༧. ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༦. ས་ཏྟ་མེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ནཱིཏི ས་སེ་ཊྛ་ཀཱ་ནི. ཡེ་སནྟི ཡེ་སཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ. པུ་ཏྟཱ་ནནྟི པུ་ཏྟེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏ་ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན ཧི ཨི་དཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་གཱ་རེཏི ས་ཀེ གྷ་རེ. པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཡཾ གྷ་རེ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ མ་ནཱ་པེ་ན ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ་ན ཙ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པཱུ་ཛ་ཀཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་པི ནེ་སཾ པ་སཾ་ས་ནཱི་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་པུ་བྦ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ – བྲ་ཧྨཱཏི སེ་ཊྛཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི མེ་ཏྟཱ, ཀ་རུ་ཎཱ, མུ་དི་ཏཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི དཱ་ར་ཀེ ‘‘ཀ་དཱ ན ཁོ པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་རོ་གཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ནེ་ས མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཨཱུ་ཀཱ་ཧི ཝཱ མ་ངྐུ་ལེ་ཧི ཝཱ ད་ཊྛོ དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཝཱ པཱི་ལི༹་ཏོ པ་རོ་ད་ཏི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ལོ་བྷ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ དཱ་ར་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ས་པྤི་མ་ཎྜེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏ་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀཾ ཨཱ་མོ་དི་ཏཾ པ་མོ་དི་ཏཾ, ཏ་དཱ ནེ་སཾ མུ་དི་ཏཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་སཾ པུ་ཏྟོ དཱ་ར་བྷ་ར་ཎཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, ཏ་དཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ‘‘ས་ཀྐོ་ཏི དཱ་ནི ནོ པུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏུ’’ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ་པི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ བྲ་ཧྨ་ས་དི་ས་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྲ་ཧྨཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
པུ་བྦ་དེ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷཱ – ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ, ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་སུ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ་ནོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ. ཏེ ཧི ‘‘དེ་ཝོ, དེ་ཝཱི’’ཏི ལོ་ཀེ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི, དེ་ཝཱ ཝི་ཡ ལོ་ཀ་སྶ ནི་གྒ་ཧཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ས་མ་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏྟཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་སུ་དྡྷི་ཏོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – དི་བྦ་ནྟི, ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ལ་ལ༹་ནྟི, ཛོ་ཏ་ནྟི པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཛ་ཡ་ནྟི ཝཱ་ཏི དེ་ཝཱ. ཏེ་སུ ས་བྦ་སེ་ཊྛཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ. ཡ་ཐཱ ཏེ བཱ་ལ་ཛ་ནེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཧཱ་ནིཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏེ་སཾ ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ་པི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཧཱ་ནིཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ་པི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ པ་ར་མ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟི. ས་བྦ་དེ་ཝེ་ཧི ཙ པ་ཋ་མཾ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཏེ ཨཱ་དི་ཏོ་ཡེ་ཝ དེ་ཝཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཝ་སེ་ན ཏེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ‘‘དེ་ཝཱ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི, ཨཱ་རཱ་དྷ་ན་ཝི་དྷིཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཕ་ལཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ པ་ཙྪཱ་དེ་ཝཱ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་བྦ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱཏི པ་ཋ་མ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི པུ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟཱ ཨ་ཏི་ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་ད, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ, ཨེ་ཝཾ ས་ཡ, ཨེ་ཝཾ ཁཱ་ད, ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཉྫ, ཨ་ཡཾ ཏེ ‘ཏཱ་ཏཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་ཡཾ ‘བྷཱ་ཏི་ཀཱ’ཏི, ཨ་ཡཾ ‘བྷ་གི་ནཱི’ཏི, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཧེ་ནྟི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་པི སི་པྤཾ མུ་དྡཾ ག་ཎ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དིཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ས་ར་ཎཱ་ནི དེ་ནྟི, སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟི, དྷ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ནྟི, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དཱི་ནི པཱ་པེ་ནྟི. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཙྪཱ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ན ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཧུ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧུ་ནཾ, དཱུ་ར་ཏོ་པི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཝི་སེ་སཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟེ་ན གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཝ་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཁེ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཨཱ་ཧུ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧུ་ཀཱ་རཱཏི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ. ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ, པཱ་ལ་ཀཱ. པུ་ཏྟཱ་ན་ཉྷི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏཾ པཱ་ལི་ཏཾ གྷ་ཊི་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ས་མྤཱ་དི་ཏཾ. པོ་ས་ཀཱཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་ལོ་ཧི་ཏཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ པོ་སེ་ཏཱ་རོ. ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོཏི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཏེ ནེ་སཾ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཡེ་ན པུ་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་མ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ ཧི པུ་ཏྟོ ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ད་ཀྑི་ཎེ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ མཱ་ཏ་རཾ, ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ པི་ཏ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀོ ས་ཀ་ལཾ ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ནྷཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཏེ་སཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་མྤི ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ, ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པུ་ཏྟེ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པ་ཊི་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘དྭི་ནྣཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན སུ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི. ཀ་ཏ་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ? མཱ་ཏུ ཙ པི་ཏུ ཙ. ཨེ་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་སེ་ན མཱ་ཏ་རཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཀེ་ན ཨཾ་སེ་ན པི་ཏ་རཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཛཱི་ཝཱི, སོ ཙ ནེ་སཾ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ནྷཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ནེ་ན, ཏེ ཙ ཏ་ཏྠེ་ཝ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ཙ་ཛེ་ཡྻུཾ, ན ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཀ་ཏཾ ཝཱ. ཨི་མི་སྶཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་ཧཱུ་ཏ་ར་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩེ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ན ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཀ་ཏཾ ཝཱ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ པོ་ས་ཀཱ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོ.
‘‘ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷེ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ནི་ཝེ་སེ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. དུ་སྶཱི་ལེ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, མ་ཙྪ་རི་ནོ ཙཱ་ག་ས་མྤ་དཱ་ཡ, དུ་པྤ་ཉྙེ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ནི་ཝེ་སེ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཏ་ཉྩ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཀ་ཏ་ཉྩཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༢.༣༤).
ཏ་ཐཱ –
‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི; (ཁུ. པཱ. ༥.༦);
‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎྜི་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི ཙ –
ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟ་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི.
གཱ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཙྩ་རེཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཀ་ཐཱི་ཡ་ནྟི. པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱཏི པ་རེ་སཾ པཱ་ཎཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཙ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཛཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི གོ་པ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ.
ན་མ་སྶེ་ཡྻཱཏི སཱ་ཡཾ པཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ’’ནྟི ན་མ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱཏི ས་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཊི་མཱ་ནེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣེ་ནཱཏི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན. པཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་པཱ་ནེ་ན. ཝ་ཏྠེ་ནཱཏི ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནེ་ན. ས་ཡ་ནེ་ནཱཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་བྷི་སི་བི་མྦོ་ཧ་ནཱ་དི་ནཱ ས་ཡ་ནེ་ན. ཨུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ནཱཏི དུ་གྒ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན. ནྷཱ་ནེ་ནཱཏི སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན, ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལེ སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ནྷཱ་པ་ནེ་ན. པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནེ་ན ཙཱཏི ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ཧི པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཏེ་ལ་མ་ཀྑ་ནེ་ན ཙ.
ཏཱ་ཡ ནཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ནནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཙ་ར་ཎེ་ན. ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི བྷ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཱ་དི་ནཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ, ཋཱ་ནེ་ཧི པུ་ཏྟེ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ དི་སཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ ‘བྷ་ཏོ ནེ བྷ་རི་སྶཱ་མི, ཀི་ཙྩཾ ནེ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མི, དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན ནེ་སཾ པེ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎ་མ་ནུ་པྤ་ད་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ, པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པུ་ཏྟེ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ དི་སཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི – པཱ་པཱ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟི, ཀ་ལྱཱ་ཎེ ནི་ཝེ་སེ་ནྟི, སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, པ་ཏི་རཱུ་པེ་ན དཱ་རེ་ན སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ས་མ་ཡེ དཱ་ཡ་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༢༦༧).
ཨ་པི་ཙ ཡོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣེ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ལེ་སུ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཉྷི པུ་གྒ་ལཾ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པ་སཾ་ས་ནྟི ཝ་ཎྞེ་ནྟི ཐོ་མེ་ནྟི, ཏ་སྶ ཙ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ས་ཡ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི. པེ་ཙྩཱཏི པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་གྒེ ཋི་ཏོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི མོ་ད་ཏི པ་མོ་ད་ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི.
ས་ཏྟ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.