༧. སུ་ཁ་པ་ཏྠ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༧༦. ས་ཏྟ་མེ སུ་ཁཱ་ནཱིཏི སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ. སཱི་ལནྟི ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱི་ལ་ཉྩ. ག་ཧ་ཊྛོ ཙེ ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཙེ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ར་ཀྑེ་ཡྻཱཏི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ས་མྨ་དེ་ཝ གོ་པེ་ཡྻ. པ་སཾ་སཱ མེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུཏི ‘‘མ་མ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཎྜི་ཏོ ས་པྤ་ཉྙོ སཱི་ལཾ ར་ཀྑེ་ཡྻ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཧི ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟོ སཱི་ལ་ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ དཱ་ཡ་ཀོ ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ སོ་ར་ཏོ སུ་ཁ་སཾ་ཝཱ་སོ ས་གཱ་ར་ཝོ ས་པྤ་ཏི་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ…པེ… ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; ཨུ་དཱ. ༧༦; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥).

ཏ་ཐཱ –

‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ – ‘ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ, ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’ཏི, སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༦༥).

བྷོ་གཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱུཏི ཨེ་ཏྠ ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་ཝ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཡེ་ན ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི – ཡ་དི ཀ་སི་ཡཱ, ཡ་དི ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ, ཡ་དི རཱ་ཛ་པོ་རི་སེ་ན, ཏཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དྷི་ཉྩ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ ཕཱ་ཏིཾ ག་མི་སྶ་ནྟི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ པ་ན སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ས་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎེ་སུ ཙ པ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ལཱ༹་རུ་ལཱ༹་རེ པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཐི་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; ཨུ་དཱ. ༧༦; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥).

ཏ་ཐཱ –

‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ – ‘ལཱ་བྷཱི ཨ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’ནྟི, སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༦༥) ཙ –

སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.

གཱ་ཐཱ་སུ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོཏི པ་ཏྠ་ཡ་ནྟོ. ཏ་ཡོ སུ་ཁེཏི ཏཱི་ཎི སུ་ཁཱ་ནི. ཝི་ཏྟ་ལཱ་བྷནྟི དྷ་ན་ལཱ་བྷཾ, བྷོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙེ་ཏྠ པ་སཾ་སཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ, བྷོ་གེ་ཧི ཀཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཁཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ; ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁཾ, ཏ་ཏི་ཡེ་ན ས་མྤ་རཱ་ཡ་སུ་ཁཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་སུ་ཁཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཨི་དཱ་ནི པ་སཾ་སཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཝི་ཡ པ་སཾ་སཱ་དཱི་ན་མྤི ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ངྐི་ཡོཏི པཱ་པ་སྨིཾ པ་རི་ས་ངྐི་ཏ་བྦོ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མི་ནཱ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི ཝཱ, ཏ་ཐཱ ཧེ་ས པཱ་པ་པུ་རི་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཉྩ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཨ་སྶཱཏི ཨི་མ་སྶ པཱ་པ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ནོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་རི, ཨ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞོ ཨ་བྷཱུ་ཏོ་པི པཱ་པ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ཏཱ་ཡ རུ་ཧ་ཏི ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏྠ་ར་ཏི. ཨ་སྶཱཏི ཝཱ བྷུ་མྨ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡོ ཡཱ་དི་སཾ པཱ་པ་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཝཱ བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་པ་སེ་ཝ་ཏི ཙ, སོ པུ་གྒ་ལོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི, པཱ་པ་དྷ་མྨོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ས་ཧ་ཝཱ་སོ ཧི ཏཱ་དི་སོ; ཡ་སྨཱ ས་ཧ་ཝཱ་སོ སཾ་ས་གྒོ ཨུ་པ་རཱ་གོ ཝི་ཡ ཕ་ལི་ཀ་མ་ཎཱི་སུ པུ་རི་ས་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཱ་ཀཱ་རཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལེ་ན ས་ཧ ཝཱ་སོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

སེ་ཝ་མཱ་ནོ སེ་ཝ་མཱ་ནནྟི པ་རཾ པ་ཀ་ཏི་སུ་དྡྷཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཝ་མཱ་ནཾ སེ་ཝ་མཱ་ནོ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལོ, ཏེ་ན ཝཱ སེ་ཝི་ཡ་མཱ་ནོ. ས་མྥུ་ཊྛོ ས་མྥུ་སནྟི ཏེ་ན པ་ཀ་ཏི་སུ་དྡྷེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ས་ཧ་ཝཱ་སེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན ས་མྥུ་ཊྛོ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལོ ས་ཡ་མྤི, ཏ་ཐཱ ཏཾ ཕུ་ས་ནྟོ. ས་རོ དི་དྡྷོ ཀ་ལཱ་པཾ ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ས་རོ ཝི་སེ་ན དི་དྡྷོ ལི་ཏྟོ ས་ར་ཀ་ལཱ་པ་ག་ཏོ ས་ར་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ར་ཀ་ལཱ་པཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཕུ་ཊྛཾ ཨ་ལི་ཏྟ་མྤི ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱ་པེ་ན ཨུ་པ་ལེ་པ་བྷ་ཡཱ དྷཱི་རོཏི དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ དྷཱི་རོ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སོ པཱ་པ་ས་ཧཱ་ཡོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ.

པཱུ་ཏི་མ་ཙྪཾ ཀུ་ས་གྒེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཀུ་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ མ་ཙྪཾ ཀུ་ས་ཏི་ཎ་གྒེ་ན ཡོ པུ་རི་སོ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ཏི པུ་ཊ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན བ་ནྡྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏེ ཀུ་སཱ ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཱ་པི པཱུ་ཏི་མ་ཙྪ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན པཱུ་ཏི དུ་གྒ་ནྡྷ་མེ་ཝ ཝཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ བཱ་ལཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་དཱ བཱ་ལ་ཛ་ནཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ དྷཱི་རཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་སུ་ར་བྷི་ནོ་པི པ་ཏྟཱ ཏ་ག་ར་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན སུ་ར་བྷིཾ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ཎྜི་ཏཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ཝཱ་ཡ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི.

ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཨ་ཡཾ ཨེ་དི་སོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཙ, ཏ་སྨཱ པ་ཏྟ་པུ་ཊ་སྶེ་ཝ པ་ལཱ་ས་པུ་ཊ་སྶ ཝི་ཡ དུ་གྒ་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷ་ཝ་ཏྠུ་སཾ་ས་གྒེ་ན ཨ་སཱ་དྷུ་སཱ་དྷུ་ཛ་ན་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ཙ. ཉ་ཏྭཱ ས་མྤཱ་ཀ་མ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ སུ་ཁུ་དྲ་ཡ་ཉྩ ཕ་ལ་ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ས་ནྟེ པཱ་པ་མི་ཏྟེ ན ཨུ་པ་སེ་ཝེ་ཡྻ, ས་ནྟེ ཨུ་པ་ས་ནྟེ ཝ་ནྟ་དོ་སེ པ་ས་ཏྠེ ཝཱ པ་ཎྜི་ཏེ སེ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ས་ནྟོ ནི་ར་ཡཾ ནེ་ནྟི, ས་ནྟོ པཱ་པེ་ནྟི སུ་གྒ་ཏིནྟི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་སཾ་སཱ་སུ་ཁ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏི་ཎྞ་མྤི སུ་ཁཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨོ་སཱ་ན་སུ་ཁཾ ད་སྶེ་ཏི.

ས་ཏྟ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.