མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨི་དཱ་ནི ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ཉྙཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ ཏཱ་ཝ ས་ཏྟ་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ ས་ཏྟ པ་ཉྙཱ པུ་ཙྪཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ, པུ་ན ས་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨེ་ཀེ་ཀུ་ཏྟ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ ཙ ཏི་སྶོ པ་ཉྙཱ པུ་ཙྪཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཱ, ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཏོ ད་ས་པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ནི་དྡི་ཊྛཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཏཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དི་ཊྛེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི དུ་ཀྑ་ཏོ ཙ ‘‘ཡཾ དུ་ཀྑཾ, ཏ་ད་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཙ ཛ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. སཱ ཧི ས་ཀ་ཝི་ས་ཡེ་སུ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ནཱ, ཛ་ཝ་ནཱ ཙ སཱ པ་ཉྙཱ ཙཱ་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷིཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. སཱ ཧི ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ, ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ ཙ སཱ པ་ཉྙཱ ཙཱ་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ. ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. སཱ ཧི ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་ཧ་ཏཱི ཙ སཱ པ་ཉྙཱ ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཡ་སྨཱ ཏི་སྶ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པུ་རི་མ་ཏོ་པི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ཝ་ཏྠ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཔི ཡ་སྨཱ ཏི་སྶ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པུ་རི་མ་ཏོ་པི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷ་ཏ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཝི་ར་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པུ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་པུ་ལ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི.
ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཔི ཡ་སྨཱ ཏི་སྶ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པུ་རི་མ་ཏོ་པི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷ་ཏ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་མྦྷཱི་རཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. ནི་རོ་དྷོ ཧི ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རོ, ཏ་སྨིཾ ག་མྦྷཱི་རེ གཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་པི ག་མྦྷཱི་རཱ. པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཔི ཡ་སྨཱ ཏི་སྶ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པུ་རི་མ་ཏོ་པི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷ་ཏ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་སཱ་མ་ནྟཱ ཧོ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་པ་རི་ཡ་ནྟ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ཚ་ཧི པ་ཉྙཱ་ཧི དཱུ་རེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ས་ཡཾ ཨ་སཱ་མ་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་སཱ་མ་ནྟ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. སཱ ཧི ཧེ་ཊྛི་མ་པ་ཉྙཱ་ཧི དཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་སཱ་མ་ནྟཱ, ཨ་ས་མཱི་པཱ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཏི ཨ་སཱ་མ་ནྟ་པ་ཉྙཱ. པ་ཎྜི་ཙྩཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱིཏི པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཡ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ས་ཏྟ པ་ཉྙཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ པ་ཎྜི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟོ སི་ཁ་པྤ་ཏྟ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཎྜི་ཙྩཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཊྛ པ་ཉྙཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཧ ས་བྦཱ ཨ་ཊྛ པ་ཉྙཱ. པུ་ཐུ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱིཏི ཡ་སྨཱ ཏེ་ན པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ སོ པ་ཎྜི་ཏོ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཏོ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཝི་སུཾ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཊྛ པ་ཉྙཱ པུ་ཐུ་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་མཱ ན་ཝ པ་ཉྙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒ་ཕ་ལ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཎཱི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་པ་ཡོ་གེ་ན པ་ཎཱི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཧ་ཊྛཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཕ་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ཏ་ཏོ ཙ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཕ་ལ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ནི་བྦཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཱ་སུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་སུ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཕ་ལ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཙ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ ཝི་པཱ་ཀོ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པཱ་ལི༹ཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཨ་ཏྠེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༡༨; པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༠) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཧོ་ཏི. སཱ ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ ཧཱ་སཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན་ཝ པ་ཉྙཱ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱིཏི ཙ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རཱ་པི པ་ཉྙཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཝཱ པ་ཀཱ་རེ་ན དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ.
ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཏྠ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཨ་ཐ ཝི་པཱ་ཀཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ པ་ཉྩ པ་བྷེ་དེ པ་ཋ་མ་ནྟ་པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. སཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ. པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཕ་སྶེ་ནེ་ཝ ཕ་སྶི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡ. དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོཏི ‘‘ཡོ ཀོ་ཙི ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨོ’’ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པཱ་ལི༹་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཧེ་ཏུ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཝ་ཙ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩཱ་ཏི དྷ་མྨེ པ་ཉྩ པ་བྷེ་དེ དུ་ཏི་ཡ་ནྟ་པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི. ནི་རུ་ཏྟི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོཏི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ནི་རུ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོཏི པ་ཊི་བྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་སྶི་མཱཏི ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ.
