༤. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ན-ཀཱ་རོ པ་ཊི་སེ་དྷ་ཏྠོ. ཨ་ཧནྟི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་དྡི་ས་ཏི. ཨ་ཉྙནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ. ཨེ་ཀ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་མྤཱིཏི ཨེ་ཀ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་མྤི. ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱིཏི དྭེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ – དི་ཊྛི་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཉཱ་ཎ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨ. ནི. ༤.༢༠༠; པ་ཊི. མ. ༡.༡༣༠) ཨཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནོ ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༣.༣༥) པ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཉཱ་ཎ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ‘‘ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ པ་ད་སྶ ན-ཀཱ་རེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦ་དྷ་མྨེ ཧ་ཏྠཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་མྤི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཡེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ན ནི་ཝུ་ཏཱ པ་ཛཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟཱིཏི ཡེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་སྶི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋཱ་ནེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ནི་ཝུ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏ་སཾ་སཱ་རེ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ ཀ་པྤེ མ་ཧ་ནྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཁུ་དྡ་ཀེ་སུ ཙ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏོ དྷཱ་ཝ་ནྟི ཙེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟི, ཙ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་ར་ས་ངྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ, བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ས་ངྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན སཾ་ས་ར་ཎཾ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ, དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན སཾ་ས་ར་ཎཾ. ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ, ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ སཾ་ས་ར་ཎཾ. ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ, ‘‘ཙི་ཏྟ་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན སཾ་ས་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ན་སཾ་ས་ར་ཎཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐ་ཡི་དནྟི ཡ་ཐཱ ཨི་དཾ. ཡ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ར་སྶ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ནཱ་མ, ཨ་ལ་དྡྷ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དི ཝི་ནྡི་ཡཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཝི་ནྡི་ཡཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱ་ས་ཊྛཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཊྛཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛཾ, ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ཊྛཾ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ སཾ་སཱ་རེ ས་ཏྟེ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ན ཛ་ཝ་ཏི, ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་པི་ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཚཱ་ད་ན་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ཝུ་ཏཱ པ་ཛཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟཱིཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མཾ ཝཱ – ‘‘ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཉྙེ དྷ་མྨཱ་ཏི? ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སེ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཱ་དཱི་ན་ཝེ ཝི་ས་ཡེ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ད་ཡོ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ན་ཏྠ་ཉྙོཏི ཨཱ་དི་ཀཱ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་སྶ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་སི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ནི་ཝུ་ཏཱཏི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ པ་ལི་གུ་ཎྛི་ཏཱ, པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧོ་ར་ཏྟནྟི དི་ཝཱ ཙེ་ཝ ར་ཏྟི་ཉྩ, ས་བྦ་ཀཱ་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ མོ་ཧེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཏཱཏི ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མོ་ཧེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡོ པ་ཛཱ སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་པི ཨེ་ཀ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡེ ཙ མོ་ཧཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷཾ པ་དཱ་ལ་ཡུནྟི ཡེ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཏ་ད་ངྒཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒེ་ཧི ཝཱ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ མོ་ཧཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎེ་ན མོ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏ་མེ་ཝ ཏ་མོ་རཱ་སིཾ པ་དཱ་ལ་ཡིཾ་སུ, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ས་མུ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ. ན ཏེ པུ་ན སཾ་ས་ར་ནྟཱིཏི ཏེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ –
‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊི, དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན ཙ;
ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, སཾ་སཱ་རོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨི་མ་སྨིཾ སཾ་སཱ་རེ ན སཾ་ས་ར་ནྟི ན པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡ་སྨཱ སཾ་སཱ་ར་སྶ ཧེ་ཏུ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, སཱ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ས་བྦ་སོ ན་ཏྠི ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.