དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢-༣༣.
ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་མྤི ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ. ཀ་ཏ་མནྟི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏི་ས་དྡ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨ་ནེ་ཀེ ཨ་ཏྠཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘བྷ་ཝོ ཀུ་ལཾ ནི་ཀཱ་ཡོ ཙ, སཱི་ལཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ལ་ཀྑ་ཎཾ;
པ་སཱུ་ཏི ས་ནྡྷི ཙེ་ཝཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་ཨ་ཏྠཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ’’.
ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༡༢) བྷ་ཝོ ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣༣༡) ཨེ་ཏྠ ཀུ་ལཾ. ‘‘ཨ་ཏྠི, ཝི་སཱ་ཁེ, ནི་ག་ཎྛཱ ནཱ་མ ས་མ་ཎ་ཛཱ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༧༡) ཨེ་ཏྠ ནི་ཀཱ་ཡོ. ‘‘ཡ་ཏོ་ཧཾ, བྷ་གི་ནི, ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏོ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༥༡) ཨེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལཾ. ‘‘ཏི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༩༦) ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘ཛཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༧༡) ཨེ་ཏྠ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༠༧) ཨེ་ཏྠ པ་སཱུ་ཏི. ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༣༥༤) ཙ ‘‘ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༣; ཝི་བྷ. ༡༩༠) ཙ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཁ་ནྡྷཱ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཡེ ཡེ ཁ་ནྡྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཛཱ་ཏི དུ་ཀྑཱ་ཏི ཙེ? ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཧི དུ་ཀྑཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ, ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ནཱ་མ་ཏོ ཙ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ. ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལ་ད་ནྟ་སཱུ་ལ་རཱ་ག་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་དོ་ས་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་དི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཨཱ་བཱ་དྷོ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཙ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ སེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༡༩༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦ་མྤི ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཡཾ ཏཾ བཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༢༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་པི ཨུ་པ་མཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཡ་ཉྩ སུ་ག་ཏི་ཡ་མྤི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑཾ – ཨ་ཡ་ཉྷི ས་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནོ ན ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་མཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་པ་ཝ་ན་ཝི་ཙ་རི་ཏེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཛེ་གུ་ཙྪེ ཀུ་ཙྪི་པྤ་དེ་སེ པཱུ་ཏི་མ་ཙྪ་པཱུ་ཏི་ཀུ་མྨཱ་ས་ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ་དཱི་སུ ཀི་མི ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟོ ད་ས མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཨུ་སྨ་ནཱ པུ་ཊ་པཱ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་མཱ་ནོ པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ སེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན སོ མཱ་ཏུ ས་ཧ་སཱ ཨུ་པ་ཀྑ་ལ་ན་ག་མ་ན་ནི་སཱི་ད་ན་ཨུ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ཨེ་ལ༹་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧི་ཏུ་ཎྜི་ཀ་ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ས་པྤ་པོ་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་པ་རི་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཨོ་དྷུ་ན་ན་ནི་དྡྷུ་ན་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷོ་ཏི, ཡ་ཉྩ མཱ་ཏུ སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ སཱི་ཏ་ན་ར་ཀཱུ་པ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཝུ་ཊྛི་ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཡ ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨི་དཾ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་ག་བྦྷཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཡཱ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩ་སུ་ཧ་ཛྫཱ་དཱི་ཧི་པི