༥. སུ་ཀྐ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. པ་ཉྩ་མེ སུ་ཀྐཱཏི ན ཝ་ཎྞ་སུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ སུ་ཀྐཱ, སུ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ པ་ན པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ནི་པྥ་ཏྟི་སུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ སུ་ཀྐཱ. ས་ར་སེ་ན་པི ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སུ་ཀྐཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཎྷ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ. ཏེ་ས་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་བྷ་སྶ་རཾ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ. དྷ་མྨཱཏི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ལོ་ཀནྟི ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ. པཱ་ལེ་ནྟཱིཏི ཨཱ་དྷཱ་ར་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎེ་ན མ་རི་ཡཱ་དཾ ཋ་པེ་ནྟཱ ར་ཀྑ་ནྟི. ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ཧི་རི་ཡ་ཏི ཧི་རི་ཡི་ཏ་བྦེ་ན, ཧི་རི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཧི་རཱི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཡཾ ཧི་རི་ཡ་ཏི ཧི་རི་ཡི་ཏ་བྦེ་ན, ཧི་རི་ཡ་ཏི པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཧི་རཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༣༠). ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཏ་བྦེ་ན, ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི་ཙེ་ཏཾ ‘‘ཡཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཏ་བྦེ་ན, ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤ’’ནྟི (དྷ. ས. ༣༡).
ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧི་རཱི, བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཧི་རཱི, ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ལ་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི, བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི, ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧི་རིཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི – ཛཱ་ཏིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, ཝ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ. ཀ་ཐཾ? ‘‘པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ, ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩཱ་ནཾ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ་དཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ, མཱ་དི་ས་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ད་ཧ་རེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ, མཱ་དི་ས་སྶ ཝ་ཡེ ཋི་ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ དུ་བྦ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ, མཱ་དི་ས་སྶ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ, ན པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, མཱ་དི་ས་སྶ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧི་རིཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཧི་རིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧི་རཱི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ? ‘‘ས་ཙེ ཏྭཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་སི, ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ག་ར་ཧ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་སི.
‘‘ག་ར་ཧི་སྶ་ནྟི ཏཾ ཝི་ཉྙཱུ, ཨ་སུ་ཙིཾ ནཱ་ག་རི་ཀོ ཡ་ཐཱ;
ཝ་ཛྫི་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི, ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. –
པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཧི བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཧི་རཱི ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ནཱ་མ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་དི་ས་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དི་སྶ ན ཡུ་ཏྟཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧི་རཱི ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༤༠).
ཀ་ཐཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ནཱ་མ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ལོ་ཀཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘མ་ཧཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ. མ་ཧ་ནྟ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ས་ནྟི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དུ་ནོ, ཏེ དཱུ་ར་ཏོ་པི པ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ས་ནྣཱ་པི ན དི་སྶ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་པི མཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ‘པ་སྶ་ཐ བྷོ ཨི་མཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ, ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི. ས་ནྟི དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟི་ནི་ཡོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དུ་ནི་ཡོ, ཏཱ དཱུ་ར་ཏོ་པི པ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ས་ནྣཱ་པི ན དི་སྶ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏཱ་པི མཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ‘པ་སྶ་ཐ བྷོ ཨི་མཾ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ, ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི. སོ ལོ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༤༠).
ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ.
ལ་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ལ་ཛྫཱ་ཏི ལ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ, ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི. བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡཾ, ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པཱ་པ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ དྭཱི་སུ ཨ་ཡོ་གུ་ལེ༹་སུ ཨེ་ཀོ སཱི་ཏ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ གཱུ་ཐ་མ་ཀྑི་ཏོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་ཎྷོ ཨཱ་དི་ཏྟོ. ཏེ་སུ ཡ་ཐཱ སཱི་ཏ་ལཾ གཱུ་ཐ་མ་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཉྙུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨི་ཏ་རཾ དཱ་ཧ་བྷ་ཡེ་ན, ཨེ་ཝཾ པ་ཎྜི་ཏོ ལ་ཛྫཱ་ཡ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨོ་ཏྟ་པྤེ་ན ཨ་པཱ་ཡ་བྷཱི་ཏོ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ལ་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི, བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ.
ཀ་ཐཾ ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི, ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ? ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, དཱ་ཡ་ཛྫ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཝེ་ན ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ, པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ, ད་ཎྜ་བྷ་ཡཾ, དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡ་ནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝ་ཛྫ་ཏོ བྷཱ་ཡ་ནྟོ ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཏཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ན པ་ན ནེ་སཾ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ. ན ཧི ལ་ཛྫ་ནཾ ནི་བྦྷ་ཡཾ, པཱ་པ་བྷ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ལ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཨི་མེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ ན པཱ་ལེ་ཡྻུནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ དྭེ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ ཡ་དི ལོ་ཀཾ ན ར་ཀྑེ་ཡྻུཾ, ལོ་ཀ་པཱ་ལ་ཀཱ ཡ་དི ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ན་ཡི་དྷ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ མཱ་ཏཱཏི ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཛ་ནི་ཀཱ མཱ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ མཱ་ཏཱ’’ཏི ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ, ‘‘ཨ་ཡཾ མཱ་ཏཱ’’ཏི ན ལ་བྦྷེ་ཡྻ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མཱ་ཏུ་ཙྪཱཏི མཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི. མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱིཏི མཱ་ཏུ་ལ་བྷ་རི་ཡཱ. ག་རཱུ་ནནྟི མ་ཧཱ་པི་ཏུ་ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ. ས་མྦྷེ་དནྟི ས་ངྐ་རཾ, མ་རི་ཡཱ་ད་བྷེ་དཾ ཝཱ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཧི ས་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ མཱ་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘མཱ་ཏུ་ཙྪཱ’’ཏི ཝཱ ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་ཏྠ་པི ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ཧ་རི. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ར་ཧི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་དི་ས་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ བྷི་ནྣ་མ་རི་ཡཱ་དཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་མྦྷེ་དེ་ན ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ ཡ་དི ལོ་ཀ་པཱ་ལ་ཀ་དྷ་མྨཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ས་བྦ་ཏྠ ས་མྦྷེ་དེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ནི་མེ ལོ་ཀ་པཱ་ལ་ཀ་དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི ས་མྦྷེ་དོ་ཏི.
གཱ་ཐཱ་སུ ཡེ་སཾ ཙེ ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤནྟི ཙེཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཡེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ ས་བྦ་དཱ་ཝ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ན ཝི་ཛྫ་ཏི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཝོ་ཀྐ་ནྟཱ སུ་ཀྐ་མཱུ་ལཱ ཏེཏི ཏེ ས་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཝ་ཧ་སྶཱ་པི ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཝོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ, ཨ་པ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ, ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཝོ་ཀྐ་ནྟཱ སུ་ཀྐ་མཱུ་ལཱ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཛཱ་ཡ་ན་མཱི་ཡ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་གཱ་མི་ནོ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡེ་ས་ཉྩ ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤནྟི ཡེ་སཾ པ་ན པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ཏཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་དཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏྠེ་ར་ཀཱ་ལེ་སུ ས་མྨཱ ཨུ་པ་ག་མྨ ཋི་ཏཱ པཱ་པཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟཱ བྷཱ་ཡ་ནྟཱ ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱ་པཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱ. ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱཏི སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ ཙ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ས་བྦ་སོ ས་ནྟ་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ ས་ནྟ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ནྟོ, པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སྶ ཁེ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
པ་ཉྩ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.