༧༡. མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༧. མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ བ་ཧུ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་ཧི ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ པ་ཀཱ་རེ་ཧི. པ་སྶ་ནྟཱ་ནནྟི ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨོ་ཏ་ར་ཏི པ་ཝི་ས་ཏི. ཨཱ་དི་ཏྟོཏི དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པཱི་ལཱ༹་ཡོ་ག་ཏོ ས་ནྟཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་དཱི་པི་ཏོ. ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༡༥) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཙེ་ཝ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་དི་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་དི་ཏྟ་ཏཾ པ་ན ཨུ་པ་རི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཨཱ་དི་ཏྟོ. ཨུ་པ་རི པ་ན ‘‘ཏ་སྶ ན་ཏྠ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ནི་བྦཱ་པེ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཱ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ཏི ས་ནྣི་ཝཱ་སོ, ལོ་ཀོ་ཝ ས་ནྣི་ཝཱ་སོ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ. དུ་ཀྑི་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་ས་ཡོ་ག་ཏོ ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧོ་པི ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ. སོ་པི ཙ ས་ཧ་ཁ་ནྡྷ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟོཏི ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཀི་ཙྩེ་སུ ནི་ཙྩ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཡོ་གོ ཀ་ཏ་ཨུ་སྶཱ་ཧོ, ས་ཏ་ཏ་ཀི་ཙྩེ་སུ ས་ཨུ་སྶུ་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གྷ་ཊྚ་ན་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཝཱ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟོ. པ་ཡཱ་ཏོཏི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ ན་དཱི ཝི་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ག་མ་ནེ་ན མ་ར་ཎཱ་ཡ ཡཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཀུ་མྨ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཀུ་ཙྪི་ཏཾ མི་ཙྪཱ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨུ་པ་རི པ་ན ‘‘ཝི་པ་ཐ་པ་ཀྑ་ནྡོ’’ཏི ནཱ་ནཱ་པ་དེ་ཧི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཛ་རཱ་ཝ་སེ་ན མ་ར་ཎཱ་ཡ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ཛ་རཱ ཧི ‘‘ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༢) ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་དྡྷུ་ཝོཏི ན ཐི་རོ, ས་དཱ ཏ་ཐེ་ཝ ན ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཨ་དྡྷུ་ཝོ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཛ་རཱ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་ར་ཧི་ཏཱ་པི ཝི་ཉྙཱུ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཨ་ཏཱ་ཎོཏི ཏཱ་ཡི་ཏུཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠེ་ན ར་ཧི་ཏོ, ཨ་ནཱ་ར་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོཏི ཨ་བྷི་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ག་ནྟྭཱ བྱཱ་ཧ་ར་ཎེ་ན ཨ་སྶཱ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠེ་ན ར་ཧི་ཏོ, ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཨ་ན་བྷི་སྶ་རོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏཱ་ཎོ་ཏི པུ་རི་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎཾ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་དུ་ཀྑཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་དུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཉཱ་ཏི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་ར་ཧི་ཏཱ་པི ཝི་ཉྙཱུ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཨ་སྶ་ཀོཏི ས་ཀ་བྷ་ཎྜ་ར་ཧི་ཏོ. ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡནྟི ས་ཀ་བྷ་ཎྜ་ནྟི ས་ལླ་ཀྑི་ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ལོ་ཀེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཀོ་ཏི པུ་རི་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ དི་སྭཱ བྷོ་ག་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་ར་ཧི་ཏཱ་པི ཝི་ཉྙཱུ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ‘‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ མཱ་ཎ་ཝ་ས་ཏྟཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༨༩) ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དྷ ཙ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སུ་ཏྟེ ཙ ‘‘ཨ་སྶ་ཀོ ལོ་ཀོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༠༥) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཐཾ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་སྶ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་མྨཾ པ་ན ན པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སུ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཙ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏྭཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༠༦). ཨཱུ་ནོཏི པཱ་རི་པཱུ་རི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ཏི་ཏྟོཏི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ་པི ན སུ་ཧི་ཏོ. ཨི་དཾ ཨཱུ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཎྷཱ་དཱ་སོཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ དཱ་ས་བྷཱུ་ཏོ. ཨི་དཾ ཨ་ཏི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཨི་ཙྪཱ་རོ་གཱ་པ་དེ་སེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎཾ བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ བྱཱ་དྷི་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་ར་ཧི་ཏཱ་པི ཝི་ཉྙཱུ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཨ་ཏཱ་ཡ་ནོཏི པུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི་པི ཏཱ་ཡ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏཱ་ཡ་ནོ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑོ, ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཁེ་མོ ཝཱ. ཨ་ལེ་ཎོཏི ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏུཾ ནི་སྶི་ཏུཾ ཨ་ན་ར་ཧོ ཨ་ལླཱི་ནཱ་ན་མྤི ཙ ལེ་ཎ་ཀི་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཨ་ས་ར་ཎོཏི ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ ན བྷ་ཡ་སཱ་ར་ཀོ ན བྷ་ཡ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ. ཨ་ས་ར་ཎཱི་བྷཱུ་ཏོཏི པུ་རེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་ས་ར་ཎོ, ཨུ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཨ་ས་ར་ཎཱི་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨུ་དྡྷ་ཏོཏི ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལུ་པྤ་ཏྟི་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་མ་ངྒཱི་ལོ་ཀོ ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཏོ. ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟོཏི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶེ་ཝ ཡོ་གེ་ན ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ བྷ་ནྟ་མི་ག་པ་ཊི་བྷཱ་གོ. ‘‘ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཙ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ལོ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ, སེ་སེ་སུ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ལོ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ས་ས་ལློཏི པཱི་ལཱ༹་ཛ་ན་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཏུ་ད་ན་ཏཱ་ཡ དུ་ནྣཱི་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ལླཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏེ་ཧི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ས་ལླེ་ཧི ས་ཧ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ. ཝི་དྡྷོཏི མི་གཱ་ད་ཡོ ཀ་དཱ་ཙི པ་རེ་ཧི ཝི་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ན ལོ་ཀོ ནི་ཙྩཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཝི་དྡྷོ. པུ་ཐུ་ས་ལླེ་ཧཱིཏི ‘‘ས་ཏྟ ས་ལླཱ་ནི – རཱ་ག་ས་ལླཾ, དོ་ས་ས་ལླཾ, མོ་ཧ་ས་ལླཾ, མཱ་ན་ས་ལླཾ, དི་ཊྛི་ས་ལླཾ, ཀི་ལེ་ས་ས་ལླཾ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ས་ལླ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༧༤) ཝུ་ཏྟེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ས་ལླེ་ཧི. ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་ས་སྶ. ས་ལླཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཏཱཏི ཏེ་སཾ ས་ལླཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏཱ པུ་གྒ་ལོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ མ་ཡཱཏི མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཡེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ལླཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ར་ཎོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཝ ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན ཨ་ནྡྷཾ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ, སོ་ཝ ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ག་མ་ན་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ར་ཎོ. ཀི་ལེ་ས་པ་ཉྫ་ར་པ་ཀྑི་ཏྟོཏི ཀི་ལེ་སཱ ཨེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ག་མ་ན་ས་ནྣི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྫ་རོ་ཏི ཀི་ལེ་ས་པ་ཉྫ་རོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷ་ཝེ ཀི་ལེ་ས་པ་ཉྫ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟོ པཱ་ཏི་ཏོ. ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏཱཏི པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ན་སཱི་ལོ, པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཾ ག་ཏོ པ་ཝི་ཊྛོ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ག་ཧ་ན་ག་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ས་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛོ་ཏི པུ་རི་མ་ཏོ ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ཝི་སེ་སཱ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་ཎྜེ བྷཱུ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཎྜེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོཏི ཏེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སེ་ན ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨོ་ན་དྡྷོ བ་དྡྷོ ཝེ་ཋི་ཏོ.
ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ཏ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྷཱུ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ མཱུ་སི་ཀ་ཙྪི་ནྣཾ པེ་ས་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཏ་ནྟཾ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་གྒཾ ཨི་དཾ མཱུ་ལ་ནྟི ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཁ་ལི་ཏཱ ཨཱ་ཀུ་ལཱ བྱཱ་ཀུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ན ས་ཀྐོ་ནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན དྭེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཏ་ནྟཾ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཀོ་ཙྪེ་ན པ་ཧ་ཊཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི ག་ཎྛི་བ་དྡྷཾ, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ལོ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི ག་ཎྛི་བ་དྡྷོ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི དི་ཊྛི་ཡོ ནི་སྶི་ཏཱ, ས་བྦེ ཏེ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀཾ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏོ. ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྫི་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀུ་ལཱ ནཱ་མ ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ, ཏ་སྶཱ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ཡ་ཐཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་ར་ནྟི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏོཏི མུ་ཉྫ་ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཛ་ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ བྷཱུ་ཏོ མུ་ཉྫ་ཏི་ཎ་པ་བྦ་ཛ་ཏི་ཎ་ས་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ར་ཛྫུ ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་གྒཾ ཨི་དཾ མཱུ་ལ’’ནྟི ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ, ཏ་མྤི པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན དྭེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ལོ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ག་ཎྛི་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཡོཏི ནི་ར་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོ. ས་བྦེ་པི ཧི ཏེ ཝ་ཌྜྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་པཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་གྒ་ཏི. སུ་ཁ་ས་མུ་སྶ་ཡ་ཏོ ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་ཏ་རོ པ་ན –
‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊི, དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན ཙ;
ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, སཾ་སཱ་རོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི’’.
ཏཾ ས་བྦ་མྤི ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཙུ་ཏི་ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ག་ཎྷ་མཱ་ནོ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡོ་ནཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ག་ཏཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ ན་ཝ་སུ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཝཱ་ཏུ་ཀྑི་ཏྟ་ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཡ་ནྟ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ ཙ པ་རི་བྦྷ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་ས་ས་ལླི་ཏྟོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཝི་ས་ནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་སཾ, ཏ་དེ་ཝ ས་ནྟཱ་ན་དཱུ་ས་ན་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་སོ, ཏེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་བྷཱུ་ཏེ་ན བྷུ་སཾ ལི་ཏྟོ མ་ཀྑི་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ས་དོ་ས་ས་ལླི་ཏྟོ. ཀི་ལེ་ས་ཀ་ལ་ལཱི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨེ་ཝ ཨོ་སཱི་ད་ན་ཊྛེ་ན ཀ་ལ་ལཾ ཀ་དྡ་མོ་ཏི ཀི་ལེ་ས་ཀ་ལ་ལཾ, ཏ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀི་ལེ་ས་ཀ་ལ་ལཱི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཛ་ཊཱ་ཛ་ཊི་ཏོཏི ལོ་བྷ་པ་ཊི་གྷཱ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ ཨེ་ཝ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ སཾ་སི་བྦ་ན་ཊྛེ་ན ཝེ་ལུ༹་གུ་མྦཱ་དཱི་ནཾ སཱ་ཁཱ་ཛཱ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཛ་ཊཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཛ་ཊཱ, ཏཱ་ཡ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཛ་ཊཱ་ཡ ཛ་ཊི་ཏོ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཝེ་ལུ༹་ཛ་ཊཱ་དཱི་ཧི ཝེ་ལུ༹་ཨཱ་ད་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཡ ཛ་ཊཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཛ་ཊི་ཏོ ཝི་ན་དྡྷོ སཾ་སི་བྦི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་ཊཾ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏཱཏི ཨི་མཾ ཨེ་ཝཾ ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཛ་ཊེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཛ་ཊཾ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏཱ སཾ་ཚི་ནྡི་ཏཱ ས་མྤ་དཱ་ལ་ཡི་ཏཱ.
ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་པ་ཊི་མུ་ཀྐོཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ས་ངྒྷ་ཊི་ཏ་ཊྛེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊོ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ, ཏ་སྨིཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊེ པ་ཊི་མུ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ ཨ་ནྟོ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་པ་ཊི་མུ་ཀྐོ. ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ལེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊོཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཾ་སི་བྦ་ན་ཊྛེ་ན ཛཱ་ལ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ལཾ, ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ལེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚཱ་དི་ཏོ པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏོ. ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ སཾ་སཱ་རེ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཊྛེ་ན སོ་ཏོ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏོ, ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ས་ཉྙོ་ཛ་ནེ་ན ས་ཉྙུ་ཏྟོཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ ལོ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ བ་ནྡྷ་ན་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ས་ཉྙུ་ཏྟོ བ་དྡྷོ. ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཊོཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡོ, ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཊོ ཨ་ནུ་ག་ཏོ ཐཱ་མ་ག་ཏོ. ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྟཱ་པེ་ན ས་ནྟ་པྤ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཕ་ལ་ཀཱ་ལེ ཙ ལོ་ཀཾ ས་ནྟཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་ནྟཱ་པོ, ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྟཱ་པེ་ན ས་ནྟ་པྤ་ཏི ས་ནྟཱ་པཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ བ་ལ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཕ་ལ་ཀཱ་ལེ ཙ ས་མ་ནྟ་ཏོ ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཌ་ཧཱི་ཡ་ཏི. དི་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊཱད་ཡོ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ནུ་ག་ཏོཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ. ཨ་ནུ་ས་ཊོཏི ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝི་ཏོ. ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོཏི པཱི་ལི༹་ཏོ. ཨ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོཏི ཨ་བྷི་ཨཱ་ཧ་ཏོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ བྷུ་སཾ པ་ཧ་ཏོ. དུ་ཀྑེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོཏི དུ་ཀྑེ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ སུ་ཁ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ.
ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨུ་ཌྜི་ཏོཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏོ. ཙ་ཀྑུ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ར་ཛྫུ་ནཱ ཨཱ་ཝུ་ནི་ཏྭཱ རཱུ་པ་ནཱ་ག་ད་ནྟེ ཨུ་ཌྜི་ཏཾ, སོ་ཏཱ་དཱི་ནི ཏ་ཎྷཱ་ར་ཛྫུ་ནཱ ཨཱ་ཝུ་ནི་ཏྭཱ ས་དྡཱ་དི་ནཱ་ག་ད་ནྟེ་སུ ཨུ་ཌྜི་ཏཱ་ནི. ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ལོ་ཀོ་པི ཨུ་ཌྜི་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཛ་རཱ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོཏི ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན པཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཛ་རཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ. མ་ཙྩུ་པཱ་སེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟོཏི དུ་མྨོ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན པཱ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན མ་ར་ཎེ་ན བ་དྡྷོ. མ་ཧཱ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷོཏི ད་ལ༹ྷ་ཏྟཱ དུ་ཙྪེ་ད་ཏྟཱ ཙ མ་ཧ་ནྟེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷོ. རཱ་ག་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི རཱ་གོ ཨེ་ཝ བ་ནྡྷ་ཏི སཾ་སཱ་ར་ཏོ ཙ་ལི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི རཱ་ག་བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏེ་ན རཱ་ག་བ་ནྡྷ་ནེ་ན. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ནེ་ན. དུ་ཙྩ་རི་ཏ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན. སུ་ཙ་རི་ཏཾ པ་ན བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
བ་ནྡྷ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏཱཏི ཏ་སྶ བ་ནྡྷ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏཱ. བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཙེ་ཏཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, བ་ནྡྷ་ན་ཏོ ཏཾ མོ་ཙེ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧཱ་ས་མྦཱ་དྷ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩཱ་ར་པཱི་ལ༹་ནེ་ན མ་ཧཱ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་ས་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ག་ཧ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏཱ. མ་ཧཱ་པ་ལི་བོ་དྷེ་ན པ་ལི་བུ་དྡྷོཏི མ་ཧཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ཝུ་ཏོ. མ་ཧཱ་ལེ་པེ་ན ཝཱ ལི་ཏྟོ. པ་ལི་བོ་དྷོཏི ཙ རཱ་གཱ་དི་ས་ཏྟ་ཝི་དྷོ ཨེ་ཝ. ‘‘ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་པ་ལི་བོ་དྷོ’’ཏི ཨེ་ཀེ. པ་ལི་བོ་དྷཾ ཚེ་ཏཱཏི ཏཾ པ་ལི་བོ་དྷཾ ཚི་ནྡི་ཏཱ. མ་ཧཱ་པ་པཱ་ཏེཏི པ་ཉྩ་ག་ཏི་པ་པཱ་ཏེ, ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་པ་པཱ་ཏེ ཝཱ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན པ་པཱ་ཏོ. པ་པཱ་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་ཏཱཏི ཏ་མྷཱ པ་པཱ་ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏཱ. མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་ས་ཀ་ནྟཱ་རཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ས་བྦ་མྤི ཏཾ དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཀ་ནྟཱ་རོ, ཏཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏཱ. ཀ་ནྟཱ་རཱ ཏཱ་རེ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. མ་ཧཱ་སཾ་སཱ་ར་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. སཾ་སཱ་རཱ མོ་ཙེ་ཏཱཏི སཾ་སཱ་ར་ཏོ མོ་ཙེ་ཏཱ. སཾ་སཱ་རཾ མོ་ཙེ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. མ་ཧཱ་ཝི་དུ་གྒེཏི སཾ་སཱ་ར་ཝི་དུ་གྒེ. སཾ་སཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཧི དུ་གྒ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་དུ་གྒོ. ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི བྷུ་སཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ལི་པེཏི མ་ཧ་ནྟེ ཀཱ་མ་ཀ་དྡ་མེ. ཀཱ་མོ ཧི ཨོ་སཱི་ད་ན་ཊྛེ་ན པ་ལི་པོ. པ་ལི་པ་ནྣོཏི ལ་གྒོ. མ་ཧཱ་པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ.
