༡༠. ན་དཱི་སོ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༩. ད་ས་མེ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི ཨོ་པ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ་ན ཨོ་ཝུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱཏི སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ ཧཱ་ར་ཧཱ་རི་ནི་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་ཝེ་གེ་ན ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཝུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ ཨ་དྷོ ཧ་རི་ཡེ་ཐ. པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ནཱཏི པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཏ་སྶཾ ན་དི་ཡཾ ཏ་སྶཱ ཝཱ པ་ར་ཏཱི་རེ མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ན་དི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ སོ་ཏེ་ན ཨ་ཝ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ. ཀི་ཉྩཱ་པཱིཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཨ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཀིཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀིཾ ན ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏི? ཏེ་ན པུ་རི་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་མ་ནཾ པ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ན ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་མྦྷོ, པུ་རི་ས, ཡ་དི་པི ཏ་ཡཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ག་མ་ནེ པ་ན ཨ་ཡ་མཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཡཾ ཏྭཾ ཧེ་ཊྛཱ ར་ཧ་དཾ པ་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི.
ཨ་ཏྠི ཙེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ར་ཧ་དོཏི ཨེ་ཏི་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནུ་སོ་ཏ་བྷཱ་གེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀོ མ་ཧཱ་ས་རོ ཨ་ཏྠི. སོ ཙ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཏཱ་བྷི་གྷཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཧི མ་ཎི་མ་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ས་ནྣི་བྷཱ་ཧི མ་ཧ་ཏཱི་ཧི ཨཱུ་མཱི་ཧི ཝཱི་ཙཱི་ཧི ས་ཨཱུ་མི, ཝི་ས་མེ་སུ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ་སུ ས་ཝེ་གཾ ཨ་ནུ་པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟེ་ན ཨི་མི་སྶཱ ཏཱ་ཝ ན་དི་ཡཱ མ་ཧོ་གྷེ་ན ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ན་ཝི་པུ་ལ་ཛ་ལ་ཏཱ་ཡ བ་ལ་ཝཱ་མུ་ཁ་ས་དི་སེ་ཧི ས་ཧ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཧཱི་ཏི སཱ་ཝ་ཊྚོ. ཏཾ ར་ཧ་དཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་ས་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བ་དྡྷཱ་མི་ས་གོ་ཙ་རེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་ད་སྶ་ནེ་ན གྷོ་ར་ཙེ་ཏ་སཱ ད་ཀ་ར་ཀྑ་སེ་ན ས་ག་ཧོ ས་ར་ཀྑ་སོ, ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪ་མ་ཀ་རཱ་དི་ནཱ ཝཱ ས་ག་ཧོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ར་ཀྑ་སེ་ན ས་ར་ཀྑ་སོ.
ཡནྟི ཨེ་ཝཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ཡཾ ར་ཧ་དཾ. ཨ་མྦྷོ པུ་རི་སཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་སཱིཏི ཏཱ་ཧི ཝཱ ཨཱུ་མཱི་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ, ཏེ་སུ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏེ་སཾ ཝཱ ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪ་མ་ཀ་རཱ་དཱི་ནཾ མུ་ཁེ ནི་པ་ཏི་ཏོ. ཏ་སྶ ཝཱ ད་ཀ་ར་ཀྑ་ས་སྶ ཧ་ཏྠཾ ག་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ག་མི་སྶ་སི, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན ཨཱ་ཡུ་སེ་སེ ས་ཏི ཏ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ་ཧི ཨཱུ་མི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཛ་ནི་ཏ་གྷ་ཊྚི་ཏ་ཝ་སེ་ན མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ མ་ར་ཎ་པྤ་མཱ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་སི. པ་ཊི་སོ་ཏཾ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱཏི སོ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྠོ ཀི་ར མེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ, མ་ཙྩུ་མུ་ཁེ ཀི་རཱ་ཧཾ པ་རི་ཝ་ཏྟཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་བ་ལ་ཝ་བྷ་ཡོ ས་མྦྷ་མ་ནྟོ དི་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻ ཏ་རེ་ཡྻ, ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཏཱི་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ.
ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ས་མྦོ་དྷ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨི་དྷ མ་ཡཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཏྠོ, ཡ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་ཧ་ཊཱ.
ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཡ སོ་ཏ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་པ་རི་ཝུ་ཌྜྷི་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཏོ ཨོ་སཱི་དཱ་པ་ན་ཏོ དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏོ ཙ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨུ་པ་རི མ་ཧཱ་མེ་གྷེ ཨ་བྷི་པྤ་ཝུ་ཊྛེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ བྷ་སྶི་ཏྭཱ ཀུ་སུ་བྦྷེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ བྷ་སྶི་ཏྭཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་གྷཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ‘‘ན་དཱི་སོ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ལོ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་ཝུ་ཌྜྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ན་དཱི་སོ་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ས་མུ་དྡ་པྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ ས་ཏི ཝི་ཙྪེ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཝི་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏོ་པི ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཝི་ཙྪེ་ད་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ཝི་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་པཱ་ཡ་ས་མུ་དྡཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ན་དཱི་སོ་ཏོ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷེ ས་ཏྟེ ཨོ་སཱི་དཱ་པེ་ཏི, སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, མ་ར་ཎཾ ཝཱ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ པཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ སོ་ཏ་ནྟོ་ག་ཏེ ས་ཏྟེ ཨོ་སཱི་དཱ་པེ་ཏི, པ་ཉྙཱ་སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཙ མ་ར་ཎཾ ཝཱ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ པཱ་པེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏོ མ་ཧོ་གྷ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཝཱ ནཱ་ཝཾ ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ནེ་ཏུ་ཉྩ ཚེ་ཀཾ པུ་རི་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་ནྟུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཛྫཾ ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཏ་རི་ཏ་བྦོ, ན ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ་ཏི དུ་རུ་ཏྟ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏོ་པི ཀཱ་མོ་གྷ་བྷ་ཝོ་གྷ་བྷཱུ་ཏོ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ནི་པ་ཀེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཏ་རི་ཏ་བྦོ, ན ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ་ཏི དུ་རུ་ཏྟ་རོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་པ་རི་ཝུ་ཌྜྷི་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཏོ ཨོ་སཱི་དཱ་པ་ན་ཏོ དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏོ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ན་དཱི་སོ་ཏ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ པི་ཡ་རཱུ་པཾ, མ་དྷུ་ར་ཛཱ་ཏི་ཀཾ མ་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ཨི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ནྣེ་ཏནྟི ཚ་ནྣཾ ཨེ་ཏཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧ་ཎཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི. ཏ་ཏྠ གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༣༦༢) ཝུ་ཏྟཾ ཨི་དཾ གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ན’’ནྟི (དཱི. ནི. ༡.༢༢༨; དྷ. ས. ༡༦༡) ཨཱ་ག་ཏཾ ཨི་དཾ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༨༧) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཨི་དཾ ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ དྷ་མྨཱ, བཱ་ཧི་རཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༢༠) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠེ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ, བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཏེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ བྷ་ཝཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི. ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ ཙ ན་ཡ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཧི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ས་ཀེ་ན ས་ཀེ་ན ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་དི་ནཱ ཀི་ཙྩེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནྟི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི གྷ་ཊ་ནྟི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི, ཏེ ཙ ཨཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཏཱ་ནི ཏ་ནོ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟི, ཡ་ཉྩ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ, ཏཾ ན་ཡ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. ཨི་ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི་མེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ ཙ ན་ཡ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་པི་ཙ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན, ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ ‘‘ཨི་སྶ་རཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་ཛ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཀ་རོ. སཱ་ས་ནེ པ་ན ‘‘མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ, སེ་ཝ་ནྟི ནཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ. ‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༥༨; ཨ. ནི. ༣.༡༠༢) ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཙ ཏེ ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནི་ཝ་ས་ནྟི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཙ ཏེ ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཏེ ནེ་སཾ ཨཱ་ཀ་རོ, ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཏོ, ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ ཙ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ, ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. ཨི་ཏི ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན, ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན’’ནྟི.
ཡ་དི་པི རཱུ་པཱ་ད་ཡོ་པི དྷ་མྨཱ ‘‘རཱུ་པཾ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ཨེ་ཏྠེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀེ པ་ན མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘མ་མ ཙ་ཀྑུ མ་མ སོ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་སི་ནེ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པ་ནྟི ནི་དྡེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པ་ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨོ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ, ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གཱ, པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་སཾ ཧི་ཏཱ་ཏི ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ. ཡ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི བ་ནྡྷ་ནྟཱི་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ ཧི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ར་མྦྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ན ས་ཏྟེ སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ་ར་ཧ་ད་ས་དི་ས་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨཱུ་མི་བྷ་ཡ་ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི བྷཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི བྷ་ཡཾ, ཨཱུ་མི ཨེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཨཱུ་མི་བྷ་ཡཾ. ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཀོ་དྷོ, སྭེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ཙ ཨ་བྷི་པྤ་མ་དྡ་ན་པ་ཝེ་དྷ་ནུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཨཱ་ཡཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ཝེ་ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶ ཨཱུ་མི་ས་དི་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ ས་ཏྟེ ཨི་ཏོ ཙ ཨེ་ཏྟོ, ཨེ་ཏྟོ ཙ ཨི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ས་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནི སཾ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏེ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ བྱ་ས་ནཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ས་དི་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ག་ཧ་ར་ཀྑ་སོ་པི ཨཱ་ར་ཀྑ་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་མི་ག་ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ར་ཀྑ་ས་མཱ་ཡཱ་ཡ གོ་ཙ་རཾ ནེ་ཏྭཱ བྷེ་ར་ཝ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་བ་ལ་བྷོ་ག་ཡ་ས་སུ་ཁེ་ཧི་པི ཝི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ་པི ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ཝཱི་ར་པུ་རི་སཾ ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ལཱ་སེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱི་ར་ཛཱ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི པ་ལོ་བྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏྠི་མཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ནྭཱ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ ཀ་རོ་ནྟོ གུ་ཎ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ག་ཧ་ར་ཀྑ་ས་ས་དི་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ག་ཧ་ར་ཀྑ་སོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
པ་ཊི་སོ་ཏོ་ཏི ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫཱ ས་ཧ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཙ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ནེ་ཀྑ་མྨཾ ནཱ་མ. ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནེ་ཀྑ་མྨཾ ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘པ་བྦ་ཛྫཱ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ;
ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ནེ་ཀྑ་མྨ་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་རེ’’ཏི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཊི་སོ་ཏ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཧི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ཙ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏ་སྶ པ་ཊི་སོ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མིཾ ནི་པུ་ཎཾ, ག་མྦྷཱི་རཾ དུ་དྡ་སཾ ཨ་ཎུཾ;
རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ན ད་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཏཱ’’ཏི. (དཱི. ནི. ༢.༦༥; མ. ནི. ༡.༢༨༡; སཾ. ནི. ༡.༡༧༢);
ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ. ཏ་སྶ ཀཱ་མོ་གྷཱ་དི་བྷེ་ད་ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏ་ས་ནྟ་ར་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ན་དཱི་སོ་ཏ་ས་ནྟ་ར་ཎ་ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ ས་དི་ས་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ན་དཱི་སོ་ཏ་སྶ ཏཱི་རེ ཋི་ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ཀཱ་མཱ་དིཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ཨོ་གྷཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ར་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ན་ཐ་ལེ ཋི་ཏ་སྶ པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དི་ས་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ན་དཱི་སོ་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏོ, ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ པ་རི་བྦྷ་མ་ན་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ས་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ, ས་ཨཱུ་མི་སཱ་ཝ་ཊྚ་ས་ག་ཧ་ར་ཀྑ་སོ ཧེ་ཊྛཱ་ར་ཧ་དོ ཝི་ཡ ཀོ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་ས་པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་མཱ་ཀུ་ལོ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧོ, ཏ་མ་ཏྠཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ན་དཱི་སོ་ཏ་སྶ པ་ར་ཏཱི་རེ ཋི་ཏོ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལཾ སཾ་སཱ་རཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་བྦ་ཉྩ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏ་སྶ པ་ར་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ན་ཐ་ལེ ཋི་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ བྷ་ག་ཝཱ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏ་སྨིཾ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ པུ་རི་སེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ར་ཧ་ད་སྶ ར་ཧ་དཱ་དཱི་ན་ཝ་སྶ ཙ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་སྶ ས་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ནཾ ཏ་དཱ་དཱི་ན་ཝ་སྶ ཙ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མི་ནོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏ་སྨིཾ ར་ཧ་དེ མ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟི་མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་པཱ་ཡུ་པྤ་ཏྟི, སུ་ག་ཏི་ཡཾ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི ཙ, ཏ་སྶ པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཏེ་ན ཙ ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན པ་ར་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ན ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏ་སྶ པ་ཊི་སོ་ཏ་པ་བྦ་ཛྫཱ་དི་ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཙ ཏེ་ནེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ་ན ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ་ཏི.
གཱ་ཐཱ་སུ ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཛ་ཧེ་ཡྻ ཀཱ་མེཏི ཛྷཱ་ན་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ཡ་དི་པི ཏེ་སཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ན སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ས་ཏི ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཛ་ཧེ་ཡྻ ཀཱ་མེ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ. ཨེ་ཏེ་ན དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དེ ཛྷཱ་ན་མ་གྒེ ད་སྶེ་ཏི.
ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཛྷཱ་ན་པུ་རི་མ་མ་གྒེ ཨ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི, ཨི་མེ པ་ན ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པ་རི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ པ་ཧཱི་ན་ས་བྦ་དུ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་མེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ཧུ་ལོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་བྦ་ཛྫཾ སཱི་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨ་སྶུ་མུ་ཁོ རོ་ད་མཱ་ནོ ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཛ་ཧེ་ཡྻ ཀཱ་མེ’’ཏི. སོ ཧི ཀི་ཙྪེ་ན་པི ཀཱ་མེ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོ’’ཏི.
ས་མྨ་པྤ་ཛཱ་ནོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ. སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོཏི ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཕ་སྶ་ཡེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་མུ་ཏྟིཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཕ་སྶ་ཡེ ཕུ་སེ་ཡྻ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཧི ‘‘ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཕ་སྶ་ཡེ ཕུ་སེ་ཡྻ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས ཝེ་ད་གཱུཏི སོ ཝེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ཝེ་ད་གཱུ. ལོ་ཀ་ནྟ་གཱུཏི ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཏོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.