏི་བྷ་ཝཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧི པ་དེ་ཧི ཏེ་ན ཏེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
དི་ཊྛནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. སུ་ཏནྟི ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. མུ་ཏནྟི པ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཏནྟི སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པ་ཏྟནྟི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏྟཾ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏནྟི པ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་རི་ཏཾ. ས་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི – ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ནཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨི་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ‘‘ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི (དྷ. ས. ༦༡༩) རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་མཾ ནཱ་མ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ དི་སྭཱ སུ་མ་ནོ ཝཱ དུ་མྨ་ནོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨི་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ‘‘བྷེ་རི་ས་དྡོ, མུ་དི་ངྒ་ས་དྡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཙ་ག་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དྷ. ས. ༦༢༤-༦༢༧) ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ གྷཱ་ན་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘མཱུ་ལ་ར་སོ, ཁ་ནྡྷ་ར་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དྷ. ས. ༦༢༨-༦༣༡) ར་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ, མུ་དུ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི (དྷ. ས. ༦༤༧-༦༥༠) པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་མཾ ནཱ་མ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ སུ་མ་ནོ ཝཱ དུ་མྨ་ནོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨི་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་མཾ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ སུ་མ་ནོ ཝཱ དུ་མྨ་ནོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི. ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི. ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་པྤ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
༡༢༡. པུ་ན ཨ་པ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ན ཏ་སྶཱཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཏ་སྶ ཨ་དྡི་ཊྛ་མི་དྷ་ཏྠི ཀི་ཉྩཱིཏི ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀེ ལོ་ཀེ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་དྡི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན ཨ་ཏྠི ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཏྠཱིཏི ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་དཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ས་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏྠ ད-ཀཱ་རོ སཾ་ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ཐོ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཐོཨི་ཏི ཝ་ཙ་ནོ་པཱ་དཱ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏནྟི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ. ནཱ་ཧོ་སཱི་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཨ་བྱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་ས་དྡ་སྶ ག་ཧ་ཎེ པཱ་ཋ་སེ་སཾ ཝི་ནཱ་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ས་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན་ཏྠི ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ས་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཛཱ་ན་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཨ-ཀཱ་རོ. ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི ཡ་ད་ཏྠི ནེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཏེ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ནེ་ཡྻཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཀི་ཉྩི དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི ཨ་དྷི་ཀེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠི་ས་དྡེ་ན ཏེ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྶ ཀཱ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཙ ག་ཧ་ཎཱ ཨ་ཏྠི-ས་དྡོ ཨ་བྱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ་ཡེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཙ ནི་པྤ་དེ་ས་ཏྟཱ ས་མ་ནྟཱ ས་བྦ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ. ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ, ས་བྦ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ སཱ་དྷི་ཏཾ.
པུ་ན བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཝུ་ཏྟ་པ་དེ ཡཾ ཏཾ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ, ཏཾ ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠོ པ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྑ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. དྷོ་ཏ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༣༢). ཏ་སྨིཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛེ ཝུ་ཏྟེ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ཊྛོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. བུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཱ་ནི. དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཱདཱི་ནི་པི ཧི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན བུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན ཨེ་ཀ་དེ་ས་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཱིཏི པ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦོ ཉཱ་ཏོཏི ས་བྦོ ཉཱ་ཎེ་ན ཉཱ་ཏོ. ཨ་ཉྙཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ན་ཏྠཱིཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ས་བྦོ དི་ཊྛོཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཉཱ་ཏ་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛོ ཝི་ཡ ཀ་ཏོ. ས་བྦོ ཝི་དི་ཏོཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ དི་ཊྛ་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཀ་ཊོ. ས་བྦོ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་དི་ཏོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱི་ཀ་ཏོ. ས་བྦོ ཕ་སྶི་ཏོཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཕུ་ཊྛོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཉཱ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན. དི་ཊྛོ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཝི་དི་ཏོ ར་ས་ཝ་སེ་ན. ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཕ་སྶི་ཏོ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཐ ཝཱ ཉཱ་ཏོ ཉཱ་ཎུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན. དི་ཊྛོ ཙ་ཀྑུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན. ཝི་དི་ཏོ པ་ཉྙུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན. ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན. ཕ་སྶི་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྑ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ, ས་བྦོ དི་ཊྛོ, ཨ་དི་ཊྛོ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ས་བྦཾ ཉཱ་ཏཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏཾ་ནི་ག་མ་ནེ་ཡེ་ཝ ཧི ཀ་ཏེ ཉཱ་ཎ་ནི་ག་མ་ན་མྤི ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.