༢. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྠུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ རཱུ་པེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. པུ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀེ་ཝ་ལཾ རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་ཀ་མེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷ་རཱུ་པཱ་དི་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ པ་ཋ་མཾ ནི་དྡི་ཊྛཱ ཨེ་ཝ པ་ཉྙཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ས་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཏེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ་ཏི ནི་དྡི་ཊྛཱ.
༣. པུ་ན ཨ་ནེ་ཀ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཨུ་དྡི་སི. ཏ་ཏྠ ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཛ་ནཾ. ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནནྟི ཏེ་སཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ལཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ཀ་སྶ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ས་ཝ་ནཾ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི སུ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་ག་ཏ་སྶ སཱི་ལཱ་དི་པ་ཊི་པ་དཱ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡཱཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི དྭཱ་ད་ས པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི.
༡. སོ་ལ༹་ས་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་སེ ཚ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་དི་བྦ་སོ་ཏ་ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ. ཏེ་ས་ཏྟ་ཏཱི་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ. ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏཱི་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ –
‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་རི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་རི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི? ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཎཾ…པེ… ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ. ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་རི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༣༤) –
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་དཱ་ན་ཝ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ནི. ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༣༣) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨ་ངྒེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་ན ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཙ ཉཱ་ཎཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་སྶ ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི་ཏི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ལཱ་བྷོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལཱ་བྷོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ཝུ་ཏྟོ. པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཕ་སྶ་ནཱཏི ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཕུ་ས་ནཱ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ནི་པྥཱ་ད་ནཱ.
ས་ཏྟ་ནྣ་ཉྩ སེ་ཀྑཱ་ནནྟི ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི སེ་ཀྑ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་སྶ ཙཱཏི ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ སུ་ནྡ་ར་ཊྛེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣ་མྤི པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ. མ་ཧ་ནྟེ ཨ་ཏྠེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྠཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ས་བྦཱ་པི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. ཏ་སྶཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ས་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ.
པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཁ་ནྡྷེ་སཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནཱ་ནཱས་དྡོ པུ་ཐུ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱཏི ཏེ་སུ ཏ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཉཱ་ཎཾ པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སཱུཏི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བ་ཧུ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་མ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སཱུཏི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷོ, ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷོ, ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷཱ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་སུ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷཱ ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་ལ་བྦྷཱ, ཏེ་སུ. ‘‘ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༢) ཝི་ཡ མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨི་མཱ པ་ཉྩ པ་ཉྙཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠཱདཱི་སུ པ་ཉྙཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ དྷ་མྨེཏི ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨེ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝ་སཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ཏོ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་སུཾ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཏི པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཝི་པུ་ལ་པ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ དྷ་མྨེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ, ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཡ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཝི་པུ་ལ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙཱ པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཙ དྷ་མྨཱ ཏེ ཙ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷཱ སཱ ཙ པ་ཉྙཱ པ་ཀ་ཏི་ཛ་ནེ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཱ.
ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶཱཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ. ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙཱིཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཨ་བྷི་ས་མྦྷ་ཝི་ཏུནྟི ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ནཱི་ཡོཏི ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ. ཨ་ཉྙེ་ཧཱིཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཎི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཊྛ་མ་བྷཱུ་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶ. དཱུ་རེཏི ཝི་པྤ་ཀ་ཊྛེ. ཝི་དཱུ་རེཏི ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་པྤ་ཀ་ཊྛེ. སུ་ཝི་དཱུ་རེཏི སུ་ཊྛུ ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་པྤ་ཀ་ཊྛེ. ན ས་ནྟི་ཀེཏི ན ས་མཱི་པེ. ན སཱ་མ་ནྟཱཏི ན ས་མཱི་པ་བྷཱ་གེ. ཨི་མཱ་ནི དྭེ པ་ཊི་སེ་དྷ་ས་ཧི་ཏཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི དཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ནི་ཡ་མ་ནཱ་ནི. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཙྩ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛ་སྶ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཡ དཱུ་རེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏཾ. ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ པ་ན སུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ.
