ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. ཨི་དཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནུ་དྡེ་ས་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཐཾ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱཏི་ཨཱ་དི ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨཱ་དི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་ས ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ད་སུ་ཏྟ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏེ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ས་བྦེ ས་ཏྟཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཙ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཋི་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. ཋི་ཏཱིཏི ཙེ་ཏྠ ས་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཏྠི་ཏཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨི་ཏི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཧཱ་རོ ནཱ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་ཀེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩ་ཡེ ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་ན ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ན་ནུ ཙ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ དེ་ཝཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་ཕ་སྶ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (ཝི་བྷ. ༡༠༡༧), ཏཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཉྩ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ, ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཝཱ སུ་ཁུ་མོ ཝཱ, ཕ་སྶོ དུ་ཏི་ཡོ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡༡) ཨི་དཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མྤི ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི སུ་ཏྟེ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་དྷ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སོ ཙ ཡཾ ཡཾ ཕ་ལཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ? ‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ. ‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༡). ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རེ ག་ཧི་ཏེ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཧཱ་རོ་པི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཧཱ་རོ་པི ས་བྦོ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཧི བུ་དྡྷེ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘དྷཱི ཙི་ཏྟཾ, དྷཱི ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ སཱ་དྷུ. ཙི་ཏྟ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟེ ཨ་ས་ཏི ན་ཏྠེ་ཏ’’ནྟི ཁ་ནྟིཾ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཡོ ཡ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ པ་ཎི་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, སོ ཏེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་པ་ནྣོ ཝི་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏེ ཧི ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏ་དེ ནེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཛི་ཡཱ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟ་ས་རོ ཡཱ་ཝ ཛི་ཡཱ་ཝེ་གོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ནི་ཊྛི་ཏེ ཁཱི་ཎ་ཝེ་གོ ས་རོ ཝི་ཡ པ་ཏ་ནྟི.
ཡེ པ་ན ཏེ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ‘‘ནེ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ ན པུ་ཉྙ་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི? ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི. ཀིཾ པ་ཉྩ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ‘‘པ་ཉྩ, ན པ་ཉྩཱ’’ཏི ཨི་དཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ན་ནུ ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏེ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏ་དེ་ཝ ཏེ་སཾ ཋི་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ བྱ་ནྟཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༣༦; མ. ནི. ༣.༢༥༠). ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི ཙེ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་དོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. མུ་ཁེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཁེ་ལོ༹་པི ཧི ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཁེ་ལོ༹ ཧི ནི་ར་ཡེ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་གྒེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝཾ སེ་སཱ་ནཾ ཏ་ཡོ, ཨ་ས་ཉྙཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ.
ས་བྦེ ས་ཏྟཱཏི ཙ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཧི དྷ་མྨ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ དེ་ས་ནཱ – དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ པུ་གྒ་ལ་དེ་ས་ནཱ, པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ པུ་གྒ་ལ་དེ་ས་ནཱ, པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཡཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ ཙི་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༢) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རཾ ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༦༨) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ པུ་གྒ་ལ་དེ་ས་ནཱ. ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི (ཨ. ནི. ༡.༡༧༠, ༣༠༩), ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ པུ་གྒ་ལ་དེ་ས་ནཱ. ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ མ་ཧ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༧༥-༡༨༦) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ. ཨུ་པ་རི ཡཱ་ཝ ད་ས་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན དྷ་མྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝཱ ཕ་ལོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ ‘‘ས་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཨ་ཏྠི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི, ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ན ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.
དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ས་ངྑ་ཏཱ ཙ དྷཱ་ཏུ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཙ དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་མྨ ཀ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ, ཀེ་ཧི་ཙི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ.
ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ (ཝི་བྷ. ༡༨༡-༡༨༢). ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ? ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝེ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཁ་ནྡྷཱ དྷཱ་ཏཱུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ རཱུ་པཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ (ཝི་བྷ. ༡༨༢; དྷ. ས. ༡༢༨༧). ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ? ཧེ་ཊྛ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ དེ་ཝེ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ? ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གེ དེ་ཝེ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གེ དེ་ཝེ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི རཱུ་པ་བྷ་ཝོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ད་སུ་ཏྟ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་ངྒཱི་ཏི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ‘‘ཏི་སྶོ ཀུ་ས་ལ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ – ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་པ་རཱ་པི ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ – རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ནི་རོ་དྷ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་པ་རཱ་པི ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ – ཧཱི་ནཱ དྷཱ་ཏུ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དྷཱ་ཏུ པ་ཎཱི་ཏཱ དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣.༣༠༥) ཝུ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་པི ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཛྫ་ནྟི (ཝི་བྷ. ༡༨༡-༡༨༢). ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ. ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ. ཡཱ ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟི མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནཱ མེ་ཏྟཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ. ཡཱ ས་ཏྟེ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ་ནཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ (ཝི་བྷ. ༡༨༢). རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. ནི་རོ་དྷ་དྷཱ་ཏུ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཧཱི་ནཱ དྷཱ་ཏུ དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དྷཱ་ཏུ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ. པ་ཎཱི་ཏཱ དྷཱ་ཏུ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ. ས་བྦཱ་པི ཙ ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏུ.
ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱིཏི དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཨི་མེ་སཾ ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཙྩ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
པ་ཉྩ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ པ་རེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ས་ཝ་ནཾ, པ་རེ་སཾ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ, ཀ་སི་ཎཱ་སུ་བྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སོ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དེ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ…པེ… སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཧེ་ཝ ཁོ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ…པེ… སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཧེ་ཝ ཁོ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏི, ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ…པེ… སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཧེ་ཝ ཁོ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏི, ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁྭ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སོ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དེ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི (ཨ. ནི. ༥.༢༦; དཱི. ནི. ༣.༣༢༢).
ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ནི, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི, ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི (ཨ. ནི. ༦.༨, ༣༠), བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་སྶ་ར་ཏ་ན་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཎི་ར་ཏ་ན་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཾ, ནེ་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཾ ཧཱི་ནཾ ག་མྨཾ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷེ་རི་ས་དྡ་མྤི ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཝཱི་ཎཱ་ས་དྡ་མྤི ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, གཱི་ཏ་ས་དྡ་མྤི ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཾ, ནེ་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཾ ཧཱི་ནཾ…པེ… ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ…པེ… ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་ཏྟ་ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི, དཱ་ར་ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི, དྷ་ན་ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི. ས་མ་ཎེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷོ, ནེ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སོ ཙ ཁོ ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷོ ཧཱི་ནོ…པེ… ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ ཝཱ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ…པེ… ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ ཝཱ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧ་ཏྠི་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་སྶ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ར་ཐ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, དྷ་ནུ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཐ་རུ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན སི་ཀྑ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ སི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ, ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སཱ ཙ ཁོ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ ཧཱི་ནཱ…པེ… ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ…པེ… ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཁ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མྤི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏི་མྤི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ, ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སཱ ཙ ཁོ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ ཧཱི་ནཱ…པེ… ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཙ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ…པེ… ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཙ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་ཏྟ་ལཱ་བྷ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, དཱ་ར་ལཱ་བྷ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, དྷ་ན་ལཱ་བྷ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སཱ ཙ ཁོ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ཧཱི་ནཱ…པེ… ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ…པེ… ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༣༠).
ས་ཏྟ ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ད་སཱ་ཏི ནི་དྡ་སོ. ནི་དྡ་ས་སྶ ནི་དྡ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧི ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པུ་ན ད་ས་ཝ་སྶོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ནི་དྡ་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ད་ས་ཝ་སྶོ་ཝ ན ཧོ་ཏི, ན་ཝ་ཝ་སྶོ་པི…པེ… ཨེ་ཀ་མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀོ་པི ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ་པི ནི་སྶ་ཏྟོ ནི་དྡ་སོ ནི་མུ་ཧུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝོ་ཧཱ་རཾ པ་ན སཱ་ས་ནེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ, ཨི་དྷ ཙ ས་བྦྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་དི་ས་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ‘‘ས་ཏྟ ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ས་ཏྟི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཏྟ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. དི་ཊྛི་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ དི་ཊྛི་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༢༠).
ཐེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྟ ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཊྛ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཛྷཱ་ནཱ་ནི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ན མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎེ བྷཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི, ཏཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ‘‘ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི (ཨ. ནི. ༨.༦༥) ཨ་ཊྛ? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ནཱི་ལཱ་ནི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་མཱ་པུ་པྥཾ ནཱི་ལཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ ནཱི་ལཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ནཱི་ལཱ་ནི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པཱི་ཏཱ་ནི པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥཾ པཱི་ཏཾ པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ པཱི་ཏཾ པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པཱི་ཏཱ་ནི པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཚ་ཊྛཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པུ་པྥཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ཏྟ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ ཨོ་དཱ་ཏཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི, ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི (ཨ. ནི. ༨.༦༥; དཱི. ནི. ༣.༣༥༨).
ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱཏི པུ་བྦཾ པུ་བྦཾ ཨ་ནུ ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ, ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཝི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ན་ཝ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི, ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༩.༣༣; དཱི. ནི. ༣.༣༤༣, ༣༥༩) ཝུ་ཏྟཱ ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཝ.
ད་ས ནི་ཛྫ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནི ནི་ཛྫ་ར་ཡ་ནྟི ནཱ་ས་ཡ་ནྟཱི་ཏི ནི་ཛྫ་རཱ་ནི. ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ནི་ཛྫ་རཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙཱ་ཏི ནི་ཛྫ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི (ཨ. ནི. ༡༠.༡༠༦; དཱི. ནི. ༣.༣༦༠) ད་ས? ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ ནི་ཛྫི་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ནི་ཛྫི་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ནི་ཛྫི་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ནི་ཛྫི་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ས་ཏི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ས་ཏི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི ནི་ཛྫི་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཙ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༡༠༦; དཱི. ནི. ༣.༣༦༠) ཝུ་ཏྟཱ་ནི ད་ས ནི་ཛྫ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི.
༣. ས་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻནྟི་ཨཱ་དི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ཉྩ-ཨི་ཏི ཙ-ཀཱ་རོ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ནི་པཱ་ཏོ. ཙ་ཀྑཱདཱི་ནི ཏིཾ་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཝ་ཏྟི་ཀྐ་མེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ཙ་ཀྑུ – མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཙ. ཏེ་སུ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑཱུ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ. ‘‘ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༨༣; ༢.༣༣༩; མ་ཧཱ་ཝ. ༩) ཨི་དཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. དྷོ་ཏ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༣༢; མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༨༥) ཨི་དཾ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥) ཨི་དཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ནཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༨༥) ཨི་དཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༩༥) ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ.
མཾ་ས་ཙ་ཀྑུཔི ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ, པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑཱུ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན ཨུ་པ་རི བྷ་མུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་ཊེ་ཧི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཀྑི་པ་ཁུ་མེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ་ན ནྷཱ་རུ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན མ་ཏྠ་ལུ་ངྒེ ཨཱ་བ་དྡྷོ སེ་ཏ་ཀ་ཎྷཱ་ཏི་ཀ་ཎྷ་མ་ཎྜ་ལ་ཝི་ཙི་ཏྟོ མཾ་ས་པི་ཎྜོ, ཨི་དཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཨེ་ཏྠ སི་ཏོ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ, ཨི་དཾ པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ཨི་ད་མི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཏ་སྶ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ་ནོ སེ་ཏ་མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཀ་ཎྷ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སེ དི་ཊྛི་མ་ཎྜ་ལེ ས་ཏྟ་སུ པི་ཙུ་པ་ཊ་ལེ་སུ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཏེ་ལཾ པི་ཙུ་པ་ཊ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ས་ཏྟ ཨ་ཀྑི་པ་ཊ་ལཱ་ནི བྱཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎ་ཏོ མུ་གྒ་ཝི་ད་ལ་མ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏཾ ཙ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཡ་ནྟཱི་ཏི རཱུ་པཱ, ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ. ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ས་མྥ་སྶོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ ས་མྥ་སྶོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི ཝི་ནྡ་ནཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་དེ་ཝ སུ་ཁ་ཡ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁཾ, ཡ་སྶུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ སུ་ཁི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཊྛུ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི, ཁ་ན་ཏི ཙ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་བཱ་དྷ་ནྟི སུ་ཁཾ. དུ་ཀྑ་ཡ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑཾ, ཡ་སྶུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན དུ་ཀྑཾ ན སུ་ཁ་ནྟི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ. མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. སོ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཨ་ན་ནྟ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན་པ་ཉྩ་དྷཱ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏཾ. ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་སོ་ཏ་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཏ་ནུ་ཏ་མྦ་ལོ་མཱ་ཙི་ཏེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཝེ་དྷ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་པྤ་ནྟཱི་ཏི ས་དྡཱ, ཨུ་དཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནཾ. ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་གྷཱ་ན་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཛ་པ་ད་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ག་ནྡྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ག་ནྡྷཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྠུཾ སཱུ་ཙེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ, སཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ. སཱ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཨ་གྒ་མཱུ་ལ་པ་སྶཱ་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་ཨུ་པྤ་ལ་ད་ལ་གྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ར་ས་ནྟི ཏེ ས་ཏྟཱ་ཏི ར་སཱ, ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ. ཨཱ་ཡོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཕུ་སཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ. མུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ, ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨཱ. མ་ནོཏི ས་ཧཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ. དྷ་མྨཱཏི དྭཱ་ད་ས་པ་བྷེ་དཱ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ དྷ་མྨཱ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོཏི ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཕ་སྶོ. སོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཛྫེ་ཧི སེ་སེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ ཏེ་ཧེ་ཝ, སེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
རཱུ་པཱདཱི་ནི པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. སཱི་ཏཱ་དཱི་ཧི རུ་པྤ་ཏི པཱི་ལཱི༹་ཡ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ. ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་ཉྙཱ. ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ. ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཙ་ཀྑཱདཱི་ནི དྷ་མྨ་ཝི་ཙཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི ད་ས ཚ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན, ས་ཊྛི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་དི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཏཾ་ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ. རཱུ་པེ་སུ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ. ས་ཉྩེ་ཏ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ས་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ, པི་པཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཝི་ཙཱ་རོ, ཝི་ཙ་ར་ཎཾ ཝཱ ཝི་ཙཱ་རོ, ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༤. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱདཱི་ནི ཚ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. པ་ཏྠ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝཱི. ཨ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨཱ་པོ. ཏེ་ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏེ་ཛོ. ཝཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ་ཡོ. ན ཀ་སྶ་ཏི ན ནི་ཀ་སྶ་ཏི, ཀ་སི་ཏུཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སོ. ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏུ.
པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱདཱི་ནི ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཀ་སི་ཎནྟི ས་ཀ་ལ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་མྤི ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ནི་མི་ཏྟ་མྤི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛྷཱ་ན་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཛྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨཱ་དི་མྷི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི, ཏ་ཏོ པ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎནྟི པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཀཱ་སོ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛྷཱ་ནཾ, ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སོ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
ཀེ་སཱདཱི་ནི དྭ་ཏྟིཾ་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏེ་སུ པ་ན ཀེ་སཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཀ་སི་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཀེ་སཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཏེ ཙ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཙ དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀེ་སཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཧི པུ་ར་ཏོ ན་ལཱ་ཊ་ནྟེ་ན, པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཝེ་ཋ་ན་ཙ་མྨེ ཝཱི་ཧ་གྒ་མ་ཏྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ.
