༡༠. པ་རི་ཧཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩. ད་ས་མེ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་རི་པ་ནྠཱ་ཡ ཧོ་ནྟི. ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ པ་ན མ་གྒ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ‘‘ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ’’ཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛ་དྷ་མྨེ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ཁོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་མི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་རཱ་མོ. ཀ་མྨེ ར་ཏོ་ཏི ཀ་མྨ་ར་ཏོ. ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཾ ཀ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨི་ཏི་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ར་ཎཾ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ, ཨཾ་ས་བ་ནྡྷ་ནཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ, དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ, ཡ་ཉྩ ཝི་ཧཱ་རེ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླཱ་དི་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཀ་ར་ཎ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་དྡེ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ, ན སོ ཀ་མྨཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཏཾ –
‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ, ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༣༤༥; ཨ. ནི. ༡༠.༡༨) –
ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
བྷ་སྶཱ་རཱ་མོཏི ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ་དི་ཝ་སེ་ན ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷ་སྶེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀཱ་རཱི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷ་སྶཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ར་ཏྟི་མྤི དི་ཝཱ་པི དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་བྷ་སྶོ བྷ་སྶེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀཱ་རཱི་ཡེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ‘‘ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭ་ཡཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – དྷ་མྨཱི ཝཱ ཀ་ཐཱ, ཨ་རི་ཡོ ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༧༣) ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི.
ནི་དྡཱ་རཱ་མོཏི ཡོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ, པ་སྶ་སུ་ཁཾ, མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི, ཡོ ཙ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ནི་སི་ནྣོ་པི ཋི་ཏོ་པི ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནི་དྡཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་གེ་ལ་ཉྙེ་ན ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ནཱ་ཡཾ ནི་དྡཱ་རཱ་མོ, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༨༧).
ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ་པི སེ་ཁོ་ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ་པི ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཙ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
གཱ་ཐཱ་སུ ཨུ་དྡྷ་ཏོཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀ་རེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ. ཨ་པྤ་ཀི་ཙྩ་སྶཱཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་སྶ་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་པྤ་ཀི་ཙྩོ ཨ་སྶ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་པྤ་མི་དྡྷོཏི ‘‘དི་ཝ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ནི་དྡཱ་ར་ཧི་ཏོ ཨ་སྶ. ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོཏི བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་བྷ་སྶཱ་རཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ན ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, ས་མཱ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མ་ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.