༥. ‘‘པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ལོ་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ དཱུ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ དཱུ་ར་ཊྛཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་ཝི་ཀ་པྤེ པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་དེ ཚེ་ཀོ. པ་བྷི་ནྣ་ཉཱ་ཎོཏི ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་ད་པ་ཏྟ་ཉཱ་ཎོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལ་ཏྟེ་པི ས་ཏི ཏཱ་སཾ པ་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་བྷེ་ད་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་དྷི་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དོཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཨ་གྒ་ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎོ. ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝི་སཱ་ར་ད་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’ཏི, ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’ཏི, ‘ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི, ‘ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ, སོ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི, ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༨; མ. ནི. ༡.༡༥༠).
ད་ས་བ་ལ་བ་ལ་དྷཱ་རཱིཏི ད་ས བ་ལཱ་ནི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ད་ས་བ་ལཱ, ད་ས་བ་ལཱ་ནཾ བ་ལཱ་ནི ད་ས་བ་ལ་བ་ལཱ་ནི, ཏཱ་ནི ད་ས་བ་ལ་བ་ལཱ་ནི དྷཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་ས་བ་ལ་བ་ལ་དྷཱ་རཱི, ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་བ་ལ་དྷཱ་རཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་དཱ་ནཾ ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་བྷེ་ད་མུ་ཁ་མ་ཏྟཾ ད་སྶི་ཏཾ. སོ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏ་ཊྛེ་ན པུ་རི་སཱ་ས་བྷོ. ཨ་ས་ནྟཱ་ས་ཊྛེ་ན པུ་རི་ས་སཱི་ཧོ. མ་ཧ་ནྟ་ཊྛེ་ན པུ་རི་ས་ནཱ་གོ. པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙོ. ལོ་ཀ་ཀི་ཙྩ་དྷུ་ར་ཝ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན པུ་རི་ས་དྷོ་ར་ཡ྄ཧོ.
ཨ་ཐ ཏེ་ཛཱ་དི་ཀཾ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎ་ཏོ ལ་དྡྷཾ གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏེ་སཾ ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎོཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་ཏེ་ཛོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎོཏི ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཉཱ་ཎོ. ཨ་ན་ནྟ་ཏེ་ཛོཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ མོ་ཧ་ཏ་མ་ཝི་དྷ་མ་ནེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎ་ཏེ་ཛོ. ཨ་ན་ནྟ་ཡ་སོཏི པ་ཉྙཱ་གུ་ཎེ་ཧེ་ཝ ལོ་ཀ་ཏྟ་ཡ་ཝི་ཏྠ་ཏཱ་ན་ནྟ་ཀི་ཏྟི་གྷོ་སོ. ཨ་ཌྜྷོཏི པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་ས་མི་དྡྷི་ཡཱ ས་མི་དྡྷོ. མ་ཧ་དྡྷ་ནོཏི པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ཏྟེ་པི པ་བྷཱ་ཝ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན མ་ཧ་ནྟཾ པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་མ་སྶཱ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ. མ་ཧཱ་དྷ་ནོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. དྷ་ན་ཝཱཏི པ་སཾ་སི་ཏ་བྦ་པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་ཝ་ཏྟཱ ནི་ཙྩ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏ་པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་ཝ་ཏྟཱ དྷ་ན་ཝཱ. ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཧི ཏཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཝི་དཱུ ཨི་ཙྪ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་གུ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་སི་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཉྙཱ་གུ་ཎེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་སི་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ནེ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝེ་ནེ་ཡྻེ སཾ་སཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་བྷ་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ཁེ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ནེ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ན་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ནེ་ཡྻེ ཝི་ནེ་ཏཱ. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ སཾ་ས་ཡ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཨ་ནུ་ནེ་ཏཱ. སཾ་ས་ཡཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་པི་ཏཱ་ནཾ ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ར་ཎེ་ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན པེ་ཀྑེ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ན པ་སཱ་དེ་ཏཱ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཧི-ཀཱ་རོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་དེ་སེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱཏི ས་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་སྶ ཚ་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ཏྠཾ ས་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ. ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་པུ་བྦ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱ་ལཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱ. སཱ་ཝ་ཀ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ན་མྤི ཧི ས་ནྟཱ་ནེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫ་ན་ན་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱཏི ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་པུ་བྦ་སྶ པཱ་ར་མི་ཏཱ་མ་གྒ་སྶ, ‘‘བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ན་ཡོ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་པི ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ.