ཨ་ད་སྶ་ནཱ་ར་ཧེ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཚེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ནཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཨི་དཾ ག་བྦྷ་ཝི་པ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ ཝི་ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་མྨ་ཛེ་ཧི ཝཱ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ན་ར་ཀ་པྤ་པཱ་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ ཡོ་ནི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ་ན ཙ ཡོ་ནི་མུ་ཁེ་ན ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་གྒ་ལེ༹་ན ཝི་ཡ ནི་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ནཱ་ག་སྶ ན་ར་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ས་ངྒྷཱ་ཏ་པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཝི་ཙུ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ན་སྶ དུ་ཀྑ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན ཛཱ་ཏ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཎ་ས་དི་ས་སྶ སུ་ཀུ་མཱ་ར་ས་རཱི་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་ག་ཧ་ཎ་ནྷཱ་པ་ན་དྷོ་ཝ་ན་ཙོ་ལ༹་པ་རི་མ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ སཱུ་ཙི་མུ་ཁ་ཁུ་ར་དྷཱ་རཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཕཱ་ལ་ན་ས་དི་སཾ དུ་ཀྑ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨུ་བྦ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ ཙ དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཨ་ཏྟུ་པ་ཀྐ་མ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན པ་ར་ཏོ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མ་མཱུ་ལ་ཀཾདུ་ཀྑ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ ས་བྦ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཛཱ་ཡེ་ཐ ནོ ཙེ ན་ར་ཀེ་སུ ས་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ་གྒི་དཱ་ཧཱ་དི་ཀ་མ་པྤ་ས་ཡ྄ཧཾ;
ལ་བྷེ་ཐ དུ་ཀྑཾ ནུ ཀུ་ཧིཾ པ་ཏི་ཊྛཾ, ཨི་ཙྩཱ་ཧ དུ་ཀྑཱ་ཏི མུ་ནཱི་དྷ ཛཱ་ཏིཾ.
‘‘དུ་ཀྑཾ ཏི་ར་ཙྪེ་སུ ཀ་སཱ་པ་ཏོ་ད-
ད་ཎྜཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་དི་བྷ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཾ;
ཡཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཛཱ་ཏིཾ,
ཝི་ནཱ ཏ་ཧིཾ ཛཱ་ཏི ཏ་ཏོ་པི དུ་ཀྑཱ.
‘‘པེ་ཏེ་སུ དུ་ཀྑཾ པ་ན ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ-
ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་པྤ་བྷ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྟཾ;
ཡ་སྨཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི,
ཏ་སྨཱ་པི དུ་ཀྑཾ མུ་ནི ཛཱ་ཏི་མཱ་ཧ.
‘‘ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཙ ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱི་ཏེ,
ལོ་ཀ་ནྟ་རེ ཡཾ ཨ་སུ་རེ་སུ དུ་ཀྑཾ;
ན ཏཾ བྷ་ཝེ ཏ་ཏྠ ན ཙ་སྶ ཛཱ་ཏི,
ཡ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཏ་ཏོ་པི དུ་ཀྑཱ.
‘‘ཡ་ཉྩཱ་པི གཱུ་ཐ་ན་ར་ཀེ ཝི་ཡ མཱ་ཏུ་ག་བྦྷེ,
ས་ཏྟོ ཝ་སཾ ཙི་ར་མ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཉྩ;
པ་པྤོ་ཏི དུ་ཀྑ་མ་ཏི་གྷོ་ར་མི་ད་མྤི ན་ཏྠི,
ཛཱ་ཏིཾ ཝི་ནཱ ཨི་ཏི་པི ཛཱ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷི དུ་ཀྑཱ.
‘‘ཀིཾ བྷཱ་སི་ཏེ་ན བ་ཧུ་ནཱ ན་ནུ ཡཾ ཀུ་ཧི་ཉྩི,
ཨ་ཏྠཱི་དྷ ཀི་ཉྩི་ད་པི དུ་ཀྑ་མི་དཾ ཀ་དཱ་ཙི;
ནེ་ཝ་ཏྠི ཛཱ་ཏི་ཝི་ར་ཧེ ཡ་ད་ཏོ མ་ཧེ་སཱི,
དུ་ཀྑཱ་ཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨི་མ་མཱ་ཧ ཛཱ་ཏི’’ནྟི.
ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཱ ཛ་རཱ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ, ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ས་མྨ་ཏོ ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཁ་ནྡྷ་པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཙ. སཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཙ. ཡཾ ཧི་དཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་སི་ཐི་ལཱི་བྷཱ་ཝ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝི་རཱུ་པ་ཏཱ ཡོ་བྦ་ན་ཝི་ནཱ་ས་བ་ལཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ས་ཏི་མ་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་པ་ར་པ་རི་བྷ་ཝཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཛ་རཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཨ་ངྒཱ་ནཾ སི་ཐི་ལཱི་བྷཱ་ཝཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ར་ཏོ;
ཡོ་བྦ་ན་སྶ ཝི་ནཱ་སེ་ན, བ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཏོ.