ལོ་མཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་རཱི་ར་ཙ་མྨེ ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ལི་ཀྑཱ་མ་ཏྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ.
ན་ཁཱ ཨ་ངྒུ་ལཱི་ནཾ ཨ་གྒ་པི་ཊྛེ་སུ ཋི་ཏཱ ཝཱི་ས་ཏི.
ད་ནྟཱ དྭཱི་སུ ཧ་ཎུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་སུ ཋི་ཏཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས.
ཏ་ཙོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཀི་ལོ་མ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི ཚ་ཝི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཋི་ཏཾ ཙ་མྨཾ.
མཾ་སཾ སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ལི་མྤི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི ན་ཝ་མཾ་ས་པེ་སི་ས་ཏཱ་ནི.
ནྷཱ་རཱུ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི ན་ཝ ནྷཱ་རུ་ས་ཏཱ་ནི.
ཨ་ཊྛཱི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཱ་ནི སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི.
ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཱ མི་ཉྫཱ.
ཝ་ཀྐཾ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལེ་ན ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣེ་ན ཐཱུ་ལ་ནྷཱ་རུ་ནཱ ཝི་ནི་བ་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ དྭེ མཾ་ས་པི་ཎྜི་ཀཱ.
ཧ་ད་ཡཾ ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ དྭི་ནྣཾ ཐ་ནཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏཾ ཨ་ནྟོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶ་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་པ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་ལོ་ཧི་ཏ་པུ་ཎྞཾ པུ་ནྣཱ་ག་ཊྛི་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟཱ་ཝཱ་ཊ་ཀཾ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ.
ཡ་ཀ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཐ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ ཡ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊ་ལཾ.
ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཀྐཱ་ནི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀི་ལོ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཙ་མྨ་སྶ ཧེ་ཊྛ་ཏོ མཾ་སཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀི་ལོ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་ཧ་ན་མཾ་སཾ.
པི་ཧ་ཀཾ ཧ་ད་ཡ་སྶ ཝཱ་མ་པ་སྶེ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་སྶ མ་ཏྠ་ཀ་པ་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ ཨུ་ད་ར་ཛི་ཝ྄ཧཱ་མཾ་སཾ.
པ་པྥཱ་སཾ ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ དྭི་ནྣཾ ཐ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཧ་ད་ཡ་ཡ་ཀ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མཾ་ས་ཁ་ཎྜ་པྤ་བྷེ་དཾ པ་པྥཱ་ས་མཾ་སཾ.
ཨ་ནྟཾ ཨུ་པ་རི ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀེ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་རཱི་ས་མ་གྒེ ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ཀ་རཱི་ས་མ་གྒ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཱ པུ་རི་ས་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཧ་ཏྠཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ཨོ་བྷ་གྒཱ ཨ་ནྟ་ཝ་ཊྚི.
ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟ་བྷོ་གེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ག་ལ་ནྟེ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྟ་བྷོ་གཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཋི་ཏཾ བ་ནྡྷ་ནཾ.
ཨུ་ད་རི་ཡཾ ད་ནྟ་མུ་ས་ལ་ས་ཉྩུ་ཎྞི་ཏཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཁེ་ལ༹་ལཱ་ལཱ་པ་ལི་བུ་དྡྷཾ ཏཾ་ཁ་ཎ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་དི་ས་མྤ་དཾ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་ཁ་ལི་སུ་ཝཱ་ན་ཝ་མ་ཐུ་ས་དི་སཾ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་ཝཱ་ཏ་པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་ཀུ་ཐི་ཏཾ ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཕེ་ཎ་བུ་བྦུ་ལ༹་ཀཱ་ནི མུ་ཉྩ་ནྟཾ པ་ར་མ་ཀ་ས་མྦུ་ཀ་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་མཱ་ས་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨུ་པ་རི་ནཱ་བྷི་ཨ་ནྟ་པ་ཊ་ལེ ཋི་ཏཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏཾ.
ཀ་རཱི་སཾ པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཧེ་ཊྛཱ ནཱ་བྷི་པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ ཨ་ནྟཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཋི་ཏཾ ཝ་ཙྩཾ.
པི་ཏྟཾ ཧ་ད་ཡ་མཾ་ས་པ་པྥཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཡ་ཀ་ན་མཾ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ མ་ཧཱ་ཀོ་སཱ་ཏ་ཀཱི་ཀོ་ས་ཀ་ས་དི་སེ པི་ཏྟ་ཀོ་ས་ཀེ ཋི་ཏཾ བ་དྡྷ་པི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩ, ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁ་ད་ནྟཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཐ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཙ་མྨ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ས་རཱི་རཾ བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཨ་བ་དྡྷ་པི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ པི་ཏྟཾ.
སེ་མྷཾ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལེ ཋི་ཏཾ ཨེ་ཀ་པ་ཏྠ་པཱུ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ སེ་མྷཾ.
པུ་བྦོ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀ་པ་ཧ་ར་ཎ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཏེ ཝཱ ས་རཱི་ར་པྤ་དེ་སེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ག་ཎྜ་པཱི་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ པ་རི་པ་ཀྐ་ལོ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཎཱ་མོ. ལོ་ཧི་ཏཾ ཡ་ཀ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཀྐ་པ་པྥཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ ཝ་ཀྐ་ཧ་ད་ཡ་ཡ་ཀ་ན་པ་པྥཱ་སེ ཏེ་མ་ཡ་མཱ་ནཾ ཋི་ཏཾ ཨེ་ཀ་པ་ཏྠ་པཱུ་ར་མ་ཏྟཾ ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩ, ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁ་ད་ནྟཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཐ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཙ་མྨ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མ་ནི་ཛཱ་ལཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་བྦཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ས་རཱི་རཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཎ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ.
སེ་དོ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ནྟཱ་པ་ཨུ་ཏུ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི ས་ནྟ་ཏྟེ ས་རཱི་རེ ས་བྦ་ཀེ་ས་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཝི་ཝ་རེ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ.
མེ་དོ ཐཱུ་ལ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཙ་མྨ་མཾ་ས་ནྟ་རེ ཀི་ས་སྶ ཛ་ངྒྷ་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཐི་ན་སི་ནེ་ཧོ.
ཨ་སྶུ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏཱུ་ཧི ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ནྟཱི ཝཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ.
ཝ་སཱ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ནྟཱ་པ་ཨུ་ཏུ་ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ཧི ཨུ་སྨཱ་ཛཱ་ཏེ་སུ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཏ་ལ་པཱ་ད་པི་ཊྛི་ནཱ་སཱ་པུ་ཊ་ན་ལཱ་ཊ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ ཋི་ཏོ ཝི་ལཱི་ན་སི་ནེ་ཧོ.
ཁེ་ལོ༹ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝཱ ས་ར་ནྟ་སྶ ཝཱ མུ་ཁེ ཝཱ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ཀི་ལཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཝཱ ཛི་གུ་ཙྪཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཡྻོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཀ་པོ་ལ་པ་སྶེ་ཧི ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ ཕེ་ཎ་མི་སྶཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ.
སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་སྶ ཝཱ རོ་ད་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྟོ་སཱི་སེ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་ཏོ ག་ལི་ཏྭཱ ཏཱ་ལུ་མ་ཏྠ་ཀ་ཝི་ཝ་རེ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟཾ ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ ཝཱ པཱུ་ཏི ཨ་སུ་ཙི པི་ཙྪི་ལཾ.
ལ་སི་ཀཱ ཨ་ཊྛི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཾ པི་ཙྪི་ལ་ཀུ་ཎ་པཾ.
མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྠི་པུ་ཊ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ.
མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སི་བྦི་ནི་མ་གྒེ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཙ་ཏུ་པི་ཎྜ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ མི་ཉྫ་རཱ་སི.
ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱདཱི་ནི དྭཱ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ ཙ ན་ཡ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཧི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ སེ་ན སེ་ན ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་དི་ནཱ ཀི་ཙྩེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནྟི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི གྷ་ཊ་ནྟི, ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ ཙ པ་ན ཨཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཏཱ་ནི ཏ་ནོ་ནྟི, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཡཱ་ཝ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན་ཡ་ནྟི, པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ ‘‘ཨི་སྶ་རཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝཱ་སུ་དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་ཛ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཀ་རོ. སཱ་ས་ནེ པ་ན ‘‘མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ, སེ་ཝ་ནྟི ནཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༣༨) ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ. ‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༡༠༢; ༥.༢༣) ཀཱ་ར་ཎཾ. ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཙཱ་པི ཏེ ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནི་ཝ་ས་ནྟི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ནེ་སཾ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཙ ཏེ ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ཀ་རོ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཏོ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཾ་ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་ནི་པི.
ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏཱདཱི་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཝི་ད་ཧ་ཏི, དྷཱི་ཡ་ཏེ, ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏེ, ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏྠ ཝཱ དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ. ལོ་ཀི་ཡཱ ཧི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དིཾ, ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཝི་ད་ཧ་ནྟི. བྷཱ་ར་ཧཱ་རེ་ཧི ཙ བྷཱ་རོ ཝི་ཡ ས་ཏྟེ་ཧི དྷཱི་ཡ་ནྟེ, དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑ་ཝི་དྷཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཱ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨེ་ཏཱ་ཧི ཙ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནུ་ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ཝི་ཧི་ཏ་ཉྩེ་ཏཾ ཨེ་ཏཱ་སྭེ་ཝ དྷཱི་ཡ་ཏི, ཋ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི, ན ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ. ཨེ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙ ལོ་ཀེ ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ད་ཡོ སེ་ལཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་ཡཱ་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཧེ་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ནེ་ཡྻཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ས་རཱི་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ར་ས་སོ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝེ་ཏེ་སུ་པི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཧེ་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ དྷཱ་ཏཱུཏི ནི་ཛྫཱི་ཝ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཚ་དྷཱ་ཏུ་རོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ པུ་རི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༣༤༣-༣༤༤) ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ན་ཏྠཾ དྷཱ་ཏུ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་པི. མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཙ ཏི་སྶོ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ སོ་ལ༹་ས སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཚ་ས་ཏྟ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ.
ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱདཱི་ནི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་མེ་ཝ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ. སོ་ཏ་མེ་ཝ ས་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. གྷཱ་ན་མེ་ཝ གྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨེ་ཝ སཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. མ་ན་ཏེ ཨི་ཏི མ་ནོ, ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ནཱ་ཧུ – ནཱ་ལི་ཡཱ མི་ན་མཱ་ནོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ན་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ, ཏ་དེ་ཝ མ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏེ་ན ཏཾ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏཾ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་ས་ཧ་ཛཾ ས་ཧ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནུ་པཱ་ལ་ནཾ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཾ ས་ཧ་ཛ་ཨ་རཱུ་པཱ་ནུ་པཱ་ལ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཐཱི་ཡ་ཏི ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏི་སྶཱ ག་བྦྷོ་ཏི ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་སུ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ནི་ཡ་མ་ཏོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ.
པུཾ-ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་ར་ཡོ, པུཾ ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་ར་ཡེ རི་སཱི་ཡ་ཏི ཧིཾ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་སོ, པུ་རི་ས་ལི་ངྒཱ་དཱི་སུ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ནི་ཡ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ. དྭཱི་སུ་པེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་ས་ཧ་ཛཾ ཧོ་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, སུ་ཁ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཨ་སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.
པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཡོ་ག་ཏོ སོ་བྷ་ནཾ མ་ནོ ཨ་སྶཱ་ཏི སུ་མ་ནོ, སུ་མ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ.
དོ་མ་ན་སྶ་ཡོ་ག་ཏོ དུ་ཊྛུ མ་ནོ ཨ་སྶཱ་ཏི, ཧཱི་ན་ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ མ་ནོ ཨ་སྶཱ་ཏི དུ་མྨ་ནོ, དུ་མྨ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཨ་སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཀཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.
ས་དྡ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་དྡ་ཧ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ས་དྡྷཱ, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝོ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝཱི་རཱ་ནཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ, ཝི་དྷི་ནཱ ཝཱ ན་ཡེ་ན ཨཱི་ར་ཡི་ཏ་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ, ཀོ་ས་ཛྫ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ.
ས་ར་ནྟི ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་ར་ཏི, ས་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ས་ཏི, མུ་ཊྛ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨཱ ཨཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཝི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ.
‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཝཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ.
པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཉཱ་ཏཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཉཱ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ ཛཱ་ན་ན་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཨཱ་ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ.
ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩེ་སུ ནི་ཊྛི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝཱི་ནཾ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨི་ནྡ་ཊྛ་སཱ་དྷ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡ་དེ་སི་ཏ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡ་དི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡ་སི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡ་ཛུ་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ར་མི་སྶ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ནྡོ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཛ་ནི་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ལླི་ངྒེ་ནྟི, ཏེ་ན ཙ སི་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡ་སི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མུ་ནི་ནྡེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་ནྡ་དེ་སི་ཏ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡ་དི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མུ་ནི་ནྡེ་ན ཀཱ་ནི་ཙི གོ་ཙ་རཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཀཱ་ནི་ཙི བྷཱ་ཝ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ སེ་ཝི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨི་ནྡ་ཛུ་ཊྛ་ཊྛེ་ན་པི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨ་པི ཙ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛེ་ན་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཉྷི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ སི་དྡྷ་མཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཏ་སྨིཾ ཏི་ཀྑེ ཏི་ཀྑ་ཏྟཱ མ་ནྡེ ཙ མ་ནྡ་ཏྟཱ་ཏི.
༥. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཨཱ་དཱི་ནི དྭཱ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་པྤ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཀཱ་མ་རཱ་ག་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་མེ་ན ཡུ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ, ཀཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝཱ དྷཱ་ཏུ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ.
ཀཱ་མཾ པ་ཧཱ་ཡ རཱུ་པེ་ན ཡུ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝཱ དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ.
ཀཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་རཱུ་པེ་ན ཡུ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝཱ དྷཱ་ཏུ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ.
ཏཱ ཨེ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ཡོ པུ་ན བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཧི བྷ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཡ ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝོ ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ, ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཝཱ བྷ་ཝོ ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ, ས་ཉྙཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ. སོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ ཙ ཨ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝ་མུ་ཏྟོ རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝ་མུ་ཏྟོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཙ ཧོ་ཏི.
ན ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ ཨ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ, སོ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སོ.
ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ, སུ་ཁུ་མ་ཏྟེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, སུ་ཁུ་མཱ་ཡ ཙ བྷཱ་ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ ཨ་སྨིཾ བྷ་ཝེ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ, སོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སོ.
ཨེ་ཀེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཝོ་ཀི་ཎྞོ བྷ་ཝོ ཨེ་ཀེ་ན ཝོ་ཀཱ་རོ ཨ་སྶ བྷ་ཝ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ, སོ ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝོ་ཝ.
ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཝོ་ཀི་ཎྞོ བྷ་ཝོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝོ་ཀཱ་རོ ཨ་སྶ བྷ་ཝ་སྶཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ, སོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཨེ་ཝ.
པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝོ་ཀི་ཎྞོ བྷ་ཝོ པ་ཉྩ་ཧི ཝོ་ཀཱ་རོ ཨ་སྶ བྷ་ཝ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ, སོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ ཙ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སོ ཙ ཧོ་ཏི.
༦. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱདཱི་ནི དྭཱ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཛྷཱ་ནནྟི ཨི་དྷ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ. པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ. སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ.