མ་གྒ་ཉྙཱུཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཉཱ་ཏཱ. མ་གྒ་ཝི་དཱུཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ཛ་ནེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཀུ་ས་ལོ. མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏ་བྦ་མ་གྒེ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉྙཱུ, པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝི་དཱུ, སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཨ་ཏཾ་སུ པུ་བྦེ, ཏ་རི་སྶ་ནྟི་ཡེ་ཝ ཏ་ར་ནྟི ཨོ་གྷ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༠༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. མ་གྒཱ་ནུ་གཱ་མཱི ཙ པ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཏ་མ་གྒཱ་ནུ་གཱ་མི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་གྒུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དི་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. པ་ན-ས་དྡོ ཀ་ཏ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏ་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྪཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི པ་ཋ་མཾ ག་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྪཱ་ག་ཏ་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཡ་སྨཱ ས་བྦེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཉྩ་ནེ་ཡྻ་པ་ཐ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏཱིཏི པ་སྶི་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཏཾ་ཡེ་ཝ ནེ་ཡྻ་པ་ཐཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛཾ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་སྶ་ནྟོ་པི ན པ་སྶ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཛཱ་ན་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, པ་སྶ་ནྟོ པ་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ. སྭཱ་ཡཾ ད་སྶ་ན་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ. ཝི་དི་ཏ་ཏཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཝཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཧ་ད་ཡེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ནི་ཙྪཱ་རི་ཏ་དྷ་མྨ་མ་ཡོ་ཏི ཝཱ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ. སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཙ་ཀྑུ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ. ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ. དྷ་མྨོ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏོ་ཏི དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ. བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏོ་ཏི བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝཱ ཝ་ཏྟཱ. ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཨ་ཏྠཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ན་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ. ཨ་མ་ཏཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་དེ་ས་ན་ཏོ, ཨ་མ་ཏ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་མ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་ནེ་ན ཙ, དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཨི་སྶ་རོ་ཏི དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཔ་དཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཾ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཏྟཾ གུ་ཎཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟོ ན་ཏྠཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཧི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ར་མི་ཏཱ་པུ་ཉྙ་བ་ལ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ནི་པྥ་ནྣེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ཝཱ་ས་ན་སྶ ས་མྨོ་ཧ་སྶ ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་ཐེ་ཝ ཙ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཡ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་དི་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཉཱ་ཎེ་ན པ་ན པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཕུ་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཕ་སྶི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་ལཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ཝཱ. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨཱ་དཱ་ཡ, ཨ་ནྟོ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ལ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ’’དི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཙ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ གྷ་ཊཱི་ཡ་ནྟི, ‘‘ས་བྦེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ. ས་བྦེ དྷ་མྨཱཏི ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེཏི ཉཱ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁེ. ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨོ་ས་ར་ཎཾ ཨུ་པེ་ནྟི. ‘‘ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ’’ནྟི་པ་དཾ ‘‘ནེ་ཡྻ’’ནྟི་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཏྟ་ཏྠོ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝཱ-ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཏྠོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཏྠོཏི པ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩཱ་ཏི ས་ཀིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྠོ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ནི་ཡུ་ཏྟོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་རཱ་ཡེ ནི་ཡུ་ཏྟོ, ས་མྤ་རཱ་ཡ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནོ ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ. ཨུ་ཏྟཱ་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ སུ་ཁ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ. ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཏི་རོ་ཀྑ་ཏྟཱ གཱུ་ལ༹ྷོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཀོ གྷ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ. ཨ་པྤ་ཙུ་ར་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ནེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ནེ་ཡྻོ. པ་ཙུ་ར་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ནཱི་ཏ་ཏྟཱ ནཱི་ཏོ. སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ན་ཏྠོ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཛྫ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ. ཀི་ལེ་ས་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ཏོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཏྠོ ནི་ཀྐི་ལེ་སོ. ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ཏྠོ ཝོ་དཱ་ནོ. ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏེ་སུ ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠོ. པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བ་ཧི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ་བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ བྱཱ་པི་ཏྭཱ ཝཱ ས་མ་ནྟཱ ཝཱ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྟ་ཏི.