ཨ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོཏི ས་བྦོ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི ཨ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོ. རཱ་ག་གྒི་ནཱཏི རཱ་གཱ་ད་ཡོ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་གྒི, ཏེ་ན རཱ་ག་གྒི་ནཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་ནྣཱི་ཏ་ཀོཏི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཏོ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ཡ ནཱི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ-ཀཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཧ་ཉྙ་ཏི ནི་ཙྩ་མ་ཏཱ་ཎོཏི པ་རི་ཏྟཱ་ཡ་ཀེ་ན ར་ཧི་ཏོ ས་ཏ་ཏཾ པཱི་ལཱི༹་ཡ་ཏི. པ་ཏྟ་ད་ཎྜོཏི རཱ་ཛཱ་དཱི་ཧི ལ་དྡྷ་ཨཱ་ཎོ. ཏ་ཀྐ་རོཏི ཙོ་རོ. ཝ་ཛྫ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷོཏི རཱ་གཱ་དི་ཝ་ཛྫ་བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷོ. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོཏི མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ག་ཎྛི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པེ་ཙྩ ཋི་ཏོ. ཀོ་ཙི བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཙེ་ཏཱ. ཀོ་ཙི བ་ནྡྷ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་ནཱ་ཐོཏི ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ནཱ་ཐོ ཨི་སྶ་རོ, ས་ཡཾ ཝཱ ན ནཱ་ཐོ ན ཨི་སྶ་རོ་ཏི ཨ་ནཱ་ཐོ, ཨ་ས་ར་ཎོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. པ་ར་མ་ཀཱ་པ་ཉྙ་པྤ་ཏྟོཏི ཛ་རཱ་དི་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ ཨ་པྤ་ཧུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཝ ཀ་པ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ. ཏཱ་ཡེ་ཏཱཏི ར་ཀྑི་ཏཱ. ཏཱ་ཡི་ཏཱ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ སུ་ནྡ་རོ. དུ་ཀྑཱ་བྷི་ཏུ་ནྣོཏི ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི ཨ་བྷི་ཏུ་ནྣོ ཨ་ཏི་བྱཱ་དྷི་ཏོ ཨ་ཏི་ཀ་མྤི་ཏོ ཙ. ཙི་ར་ར་ཏྟཾ པཱི་ལི༹་ཏོཏི དུ་ཀྑེ་ཧེ་ཝ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ པཱི་ལི༹་ཏོ གྷ་ཊྚི་ཏོ. ག་དྷི་ཏོཏི གེ་དྷེ་ན གི་དྡྷོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠེ་ན ཝཱ ག་ནྠི་ཏོ. ནི་ཙྩཾ པི་པཱ་སི་ཏོཏི པཱ་ཏུཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ, སཱ ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ, ཏ་ཎྷཱ་པི་པཱ་སཱ་ཡ ནི་ར་ནྟ་རཾ པི་པཱ་སི་ཏོ.
ཨ་ནྡྷོཏི ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཎོ. པ་ཉྙཱ ཧི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀོཏི ཏཾ པ་ན ཨ་ནྡྷ་ཏྟཾ ན པ་ཙྪཱ ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ཀོ་ཏི ཏ་མེ་ཝ ཨ་ནྡྷ་ཏྟཾ ཝི་སེ་སེ་ཏི. ཧ་ཏ་ནེ་ཏྟོཏི ན་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ནེ་ཏྟ་ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཝི་ན་ཊྛ་ནེ་ཏྟ་ཀོ. ས་མ་ཝི་ས་མཾ ད་སྶེ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནེ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏྟ་ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ག་ཏི་ཉྩ ཨ་ག་ཏི་ཉྩ ན་ཡ་ཏི. ཧ་ཏ་ནེ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ་སྶ ནེ་ཏུ་ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀོཏི ཨཱ་ཧ, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ནེ་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙོ་པི་སྶ ནེ་ཏཱ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་པ་ཐ་པ་ཀྑ་ནྡོཏི ཝི་པ་རཱི་ཏོ, ཝི་ས་མོ ཝཱ པ་ཐོ ཝི་པ་ཐོ, ཏཾ ཝི་པ་ཐཾ པ་ཀྑ་ནྡོ པ་ཝི་ཊྛོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཝི་པ་ཐ་པ་ཀྑ་ནྡོ, མི་ཙྪཱ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྫ་སཱ་པ་ར་དྡྷོཏི ཨ་ཉྫ་སེ ཨུ་ཛུ་མ་གྒ་སྨིཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་པ་ར་དྡྷོ ཝི་ར་དྡྷོ. ཨ་རི་ཡ་པ་ཐཾ ཨཱ་ནེ་ཏཱཏི ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱ པ་ཊི་པཱ་ད་ཡི་ཏཱ. མ་ཧོ་གྷ་པ་ཀྑ་ནྡོཏི ཡ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཨོ་ཧ་ན་ནྟི ཨོ་སཱི་དཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨོ་གྷཱ, པ་ཀ་ཏི་ཨོ་གྷ་ཏོ མ་ཧ་ནྟཱ ཨོ་གྷཱ་ཏི མ་ཧོ་གྷཱ. ཏེ ཀཱ་མོ་གྷོ བྷ་ཝོ་གྷོ དི་ཊྛོ་གྷོ ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷོ་ཏི ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དཱ. ཏེ མ་ཧོ་གྷེ པ་ཀྑ་ནྡོ པ་ཝི་ཊྛོ་ཏི མ་ཧོ་གྷ་པ་ཀྑ་ནྡོ, སཾ་སཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཧོ་གྷཾ ཝཱ པ་ཀྑ་ནྡོ་ཏི.
༡༡༨. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀུ་ཏྟ་རི་ཀ་ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧཱིཏི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛཱི་ཧི. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ‘‘གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (ཨ. ནི. ༩.༡༡) ཝི་ཡ. ག་ནྟ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏ་ནྟི དི་ཊྛི་ག་ཏཾ, དི་ཊྛཱི་སུ ག་ཏཾ ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཾ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་ཏི་པི དི་ཊྛི་ག་ཏཾ. དྭཱ་ས་ཊྛི་ཏེ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཡོ་པི ཧི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛཱི་ཏི དྭེ་ཝ དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ངྑེ་པེ་ན ས་བྦཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཨ་ནྟོ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘དྭཱི་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཏྟོ, ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཙཱ་ར་སྶ ག་ཧ་ཎཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘དྭཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧི པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀེ, ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཀེ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ ཙ པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༤༩).
ཏཱི་ཧི དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧཱིཏི ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན. ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཝི་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ་གེ་ཧི ཡུ་ཏྟོཏི ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཡོ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་གཱ, ཨཱི་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཡོ་གཱ, ཏེ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཡུ་ཏྟོ ས་མ་པྤི་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཡོ་ག་ཡོ་ཛི་ཏོཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ, བྷ་ཝ་ཡོ་གོ, དི་ཊྛི་ཡོ་གོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ས་ཀ་ཊ་སྨིཾ ཡོ་གོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཡོ་ཛི་ཏོ. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ ཀཱ་མ་ཡོ་གོ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཛྷཱ་ན་ནི་ཀ་ནྟི ཙ, ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ རཱ་གོ བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྠ་ནཱ བྷ་ཝ་ཡོ་གོ. དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ དི་ཊྛི་ཡོ་གོ. ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ. ཏེ ཨེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ བ་ལ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ ཨོ་གྷཱ, དུ་བྦ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཡོ་གཱ.
