༡༦. ས་མཱ་རོ་པ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོཏི ས་མཱ་རོ་པ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནེཏི ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨི་ཉྩི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ སུ་ཏྟེ་ན ག་ཧི་ཏེ. ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱིཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ས་མོ་ས་ར་ནྟི. ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་མཱ་རོ་པ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ས་མྨཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦཱ, དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷེ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ ཧཱ་རེ ‘‘ཨེ་ཀ་མྷི པ་ད་ཊྛཱ་ནེ, པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སེ་ས་ཀཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ༤ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི བ་ཧཱུ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ ཧཱ་རེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན་པི ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི, ན་ནུ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་ཧཱ་རེ ཨེ་ཝ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཨི་དྷ པ་ན པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཧཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ས་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ. ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཧཱ་ནཱ་ནི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཀ་རཱ་ནི ཙ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ཏི་ཝི་དྷཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ན་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཝི་ས་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཱི་ཧི སུ་ཙ་རི་ཏེ་ཧི སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཝ་ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ནཾ, ཝ་ན་ཏི, ཝ་ནུ་ཏེ ཨི་ཏི ཝཱ ཝ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ, ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧ་སྶ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཏ་པྤ་ཊི་བ་ནྡྷ་ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༡. ཨ་ཡཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱཏི ཡོ ‘‘རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སེ་ཀྑ་ཕ་ལཾ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ, ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཏ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་སྶ ནི་དྡེ་སོ, ཏ་ཐཱ ཡོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་སེ་ཀྑ་ཕ་ལཾ, ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཕ་ལ་སྶ ནི་དྡེ་སོ, ཡོ ཙ ‘‘པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཙ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ.
ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ལ་ཀྑ་ཎ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དྷ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་མཱ་རོ་པ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཝ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་བ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཡོ་གོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཀཱ་མོ་གྷོ རཱ་ག་ས་ལླཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་ལེ་སཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གོ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.
ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི, སཱ –
‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ, དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ;
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, ཨ་ད་ཀྑི ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༤.༢༥༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ༥༣) –
ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦཾ ཝེ་ད་ནཾ ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི པ་སྶ་ནྟཱི སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཧེ་ཏུ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་བ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ གོ་སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི བྷ་ཝ་སུ་དྡྷི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་སྶཱ་དེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཝུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ (དཱི. ནི. ༣.༣༤༠; ཨ. ནི. ༩.༢༩; ༡༠.༧༩; དྷ. ས. ༡༢༣༧; ཝི་བྷ. ༩༠༩, ༩༦༠) བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་སྶ དོ་ས་ས་ལླ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཝ་ཡོ་ག་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་བྷ་ཝོ་གྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་རཱ་ག་སྶ བྷ་ཝ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་བ་ནྡྷ་ཀ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ས་ཡ་སྶ རཱ་ག་སྶ དོ་སཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.
ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི, སཱ ཙི་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི པ་སྶ་ནྟཱི ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཏྟཱ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙི་ནོ་ཏི ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་བ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨེ་ཝ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཡོ་ག་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་དི་ཊྛཱ་ས་ཝ་དི་ཊྛོ་གྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ (དྷ. ས. ༡༢༣༩; ཝི་བྷ. ༨༣༢, ༨༦༦, ༩༦༢) མཱ་ན་ས་ལླ་སྶ ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ཉྙཱ་ཡ རཱ་ག་སྶ དི་ཊྛཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ བྷ་ཡཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.
ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཏི, སཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༡༨༧, ༢༠༢-༢༠༣; ༣.༢༧) པ་ཝ་ཏྟ་སྶ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝ་ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷ་མོ་ཧ་ས་ལླ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་བ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རེ་སུ རཱ་ག་སྶ མོ་ཧཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ས་མཱ་རོ་པ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.