༨. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ
ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཨི་དཱ་ནི ས་མ་སཱི་ས་ཀ་ཐཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་སྶ སཱ་དྷ་ཀེ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ན ན ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ, ན ཨུ་དྡྷ་ནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨི་མེཏི ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. བྷི་ཀྑ་ཝེཏི དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ་ལ་པ་ནཾ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ་པི, ཏི་དྷཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་པི, ས་ཏི་པི. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༤༠༨) ཧི ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཏ་སྨི་ནྟི པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི? ས་ཏི. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
‘‘ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཡ་ད་རི་ཡོ སེ་ཝ་ཏི, ཡ་ད་རི་ཡོ སེ་ཝ་མཱ་ནོ ས་ཏྠཱ ག་ཎ་མ་ནུ་སཱ་སི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༠༤, ༣༡༡) ཨེ་ཏྠ ཏི་དྷཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ན པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི? ས་ཏི་ཡཱ. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༤༧) པ་ན ས་ཏི་ཡེ་ཝ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨོ་ཀྐ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ཏི ས་ཏི ཙ སཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ད་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི? ས་ཏི་བ་ཧུ་ཏྟཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དེ་ན ཧི བ་ཧུ་ཀཱ ཏཱ ས་ཏི་ཡོ་ཏི.
ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. བྷི་ཀྑཱུཏི སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡཾ ཨི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑུ. སེ་ས་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀེ་སུ ཧི མ་ནྡ་ཏི་ཀྑ་ཝ་སེ་ན དྭེ་དྷཱ དྭེ་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ མ་ནྡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ སུ་ཁུ་མཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶཱ་པི མ་ནྡ་སྶ ནཱ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ ཙ མ་ནྡ་སྶ ཨ་ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཏོ དུ་ཏི་ཡཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ་པི མ་ནྡ་སྶ ནཱ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི.
སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཀཱ་ཡོ ཧི ཨ་སུ་བྷོ, ཏ་ཏྠ ཙ སུ་བྷ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ ས་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཁཾ ནི་ཙྩཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧི་ཏེ་སུ་པི ཙ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑཱ, ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ཙ སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ ས་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏེ་སཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ, ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ཡོ་གཱ་ས་ཝ་ག་ནྠ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཨ་ག་ཏི་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠ་མྤི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཉྙ་ཏྠ་མྤི ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༥. (ཀ) སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡནྟི ཨི་མ་སྨིཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ. ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀ་ཏྟཱ ས་བྦ་པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ས་མཱུ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀེ་ས་ཀཱ་ཡཱདཱི་ན་མྤི བ་ཧུ་ཀ་ཏྟཱ ཀེ་ས་ཀཱ་ཡཱ་དི་ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ཝ་ཀྐཱདཱི་ནི པ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ནཱ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎཾ ན ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
(ཁ) སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ. ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི པ་ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཾ. སཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ. ནི་རཱ་མི་སཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ. སཱ་མི་སཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ. ནི་རཱ་མི་སཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ. སཱ་མི་སཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ. ནི་རཱ་མི་སཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ.
(ག) ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནི.
(གྷ) ཏ་ད་ཝ་སེ་སེ དྷ་མྨེཏི ཏེ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཝ་སེ་སེ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ. ས་བྦ་ཏྠ ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི ཏེ་ན ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན. ཡཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.