ཙ་ཏཱུ་ཧི ག་ནྠེ་ཧཱིཏི ཡ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ག་ནྠེ་ནྟི གྷ་ཊེ་ནྟཱི་ཏི ག་ནྠཱ. ཏེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ, བྱཱ་པཱ་དོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ, ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ་ཏི ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དཱ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ལོ་བྷོ་ཡེ་ཝ. ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཾ ག་ནྠེ་ཏི ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་སྨིཾ གྷ་ཊེ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཏེ་ན ཙི་ཏྟཾ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏི ཝཱ ཝི་ན་ཡཱ་ཙཱ་ར་རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་དཱི་ནཱི་ཏི བྱཱ་པཱ་དོ. ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷི ཝ་ཏེ་ན སུ་དྡྷི སཱི་ལ་ཝ་ཏེ་ན སུ་དྡྷཱི་ཏི པ་རཱ་མ་ས་ནཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ. ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ག་ནྠེ་ཧི ག་ནྠི་ཏོ, བ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧཱིཏི བྷུ་སཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དཱ. ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་མཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཀཱ་མོ ཙ སོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ. དི་ཊྛི ཙ སཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ, དི་ཊྛིཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི་པི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༤༧) ཧི པུ་རི་མ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་ཊྛི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ. གོ་སཱི་ལ་གོ་ཝ་ཏཱ་དཱི་ནི ཧི ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི. ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་དོ, ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཀིཾ ཝ་ད་ནྟི, ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཝཱ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ དྭེ དི་ཊྛི་ཡོ ས་བྦཱ་པི དི་ཊྛཱི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི. ཨུ་པཱ་དཱི་ཡ་ཏཱིཏི བྷུ་སཾ ག་ཎྷཱི་ཡ་ཏི. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ལོ་ཀོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷུ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཉྩ་ག་ཏི་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོཏི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ག་མྨ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ག་ཏི, ས་ཧོ་ཀཱ་ས་ཀཱ ཁ་ནྡྷཱ. ནི་ར་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མཱ པ་ཉྩ ག་ཏི་ཡོ ཝོ་ཀྐ་མ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན བྷུ་སཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ. པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧཱིཏི རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི. ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ རཱ་གུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཏེ་ཧི ར་ཉྫཱི་ཡ་ཏི, སཱ་ར་ཏྟོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧཱིཏི ཙི་ཏྟཾ ནཱི་ཝ་ར་ནྟི པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ནྟཱི་ཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ. ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་བྱཱ་པཱ་ད་ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི. ཨོ་ཏྠ་ཊོཏི ཨུ་པ་རི་ཏོ པི་ཧི་ཏོ.
ཚ་ཧི ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལེ་ཧཱིཏི ཚ་ཧི ཝི་ཝཱ་ད་སྶ མཱུ་ལེ་ཧི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི. སོ ས་ཏྠ་རི་པི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, དྷ་མྨེ་པི, ས་ངྒྷེ་པི, སི་ཀྑཱ་ཡ་པི ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, དྷ་མྨེ་པི, ས་ངྒྷེ་པི, སི་ཀྑཱ་ཡ་པི ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི, སོ ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཡོ ཧོ་ཏི ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི པ་ལཱ༹་སཱི. ཨི་སྶུ་ཀཱི ཧོ་ཏི མ་ཙྪ་རཱི. ས་ཋོ ཧོ་ཏི མཱ་ཡཱ་ཝཱི. པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, སོ ས་ཏྠ་རི་པི…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (པ་རི. ༢༧༢; ཨ. ནི. ༦.༣༦).
ཏ་ཏྠ ཀོ་དྷ་ནོཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཀོ་དྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱིཏི ཝེ་ར་ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨུ་པ་ནཱ་ཧེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི དྭི་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ ཀ་ཐཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ དྭཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ནྣེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཏེ་སཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཐ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ ཧོ་ནྟི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ བྷུ་མྨ་ཊྛ་དེ་ཝ་ཏཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ ས་བྦེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཡཾ བ་ཧུ་ཀེ་ཧི ག་ཧི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ས་ཙྩ་ནྟི དྷ་མྨཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཝ ཨ་དྷ་མྨཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ ཨ་དྷ་མྨཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་པ་རི་སཱ་ཡ ཝཱ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱཏི པ་རེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝཱ. མ་ཀྑཱིཏི པ་རེ་སཾ གུ་ཎ་མ་ཀྑ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མ་ཀྑེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ལཱ༹་སཱིཏི ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ལཱ༹་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨི་སྶུ་ཀཱིཏི པ་རེ་སཾ ས་ཀྐཱ་རཱ་དི་ཨི་སྶཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཨི་སྶཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཙྪ་རཱིཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ཧི མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཋོཏི ཀེ་རཱ་ཊི་ཀོ. མཱ་ཡཱ་ཝཱིཏི ཀ་ཏ་པཱ་པ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀོ. པཱ་པི་ཙྪོཏི ཨ་ས་ནྟ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནི་ཙྪ་ཀོ དུ་སྶཱི་ལོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱི. ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱིཏི ས་ཡཾ དི་ཊྛི་མེ་ཝ པ་རཱ་མ་ས་ཏི. ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱིཏི ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཱི. དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱིཏི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ག་ཧི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏུཾ. ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི? ཀོ་དྷོ མ་ཀྑོ ཨི་སྶཱ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སི་ཏཱ, ཨི་མཱ་ནི ཚ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༤༤) པ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀོ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨོ ཝུ་ཏྟོ.
ཚ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡེ་ཧཱིཏི ‘‘རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ, ས་དྡ་ཏ་ཎྷཱ, ག་ནྡྷ་ཏ་ཎྷཱ, ར་ས་ཏ་ཎྷཱ, ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཏ་ཎྷཱ, དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༤༤) ཝུ་ཏྟཱ་ཧི ཚ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཧི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨི་མྤི ཝི་ས་ཡེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ནེ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་མཱུ་ཧ་ཊྛེ་ན ཀཱ་ཡ་ས་དྡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ. ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ར་ཛྫ་ཏི, སཱ་ར་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཚ་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧཱིཏི ས་བྦཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ –
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཚ་ནྣཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ ཨ་སྶ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ ཨ་སྶ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ཨ་སྶ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ཨ་སྶ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ཨ་ན་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ཨ་སྶ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི ‘ཡོ མེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ ཝ་དོ ཝེ་དེ་ཡྻོ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, སོ ཙ ཁོ པ་ན མེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༩).
