༩. ཀུ་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༨. ན་ཝ་མེ ཀུ་ཧཱཏི སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ནཱ་དི་ནཱ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཀུ་ཧ་ཀཱ, ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ཀོ་ཧ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ཝི་མྷཱ་པ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཐ་དྡྷཱཏི ཀོ་དྷེ་ན ཙ མཱ་ནེ་ན ཙ ཐ་དྡྷ་མཱ་ན་སཱ. ‘‘ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ, ཨ་པྤ་མྤི ཝུ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༢༥; པུ. པ. ༡༠༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཀོ་དྷེ་ན ཙ, ‘‘དུ་བྦ་ཙོ ཧོ་ཏི དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཀྑ་མོ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༡༨༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན དོ་ཝ་ཙ་སྶེ་ན ཙ, ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་དོ, གོ་ཏྟ་མ་དོ, སི་པྤ་མ་དོ, ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དོ, ཡོ་བྦ་ན་མ་དོ, ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་དོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༣༢) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ཏི་མ་དཱ་དི་བྷེ་དེ་ན མ་དེ་ན ཙ ག་རུ་ཀཱ་ཏ་བྦེ་སུ ག་རཱུ་སུ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡོ་ས་ལཱ་ཀཾ གི་ལི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་ནོ་ན་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ. ལ་པཱཏི ཨུ་པ་ལཱ་པ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ལ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཾ པ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ་ཝ་སེ་ན ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ལ་པ་ཀཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ.
སི་ངྒཱིཏི ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སི་ངྒཾ? ཡཾ སི་ངྒཾ སི་ངྒཱ་ར་ཏཱ ཙཱ་ཏུ་ར་ཏཱ ཙཱ་ཏུ་རི་ཡཾ པ་རི་ཀྑ་ཏྟ་ཏཱ པཱ་རི་ཀྑ་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༨༥༢) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧི སི་ངྒ་ས་དི་སེ་ཧི པཱ་ཀ་ཊ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨུ་ནྣ་ལཱ༹ཏི ཨུ་གྒ་ཏ་ན་ལཱ༹, ན་ལ༹་ས་དི་སཾ ཏུ་ཙྪ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་ལཱ་བྷི་ནོ. ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མཱ་མ་ཀཱཏི ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ མ་མ ས་ནྟ་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི. མེ་ཏི ཨི་དཾ པ་དཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ ཀུ་ཧ་ནཱ་དི་ཡོ་ག་ཏོ ན ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ན མཱ་མ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པ་ག་ཏཱཏི ཡ་དི་པི ཏེ མ་མ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ, ཨི་ཏོ ཏེ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ན་བྷ་ཉྩ དཱུ་རེ པ་ཐ་ཝཱི ཙ དཱུ་རེ,
པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ ཏ་དཱ་ཧུ དཱུ་རེ;
ཏ་ཏོ ཧ་ཝེ དཱུ་ར་ཏ་རཾ ཝ་ད་ནྟི,
ས་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨ་ས་ཏ་ཉྩ རཱ་ཛཱ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༤.༤༧; ཛཱ. ༢.༢༡.༤༡༤);
ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་དྡྷིཾ, ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཏྠ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཝེ་པུ་ལླཾ. ན ཙ ཏེ ཀུ་ཧཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཙ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མཱ་མ་ཀཱཏི ཨི་དྷཱ་པི མེ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ད་ཏི, ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ན ‘‘མཱ་མ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཝི་རཱུ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ན ས་མྤ་ཏྟེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ ནཱ་མ. གཱ་ཐཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཨེ་ཝ.
ན་ཝ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.