༨. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. ཨ་ཊྛ་མེ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་རཱ་མཱཏི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ལླཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟ་སེ་ཝི་ཏཱ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ ར་མ་ནྟི རོ་ཙ་ནྟཱི་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་རཱ་མཱ. ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མཱ. ཝི་ཧ་ར་ཐཱཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེ ར་ཏཱ ནི་ར་ཏཱ ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ར་ཏཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ཏ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ ཙ ད་སྶི་ཏཱ. ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ, གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་ནཱ ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཏེ་པི ཨི་དྷ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཙ ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ས་མ་ཐ་ནྟི ཨ་ནུ་ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱཏི བ་ཧི ཨ་ནཱི་ཧ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ནཱ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝཱ. ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ་སོ ཝཱ་ཏི ཨི་དཾ ནི་རཱ་ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ‘‘ཐ་མྦྷཾ ནི་རཾ་ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༣༢༨) ཝི་ཡ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡུ་ཏྟཱ. ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙ, ཏཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ.
བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ་རོ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནནྟི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱ་རོ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཝི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ནི་སཱི་ད་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ་རོ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དི་པཱ་སཱ་དེ་པི པ་ན ཝཱ་སཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཛྷཱ་ཡི་ནོ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡཱ ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ར་ཏཱ’’ཏི ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ ཝི་ཧི་ཏཱ, སཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ, ན ཨ་སཱི་ལ་སྶ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་ཧི་ཏཱ་ཏི ལོ་ཀི་ཡཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ད་སྶི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝི་ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་རཱ་མཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ་ནནྟི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱ་ནཾ. དྭི་ནྣཾ ཕ་ལཱ་ནནྟི ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཕ་ལཱ་ནཾ. པཱ་ཊི་ཀ་ངྑནྟི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ཉྙཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཉཱ་ཏ་མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ན་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཛཱ་ན་ན་ཏྟཱ ཨུ་པ་རི ཛཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ‘‘ཨ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཏི ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེཏི ས་ཏི ཝཱ ཀི་ལེ་སཱུ་པཱ་དི་སེ་སེ, པ་ཧཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻེ ས་ཏི. ཉཱ་ཎེ ཧི ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ ཡེ ཏེ་ན པ་རི་པ་ཀྐེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ, ཏེ ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ’’ཏི. ས་ཏི ཙ ཀི་ལེ་སེ ཁ་ནྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཨེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི དྭེ དྷ་མྨཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ དྭཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ.
གཱ་ཐཱ་སུ ཡེ ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱཏི ཡེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ཝ ཙ ས་མི་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ. ནེ་པ་ཀྐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ནི་པ་ཀཱ. ཨི་མི་ནཱ ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཏི་མ་ནྟོ ཙ ཛྷཱ་ཡི་ནོཏི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡི་ནོ. ས་མྨཱ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ནྟི, ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ནོཏི པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༣༤; པཱ་ཙི. ༤༡༧) ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ནོ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཏེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ ཙ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནཱ་དི་ཀྐ་མེ་ན ས་མྨཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནྟི.
ཨ་པྤ་མཱ་ད་ར་ཏཱཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ནེ ར་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ནེ་ཝ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ. ས་ནྟཱཏི ས་མཱ་ནཱ. ‘‘ས་ཏྟཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, པུ་གྒ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་མཱ་དེ བྷ་ཡ་ད་སྶི་ནོཏི ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་མཱ་དེ བྷ་ཡཾ པ་སྶ་ནྟཱ. ཨ་བྷ་བྦཱ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ་ཧི མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷ་བྦཱ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ ཧི ས་མྤ་ཏྟ་ཏོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཙ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེཏི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཝ, ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ནཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.
ཨ་ཊྛ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.