༤༠. ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡. ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི ས་བྦེ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཏ་ཐ་ཊྛེ་ནཱཏི བྷཱུ་ཏ་ཊྛེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ཏྟ་ཊྛེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ར་ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན. ས་ཙྩ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཊྛེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན. ཨི་དྷ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ལོ་ཀི་ཀེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན. ‘‘ས་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༤༦) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ཧི ཉཱ་ཎེ་ཧི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནཱ་དི་ཏོ ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན. ‘‘ས་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་ཊྛེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ དྷ་མྨ་ཊྛེ་ན. དྷཱ་ཏུ་ཊྛེ་ནཱཏི ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཏཱ་དི་ནཱ དྷཱ་ཏུ་ཊྛེ་ན. ཉཱ་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ཧི ཉཱ་ཎེ་ཧི ཉཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན. ཡ་ཐཱ ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན ‘‘དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཉཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛོ ཉཱ་ཏ་ཊྛོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན. ཕུ་ས་ན་ཊྛེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཕུ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན. ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི ལོ་ཀི་ཀེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་མཱ་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛེ་ན. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ‘‘ཏ་ཐ་ཊྛེ པ་ཉྙཱ ས་ཙྩ་ཝི་ཝ་ཊྚེ ཉཱ་ཎཾ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཉྙཱ ཉཱ་ཏ་ཊྛེ ཉཱ་ཎཾ, ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙཱ ཕ་སྶ་ན་ཊྛེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ –
‘‘ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཁ་ཎེ ཀཱ་ལེ, ས་མཱུ་ཧེ ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛི་སུ;
པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ཧཱ་ནེ ཙ, པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཙ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི . –
གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ས་དྡ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་དྷ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཏེ་སཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མེ་ཝ ཧི སོ ལོ་ཀི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཝི་ཀྑེ་པ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཙ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནེ་ཀྑ་མྨཾ ཨེ་ཀ་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དྷ པེ་ཡྻཱ་ལེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཊྛེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ཀ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཊི་ཝེ་དྷོ’’ཏི པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ད་སྶེ་སི.
པ་རི་ཉྙཱ པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལ་སྨི་ཉྷི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་རི་ཉྙཱ, པ་ཧཱ་ནཾ, ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ནཱ་ཝཱ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏི, བྷ་ཎྜཾ ཝ་ཧ་ཏི, པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཨ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཙྩཱ་ནི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ སོ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ བྷ་ཎྜཾ ཝ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཨ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ད་སྶ་ནཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཀི་ལེ་ས་ཏ་མ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ད་སྶ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷནྟི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཏ་སྶ ཏ་སྶ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ན་ཏྟེ་ཀ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎེ་ཧི སི་དྡྷི་ཏོ ཨ་ནྟེ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.