༨. བྷི་དུ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧. ཨ་ཊྛ་མེ བྷི་དུ་རཱ་ཡནྟི བྷི་དུ་རོ ཨ་ཡཾ. ཀཱ་ཡོཏི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ. སོ ཧི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་མཱུ་ཧ་ཊྛེ་ན, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ་ཏི་པི ཀཱ་ཡོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཨཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་ཡོ. ཀེ ཨཱ་ཡ་ནྟི? ཀུ་ཙྪི་ཏཱ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ. ཨི་ཏི ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི་པི ཀཱ་ཡོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་ཉྫོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཡོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ བྷི་དུ་རོ བྷེ་ད་ན་སཱི་ལོ བྷེ་ད་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ‘‘བྷི་ནྡ་རཱ་ཡ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, སོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཙི་ཏྟཾ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ན – ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཡ་ཉྷི ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཛཱ་ན་ན་ཝི་དྷུ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཾ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི, ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨནྟི ཝི་ར་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཾ, པ་ལུ་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦེ ཨུ་པ་དྷཱིཏི ཁ་ནྡྷཱུ་པ་དྷི, ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷི, ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་དྷི, པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཏེ ‘‘ཨུ་པ་དྷཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཨུ་པ་དྷི་ས་ཉྙི་ཏཱ ས་བྦེ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་དྷ་མྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ་ད་སྶ་ན་སུ་ཁ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཝི་སུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་པ་དྷི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ས་བྦེ་པི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཏ་ཐཱ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་རོ.ཀ་ཐི་ཏོ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ‘‘ཡཾ དུ་ཀྑཾ, ཏ་ད་ན་ཏྟཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༡༥) པ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མྤི ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཨུ་པ་དྷཱི་སུ བྷ་ཡཾ དི་སྭཱཏི ཨུ་པ་དྷཱི་སུ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏཾ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཨི་མི་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་མ་ཙྩ་གཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒེ་ན གྷ་ཊེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ས་མྤ་ཏྭཱ པ་ར་མཾ ས་ནྟིནྟི པ་ར་མཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟིཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ས་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཙ ཀཱ་ལཾ ཀ་ངྑ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟོཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སཱི་ལ་ཙི་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟོ མ་ར་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ཀ་ངྑ་ཏི ཨུ་དི་ཀྑ་ཏི, ན ཏ་སྶ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏྠ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༦༠༦);
ཨ་ཊྛ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.