༧. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ཀ་ཐཱ
༡. ས་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩. པུ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་མེ་ཝ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཾ ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ. ཏ་དེ་ཝ དུ་ཀྑཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ས་ཙྩཾ གོ་ཙ་རོ ཝི་ས་ཡོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཙྩ་གོ་ཙ་རཱ. ས་ཙྩ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི མ་གྒ་ས་ཙྩེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱཏི མ་གྒ་ས་ཙྩཱ་ཡ་ཏྟཱ. ས་ཙྩེ ས་མུ་དཱ་ག་ཏཱཏི དུ་ཀྑ་པ་རི་ཛཱ་ན་ནེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋི་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཙ.
༤༠. ཨི་དཱ་ནི ‘‘པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ནི་དྡི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ཉྩ. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ, དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ. དྷ་མྨ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཉྩཱཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཙ་ཀྐ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི དྷ་མྨ་ཉྩཱཏི དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ཀ་ཐཾ? བྷ་ག་ཝཱ ཧི བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་དི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, སོ་ཡེ་ཝ ཙ དྷ་མྨོ ཀི་ལེ་ས་ས་ཏྟུ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཧ་ར་ཎ་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཉྩ. དྷ་མྨཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་ན དྷ་མྨོ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ནྟི ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ས་མཱ་ས་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཀྑ་ཎེ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ཀི་ལེ་ས་ས་ཏྟུ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཧ་ར་ཎ་ཙ་ཀྐ་ས་དི་སཾ དེ་ས་ནཱ་ཙ་ཀྐ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་དི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན དྷ་མྨོ ཙ ཙ་ཀྐ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ནྟི དྭ་ནྡ་ས་མཱ་ས་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཀེ ས་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ‘‘པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན པ་ན ‘‘ཙ་ཀྐ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ དྷ་མྨེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཙ་ཀྐ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ དྷ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙ་ཀྐ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨེ ཋི་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མི་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སོ ཧཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༠༣). ཏ་སྨཱ ཏེ་ཧི དྷ་མྨ་སྶ ཙ་ཀྐ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཋི་ཏོཏི ཝི་ས་ཡཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏོ. པ་ཏི་ཊྛི་ཏོཏི ཨ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཝ་སི་པྤ་ཏྟོཏི ཨི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ. པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོཏི ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟོ. ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོཏི ཝི་སཱ་ར་ད་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ. དྷ་མྨེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ན་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ཧི དྷ་མྨ་སྶཱ་མི་ཏཱ་ཡ ཙ དྷ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོཏི་ཧ་ཨཱ་དཱི་ཧི དྷ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ཧི དྷ་མྨཾ ས་ཀྐཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, སོ དྷ་མྨ་ཏྠཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ ཀ་ཏོ སོ དྷ་མྨོ སུ་ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཏ་སྨིཾ གཱ་ར་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ མཱ་ནེ་ནྟོཏི དྷ་མྨཾ པི་ཡ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. དྷ་མྨཾ པཱུ་ཛེ་ནྟོཏི ཏཾ ཨ་པ་དི་སི་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཀྐཱ་ར་ག་རུ་ཀཱ་རེ་ཧི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏཱུཏི ཏཾ དྷ་མྨཾ དྷ་ཛ་མི་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཀེ་ཏུ་མི་ཝ ཙ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ ཙ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ. ཏཾ ཁོ པ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཀེ་ན་ཙི ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ སོ དྷ་མྨོ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྐ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཏཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ དྷ་མྨཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ས་ཙྩཱཏི ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎཱ་ནི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཝི་ཛྫཱ ཙ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ. ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ ཉཱ་ཎཾ. ཏ་མྤི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ.
ས་མུ་ད་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ནི་རོ་དྷ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མ་གྒ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱཏི ཝི་སེ་ས་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ངྑི་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢-༣. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝཱ་རཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡-༤༢. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཝཱ་རཱ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ངྑི་ཏྟཱ་ཏི.
དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.