‘‘ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ ས་ཏཱ་དཱི་ནཾ, པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ;
ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝ, བྷི་ཡྻོ བཱ་ལ་ཏྟ་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པ་པྤོ་ཏི དུ་ཀྑཾ ཡཾ མ་ཙྩོ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ མཱ་ན་སཾ ཏ་ཐཱ;
ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཛ་རཱ་ཧེ་ཏུ, ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ དུ་ཁཱ’’ཏི.
ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཱ་ན་ནྟ་རཾ བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑེ ཝ་ཏྟ་བྦེ་པི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་ག་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑཾ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི དུ་ཝི་དྷཾ མ་ར་ཎཾ – ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི (དྷཱ་ཏུ. ༧༡). ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝི་ཙྪེ་དོ ཙ, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནི་ཙྩཾ མ་ར་ཎ་ཏོ བྷ་ཡ’’ནྟི (སུ. ནི. ༥༨༡). ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་མ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་མ་ར་ཎཾ ས་ར་ས་མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎཾ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. པུ་ན ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤེ་ཏྠ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཝ་ཏྟེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷེ་དོ ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ‘‘ཏི་སྶོ མ་ཏོ, ཕུ་སྶོ མ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, ‘‘ས་སྶཾ མ་ཏཾ, རུ་ཀྑོ མ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. བཱ་ཧི་ར་ཀཾ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎ་ཉྩ ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་བ་ནྡྷ་ཝི་ཙྪེ་དེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. དུ་ཀྑ་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑཾ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘པཱ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ;
བྷ་དྡ་སྶཱ་པ་ས་ཧ་ནྟ་སྶ, ཝི་ཡོ་གཾ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ;
མཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཡཾ དུ་ཀྑཾ, མཱ་ན་སཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ.
‘‘ས་བྦེ་ས་ཉྩཱ་པི ཡཾ ས་ནྡྷི་བ་ནྡྷ་ན་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི་ཀཾ;
ཝི་ཏུ་ཛྫ་མཱ་ན་མ་མྨཱ་ནཾ, ཧོ་ཏི དུ་ཀྑཾ ས་རཱི་ར་ཛཾ.
‘‘ཨ་ས་ཡ྄ཧ་མ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ, དུ་ཀྑ་སྶེ་ཏ་སྶི་དཾ ཡ་ཏོ;
མ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྠུ ཏེ་ནེ་ཏཾ, དུ་ཀྑ་མི་ཙྩེ་ཝ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི.
སོ་ཀཱ་དཱི་སུ སོ་ཀོ ནཱ་མ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པོ. དུ་ཀྑོ པ་ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཙ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ སོ་ཀོ, ཝི་ས་ས་ལླཾ་ཝ ཏུ་ཛྫ་ཏི;
ཨ་གྒི་ཏ་ཏྟོ་ཝ ནཱ་རཱ་ཙོ, བྷུ་སཾ་ཝ ད་ཧ་ཏེ པུ་ན.
‘‘ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི བྱཱ་དྷི་ཉྩ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་བྷེ་ད་ནཾ;
དུ་ཀྑ་མྤི ཝི་ཝི་དྷཾ ཡ་སྨཱ, ཏ་སྨཱ དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
པ་རི་དེ་ཝོ ནཱ་མ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ ཝ་ཙཱི་པ་ལཱ་པོ. དུ་ཀྑོ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཙ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཡཾ སོ་ཀ་ས་ལླ་ཝི་ཧ་ཏོ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ, ཀ་ཎྛོ་ཊྛ་ཏཱ་ལུ་ཏ་ལ་སོ་ས་ཛ་མ་པྤ་ས་ཡ྄ཧཾ;
བྷི་ཡྻོ་དྷི་མ་ཏྟ་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཾ, དུ་ཀྑོ་ཏི ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’’ཏི.
དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཡ་པཱི་ལ༹་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑཾ པ་ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏོ མཱ་ན་ས་དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ ཙ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘པཱི་ལེ༹་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་མི་དཾ, དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ཉྩ མཱ་ན་སཾ བྷི་ཡྻོ;
ཛ་ན་ཡ་ཏི ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ, དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
དོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་པཱི་ལ༹་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མཱ་ན་སཾ དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑཾ པ་ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏོ ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ ཙ. ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑ་ས་མ་པྤི་ཏཱ ཧི ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཡ ཀ་ནྡ་ནྟི, ཨུ་རཱ་ནི པ་ཊི་པི་ས་ནྟི, ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཾ པ་པ་ཏ་ནྟི, ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཝི་སཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ར་ཛྫུ་ཡཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷ་ནྟི, ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘པཱི་ལེ༹་ཏི ཡ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ པཱི་ལ༹་ནཾ ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི;
དུ་ཀྑ་ནྟི དོ་མ་ན་སྶཾ, ཝི་དོ་མ་ན་སྶཱ ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧཱུ’’ཏི.
ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ ནཱ་མ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑ་པྤ་བྷཱ་ཝི་ཏོ དོ་སོ་ཡེ་ཝ. ‘‘ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ’’ཏི ཨེ་ཀེ. དུ་ཀྑོ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟ་པ་རི་ད་ཧ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝི་སཱ་ད་ན་ཏོ ཙ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ པ་རི་ད་ཧ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཝི་སཱ་ད་ནཱ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ;
ཡཾ དུ་ཀྑ་མུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ཛ་ནེ་ཏི དུ་ཀྑོ ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ནྡ་གྒི་ནཱ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཛ་ནེ པཱ་ཀོ ཝི་ཡ སོ་ཀོ, ཏི་ཀྑ་གྒི་ནཱ པ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ བ་ཧི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་དེ་ཝོ, བ་ཧི་ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཝ་སེ་ས་སྶ ནི་ཀྑ་མི་ཏུ་མྤི ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཛ་ནེ་ཡེ་ཝ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ པཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ས་མོ་དྷཱ་ནཾ. དུ་ཀྑོ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘དི་སྭཱ་ཝ ཨ་པྤི་ཡེ དུ་ཀྑཾ, པ་ཋ་མཾ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏ་སི;
ཏ་དུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་མ་ཐ ཀཱ་ཡེ ཡ་ཏོ ཨི་དྷ.
‘‘ཏ་ཏོ དུ་ཀྑ་དྭ་ཡ་སྶཱ་པི, ཝ་ཏྠུ་ཏོ སོ མ་ཧེ་སི་ནཱ;
དུ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ, ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་མོ’’ཏི.
པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ པི་ཡེ་ཧི ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ. དུ་ཀྑོ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཉཱ་ཏི་དྷ་ནཱ་དི་ཝི་ཡོ་གཱ, སོ་ཀ་ས་ར་ས་མ་པྤི་ཏཱ ཝི་ཏུ་ཛྫ་ནྟི;
བཱ་ལཱ ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ་ཡཾ, དུ་ཀྑོ་ཏི མ་ཏོ པི་ཡ་ཝི་ཡོ་གོ’’ཏི.
ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷེ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨི་ཙྪཱ་ཝ ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་མྤི དུ་ཀྑནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་ན་པི དྷ་མྨེ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨི་ཙྪ་ནཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཏཾ ཏཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ;
ཡཾ ཝི་གྷཱ་ཏ་མ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཛཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ, པ་ཏྠ་ནཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ;
ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཛི་ནོ དུ་ཀྑཾ, ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་མ་བྲ་ཝཱི’’ཏི.
ས་ངྑི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ངྑི་ཏྟེ་ནཱཏི དེ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཀྑ་ཉྷི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ས་ངྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, དེ་ས་ནཱ པ་ན ས་ཀྐཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི དེ་ས་ནཾ ས་ངྑི་པ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པ་ཉྩཱཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་གོ་ཙ་རཱ ཁ་ནྡྷཱ.
