༨. བ་ཧུ་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༧. ཨ་ཊྛ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙེ་ཝ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཙ. ཋ་པེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟཱ ཨི་དྷ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡེཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ ནི་དྡི་ཊྛ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ. ཝོཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ, ཡེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙེ་ཝ སེ་ས་ཨ་གཱ་རི་ཀཱ ཙ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ, ཡ་ཏྠ མ་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་གྒི་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་མ སོ་ཝ་གྒི་ཀཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ’’ནྟི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཏི་ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་མི་ས་དཱ་ནེ་ན ཨཱ་མི་ས་སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཨཱ་མི་སཱ་ནུ་གྒ་ཧེ་ན ག་ཧ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟོ’’ཏི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨ་དཱ་ནེ་ན དྷ་མྨ་སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན དྷ་མྨཱ་ནུ་གྒ་ཧེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏུ་མྷེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ,’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? པི་ཎྜཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨཱ ཨི་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ནེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ, ན མི་ཏྟཱ, ན ཨི་ཎཾ ཝཱ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཨེ་ཏྠ ནོ ཀཱ་རཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི ཕ་ལ་ཝི་སེ་སཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ ཏུ་མྷེ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐ, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པི ཝོ ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སོ་བྷ་ཏི, ཨཱ་དེ་ཡྻཱ ཙ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཨཱ་མི་ས་དཱ་ན་དྷ་མྨ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ནྣི་སྶཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ་པི ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སཱི་ལ་ནི་ཡ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨི་དཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ ཝུ་སྶ་ཏི ཙ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི.
གཱ་ཐཱ་སུ སཱ་གཱ་རཱཏི ག་ཧ་ཊྛཱ. ཨ་ན་གཱ་རཱཏི པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཨ་གཱ་རཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཨུ་བྷོ ཨ་ཉྙོ་ཉྙ་ནི་སྶི་ཏཱཏི ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ. སཱ་གཱ་རཱ ཧི ཨ་ན་གཱ་རཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དཱ་ན་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ, ཨ་ན་གཱ་རཱ ཙ སཱ་གཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ. ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡ་ནྟཱིཏི སཱ་དྷེ་ནྟི ས་མྤཱ་དེ་ནྟི. ས་དྡྷ་མྨནྟི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་དྡྷ་མྨ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར’’ནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ. སཱ་གཱ་རེ་སཱུཏི སཱ་གཱ་རེ་ཧི, ནི་སྶ་ཀྐེ ཨི་དཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, སཱ་གཱ་རཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ. པ་ཙྩ་ཡནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ དུ་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩ. པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ནནྟི ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡ་ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ཧཱ་རཱ་དི་ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ. སུ་ག་ཏནྟི ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཾ. སཱ་ཝ་ཀོ ཧི ཨི་དྷ སུ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. གྷ་ར་མེ་སི་ནོཏི གྷ་རཾ ཨེ་སི་ནོ, གེ་ཧེ ཋ་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟཱ བྷོ་གཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལཱ་དཱི་ནི ཙ ཨེ་ས་ན་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡ་ཧཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏེ་སཾ ཝཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ. ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མེ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཡ་ཐཱ ཨི་མེ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ སཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཛྷཱ་ཡི་ནོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷེ་ན་པི ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡི་ནོ.
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ སཱ་ས་ནེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁ་སྶ མ་གྒ་བྷཱུ་ཏཾ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནོ. ན་ནྡི་ནོཏི པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཡོ་གེ་ན ན་ནྡ་ན་སཱི་ལཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན མ་གྒ་ནྟི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིནྟི ཚ་བྦི་དྷེ་པི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ. མོ་ད་ནྟི ཀཱ་མ་ཀཱ་མི་ནོཏི ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ ཀཱ་མ་ཀཱ་མི་ནོ ཀཱ་མ་ཝ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ པ་མོ་ད་ནྟཱི་ཏི.
ཨ་ཊྛ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.