མེ་ད་ཏི མེ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི མེ་ཏྟཱ, སི་ནི་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་ཏྟེ ཝཱ བྷ་ཝཱ, མི་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨེ་སཱ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི མེ་ཏྟཱ, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་མུ་ཏྟི, ཙེ་ཏ་སོ ཝི་མུ་ཏྟི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, མེ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི.
ཀ་རུ་ཎཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ.
མོ་ད་ནྟི ཏཱ་ཡ ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ, ས་ཡཾ ཝཱ མོ་ད་ཏི, མོ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི མུ་དི་ཏཱ. ‘‘ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་བྱཱ་པཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཙ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ. མེ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཡུ་ཏྟཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཡུ་ཏྟོ.
ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ན་ནྟོ. ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟོ, ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སོ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཾ, ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ‘‘དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ, ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ན་ཉྩཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ན་ཉྩཾ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ རུ་ལ༹ྷི་ས་དྡོ. ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ‘‘དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ, ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷ་ངྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་སྶ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ‘‘དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སུ་ཁུ་མཱ་ཡ ཙ བྷཱ་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་ཉྙཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཏཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ སཱ པ་ཊུ་ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ ཙ སཱ སེ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ ཨེ་དི་སཱི, ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ་པི ནེ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་ཝེ་ད་ནཱ. ཙི་ཏྟ་མྤི ནེ་ཝ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ཙི་ཏྟཾ. ཕ་སྶོ་པི ནེ་ཝ་ཕ་སྶོ ནཱ་ཕ་སྶོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ. ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན པ་ནཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱདཱི་ནི དྭཱ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. པཱུ་རེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ནཱ་མ, ཨ་ལ་དྡྷ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དི ཝི་ནྡི་ཡཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཝི་ནྡི་ཡཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱ་ས་ཊྛཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཊྛཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛཾ, ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ཊྛཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ སཾ་སཱ་རེ ས་བྦ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་བྷ་ཝ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ ས་ཏྟེ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝ་ཏི, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ན ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཨ་པི ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཚཱ་ད་ན་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ. ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ན་མ་ཏཱི་ཏི ནཱ་མཾ, ནཱ་མ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ནཱ་མཾ. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ. ཨཱ་ཡེ ཏ་ནོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ཉྩ ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ. པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི བྷུ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. བྷ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ བྷ་ཝོ. ཛ་ན་ནཾ ཛཱ་ཏི. ཛཱི་ར་ཎཾ ཛ་རཱ. མ་ར་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི མ་ར་ཎཾ.
༧. དུ་ཀྑཱདཱི་ནི ཨ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ‘‘དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཚ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ‘‘ཙ་ཀྑུ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི པེ་ཡྻཱ་ལེ ‘‘ཙ་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ སོ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ཛཱ་ཏི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ན་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་ཏེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. པ་ཉྩ་ན་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་ཏཱ་ནི. ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི སུ་ཉྙཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི་ཨཱ་དི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཙ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཕ་ལེ་པི མ་གྒ་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་མྤི ཡུ་ཛྫ་ཏི. པུ་ན དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཉྙ་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི, པུ་ན དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. པ་རི་ཉྙཱ ཙ སཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཙཱ་ཏི པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཝ ཨ་ཏྠོ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛོ.
༨. པུ་ན ཏཱ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི དྭི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ས་མུ་ད་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དྭི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཚ ཙ ས་ཏཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷོ. ཚ་ནྡོ ཨེ་ཝ རཱ་གོ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, དུ་ཀྑེ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ དུ་ཀྑ་སྶ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ. དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་སྶཱ་དོ. དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. དུ་ཀྑེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ‘‘ཡཾ ཁོ པ་ན ཀི་ཉྩི བྷཱུ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ནི་རོ་དྷོ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ‘‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི ནཱ་ནཱ་ས་ངྑ་ཏ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ ས་ར་ས་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷོ, ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷོ ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱུ་པ་ག་ཏྟཱ ན ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཧི ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ས་རཱི་རེ ཚ་ནྡ་རཱ་གེ་ནེ་ཝ ས་རཱི་རེ་ཀ་དེ་སེ་སུ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ་པི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གེ་ནེ་ཝ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་སུ་པི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་དཱ་དཱི་ན་ཝཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. པུ་ན དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི དྭི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ས་མུ་ད་ཡཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཧི ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དྭི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ས་ཏྟ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི.
༩. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ཧི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ. ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ས་ཏྟ་ཧི སུ་དྡྷི་ཀ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ཏི་སྶ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ནི་བྦི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦི་དཱ, ནི་བྦི་དཱ ཙ སཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙཱ་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ན་ནྡི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གོ ཙ སོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙཱ་ཏི ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ རཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ རཱ་གཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ནི་རོ་དྷོ, ནི་རོ་དྷོ ཙ སོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙཱ་ཏི ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ས་མུ་ད་ཡ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ཚ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཙ སོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙཱ་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ཨཱ་དཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ས་ཏི་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱུ་པ་ག་ཏྟེ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༢༧༧-༢༧༩; པ་ཊི. མ. ༡.༣༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏེ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་སུ་ཁ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ན་ནྡི་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ནི་རོ་དྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་པ་ཀྑ་ནྡ་ན་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཏེ་ཧི་པི ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཡོ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ དི་ཊྛེ་སུ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ དི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ར་ཛྫ་ནྟོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ནི་བྦི་ནྣོ ཙ ཝི་ར་ཏྟོ ཙ ཧོ་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ ནི་རོ་དྷ་ཏོ དི་ཊྛེ་སུ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མྤི ནི་རོ་དྷ་ཏོ དི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཡོ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༠. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི པ་ཉྩ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི, ས་ནྟི་པ་ད་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི, པུ་ན ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཡུ་ག་ལ༹་ཀ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ཡེ་ཝ ས་ཊྛི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་དོཏི པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་དྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི. པ་ཝ་ཏྟནྟི ཏ་ཐཱ་ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི. ནི་མི་ཏྟནྟི ས་བྦ་མྤི ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཧི ས་ངྑཱ་རཱ ས་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་ཊི་ས་ནྡྷཱིཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི. སཱ ཧི བྷ་ཝ་ནྟ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ག་ཏཱིཏི ཡཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ སཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི. སཱ ཧི ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ག་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་བྦ་ཏྟཱིཏི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ. ཨུ་པ་པ་ཏྟཱིཏི ‘‘ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༧༢) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཝ་ཏྟི. ཛཱ་ཏཱིཏི ཛ་ན་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཡེ ཡེ ཁ་ནྡྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ. ཛ་རཱཏི ཛཱི་ར་ཎཾ. སཱ དུ་ཝི་དྷཱ ཋི་ཏ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ས་མྨ་ཏོ ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཙ. སཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. བྱཱ་དྷཱིཏི དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་ཝཱ་ཏ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཨུ་ཏུ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷོ ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཝི་ཝི་དྷཾ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ད་ཧ་ཏི ཝི་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི བྱཱ་དྷི, བྱཱ་དྷ་ཡ་ཏི ཏཱ་པེ་ཏི, ཀ་མྤ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ བྱཱ་དྷི. མ་ར་ཎནྟི མ་ར་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི མ་ར་ཎཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཝ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝི་ཙྪེ་དོ ཙ. ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