ཛཱ་ཏི་པྤ་བྷུ་ཏི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མི་དྷ ཏཱ་དི་ནཱ;
ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཉྩ ཏཾ ས་བྦཾ, ཝི་ནཱ ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨི་མེ;
དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་ནྟ-དེ་ས་ཀེ་ན མ་ཧེ་སི་ནཱ.
ཏ་ཐཱ ཧི ཨི་ནྡྷ་ན་མི་ཝ པཱ་ཝ་ཀོ, ལ་ཀྑ་མི་ཝ པ་ཧ་ར་ཎཱ་ནི, གོ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཌཾ་ས་མ་ཀ་སཱ་ད་ཡོ, ཁེ་ཏྟ་མི་ཝ ལཱ་ཡ་ཀཱ, གཱ་མཾ ཝི་ཡ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་བཱ་དྷེ་ནྟཱ ཏི་ཎ་ལ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ, པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་ནི ཝི་ཡ རུ་ཀྑེ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་དི་དུ་ཀྑཾ ཛཱ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ་དུ་ཀྑཾ ཛ་རཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་དུ་ཀྑཾ མ་ར་ཎཾ, མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀྑཱ་བྷི་གྷཱ་ཏེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ན་དུ་ཀྑཾ སོ་ཀོ, ཏ་ད་ས་ཧ་ན་ཏོ ལཱ་ལ་པྤ་ན་དུ་ཀྑཾ པ་རི་དེ་ཝོ, ཏ་ཏོ དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷ་ན་དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑཾ, ཏེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྷུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙེ་ཏོ་བཱ་དྷ་ན་དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, སོ་ཀཱ་དི་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏ་ཝི་སཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན་ན་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ, མ་ནོ་ར་ཐ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ཝི་གྷཱ་ཏ་དུ་ཀྑཾ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཝ དུ་ཀྑཱ་ཏི ཡ་དེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ཀ་པྤེ་ཧི ན ས་ཀྐཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཏྟུཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨེ་ཀ་ཛ་ལ་བི་ནྡུ་མྷི ས་ཀ་ལ་ས་མུ་དྡ་ཛ་ལ་ར་སཾ ཝི་ཡ ཡེ་སུ ཀེ་སུ་ཙི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྑི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཐེ་རོ ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ ཏ་ཏྠཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནནྟི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ཡཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏི, ཡཱ སོ་མ་ད་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ན ས་བྦཾ ཨ་པ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨི་མེ་ཧི པ་ན དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ན ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི ཨ་པ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་མྷི ཏ་མྷཱིཏི ཨ་ཡཾ ག་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་ཡེ, ས་ཏྟ་གྷ་ཊཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ཏཱིཏི ཛཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ས་ཉྫཱ་ཏཱིཏི ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨོ་ཀྐ་ནྟཱིཏི ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན. ཛཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཛཱ་ཏི, སཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི, སཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟི, སཱ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ སཾ་སེ་ད་ཛ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ན ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ. པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནེ་ཝ ཧི ཏཱ་ནི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ནཱ་མ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི.
ཛ་རཱ་ནི་དྡེ་སེ ཛ་རཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ, པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཛ་རཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ, ཏེ་ན་སྶཱ ཨི་དཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ, ཏེ་ན་སྶཱ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ད་ནྟ་ན་ཁཱ་ནཾ ཁ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. པཱ་ལི་ཙྩནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་ནཾ པ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ མཾ་སཾ མི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཙེ ཝ་ལི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶཱ ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. ཏེ་ཧི ཨི་མེ་སཾ ཝི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝཱ ཝཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་གྒི་ནོ ཝཱ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་གྒ་པ་ལི་བྷ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཛྷཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ན ཙ སོ ག་ཏ་མ་གྒོ ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་རཱ་ཡ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི, ན ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཛ་རཱ. ན ཧི ཛ་རཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ན པ་དེ་ཧི ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟཱ་ཡ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱི་པི་ཏཱ, ཏེ་ན་སྶི་མེ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ སུ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི སུ་ཁུ་མ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐཱ་ནི ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཏཱ་ནི ཨ་ཝི་ས་དཱ་ནི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ.
