༤. པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཧཱི་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སུ་པ་རི་ཧཱི་ནཱཏི སུ་ཊྛུ པ་རི་ཧཱི་ནཱ. ཡེ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཧཱི་ནཱཏི ཡེ ས་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཙ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་རི་ཧཱི་ནཱ, ཏེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཧི ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་ཧཱི་ནཱ མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཀཱ. ཀེ པ་ན ཏེ་ཏི? ཡེ ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏེ ཧི མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་རི་ཧཱི་ནཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དུ་གྒ་ཏི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎ་ས་མ་ངྒི་ནོ་པི པ་རི་ཧཱི་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནཱ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷཱ་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
གཱ་ཐཱ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཏོ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཏོ ཙ པ་རི་ཧཱ་ནེ་ནཱ་ཏི. སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནེ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ པ་རི་ཧཱ་ནཾ. ནི་ཝི་ཊྛཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྨིནྟི ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨི་དཾ ས་ཙྩ་ནྟི མ་ཉྙ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི མ་ཉྙ་ཏི. ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ’’ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྶཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྨིཾ མ་ཉྙ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཊྚ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྙཱ ཧི སེ་ཊྛཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ལོ་ཀ་སྨིནྟི ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀ་སྨིཾ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཡ ས་ཏྟེ་སུ, ས་ངྑཱ་རེ་སུ པ་ཉྙཱ་ས་དི་སོ དྷ་མྨོ ན་ཏྠི. པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ཧི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ སི་དྡྷཱ་ཡ ས་བྦེ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ སི་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༣.༡༤༡; སཾ. ནི. ༥.༡). ཡཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, སཱ སེ་ཊྛཱ་ཏི ཐོ་མི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཙ སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡཱ་ཡཾ ནི་བྦེ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཱ ཨ་ཡཾ པ་ཉྙཱ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དིཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི པ་དཱ་ལེ་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི, ཡཱ་ཡ ཙ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཙ ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྶ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ ས་མྨཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ སེ་ཊྛཱ ལོ་ཀ་སྨི་ནྟི.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ནྟོ ‘‘ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཙཱ’’ཏི ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏེ་སཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ས་མྦོ་དྷེ་ན ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ, ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི་མ་ཏཾ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ་ནཾ, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝཱ སཱི་ལཱ་དི་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧཱ་ས་ཝེ་ད་ཏུ་ཊྛི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ་ནཾ, ས་བྦ་སོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ ཨ་ནྟི་མ་ས་རཱི་ར་དྷཱ་རཱི་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཙ པི་ཧ་ཡ་ནྟི པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་བྦྷཱ་ཝཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི ‘‘ཨ་ཧོ པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡ་མྤི ཨེ་དི་སཱ ཨེ་ཝཾ ནི་ཏྟི་ཎྞ་ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.