ས་བྦཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་མ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཉཱ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏནྟི ནི་རཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. པུ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ནེ་ཡྻཾ, ནེ་ཡྻ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ནེ་ཡྻཱ་ཝ་སཱ་ན་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནེ་ཡྻ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ. ཨ་ས་བྦ་ཉྙཱུ་ནཾ པ་ན ནེ་ཡྻཱ་ཝ་སཱ་ན་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རི་མ་ཡ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨི་མི་ནཱ ཡ་མ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཡ་མ་ཀེ་ན པ་ཊི་སེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ནེ་ཡྻཾ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཐ་ཏྟཱ ནེ་ཡྻ་པ་ཐོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཊྛཱ་ཡི་ནོཏི ནེ་ཡྻ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋཱ་ན་སཱི་ལཱ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ་ཏྟཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཀ་ངྑ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱཏི རུ་ཙི་ཨཱ་ཡ་ཏྟཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཛ་ཝ་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏ་རཱ་ནི དྭེ པ་དཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. བུ་དྡྷོ ཨཱ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ནི. མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༦༩) ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༦༩) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨི་དྷ ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘བུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ.
ཨ་ནྟ་མ་སོཏི ཨུ་པ་རི་མ་ནྟེ་ན. ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལནྟི ཨེ་ཏྠ ཏི་མི ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི, ཏི་མིཾ གི་ལི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ས་རཱི་རཱ ཏི་མི་ངྒ་ལཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི, ཏི་མི་ངྒ་ལ་མྤི གི་ལི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀ་ས་རཱི་རཱ ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི. ཨི་དྷ ཛཱ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ག་རུ་ལ༹ཾ ཝེ་ན་ཏེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ག་རུ་ལོ༹ཏི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ནཱ་མཾ, ཝེ་ན་ཏེ་ཡྻོཏི གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. པ་དེ་སེཏི ཨེ་ཀ་དེ་སེ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་མཱཏི ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཏྠེ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་ས་སཱ་ཝ་ཀཱ ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཏྠེ་རེ་ན ས་མཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨-༡༨༩). ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ན, ཡེ ཙ་ཉྙེ ས་ནྟི པཱ་ཎི་ནོ;
པ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སི’’ནྟི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༧༡);
ཕ་རི་ཏྭཱཏི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི པ་ཉྙཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཏོ ཏེ་སཾ པ་ཉྙཾ ཕ་རི་ཏྭཱ བྱཱ་པི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཏི་གྷཾ་སི་ཏྭཱཏི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི པ་ཉྙཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏ་མྤི ས་བྦཾ ནེ་ཡྻཾ གྷཾ་སི་ཏྭཱ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན (མ་ཧཱ་ནི. ༦༩) ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ’’ཏི པཱ་ཋོ, མ་དྡི་ཏྭཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་པི ཏེཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ནི་པུ་ཎཱཏི ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་བུ་དྡྷི་ནོ སུ་ཁུ་མེ ཨ་ཏྠ་ནྟ་རེ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ. ཀ་ཏ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱཏི ཉཱ་ཏ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ཙེ་ཝ པ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏ་ཝཱ་ད་པ་རི་ཙ་ཡཱ ཙ. ཝཱ་ལ་ཝེ་དྷི་རཱུ་པཱཏི ཝཱ་ལ་ཝེ་དྷི་དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་ས་དི་སཱ. ཝོ་བྷི་ནྡ་ནྟཱ མ་ཉྙེ ཙ་ར་ནྟི པ་ཉྙཱ་ག་ཏེ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཱིཏི ཝཱ་ལ་ཝེ་དྷཱི ཝི་ཡ ཝཱ་ལཾ སུ་ཁུ་མཱ་ནི་པི པ་རེ་སཾ དི་ཊྛི་ག་མ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་ག་མ་ནེ་ན བྷི་ནྡ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༩.༡༡) ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ག་ཏཱ་ནི, དི་ཊྛི་ཡོ ཨེ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི.
པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱཏི དྭི་པ་ད་མྤི ཏི་པ་ད་མྤི ཙ་ཏུ་པྤ་ད་མྤི པུ་ཙྪཾ ར་ཙ་ཡི་ཏྭཱ. ཏེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཨ་ཏི་བ་ཧུ་ཀ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟཾ. གཱུ་ལ༹ྷཱ་ནི ཙ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱི་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཝི་ན་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཨ་ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏེ པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི ‘ཨི་མཾ མ་ཡཾ པ་ཉྷཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ, ས་ཙེ ནོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ མ་ཡཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཙེ་པི ནོ པུ་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་པི་སྶ མ་ཡཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཏེ ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཏེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ ན ཙེ་ཝ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཀུ་ཏོ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི? ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ས་མ་ཎ་སྶེ་ཝ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༨༩).