སཱ པ་ནེ་སཱ ཨེ་ཝཾ ནི་དྡི་ཊྛཱ ས་བྦཱ་པི ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ནཱ་མ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན ཛ་རཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཛ་རཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ ཡྭཱ་ཡཾ ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝོ དི་སྶ་ཏི, སོ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ད་ནྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞོ་ཡེ་ཝ. ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ད་ནྟཱ ཛ་རཱ་ཡ པ་ཧ་ཊཱ’’ཏི ཛ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བ་དྡྷཱ་ནི གོ་སི་ངྒཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་ཡ. པུ་ན ཨ་ཡཾ ཛ་རཱ ས་ཝཱི་ཙི ཨ་ཝཱི་ཙཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཎི་ཀ་ན་ཀ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཝཱ་ལ༹་ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ མ་ནྡ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ, པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨ་པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མ, ནི་ར་ནྟ་ར་ཛ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ན་ཉྷི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཁཱི་ར་ད་ནྟཱ ནཱ་མ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ན ཏེ ཐི་རཱ. ཏེ་སུ པ་ན པ་ཏི་ཏེ་སུ པུ་ན ད་ནྟཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ སེ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཛ་རཱ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཀེ་སཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཏ་མྦཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ, ཏ་ཏོ སེ་ཏཱ. ཚ་ཝི པ་ན ས་ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་ཀ་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཛ་རཱ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ན པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལེ ཝ་ལིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ས་བྦ་མྤི ས་སྶཾ ཝ་པི་ཏ་ཀཱ་ལེ སེ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪཱ ནཱི་ལཾ. ཛ་རཱ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ན པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལེ པ་ཎྜུ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨ་མྦ་ངྐུ་རེ་ནཱ་པི དཱི་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
མ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཙུ་ཏཱིཏི ཙ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཙ་ཝ་ན་ཏཱཏི བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. བྷེ་དོཏི ཙུ་ཏི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷ་ངྒུ་པྤ་ཏྟི་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནནྟི གྷ་ཊ་སྶ ཝི་ཡ བྷི་ནྣ་སྶ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. མ་ཙྩུ མ་ར་ཎནྟི མ་ཙྩུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ར་ཎཾ, ན ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ. ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་ཀོ, ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ མ་ར་ཎཾ དཱི་པི་ཏཾ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ན ས་ཏྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི མ་ར་ཏི. ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ས་ཏྟོ མ་ར་ཏི, བྷི་ནྣེ་སུ མ་ཏོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? བྷ་ཝ་དྭ་ཡེ་པི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཁ་ནྡྷཱ བྷི་ཛྫ་ནྟེ་ཝ, ན ཀི་ཉྩི ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ‘‘ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶུ་པ་ཙྪེ་དོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་སྶེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་སྶ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ས་སྶཾ མ་ཏཾ, རུ་ཀྑོ མ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ས་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཨི་མཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཨོ་ཏཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟཱ་ནི ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཏཱི་སུ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་སུ ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཀྑེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ནཱ་མ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྐ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྐ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལེ ཀ་ཏེ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སུ་ཧ་ཛྫ་ཉཱ་ཏི་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཀི་ཙྩཾ, དུ་ཏི་ཡ་སྶ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རཱ་དྷཱི་ན་མ་ཉྩ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ཛ་རཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ, ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་པཱ་པ་ནཾ མ་ར་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཾ སཱ་དཱི་ན་ཝ་མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་པྤ་ཝེ་སོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ར་ཧི་ཏ་སྶ དུ་བྦ་ལཾ ཝི་ཡ, མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ དུ་བྦ་ལ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཝི་ཧ་ཏ་པ་ར་ཀྐ་མ་སྶ ཝཱ་ལཱ༹་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི.
