༣. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ བྷཱ་ཝི་ཏོཏི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ ཙ ཝ་ཌྜྷི་ཏོ ཙ. བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཏོ. ཨ་ཏྠོཏི ཧི་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མ་དྷི་ག་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ བྷ་ཝཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ, ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀནྟི དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་རེ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་མྤ་རཱ་ཡོ, པ་ར་ལོ་ཀོ, ས་མྤ་རཱ་ཡེ བྷ་ཝཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ, པ་ར་ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀོ པ་ནེ་ས དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠོ, ཀོ ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ་ཏི? ས་ངྑེ་པེ་ན ཏཱ་ཝ ཡཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་སུ་ཁཾ, ཡ་ཉྩེ་ཏ་ར་ཧི ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ, ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ཨ་ཏྠོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ཀུ་ལ་ཀ་མྨ་ནྟ་ཏཱ, ཨཱ་རོ་གྱ་སཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ, ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ་ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནི སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཛ་ན་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཡེ ཨི་མེ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷོ, ཏ་ཏྠ ཙ ས་ངྑཱ་ཡ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ, ས་ངྑཱ་ཡ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ, ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ, ས་ནྟུ་ཊྛི, པ་ཝི་ཝེ་ཀོ, ཨ་སཾ་ས་གྒོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་ས་ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ཙཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་པྤ་མཱ་དོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པྤ་མཱ་དོ པ་མཱ་ད་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ པ་ནེ་ས པ་མཱ་དོ ནཱ་མ? པ་མ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་མཱ་དོ? ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ཝཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ཝཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ཝཱ པ་ཉྩ་སུ ཝཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝོ་སྶ་གྒོ ཝོ་སྶ་གྒཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཨ་ན་ཊྛི་ཏ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཨོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཚ་ནྡ་ཏཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་ར་ཏཱ ཨ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་གོ་པ་མཱ་དོ. ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་མཱ་དོ པ་མ་ཛྫ་ནཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་མཱ་དོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༤༦).
ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི སོ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སོ, ནི་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཡོ་གེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་པྤ་མཱ་དོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧཱུ་ལཱི་ཀ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་དོ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ་ཏི? ན ཨ་པྤ་མཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ཝི་སུཾ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཏྠི. ཡཱ ཧི ཀཱ་ཙི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ, ས་བྦཱ སཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཾ་ཝ་ར་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཱ སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ས་བྦཱ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ས་བྦཱ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ས་བྦཱ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དོ’’ཏི ཧི ཨི་དཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི, མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ཀ་ལ་མྤི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ‘‘ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན པ་ཀྑ་ནྡོ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨ་པྤ་མཱ་ད་པ་ད་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཡེ ནི་པ་ནྣོ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཝ་སྶེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷཱ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་མ་དཱ་སི. ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཛ་ངྒ་ལཱ་ནཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པ་ད་ཛཱ་ཏཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཧ་ཏྠི་པ་དེ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཧ་ཏྠི་པ་དཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི ཡ་དི་དཾ མ་ཧ་ནྟ་ཊྛེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ་ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༠༠).
གཱ་ཐཱ་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ པ་སཾ་ས་ནྟཱིཏི དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ནཾ པ་ཎྜི་ཏཱ ས་པྤ་ཉྙཱ བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཝ་ཎྞེ་ནྟི ཐོ་མེ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ. ཀེ པ་ན ཏེ ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཙ ཡོ ཨ་ཏྠོ, ཡོ ཙ་ཏྠོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ’’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དྷཱ་པི དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཙ ཡོ ཨ་ཏྠོཏི ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་ནཱ་ཀུ་ལཱ ཙ ཀ་མྨ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དི་ཝི་དྷི་ནཱ ལ་དྡྷ་བྦོ ཨ་ཏྠོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡོ ཙ་ཏྠོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོཏི པ་ན ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱཏི དུ་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཨ་ཏྠ་སྶ ཧི་ཏ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ, ལ་དྡྷ་བྦེ་ན ས་མི་ཏི ས་ངྒ་ཏི ས་མོ་དྷཱ་ན་ནྟི ས་མ་ཡོ, ལཱ་བྷོ. ས་མ་ཡོ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ, ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ས་མ་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ དྷཱི་རོ. ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ-ས་དྡེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶཱ་པི ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ས་མྤ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. གཱ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཝ་ཊྚ་སྶ་པི ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏ་པ་དཾ, པ་མཱ་དོ མ་ཙྩུ་ནོ པ་དཾ;
ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ན མཱི་ཡ་ནྟི, ཡེ པ་མ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ མ་ཏཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཉ་ཏྭཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་མྷི པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཨ་པྤ་མཱ་དེ པ་མོ་ད་ནྟི, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ གོ་ཙ་རེ ར་ཏཱ.
‘‘ཏེ ཛྷཱ་ཡི་ནོ སཱ་ཏ་ཏི་ཀཱ, ནི་ཙྩཾ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མཱ;
ཕུ་ས་ནྟི དྷཱི་རཱ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར’’ནྟི. (དྷ. པ. ༢༡-༢༣);
ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.