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཏྟཱཏི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ས་བྦ་ཀཱ་ལེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠི་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོཏི བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཙ ཐི་ར་ཏོ ཙ, ‘‘ཨི་དཾ ས་ཙྩ’’ནྟི སུ་ཊྛུ ད་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན་ཏྠི མེ ཨ་ཏྟཱཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་རི་མཱ་པི ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ག་ཧ་ཎ་ཏོ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷ་ནྟཱི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི, པ་ཙྪི་མཱ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཧ་ཎ་ཏོ ‘‘བྷ་སྶ་ནྟཱ ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡོ’’ཏི ག་ཧི་ཏ་དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷ་ནྟཱི ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱིཏི ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སཱི་སེ་ན ཁ་ནྡྷེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ཉྫཱ་ན་ཏོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་མཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནནྟི ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཡ ཏེ ས་ཉྫཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཡ ཏེ ས་ཉྫཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ས་བྦཱ་པི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ་ཝ. ཝ་དོ ཝེ་དེ་ཡྻོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ན ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ཀཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝ་དོ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དེ་ཡྻོ, ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀིཾ ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི? ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཋི་ཏི་ནི་ཝཱ་ས་ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝཱ. ནི་ཙྩོཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ར་ཧི་ཏོ. དྷུ་ཝོཏི ཐི་རོ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ. ས་སྶ་ཏོཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་དྷ་མྨོ, ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཝི་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་སྶ་ཏི་ས་མནྟི ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡ་ས་མུ་དྡ་མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་པ་བྦ་ཏཱ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ས་སྶ་ཏི་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་སྶ་ཏཱི་ཧི ས་མཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ. ཡཱ་ཝ ས་སྶ་ཏི་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི་ཏི ག་ཎྷ་ཏོ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི.
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི, ན སོ ཛཱ་ཏོ ནཱ་ཧོ་སི, ན སོ ཛཱ་ཏོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ པ་ན་སྶ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༤༨) ཚ དི་ཊྛཱི ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྠ ན སོ ཛཱ་ཏོ ནཱ་ཧོ་སཱིཏི སོ ཨ་ཏྟཱ ཨ་ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏོ ན ཛཱ་ཏོ ནཱ་མ, ས་དཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏེ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡོ ཧི ཛཱ་ཏོ, སོ ཨ་ཧོ་སི. ཡོ ཙ ཛཱ་ཡི་སྶ་ཏི, སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ན སོ ཛཱ་ཏོ ནཱ་ཧོ་སཱིཏི སོ ས་དཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ན ཛཱ་ཏུ ན ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ན ཛཱ་ཏུ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ.
ས་ཏྟ་ཧི ས་ཉྙོ་ཛ་ནེ་ཧཱིཏི ས་ཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ –
‘‘ས་ཏྟི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ? ཨ་ནུ་ན་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, མཱ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, བྷ་ཝ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༨).
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ན་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ས་བྦཱ་ནེ་ཝེ་ཏཱ་ནི བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི.
ས་ཏྟ་ཧི མཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ –
‘‘མཱ་ནོ, ཨ་ཏི་མཱ་ནོ, མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནོ, ཨོ་མཱ་ནོ, ཨ་དྷི་མཱ་ནོ, ཨ་སྨི་མཱ་ནོ, མི་ཙྪཱ་མཱ་ནོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༥༠).
ཏ་ཏྠ མཱ་ནོཏི སེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་ནྣ་ཏི. ཨ་ཏི་མཱ་ནོཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ‘‘མ་ཡཱ ས་དི་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ནྣ་ཏི. མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནོཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་བྦེ མ་ཡཱ ས་དི་སོ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧཾ སེ་ཊྛོ, ཨ་ཡཾ ཧཱི་ན་ཏ་རོ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་མཱ་ནོ. ཨོ་མཱ་ནོཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ, ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ. ཨ་དྷི་མཱ་ནོཏི ཨ་ན་དྷི་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི མཱ་ནོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་དྷི་མཱ་ནོ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑ་སྶ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ. ཨ་སྨི་མཱ་ནོཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, ‘‘ཨ་ཧཾ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་མཱ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མི་ཙྪཱ་མཱ་ནོཏི པཱ་པ་ཀེ་ན ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་མཱ་ནོ.
ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ. ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ལཱ་བྷཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ལཱ་བྷཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན བྷུ་སཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་ཙྪ་ཏྟཱཔི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ. ནི་ཡྻཱ་ཏོཏི ག་ཏོ པ་ཀྑ་ནྡོ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཊྛ་ཧི པུ་རི་ས་དོ་སེ་ཧཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨུ་པ་མཱ་ཧི ས་ཧ, ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨུ་པ་མཾ ཝི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ –
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་དོ་སཱ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘ན ས་རཱ་མི ན ས་རཱ་མཱི’ཏི ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ་ཝ ནི་བྦེ་ཋེ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཙོ་ད་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པྥ་ར་ཏི ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་ལ་སྶ ཨ་བྱ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཎི་ཏེ་ན, ཏྭ་མྤི ནཱ་མ མཾ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་སཱི’ཏི? ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཙོ་ད་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩཱ་རོ་པེ་ཏི ‘ཏྭ་མྤི ཁོ་སི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏྭཾ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀཾ བྷ་ཎ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙོ་ད་ཀཾ སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི’ཏི སོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏི་བཱ་ལ༹ྷཾ མ་ཡི བྱཱ་ཝ་ཊཱ? ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ཨི་དཱ་ནི ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ. ཨི་མེ ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་དོ་སཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༥༧; ཨ. ནི. ༨.༡༤).