སོ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཡ་ས་ཏཱི་ཏི བྱ་ས་ནཾ, ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ཁི་པ་ཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཏཱི་ནཾ བྱ་ས་ནཾ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཾ, ཙོ་ར་རོ་ག་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཉཱ་ཏི་ཀྑ་ཡོ ཉཱ་ཏི་ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནེ་ན. ཕུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ, ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – བྷོ་གཱ་ནཾ བྱ་ས་ནཾ བྷོ་ག་བྱ་ས་ནཾ, རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷོ་ག་ཀྑ་ཡོ བྷོ་ག་ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རོ་གོ་ཡེ་ཝ བྱ་ས་ནཾ རོ་ག་བྱ་ས་ནཾ. རོ་གོ ཧི ཨཱ་རོ་གྱཾ ཝི་ཡ་ས་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི བྱ་ས་ནཾ. སཱི་ལ་སྶ བྱ་ས་ནཾ སཱི་ལ་བྱ་ས་ནཾ. དུ་སྶཱི་ལྱ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ནཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དི་ཊྛི ཨེ་ཝ བྱ་ས་ནཾ དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ་ནི, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ནི་པྥ་ནྣཱ་ནི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་བྦྷཱ་ཧ་ཏཱ་ནི. པུ་རི་མཱ་ནི ཙ ཏཱི་ཎི ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, སཱི་ལ་དི་ཊྛི་བྱ་ས་ན་དྭ་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ.
ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱཏི ག་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩ་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ས་མ་ནུ་བ་ནྡྷ་སྶ ཨ་པ་རི་མུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི སོ་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ནཱ. སོ་ཀོཏི སོ་ཙ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན སོ་ཀོ. ཨི་དཾ ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སོ་ཀ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. སོ་ཙ་ནཱཏི སོ་ཙ་ནཱ་ཀཱ་རོ. སོ་ཙི་ཏ་ཏྟནྟི སོ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ནྟོ་སོ་ཀོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་སོ་ཀོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. སོ ཧི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ སུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་རི་སུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ནྟོ་སོ་ཀོ ཨ་ནྟོ་པ་རི་སོ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. སོ་ཀོ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཛྷཱ་པེ་ཏི ད་ཧ་ཏི, ‘‘ཙི་ཏྟཾ མེ ཛྷཱ་མཾ, ན མེ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དཱ་པེ་ཏི. དུ་ཀྑི་ཏོ མ་ནོ དུ་མྨ་ནོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛེ་ན སོ་ཀོ་ཝ ས་ལླ་ནྟི སོ་ཀ་ས་ལླཾ.
པ་རི་དེ་ཝ་ནི་དྡེ་སེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་སྶ ཨཱ་དི་སྶ དེ་ཝ་ནྟི རོ་ད་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་དེ་ཝོ. ཏཾ ཏཾ ཝ་ཎྞཾ པ་རི་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་རི་དེ་ཝོ. ཏ་ཏོ པ་རཱ་ནི དྭེ དྭེ པ་དཱ་ནི པུ་རི་མ་དྭ་ཡ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཝཱ་ཙཱཏི ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ལཱ་པོཏི ཏུ་ཙྪཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷ་ཎི་ཏ་ཨ་ཉྙ་བྷ་ཎི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་རཱུ་པོ པ་ལཱ་པོ་ཏི ཝི་པྤ་ལཱ་པོ. ལཱ་ལ་པྤོཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ལ་པ་ནཾ. ལཱ་ལ་པྤ་ནཱ་ཀཱ་རོ ལཱ་ལ་པྤ་ནཱ. ལཱ་ལ་པྤི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ལཱ་ལ་པྤི་ཏ་ཏྟཾ.
