༩. སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ན་ཝ་མེ སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ཏི སི་ཀྑཱ, སཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཏི. ཏི་ཝི་དྷཱ་པི ཙེ་སཱ སི་ཀྑཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨེ་ཏེ་སཾ, ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཱ་ཏི སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཝི་ཧ་ར་ཐཱཏི སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱ་ཧི སི་ཀྑཱ་ཧི ལ་དྡྷ་བྦཾ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱཏི ཏཱ་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཉྙཱ, སཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ པ་དྷཱ་ནཱ ཝི་སི་ཊྛཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ. ཡེ ཧི སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་རཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝི་མུ་ཏྟི སཱ་རཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་རཱ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ར་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཧི སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ཙ, ན ཏེ བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སཾ པ་ཏྠེ་ནྟི, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཝི་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ ཝི་མུ་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ནྟི. ས་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱཏི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་མུ་ཁེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ ཝཱ སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ དུ་ལླ་བྷ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ ཏི་ཝི་དྷ་སི་ཀྑཱ་སི་ཀྑ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ ཙ པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་རཱ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་རཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ. ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ཡོ, ཡཾ ས་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧོ་ཐ, ས་བྦ་ཏྠ ཝཱ ས་ཏཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཏཱ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ, ཡེ་ན ཙ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་མོ་གྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
གཱ་ཐཱ་སུ པ་རི་པུ་ཎྞ་སི་ཀྑནྟི ཨ་གྒ་ཕ་ལ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སི་ཀྑཾ, ཨ་སེ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ཧཱ་ན་དྷ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཧཱ་ན་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཀུ་པྤཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ. པ་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ཧི ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ. ན པ་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་པ་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ, ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ. ‘‘ཨ་པྤ་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹, སོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ཁ་ཡོ ཨེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ཏི ཁ་ཡ་ནྟོ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁ་ཡ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་ཁ་ཡ་ནྟོ, ནི་བྦཱ་ནཾ. ཁ་ཡོ ཝཱ མ་ར་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ཁ་ཡ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ, ཏ་སྶ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་ཁ་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱི.
ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཡཾ ཛ་རཱ་པཱ་ར་ངྒ་མ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཏ་སྨཱ. ས་དཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ. ཛྷཱ་ན་ར་ཏཱཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཏི དུ་ཝི་དྷེ་པི ཛྷཱ་ནེ ར་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ. མཱ་རཾ ས་སེ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ཊྛ་སེ་ནཱ་ཡ ཙ ས་སེ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སི་ཊྛཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི མཱ་རཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་སྶ་པི ཧི གུ་ཎ་མཱ་ར་ཎེ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཀི་ལེ་སཱ ‘‘སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཐཱ རོ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ན་ཊྛཱ མ་ཙྩུ་མཱ་ར་སྶ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཀཱ་མཱ ཏེ པ་ཋ་མཱ སེ་ནཱ, དུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ར་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཏ་ཏི་ཡཱ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ ཏེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱི ཏ་ཎྷཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩ་མཱི ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཏེ, ཚ་ཊྛཱ བྷཱི་རཱུ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ས་ཏྟ་མཱི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཏེ, མ་ཀྑོ ཐ་མྦྷོ ཙ ཨ་ཊྛ་མོ.
‘‘ལཱ་བྷོ སི་ལོ་ཀོ ས་ཀྐཱ་རོ, མི་ཙྪཱ་ལ་དྡྷོ ཙ ཡོ ཡ་སོ;
ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མུ་ཀྐཾ་སེ, པ་རེ ཙ ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ཏི.
‘‘ཨེ་སཱ ན་མུ་ཙི ཏེ སེ་ནཱ, ཀ་ཎྷ་སྶཱ་བྷི་པྤ་ཧཱ་རི་ནཱི;
ན ནཾ ཨ་སཱུ་རོ ཛི་ནཱ་ཏི, ཛེ་ཏྭཱ ཙ ལ་བྷ་ཏེ སུ་ཁ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༤༣༨-༤༤༡; མ་ཧཱ་ནི. ༢༨);
ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤཾ, ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེ;
ན ཧི ནོ ས་ངྒ་རཾ ཏེ་ན, མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ’’ཏི. (མ. ནི. ༣.༢༨༠; ཛཱ. ༢.༢༢.༡༢༡);
བྷ་ཝ་ཐ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་སྶ པཱ་ར་གཱཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ མ་ར་ཎ་སྶ ཙ པཱ་ར་གཱ་མི་ནོ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནོ བྷ་ཝ་ཐཱ་ཏི.
ན་ཝ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.