ཏ་ཏྠ པུ་རི་ས་དོ་སཱཏི པུ་རི་སཱ་ནཾ དོ་སཱ, ཏེ པ་ན པུ་རི་ས་ས་ནྟཱ་ནཾ དཱུ་སེ་ནྟཱི་ཏི དོ་སཱ. ན ས་རཱ་མི ན ས་རཱ་མཱིཏི ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ན་སྶ་རཱ་མི ན ས་ལླ་ཀྑེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦེ་ཋེ་ཏི མོ་ཙེ་ཏི. ཙོ་ད་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པྥ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཕ་ར་ཏི, པ་ཊི་ཨཱ་ཎི་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་ཡ྄ཧནྟི ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་ལ་སྶ ཨ་བྱ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཎི་ཏེ་ན ནཱ་མ ཀིཾ, ཡོ ཏྭཾ ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ, ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, ན ཙོ་ད་ནཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏྭ་མྤི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་སཱི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི. པ་ཙྩཱ་རོ་པེ་ཏཱིཏི ‘‘ཏྭ་མྤི ཁོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ པ་ཏི་ཨཱ་རོ་པེ་ཏི. པ་ཊི་ཀ་རོ་ཧཱིཏི དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནིཾ དེ་སེ་ཧི, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཧི, ཏ་ཏོ སུ་དྡྷ་ནྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཙོ་དེ་སྶ་སཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཀོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀི་སྨིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀ་ཐཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀཾ བྷ་ཎ་ཐ, ཀིཾ བྷ་ཎ་ཐཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀི་ཉྩི ཏ་ཡཱ དི་ཊྛ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན སུ་ཎཱ་མཱི’’ཏི སོ་ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ན ཏ་ཝ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ག་མ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཏོ་མྷཱི་ཏི. ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཝཱ ཡཱ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གེ་ཧཾ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྠ མེ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཀ་ཐཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི. ཀོ་པནྟི ཀུ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ, དོ་སནྟི དུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཀོ་དྷ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡནྟི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཀཱ་རཾ, དོ་མ་ན་སྶ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ད་སྶེ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི. བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀཾ བྷ་ཎ་ཏཱིཏི བཱ་ཧཾ ཝི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ཛྫི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱཏི ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཨ་ནཱ་ད་རོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧེ་སེ་ཏཱིཏི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི བཱ་དྷ་ཏི. ཨ་ཏི་བཱ་ལ༹ྷནྟི ཨ་ཏི་ད་ལ༹ྷཾ ཨ་ཏི་པྤ་མཱ་ཎཾ. མ་ཡི བྱཱ་ཝ་ཊཱཏི མ་ཡི བྱཱ་པཱ་རཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ. ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱཏི ཧཱི་ན་སྶ གི་ཧི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ, གི་ཧཱི ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ཐཱཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཧོ་ཐ, ‘‘མ་ཡཱ ལ་བྷི་ཏ་བྦཾ ལ་བྷ་ཐ, མ་ཡཱ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ས་ཐ, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཝོ མ་ཡཱ ཀ་ཏོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི. དུ་སྶ་ཏཱིཏི དུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི.
ན་ཝ་ཧི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱིཏི ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ན་ཝ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ན་ཝ? ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་ར་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ‘པི་ཡ་སྶ མེ མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི, ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ‘ཨ་པྤི་ཡ་སྶ མེ ཨ་མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི, ཨ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༩.༢༩).
ཏ་ཏྠ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨཱ་གྷཱ་ཏནྟི ཙེ་ཏྠ ཀོ་པོ, སོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཀོ་པ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཏྟཱ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ. ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏཱིཏི ཀོ་པཾ བ་ནྡྷ་ཏི ཀ་རོ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠཾ མེ ནཱ་ཙ་རི, ན ཙ་ར་ཏི, ན ཙ་རི་སྶ་ཏི. པི་ཡ་སྶ མེ མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ཙ་རི, ན ཙ་ར་ཏི, ན ཙ་རི་སྶ་ཏི. ཨ་པྤི་ཡ་སྶ མེ ཨ་མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ན་ཏྠཾ ནཱ་ཙ་རི, ན ཙ་ར་ཏི, ན ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༨༥; ཝི་བྷ. ༩༦༠; དྷ. ས. ༡༠༦༦) ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ན་ཝ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨཱ་གྷཱ་ཏི་ཏོཏི གྷ་ཊྚི་ཏོ.
ན་ཝ་ཝི་དྷ་མཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཀ་ཏ་མེ ན་ཝ་ཝི་དྷ་མཱ་ནཱ? སེ་ཡྻ་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, སེ་ཡྻ་སྶ ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, སེ་ཡྻ་སྶ ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ. ས་དི་ས་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, ས་དི་ས་སྶ ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, ས་དི་ས་སྶ ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ. ཧཱི་ན་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, ཧཱི་ན་སྶ ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, ཧཱི་ན་སྶ ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ. ཨི་མེ ན་ཝ་ཝི་དྷ་མཱ་ནཱ (ཝི་བྷ. ༩༦༢).
ཨེ་ཏྠ པ་ན སེ་ཡྻ་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཧི ‘‘ར་ཊྛེ་ན ཝཱ དྷ་ནེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཧ་ནེ་ཧི ཝཱ ཀོ མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི ‘‘སཱི་ལ་དྷུ་ཏ་ངྒཱ་དཱི་ཧི ཀོ མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི.
སེ་ཡྻ་སྶ ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོཔི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཧི ‘‘ར་ཊྛེ་ན ཝཱ དྷ་ནེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཧ་ནེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཉྙ་རཱ་ཛཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི ‘‘སཱི་ལ་དྷུ་ཏ་ངྒཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི.
སེ་ཡྻ་སྶ ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོཔི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྶ ཧི ར་ཉྙོ ར་ཊྛཾ ཝཱ དྷ་ནཾ ཝཱ ཝཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱ ནཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ རཱ་ཛཱ་ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་སུ་ཁ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཀིཾ རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ‘‘ཨ་ཧཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ་ཏི ཀ་ཐཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཀིཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ནཱ་མཱ་ཧཾ, ཀིཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཧཾ, ཀིཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ནཱ་མཱ་ཧཾ, ཡ་སྶ མེ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི.
ས་དི་ས་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནཱད་ཡོ ཨ་མ་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་མ་ཙྩོ ཝཱ ཧི ར་ཊྛི་ཡོ ཝཱ ‘‘བྷོ་ག་ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀོ མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ རཱ་ཛ་པུ་རི་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཨ་མ་ཙྩོ་ཏི ནཱ་མ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ, གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི མེ ན་ཏྠི, ཀིཾ ཨ་མ་ཙྩོ ནཱ་མཱ་ཧ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཧཱི་ན་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནཱད་ཡོ དཱ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དཱ་སོ ཧི ‘‘མཱ་ཏི་ཏོ ཝཱ པི་ཏི་ཏོ ཝཱ ཀོ མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ དཱ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙེ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཀུ་ཙྪི་ཧེ་ཏུ དཱ་སཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ, ཨ་ཧཾ པ་ན པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་སུ་དྡྷི་ཀ་དཱ་ས་ཏྟེ་ན ཨ་སུ་ཀ་དཱ་སེ་ན ནཱ་མ ས་དྡྷིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཀུ་ཙྪི་ཝ་སེ་ནཱ་ཧཾ དཱ་ས་བྱཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ན མེ དཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཀིཾ དཱ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཧ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ དཱ་སོ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཀྐུ་ས་ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་ད་ཡོ་པི ཨེ་ཏཾ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ སེ་ཡྻ་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་མཱ་ནོ་ཝ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་མཱ་ནོ, ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་མཱ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ས་དི་ས་སྶ ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཧཱི་ན་སྶ ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་མཱ་ནོ་ཝ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་མཱ་ནོ, ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་མཱ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་མཱ་ནཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི.
ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ རཱ་གེ་ནེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དཱི་ན་མྤི ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི ར་ཛྫ་ཏི, ཡུ་ཛྫ་ཏི བ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ད་ས་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱིཏི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི? ལོ་བྷོ, དོ་སོ, མོ་ཧོ, མཱ་ནོ, དི་ཊྛི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, ཐི་ནཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨ་ཧི་རི་ཀཾ, ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི (ཝི་བྷ. ༩༦༦).
ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་སཱ ཨེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཝ་ས་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ས་ཏྟཱ ལོ་བྷཱ་དཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཀི་ལེ་སཱ ཙ ཏེ ཏ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙཱ་ཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཝ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི་ཏི་པི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ལུ་བྦྷ་ནྟི ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ལུ་བྦྷ་ཏི, ལུ་བྦྷ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི ལོ་བྷོ. དུ་སྶ་ནྟི ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ དུ་སྶ་ཏི, དུ་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི དོ་སོ. མུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ མུ་ཡ྄ཧ་ཏི, མུ་ཡ྄ཧ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི མོ་ཧོ. མ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི མཱ་ནོ. དི་ཊྛིཨཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཝ. ན ཧི་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཧི་རི་ཀོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ. ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཾ. ཏེ་སུ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཾ ཏེ་ཧེ་ཝ ཨ་སཱ་ར་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཀི་ལི་སྶ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཏཱ་པཱི་ཡ་ཏི ཝི་བཱ་དྷཱི་ཡ་ཏི.
ད་ས་ཧི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱིཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ན་ཝ་ཧི ཙ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་ནཱ་གྷཱ་ཏོ ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡༠༦༦) ཝུ་ཏྟེ་ན ཙཱ་ཏི ད་ས་ཧི. ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཧི ཨ་ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དི་མྷི་པི ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ད་ས་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧཱིཏི ཀ་ཏ་མེ ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ (དཱི. ནི. ༣.༣༦༠)? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ, ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བྱཱ་པཱ་དོ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. ཨི་མེ ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི པ་ཐཱ ཙ དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ.
ད་ས་ཧི ས་ཉྙོ་ཛ་ནེ་ཧཱིཏི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི (དྷ. ས. ༡༡༡༨)? ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, མཱ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, བྷ་ཝ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨི་སྶཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, མ་ཙྪ་རི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨི་མཱ་ནི ད་ས སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. མི་ཙྪ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱཏི ཀ་ཏ་མཱ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི (ཝི་བྷ. ༩༧༡)? ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི.
ཏ་ཏྠ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ. ན་ཏྠི དི་ནྣནྟི དི་ནྣཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ས་ཀྐཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི དཱ་ཏུ་ནྟི ཛཱ་ནཱ་ཏི. དི་ནྣ་སྶ པ་ན ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ན་ཏྠི ཡི་ཊྛནྟི ཡི་ཊྛཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཧཱ་ཡཱ་གོ, ཏཾ ཡ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡི་ཊྛ་སྶ པ་ན ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཧུ་ཏནྟི ཨཱ་ཧུ་ན་པཱ་ཧུ་ན་མ་ངྒ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ, ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནི ནཱ་མ, ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨཱ་ནི ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོཏི པ་ར་ལོ་ཀེ ཋི་ཏོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཋི་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ ན་ཏྠི པི་ཏཱཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་སུ ཀ་ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀོ་ཙི ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱཏི ཙ་ཝ་ན་ཀ་ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ…པེ… པ་ཝེ་དེ་ནྟཱིཏི ཨི་མ་ཉྩ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཉ་ཏྭཱ པ་ཝེ་ད་ན་ས་མ་ཏྠོ ས་བྦ་ཉྙཱུ བུ་དྡྷོ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱཏི ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨ་ནྟཾ བྷཱ་གཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནྟ་སྶ གཱ་ཧོ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧོ, ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧོ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ. ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ. སཱ པ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ཧཱིཏི ཨ་ཊྛུ་ཏྟ་རཾ ས་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ. སཾ་སཱ་རེ པ་པ་ཉྩེ་ཏི ཙི་རཾ ཝ་སཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པ་པ་ཉྩོ, ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ པ་པ་ཉྩོ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ ཏ་ཎྷཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཀ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩཱ་ནཾ ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་ས་ཏཾ. ཏེ་ན ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ཧཱི’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ནྟི ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཊྛ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་ཏ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི བཱ་ཧི་ར་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༤༢).
ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩཱ་ཡེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨི་ད་ཉྷི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན་སྶ ཏ་སྶ ནི་དྡེ་སེ (ཝི་བྷ. ༩༧༣) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ, བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ས་དྡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས, བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཏི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཧོ་ནྟི. ཏཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་པ་ཉྩི་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ, སཾ་སཱ་རེ ཝཱ པ་པ་ཉྩི་ཏོ ཙི་ར་ཝཱ་སི་ཏོ.
དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧཱིཏི ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ? ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པི་ཀཱ, དྭེ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀཱ, སོ་ལ༹་ས ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ས་ཏྟ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ, པ་ཉྩ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༧༧). ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཧ་ཉྩ་མྷི ཏི་ཎྞོཏི ཨ་ཧ་ཉྩ ཙ་ཏུ་རོ་གྷཾ, སཾ་སཱ་ར་ས་མུ་དྡཾ ཝཱ ཏི་ཎྞོ ཨ་མྷི བྷ་ཝཱ་མི. མུ་ཏྟོཏི རཱ་གཱ་དི་བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི མུ་ཏྟོ. ད་ནྟོཏི ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ ནི་པྤ་རི་པྥ་ནྡོ. ས་ནྟོཏི སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་སྶ་ཏྠོཏི ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནེ ལ་དྡྷ་སྶཱ་སོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. པ་ཧོ་མཱིཏི ས་མ་ཏྠོ་མྷི. ཁོཨི་ཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. པ་རེ ཙ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ པ་རེ ཙ-ས་དྡོ ‘‘པ་རེ ཙ ཏཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.