ཀ་སྨཱ པ་ཉྷཾ ན པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཙེ? བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་སྶ་ཏི ‘‘ཨི་མེ པ་ཎྜི་ཏཱ གཱུ་ལ༹ྷཾ ར་ཧ་སྶཾ པ་ཉྷཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. སོ ཏེ་ཧི ཨ་པུ་ཊྛོ་ཡེ་ཝ ‘‘པ་ཉྷ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ དོ་སཱ, ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ, ཨ་ཏྠེ པ་དེ ཨ་ཀྑ་རེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་ཏི ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱི་ཏེ པ་ཉྷེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་དཾ་སེ་ཏི. ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ ‘‘སེ་ཡྻཱ ཝ་ཏ ནོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨི་མེ པ་ཉྷེ ན པུ་ཙྪི་མྷ. ས་ཙེ་པི མ་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ, ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ནོ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཁི་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་པི་ཙ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ པ་རི་སཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཕ་ར་ནྟི. མེ་ཏྟཱ་ཡ ཙ ཕ་ར་ཎེ་ན ད་ས་བ་ལེ་སུ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ རཱུ་པ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ མ་དྷུ་ར་སྶ་རཱ མུ་དུ་ཛི་ཝ྄ཧཱ སུ་ཕུ་སི་ཏ་ད་ནྟཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཨ་མ་ཏེ་ན ཧ་ད་ཡཾ སི་ཉྩ་ནྟཱ ཝི་ཡ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏ་ཏྲ ནེ་སཾ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎེ་ན པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྭེ་ཛ྄ཛྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་མོ་གྷ་ཀ་ཐཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཉྷཾ ན པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི.
ཀ་ཐི་ཏཱ ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ ཙཱཏི ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ པུ་ཙྪ་ཐཱ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ པ་ཉྷཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ནི་དྡི་ཊྛ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཛྫ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་དྡི་ཊྛ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཏེ པ་ཉྷཱ. ཨུ་པ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ ཙ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏཱ་ད་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཉྷ་ཝི་ས་ཛྫ་ནེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱི་པེ ཁི་ཏྟ་ཀཱ པཱ་ད་ཁི་ཏྟ་ཀཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི, སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, སཱ་ཝ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐཱཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྠེ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ, ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝཱ. ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཛོ་ཏེ་ཏི པ་ཀཱ་ས་ཏི. ཡ་དི་དཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ་ཝ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏིས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་གྒོ ཨ་སཱ་མ་ནྟ་པ་ཉྙོཏི ཨ་ཏྠོ.
༦. རཱ་གཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱཏི སཱ སཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་ཛ྄ཛྷཾ རཱ་གཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི མ་དྡ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ. བྷཱུ་རཱིཏི ཧི ཕུ་ཊ་ཊྛོ ཝི་ས་ད་ཏྠོ. ཡཱ ཙ ཕུ་ཊཱ, སཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ན ཨ་ཕུ་ཊཱ, ཏ་སྨཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཱཏི སཱ སཱ ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ ཏཾ ཏཾ རཱ་གཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏ་ཝ་ཏཱི མ་དྡི་ཏ་ཝ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. རཱ་གཱ་དཱི་སུ པ་ན ར་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ རཱ་གོ. དུ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ དོ་སོ. མུ་ཡ྄ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མོ་ཧོ. ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀོ་དྷོ. ཨུ་པ་ན་ནྡྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ. པུ་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀོ་དྷོ, ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ. པ་ར་གུ་ཎ་མ་ཀྑ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་ཀྑོ. ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ལཱ༹་སོ. པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཁཱི་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་སྶཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ནི་གཱུ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་པཱ་པ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ མཱ་ཡཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཐ་མྦྷོ. ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ. ཨུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ མཱ་ནོ. ཨ་བྦྷུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ. མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་དོ. པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཝོ་ས་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་མཱ་དོ.