སོ་ཀོཏི སོ་ཙ་ནཾ. ཉཱ་ཏི་བྷོ་ག་རོ་ག་སཱི་ལ་དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནེ་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པོ. པ་རི་དེ་ཝོཏི པ་རི་དེ་ཝ་ནཾ. ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཕུ་ཊྛ་སྶ ཝ་ཙཱི་པ་ལཱ་པོ. ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོཏི བྷུ་སོ ཨཱ་ཡཱ་སོ. ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑ་པྤ་བྷཱ་ཝི་ཏོ དོ་སོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, སེ་སཱ ཏེ་སཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན. ‘‘ནི་བྦ་ཏྟཱི’’ཏི ཧི ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ, ‘‘ཛཱ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, ‘‘ག་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ, ཛ་རཱ་ད་ཡོ ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་ཏི. ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི པ་ན ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
པུ་ན ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནི ས་ཊྛི པ་དཱ་ནི དུ་ཀྑ་སུ་ཁ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི, བྷ་ཡ་ཁེ་མ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི, སཱ་མི་ས་ནི་རཱ་མི་ས་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་བྦཱ་ན་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ སུ་ཁཾ. ཡཾ དུ་ཀྑཾ, ཏཾ བྷ་ཡཾ. བྷ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཁེ་མཾ. ཡཾ བྷ་ཡཾ, ཏཾ ཝ་ཊྚཱ་མི་ས་ལོ་ཀཱ་མི་སེ་ཧི ཨ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ སཱ་མི་སཾ. སཱ་མི་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ནི་རཱ་མི་སཾ. ཡཾ སཱ་མི་སཾ, ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ས་ནྟ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ. ས་ངྑཱ་རཱ ཧི ཨཱ་དི་ཏྟཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ནྟི. དུ་ཀྑཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ཡཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱ་མི་སཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན ཏེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
༡༡. པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛཱདཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧི དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧ་ནྟེ ཨི་ཏི པ་རི་གྒ་ཧཱ, ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝོ པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛོ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཝ་སེ་ན པ་རི་པཱུ་ར་ཊྛོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧ་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཊྛོ. ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛོ. ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་ནཱི་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ ཨ་ཝི་སཱ་ར་ཊྛོ. ས་མཱ་དྷི་ཡོ་གེ་ན ཨ་ལུ་ལི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ཊྛོ. ཨ་ཝི་ཀ་མྤི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཉྫ་ན་ཊྛོ. ཨེ་ཀ་ཏྟུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མཱ་དྷི་ཡོ་གེ་ན ཙ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ བྷུ་སཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ. ཋི་ཏ་ཊྛོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛོ. ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛོ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཀཱ་མ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན གོ་ཙ་ར་ཊྛོ. ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཧཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ. ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཊྛོ. དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ནི་མི་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟེ་ཧི ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛོ. ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ ས་ནྟ་ཊྛོ. ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཊྛོ. ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཊྛོ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝ་ཊྛོ. ཀི་ལེ་ས་ཀ་ནྟཱ་ར་སཾ་སཱ་ར་ཀ་ནྟཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ་ན ཏ་ར་ཎ་ཊྛོ. ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཊྛོ. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཎི་དྷི་ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཊྛོ. ཨ་ཏྟ་སཱ་རཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛོ. ཝི་མུ་ཏྟི་ར་སེ་ན ཨེ་ཀ་ར་ས་ཏཱ་ཡ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཊྛོ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཊྛོ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ས་ངྑཱ་ར་ཏོ ནི་གྒ་མ་ནེ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ. ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ནེ་ན ཧེ་ཏུ་ཊྛོ. ནི་བྦཱ་ན་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎེ་ན ད་སྶ་ན་ཊྛོ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོཏི.
༡༢. ས་མ་ཐཱདཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ ཨ་ནུ པ་སྶ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཊྛོ. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་སྶ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྭ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་ར་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛོ. སི་ཀྑཱདཱི་ནི ན་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ. ཏ་སྶཱ ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་མཱ་དཱ་ན་ཊྛོ. སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཙ གོ་ཙ་ར་ཊྛོ. ས་མ་ཐ་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཀོ་ས་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ལཱི་ན་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཊྛོ པ་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པ་ན་ཊྛོ ནི་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ཨུ་བྷོ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནནྟི ཨུ་བྷ་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ, ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཏ་པ་ཀྑ་ཏོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་སྶཱ་ཧ་ན་ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པ་ནེ་སུ ས་བྱཱ་པཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཊྛོ. ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཊྛོ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛོ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སི་དྡྷ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཊྛོ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཊྛོ. སཱ ཧི ཏཾ་ས་མ་ངྒི་པུ་གྒ་ལཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱདཱི་ནི པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཊྛོཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པེ་ཙྩ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ད་སྶ་ན་ཊྛོཏི ས་བྷཱ་ཝ་པེ་ཀྑ་ན་ཊྛོ. ས་དྡྷཱ་བ་ལཱདཱི་ནི པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི བ་ལ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ས་དྡྷཱ་ཝ བ་ལ་ནྟི ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེཏི ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ་ན. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡནྟི ཙ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ. ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛོཏི ཨ་ཀ་མྤེ་ཏ་བྦ་ཊྛོ, ཀ་མྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ་ས་ཛྫེཏི ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ན. པ་མཱ་དེཏི ས་ཏི་པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ན. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེཏི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི མོ་ཧེ་ན. ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱདཱི་ནི ས་ཏྟ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ ཨ་ངྒོ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ས་ཏི་ཡེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. དྷ་མྨེ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ. པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པ་ཝི་ཙ་ཡ་ཊྛོཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཊྛོ. པཱི་ན་ཡ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏི. ཕ་ར་ཎ་ཊྛོཏི ཝི་ས་ར་ཎ་ཊྛོ. པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ པ་སྶ་དྡྷི. ཨུ་པ་ས་མ་ཊྛོཏི ནི་དྡ་ར་ཐ་ཊྛོ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་མཾ པེ་ཀྑ་ཏི ཨ་པ་ཀྑ་པ་ཏི་ཏཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཨི་དྷ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི་པི ཏ་སྶཱ ནཱ་མཾ. ས་མ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཊྛོ.
ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱདཱི་ནི ཨ་ཊྛ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ས་མྨཱ པ་སྶ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏཱ་ཡ པ་སྶ་ནྟི, པ་ས་ཏྠཱ སུ་ནྡ་རཱ ཝཱ དི་ཊྛཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཏ་སྶཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ས་མྨཱ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ས་ངྐ་པྤེ་ནྟི, པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཝཱ ས་ངྐ་པྤོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ཨ་བྷི་རོ་པ་ན་ཊྛོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་རོ་པ་ན་ཊྛོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ཊྛོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ས་མྨཱ ཝ་ད་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི, པ་ས་ཏྠཱ སུ་ནྡ་རཱ ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛོཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་སཾ་ཝ་ར་པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ས་མྨཱ ཀ་རོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ཀ་རོ་ནྟི, པ་ས་ཏྠཾ སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟི ས་མྨཱ་ཀ་མྨཾ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོཏི ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ས་མྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ནྟི, པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ་ཏི ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཝོ་དཱ་ན་ཊྛོཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛོ. ས་མྨཱ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི, པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཝཱ ཝཱ་ཡཱ་མོ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ས་མྨཱ ས་ར་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏཱ་ཡ ས་ར་ནྟི, པ་ས་ཏྠཱ སུ་ནྡ་རཱ ཝཱ ས་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་ཏི. ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཡ་ནྟི, པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཝཱ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
༡༣. ཨི་ནྡྲི་ཡཱདཱི་ནི ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོཏི ཨི་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛོཏི པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཧི ཀ་མྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛོ. ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོཏི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ན་མྤི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ནི་གྒ་མ་ན་ཊྛོ. ཧེ་ཏུ་ཊྛོཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་ད་ཡོ ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཝཱ ས་བྦེ་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་ད་ཡོ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཝཱ ཧེ་ཏུ་ཊྛོ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨོ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན་སྶཱ ཨ་སུ་བྷ་དུ་ཀྑཱ་ནི་ཙྩཱ་ན་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷེ་དོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏཱ་ནི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ས་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི.
ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ པ་ད་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དྷཱ་ནཾ, སོ་བྷ་ནཾ པ་དྷཱ་ནཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ས་མྨཱ ཝཱ པ་ད་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, སོ་བྷ་ནཾ ཝཱ ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཝི་རཱུ་པ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ པ་དྷཱ་ན་ཉྩ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ནི་པྥཱ་ད་ཀ་ཏྟེ་ན སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཝཱ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ པ་ན་སྶ ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷེ་དོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏཱ་ནི་པི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. པ་ད་ཧ་ན་ཊྛོཏི ཨུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཊྛོ. པ་དྷཱ་ན་ཊྛོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ.
ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྡ་ཝཱི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་སཱ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྡྷི, ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དྡྷི, པ་ཋ་མེ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་དོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཨི་དྡྷི་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ. པཱ་དོཏི པ་ཏི་ཊྛཱ, ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཧི ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝི་སེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ པ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པཱ་དོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ས་ཧེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ན་ཊྛོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ ཝཱ. ས་ཙྩཱ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ. ཏ་ཐ་ཊྛོཏི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛོ. ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི. པ་ཡོ་གཱ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཡོ་གཱ་ནཾ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཊྛོཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཊྛོ. མ་གྒ་པ་ཡོ་གོ ཧི ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ. མ་གྒ་པ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཕ་ལོ་ད་ཡེ་ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ. ཕ་ལཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཊྛོཏི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཝཱ. ཝི་ཏ་ཀྐཱདཱི་ནི པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཙ་ར་ཎཾ ཝི་ཙཱ་རོ, ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་ར་ཊྛོཏི ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ཊྛོ. ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ན་ཊྛོཏི ཏེ་མ་ན་ཊྛོ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཊྛོ.
ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱདཱི་ནི པ་ཉྩ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་མ་ནོ་དྭཱ་རེ་སུ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ན་མེ་ནྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛོ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛོ. ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཊྛོ. ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨེ་ཀོ་ད་ཊྛོ. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྨི་ཉྷི ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཀོ ཨུ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀོ་དཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཧི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ཨ་གྒོ སེ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཊྛོ་པི ཧི ལོ་ཀེ ཨེ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་དེ་ཏཱི་ཏི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྦོ་པི ཝཱ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་དྷི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶེ་ཝ ཝཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཏེ་ཧི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཏེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཀོ་དཱི་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཉཱ་ཏ་ཊྛོཏི ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛོ. པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎ་ཊྛོཏི ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཎ་ཊྛོ. པ་ཧཱ་ན་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཊྛོཏི པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཛ་ཧ་ན་ཊྛོ. ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཊྛོ. ཕ་སྶ་ན་ཊྛོཏི ཕུ་ས་ན་ཊྛོ ཝི་ནྡ་ན་ཊྛོ. པཱི་ལཱ༹་བྷཱ་ར་ཝ་ཧ་ནཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ཊྛོ. སུ་ཉྙཱ་དི་ནཱ དྷཱ་ཏུ་ཊྛོ. ས་ཀ་ས་ཀ་མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛོ. པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་མྨ ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ.
༡༤. ཙི་ཏྟ་ཊྛཱདཱི་ནི པ་ཉྩ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཙི་ཏྟ་ཊྛོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙི་ནྟེ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟཾ, ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཛ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ནོ་ཏཱི་ཏི་པི ཙི་ཏྟཾ, ཡཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙི་ཏ་ནྟི་པི ཙི་ཏྟཾ, ས་བྦ་མྤི ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ, ཡཾ ཝ་ཊྚ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཙི་ནོ་ཏཱི་ཏི་པི ཙི་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ནེ ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ ཝཱ ནཱ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་མ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ན་ནྟ་རཾ, ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ, སོ ཙི་ཏྟཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཊྛོ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་མ་ན་ནྟ་ར་ནི་རུ་དྡྷ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ནེ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ མ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོཏི གོ་ཏྲ་བྷུ་ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ, མ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཊྛོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཊྛོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཊྛོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ བྷཱུ་མ་ཊྛོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱུ་མི་ཨ་ཏྠོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛོཏི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛོ. པ་རི་ཙི་ཏ་སྶཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན གོ་ཙ་ར་ཊྛོ. ཨུ་པ་རི ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཡོ་ག་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཊྛོ ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ག་མ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་པི དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཏ་ཊྛོ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཊྛོཏི ག་ཧི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཏྠཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོཏི མ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ. ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ནི་སྶ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༤, ༡༩༡ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ) ན་ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཊྛོ.
༡༥. ཨེ་ཀ་ཏྟཱདཱི་ནི དྭཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨེ་ཀ་ཏྟེཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཀ་ཏྟེ, ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཊྛོ. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་སཱི་ད་ན་ཊྛོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྟི་ཊྛ་ན་ཊྛོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ན་ཊྛོ. ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཊྛཱད་ཡོ པ་ཉྩ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སཱ. ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཊྛོཏི ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ན་ས་དི་ས་ཀ་ཏ་ཊྛོ. ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏ་ཊྛོཏི པ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏ་ཊྛོ. ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏ་ཊྛོཏི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཊྛོ. པ་རི་ཙི་ཏ་ཊྛོཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙི་ཏ་ཊྛོ. སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷ་ཊྛོཏི སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ར་དྡྷ་ཊྛོ, སུ་ཀ་ཏ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སི་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཉྩ པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧ་པ་རི་ཝཱ་ར་པ་རི་པཱུ་ར་ཊྛོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མོ་ས་ར་ཎེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ན་ཊྛོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ བ་ལ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ས་མ་ཐ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་དི་ཏོ, ཨཱ་ད་རེ་ན ཝཱ སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཊྛོ. ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ན་ཊྛོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨ་ཊྛོ. བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་སྶ སུ་ཊྛུ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཝ་སེ་ན སུ་ས་མུ་གྒ་ཏ་ཊྛོ. སུ་ས་མུ་གྒ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ སུ་ཊྛུ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཊྛོ.
བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛཱདཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཝཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ད་སྶ་ན་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་གྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ཕ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བོ་དྷ་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན བོ་དྷ་ན་ཊྛཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྠཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘བོ་དྷོ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཀྑེ བྷ་ཝ་ཏྟཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་ཊྛཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྠཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཛོ་ཏ་ན་ཊྛོ. ཀ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཛྫོ་ཏ་ནཱ་ནུ་ཛྫོ་ཏ་ན་པ་ཊི་ཛྫོ་ཏ་ན་ས་ཉྫོ་ཏ་ན་ཊྛོ. ཀ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཛོ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ད་ཡོ, ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཉྫོ་ཏ་ན་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༦. པ་ཏཱ་པ་ན་ཊྛཱདཱི་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཧི ཡ་སྶུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་བྷཱ་སེ་ཏི ཝི་རོ་ཙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པ་ཏཱ་པ་ནོ, ཏ་སྶ པ་ཏཱ་པ་ན་ཊྛོ. ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏི་པ་བྷ་སྶ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཡཾ ཝི་རོ་ཙ་ན་ཊྛོ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་སོ་ས་ནེ་ན ས་ནྟཱ་པ་ན་ཊྛོ. ཨ་མ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་མ་ལ་ཊྛོ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མ་ལཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་མ་ལ་ཊྛོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་མ་ལཱ་བྷཱ་ཝེ ནི་མྨ་ལ་ཊྛོ. ཨ་ཐ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨ་མ་ལ་ཊྛོ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་མ་ལ་ཊྛོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ནི་མྨ་ལ་ཊྛོ. ཨ་ཐ ཝཱ སཱ་ཝ་ཀ་མ་གྒ་སྶ ཨ་མ་ལ་ཊྛོ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་མ་གྒ་སྶ ཝི་མ་ལ་ཊྛོ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་མ་གྒ་སྶ ནི་མྨ་ལ་ཊྛོ. ཀི་ལེ་ས་ཝི་ས་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ཊྛོ. ‘‘ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༨; ཨ. ནི. ༣.༣༣; ༥.༢༠༠) ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ཡ་ཊྛོ. ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏ་ད་ངྒ་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ནི་སྶ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཝི་ཝེ་ཀེ་སུ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ, ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཊྛོ. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཀ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ. པ་ཉྩ་སུ ཝི་རཱ་གེ་སུ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་རཱ་ག་ཏྟཱ ཝི་རཱ་ག་ཊྛོ, ཝི་ར་ཛྫ་ན་ཊྛོ. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་རཱ་གེ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་རཱ་ག་ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ. པ་ཉྩ་སུ ནི་རོ་དྷེ་སུ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཏྟཱ ནི་རོ་དྷ་ཊྛོ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ་ར་ཎ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ. པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཝོ་ས་གྒ་ཏྟཱ ཝོ་ས་གྒ་ཊྛོ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཧི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝོ་ས་གྒོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཏོ པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཝོ་ས་གྒོ ཙ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝོ་ས་གྒོ, ཏ་ནྣི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཏོ པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཝོ་ས་གྒོ. ན སོ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝོ་ས་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཝོ་ས་གྒ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ. པ་ཉྩ་སུ ཝི་མུ་ཏྟཱི་སུ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི་ཏྟཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཊྛོ. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཾ ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཙ་རི་ཡ་ཊྛོ.
ཚ་ནྡ་ཝཱི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡ་ཊྛཱདཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏ་ཊྛོ ཚ་ནྡ་ཊྛོ. ཚ་ནྡཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྦྷ་ཀཱ་ལེ མཱུ་ལ་ཊྛོ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ད་ཊྛོ. པ་ད་ཊྛོ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཏྟཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་དྷཱ་ན་ཊྛོ. པ་ཡོ་ག་ཀཱ་ལེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛོ. ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཊྛོ. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ན པ་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛོ. པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཡོ་གེ་ན ད་སྶ་ན་ཊྛོ. པ་གྒ་ཧ་ཊྛོ ཝཱི་རི་ཡ་ཊྛོ. ཝཱི་རི་ཡཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྦྷ་ཀཱ་ལེ མཱུ་ལ་ཊྛོ. ས་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་ཏྟཱ པ་གྒ་ཧ་ཊྛོ. ཙི་ནྟ་ན་ཊྛཱ་དི་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཊྛོ. ཙི་ཏྟཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྦྷ་ཀཱ་ལེ མཱུ་ལ་ཊྛོ. ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ན་ཊྛོ ཝཱི་མཾ་ས་ཊྛོ. ཝཱི་མཾ་སཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྦྷ་ཀཱ་ལེ མཱུ་ལ་ཊྛོ. ས་ཡཾ ཝཱི་མཾ་ས་ཏྟཱ ད་སྶ་ན་ཊྛོ.
༡༧. དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི སོ་ལ༹་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ. དུ་ཀྑཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཧ་ར་སུ་སཱི་ཏ་ལ་མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ. ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ. ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཊྛོ. ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ་དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་དཱ་ན་ཊྛོ. ཝི་ས་ཉྙོ་ག་བྷཱུ་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཉྙོ་ག་ཊྛོ. ནི་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛོ. ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཊྛོ. ཨ་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ. ས་ངྑ་ཏ་བྷཱུ་ཏ་མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ. ཝི་ས་བྷཱུ་ཏ་དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་མ་ཏ་ཊྛོ. མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ. ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཧེ་ཏུ་ཊྛོ. སུ་དུ་དྡ་ས་ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ད་སྶ་ན་ཊྛོ. ཀ་པ་ཎ་ཛ་ན་ས་དི་ས་དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ལཱ༹་ར་ཀུ་ལ་ས་དི་སོ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ་ཏཾ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་ད་ཉྙ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ས་ཙྩ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ལ་ཀྑ་ཎ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཏ་ཐ་ཊྛཱདཱི་ནི དྭཱ་ད་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ས་བྦ་དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་དྭཱ་ད་ས་པ་ད་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏ་ཐ་ཊྛོཏི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛོ. ཨ་ན་ཏྟ་ཊྛོཏི ཨ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཊྛོ. ས་ཙྩ་ཊྛོཏི ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཊྛོ. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛོཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་ཊྛོ. ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛོཏི ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཊྛོ. པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛོཏི ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཊྛོ. དྷ་མྨ་ཊྛོཏི ས་བྷཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་ཏུ་ཊྛོཏི སུ་ཉྙཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཏ་ཊྛོཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛོ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཊྛོཏི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཊྛོ. ཕ་སྶ་ན་ཊྛོཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཕུ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛོ. ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཊྛོཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྨཱ་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛོ, ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཊྛོ ཝཱ. པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་པི ཧི ‘‘ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ དྷཱི་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༡༣༠) ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༨. ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ནེ་ཀྑ་མྨནྟི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་ལོ་བྷོ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱཏི ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཨཱ་ལོ་ཀ་ནི་མི་ཏྟེ ས་ཉྙཱ. ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ས་མཱ་དྷི. དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཉཱ་ཎཾ. ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཉཱ་ཎཾ. པཱ་མོ་ཛྫནྟི ཨ་ར་ཏི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ པཱི་ཏི. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱདཱི་ནི ཨ་ཊྛ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ.
ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱདཱི་ནི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛ་ནཱུ་པ་གཱ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? ཏཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཨི་མཱ་སུ ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཏཱ དྭེ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝི་ནཱ ཏཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨི་མཱ་སུ ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཏཱ དྭེ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཁ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ངྒ་ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཏཾ་ཏཾ་ཁ་ནྡྷ་བྷ་ངྒ་ད་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་བྷ་ངྒ་ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷ་ངྒ་ད་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཏ་ད་ནྭ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷ་ངྒ་ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎཾ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི ཏ་སྨིཾ བྷ་ངྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་རོ་དྷེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ས་བྦེ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ནྡྷཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝ་ནྟོ་ཏི ས་བྦེ་སཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ དི་སྭཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཝ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ སུ་ཁ་པ་ཏྠ་ནཱ་པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཎི་དྷི་ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ བྷ་ངྒཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠཱི་ཏི བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ཧི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ ཙ དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི བྷ་ངྒཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ‘‘ས་བྷ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟཾ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་བྦ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎཾ. ‘‘ཡཱ ཙ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ ཉཱ་ཎཾ ཡཱ ཙ ནི་བྦི་དཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༢༧) ཝ་ཙ་ན་ཏོ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཝུ་ཏྟཱ་སུ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨཱ་དི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ནི་དྷ ན ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ མུ་ཉྩ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ‘‘ཡཱ ཙ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཡཱ ཙ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཡཱ ཙ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༢༧) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎེ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎ་སྶ སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –
‘‘པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ཉྩ་ཧི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནི་སྶ་ཊཱ་ནི ཧོ་ནྟི, པ་ཋ་མེ ཛྷཱ་ནེ པ་ཉྩ་ཧི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནི་སྶ་ཊཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༩༢) –
ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཱ ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རི་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ན –
‘‘ཁ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཁ་ཡཾ པ་སྶ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི རཱུ་པ་ས་ཏྟ་ཀ་ཨ་རཱུ་པ་ས་ཏྟ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ. ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཛ་རཱ་ཡ ཙེ་ཝ མ་ར་ཎེ་ན ཙ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ད་སྶ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ནྟི ས་པ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧོ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༨༥༠) –