དུ་ཀྑ་ནི་དྡེ་སེ ཀཱ་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡི་ཀཾ. ཨ་མ་དྷུ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་སཱ་ཏཾ. ཀཱ་ཡི་ཀ་པ་དེ་ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཨ་སཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་སཱ་ཏ་པ་དེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱ་ཏཾ. ཏ་དེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཡ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑཾ, ཡ་སྶུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑ་མ་ཏྟཱ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛནྟི ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶེ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་སཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི ཨ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ན སཱ་ཏཾ, དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ན སུ་ཁཾ. པ་ར་ཏོ ཏཱི་ཎི པ་དཱ་ནི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་སཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ན སཱ་ཏཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ན སུ་ཁཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཡཱ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཨ་སཱ་ཏཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དོ་མ་ན་སྶ་ནི་དྡེ་སེ དུ་ཊྛུ མ་ནོ་ཏི དུ་མྨ་ནོ, ཧཱི་ན་ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ མ་ནོ་ཏི དུ་མྨ་ནོ, དུ་མྨ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཙི་ཏྟ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ. ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛནྟི ཙི་ཏྟ་ས་མྥ་སྶེ ཛཱ་ཏཾ.
ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ཡཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡཱ་སོ. སཾ་སཱི་ད་ན་ཝི་སཱི་ད་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. བ་ལ་ཝ་ཨཱ་ཡཱ་སོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ. ཨཱ་ཡཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཡཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ. ཨུ་པཱ་ཡཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ.
ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ནི་དྡེ་སེ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. ཡ་སྶཱཏི ཡེ ཨ་སྶ. ཨ་ནི་ཊྛཱཏི ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ ཝཱ, ནཱ་མ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ. མ་ན་སྨིཾ ན ཀ་མ་ནྟི ན པ་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནྟཱ. མ་ན་སྨིཾ ན ཨ་པྤི་ཡ་ནྟི, ན ཝཱ མ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་མ་ནཱ་པཱ. རཱུ་པཱཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཕཱ་སུཾ དུ་ཀྑ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ་མཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཾ ནི་བྦྷ་ཡཾ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ན ཀཱ་མེ་ནྟི, ས་བྷ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ. ཨ་པི་ཙ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧཱ་ནི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ. ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ, ས་དྡྷཱ་ཧཱ་ནི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཧི་ཏ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ, ཨ་ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ་མཱ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནི་བྦྷ་ཡ་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ, བྷ་ཡ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ས་ངྒ་ཏཱིཏི ག་ནྟྭཱ སཾ་ཡོ་གོ. ས་མཱ་ག་མོཏི ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི སཾ་ཡོ་གོ. ས་མོ་དྷཱ་ནནྟི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་བྷཱ་ཝོ. མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝོཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ས་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སོ པ་ན ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མཱ་ཏཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ ས་རཱུ་པེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་མཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏཱ, པི་ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི པི་ཏཱ. བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ བྷ་གི་ནཱི. མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི མི་ཏྟཱ, མི་ན་ནྟི ཝཱ ས་བྦ་གུ་ཡ྄ཧེ་སུ ཨ་ནྟོ པ་ཀྑི་པ་ནྟཱི་ཏི མི་ཏྟཱ. ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ས་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་མཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་མ་ཙྩཱ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ཉཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཉཱ་ཏཱི. ལོ་ཧི་ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱ་ཏི སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. པི་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཉཱ་ཏཱི, མཱ་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཉཱ་ཏཱི, ས་སྶུ་ས་སུ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཡ་མྤི པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ན ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨ་པྤི་ཡ་པི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི་ཡེ་ཝ ཝི་སེ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་ནི་དྡེ་སེ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཛཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནཾ. ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱཏི པ་ཏྠ་ནཱ. ཨ་སྶཱ་མཱཏི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མ. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦནྟི ཡཾ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཾ ན ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ཨ་སྶཱ་མ, ན ཙ ཝ་ཏ ནོ ཛཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ས་མུ་ད་ཡེ་སུ སཱ་དྷཱུ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏྟཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ཏཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ་པི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་བྦ་ཏོ, ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ་པི ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ན ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་མྤཱིཏི ཨེ་ཏ་མྤི. ཨུ་པ་རི སེ་སཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་པིས་དྡོ.
ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ སེ་ཡྻ་ཐི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཏེ ཀ་ཏ་མེ ཨི་ཏི ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི.
དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.