རཱ་གོ ཨ་རི, ཏཾ ཨ་རིཾ མ་དྡ་ནི་པ་ཉྙཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? རཱ་གཱ་དི་ཀོ ཀི་ལེ་སོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ བྷཱུ་ཏོ ཨ་རཱི་ཏི བྷཱུ-ཨ་རི, པ་ད་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ-ཀཱ་ར ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱུ་རཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྶ བྷཱུ་རི་སྶ མ་དྡ་ནཱི པ་ཉྙཱ བྷཱུ་རི་མ་དྡ་ནི་པ་ཉྙཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ མ་དྡ་ནི ས་དྡ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཨ་རིཾ མ་དྡ་ནཱིཏི ཙ ཏེ་སཾ ཨ་རཱི་ནཾ མ་དྡ་ནཱི་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. པ་ཐ་ཝཱི་ས་མཱ་ཡཱཏི ཝི་ཏྠ་ཏ་ཝི་པུ་ལ་ཊྛེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མཱ་ཡ. ཝི་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦེ ཝི་ས་ཡེ པ་ཏྠ་ཊཱ་ཡ, ན ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ. ཝི་པུ་ལཱ་ཡཱཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ‘‘ཝི་པུ་ལཱ་ཡ ཝི་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༢༧) ཨཱ་ག་ཏཾ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི པུ་གྒ་ལོ. ཨི་ཏིས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ ནཱ་མཱ་ཏི བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཏྠེ ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྙཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ་པ་ཉྙཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ་ས་དྡ་སྶ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བྷཱུ་རི་ས་མཱ པ་ཉྙཱ་ཏི ཝཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ. ཨ་པི་ཙཱཏི ཨ་ཉྙ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ་མེ་ཏནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨ་དྷི་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷཱུ་རཱིཏི བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཏྠེ ར་མ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་རི. མེ་དྷཱཏི ཨ་ས་ནི ཝི་ཡ སི་ལུ་ཙྩ་ཡེ ཀི་ལེ་སེ མེ་དྷ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི མེ་དྷཱ, ཁི་པྤཾ ག་ཧ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཝཱ མེ་དྷཱ. པ་རི་ཎཱ་ཡི་ཀཱཏི ཡ་སྶུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ས་ཏྟཾ ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཙ པ་རི་ནེ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཎཱ་ཡི་ཀཱ. ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
པ་ཉྙཱ་བཱ་ཧུ་ལླནྟི པ་ཉྙཱ བ་ཧུ་ལཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་བ་ཧུ་ལོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པ་ཉྙཱ་བཱ་ཧུ་ལླཾ. ཏ་ཉྩ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཝཱ ཨ་རི་ཡོ ཝཱ. པ་ཉྙཱ ག་རུ་ཀཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀོ. པ་ཉྙཱ ཙ་རི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཙ་རི་ཏོ. པ་ཉྙཱ ཨཱ་ས་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ དྷ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་དྷ་ཛོ. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཀེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཀེ་ཏུ. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏི པ་ཉྙཱ་དྷི་པ་ཏི, པ་ཉྙཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ བ་ཧུ་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཝི་ཙ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ བ་ཧུ་ལ་མ་སྶཱ་ཏི པ་ཝི་ཙ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཁཱ་ཡ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎཾ ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ, ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ བ་ཧུ་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་ན་བ་ཧུ་ལོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་མྨཱ པེ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྤེ་ཀྑཱ, ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཡ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ, ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ དྷ་མྨོ པ་ཀ་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨོ. ཏཾ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རཱི, ཝི་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རོ ཝཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རཱི. སཱ པ་ཉྙཱ ཙ་རི་ཏཾ, ག་རུ་ཀཱ, བ་ཧུ་ལཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཏ་ཙྩ་རི་ཏོ ཏ་གྒ་རུ་ཀོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལོ. ཏ་སྶཾ པ་ཉྙཱ་ཡཾ ནི་ནྣོ, པོ་ཎོ, པ་བྦྷཱ་རོ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ནྣི་ནྣོ ཏ་པྤོ་ཎོ ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ. སཱ པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཏ་ད་དྷི་པ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ ཏ་ད་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ. ‘‘པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ཀཱ་མཾ སེ་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་མ་ག་རུ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༣) ཝི་ཡ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ཏ་ཙྩ་རི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨི་མི་སྶཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
སཱི་གྷ་པ་ཉྙཱ ཙ ལ་ཧུ་པ་ཉྙཱ ཙ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ ཙ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ. ཁི་པྤ་ཊྛེ་ན སཱི་གྷ་པ་ཉྙཱ. ལ་ཧུ་ཀ་ཊྛེ་ན ལ་ཧུ་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལ་ཊྛེ་ན ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱུ་པ་ག་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཙ ཝི་ས་ངྑཱ་རེ ཙ ཛ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. སཱི་གྷཾ སཱི་གྷནྟི བ་ཧུ་ནྣཾ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལཱ་ནཱིཏི ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་ནི. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རནྟི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་པྤ་ཝེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན ཝཱ་ར་ཎཾ ཐ་ཀ་ནཾ. བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ པ་མཱ་ཎ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ. ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི དི་ཝ་ས་སྶ ཏཱི་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཙ ཛཱ་ག་ར་ཏི ན ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཙ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ག་རོ, ཛཱ་ག་ར་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ ཛཱ་ག་རི་ཡཾ, ཛཱ་ག་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ. ཏཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷནྟི སེ་ཀྑཾ ཨ་སེ་ཀྑཾ ཝཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ. ཨེ་ཝ་མི་ཏ་རེ་པི ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷནྟི མ་གྒ་པ་ཉྙ་ཉྩ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྙ་ཉྩ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷནྟི ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ.
ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི མཱུ་ལ་པ་དཾ. ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོཏི ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཏུ་ཊྛི་བ་ཧུ་ལོཏི ནཱ་ཏི་བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན. པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོཏི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་མུ་དི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན.
༧. ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཾ. ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏུ་ལེ་ཏྭཱ. ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱཏི བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན ཕུ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཨེ་ཝ. ཨུ་པྤ་ནྣནྟི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ན་མྤི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱིཏི ས་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན ཝཱ་སེ་ཏི. པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཝི་ནོ་དེ་ཏཱིཏི ཁི་པ་ཏི. བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཝི་ག་ཏ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ པ་ཏྭཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་མ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟཱུ’’ཏི པ་རེ་སཾ མ་ར་ཎ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཝི་ཧིཾ་སཱི་ཡ་ནྟཱུ’’ཏི པ་རེ་སཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. པཱ་པ་ཀེཏི ལཱ་མ་ཀེ. ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེཏི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ.
ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱཏི ནི་བྦི་དཱ་བ་ཧུ་ལ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ. ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོཏི ཉཱ་ཎ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. ཨུ་ཏྟཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི བ་ལ་ཝ་བྷ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོཏི ས་ངྑཱ་ར་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝི་ས་ངྑཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཨ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི་པི ཏ་མ་ཏྠཾ དྭཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཏ་ཏྠ བ་ཧི་མུ་ཁོཏི ས་ངྑཱ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏ་ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ. ན ར་མ་ཏཱིཏི ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦནྟི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ཨ་ནྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ. ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནྟ་ཀ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷནྟི ལོ་བྷ་རཱ་སིཾ, ལོ་བྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཝཱ. ཨི་མཱ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི པ་ཉྙཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་ར་ཧཱ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་པ་རི ‘‘ཨེ་ཀོ སེ་ཀྑ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
༢. པུ་གྒ་ལ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. དྭེ པུ་གྒ་ལཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་སེ་ས་པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ཡོ་གོཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཛཱ་ཏཱི་སུ པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཉྙ་པ་ཡོ་གོ. ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཨ་ཏི་རེ་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་རི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཡོ་ག་ཏོ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་གྒོ ཧོ་ཏི. ཝི་སེ་སོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཝི་སེ་ས་ཡོ་ག་ཏོ ཝཱ ཝི་སེ་སོ. ཉཱ་ཎཾ པ་བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷེ་དཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
བ་ཧུ་སྶུ་ཏོཏི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན. དེ་ས་ནཱ་བ་ཧུ་ལོཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ག་རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏོཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀཾ ག་རུཾ ཨུ་པ་ནི་སྶི་ཏོ. ཝི་ཧཱ་ར་བ་ཧུ་ལོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་ར་བ་ཧུ་ལོ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་ར་བ་ཧུ་ལོ ཝཱ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་བ་ཧུ་ལོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་བ་ཧུ་ལོ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རེ ས་ཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་བ་ཧུ་ལོ. སེ་ཁ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟོཏི སེ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་སེ་ཁ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟོ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་སྶ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་ས་ཊྛི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ར་ག་མ་ནཾ པཱ་ར་མཱི, སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པཱ་ར་མཱི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི, ཏཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ་ཏི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ས་ཏྟ་ས་ཊྛི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ལ་ཀོ པཱུ་ར་ཀོ ཙ སོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ར་མོ, ཏ་སྶ པ་ར་མ་སྶ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ས་ཊྛི་བྷེ་དཱ ཉཱ་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ར་མ་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཏི པཱ་ར་མཱི, ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པཱ་ར་མཱི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི, ཏཾ པ་ཏྟོ་ཏི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོཏི མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཱ་དི་ཀོ ཡོ ཀོ་ཙི སཱ་ཝ་ཀོ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟ་སཱ་ཝ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཀོ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ན པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ ནི་ག་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སཱི་ཏི. ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨེ་ཀཱ་པི པ་ཉྙཱ ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ.
མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.