༢. ཧཾ་ས་གྷཱ་ཏ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ
ཧ་ཏྠ་སཾ་ཡ་ཏོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཧཾ་ས་གྷཱ་ཏ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ཀི་ར དྭེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏིཾ ག་ནྟྭཱ ནྷ་ཏྭཱ ཨཱ་ཏ་པེ ཏ་པྤ་མཱ་ནཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ དྭེ ཧཾ་སཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཧཾ་ས་པོ་ཏ་ཀ་སྶ ཨ་ཀྑིཾ པ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཨི་ཏ་རོ ‘‘ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨི་མ་སྨིཾ པ་སྶེ ཨ་ཀྑི, པ་ར་པ་སྶེ ཨ་ཀྑིཾ པ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨི་ད་མྤི ན ས་ཀྑི་སྶ་སི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡཾ ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧཾ་ས་སྶ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཁི་པི, ཧཾ་སོ ས་ཀྑ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨི་ཏ་རཾ ཝ་ཊྚ་ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་པ་སྶེ ཨ་ཀྑི་མྷི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་རི་མ་ཀྑི་ནཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་སི. ཧཾ་སོ ཝི་ར་ཝ་ནྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པཱ་ད་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཝོ ཀ་ཏཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ད་སྶེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཀ་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་མཱ་ནཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཀ་རིཾ་སུ, ཏྭཾ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀུ་རུ་ར་ཊྛེ ཨི་ནྡ་པ་ཏྟ་ན་ག་རེ དྷ་ན་ཉྩ་ཡེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ ཨུ་པ་ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫཾ པ་ཏྭཱ ད་ས རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀོ་པེ་ནྟོ ཀུ་རུ་དྷ་མྨེ ཝ་ཏྟི་ཏྠ. ཀུ་རུ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི, ཏཱ་ནི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ར་ཀྑི. ཡ་ཐཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཨུ་པ་རཱ་ཛཱ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ར་ཛྫུ་གཱ་ཧ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ སཱ་ར་ཐི སེ་ཊྛི དོ་ཎ་མཱ་པ་ཀོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ན་ག་ར་སོ་བྷི་ནཱི ཝ་ཎྞ་དཱ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཛ་ནེ་སུ ཀུ་རུ་དྷ་མྨཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་སུ ཀ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛེ ད་ནྟ་པུ་ར་ན་ག་རེ ཀ་ལི་ངྒེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཏ་སྨིཾ ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ན ཝ་སྶི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཉྫ་ན་ས་ནྣི་བྷོ ནཱ་མ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠཱི མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ནཱི་ཏེ དེ་ཝོ ཝ་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠི་སྶ ཨཱ་ན་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཧི་ཎི. ཏེ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཧ་ཏྠིཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཡཱ་ཙ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཝ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ, ཝི་དི་ཏྭཱ་ན ཛ་ནཱ་དྷི་པ;
ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞེ་ན, ཀ་ལི་ངྒ་སྨིཾ ནི་མི་མྷ་སེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༣.༧༦) –
ཨི་མཾ ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཧ་ཏྠི་མྷི པ་ན ཨཱ་ནཱི་ཏེ་པི དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟེ ‘‘སོ རཱ་ཛཱ ཀུ་རུ་དྷ་མྨཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ‘‘ཡཾ སོ ཀུ་རུ་དྷ་མྨཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི པུ་ན ཀཱ་ལི་ངྒོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ཙ པེ་སེ་སི. ཏེ་སུ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཙ་ནྟེ་སུ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལེ་སུ ཀི་ཉྩི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ནོ སཱི་ལ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི ‘‘ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཱི་ལ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཀཱ་ལི་ངྒོ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ལི་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཀུ་རུ་དྷ་མྨཾ དི་སྭཱ་ཝ ས་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་དྷུ་ཀཾ པཱུ་རེ་སི. ཏ་སྶ ར་ཊྛེ དེ་ཝོ པཱ་ཝ་སྶི, ར་ཊྛཾ ཁེ་མཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ –
‘‘ག་ཎི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ, པུ་ཎྞོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཏ་དཱ;
ར་ཛྫུ་གཱ་ཧོ ཙ ཀ་ཙྩཱ་ནོ, དོ་ཎ་མཱ་པ་ཀོ ཙ ཀོ་ལི་ཏོ.
‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་དཱ སེ་ཊྛཱི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཙ སཱ་ར་ཐཱི;
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ཐེ་རོ, ཨུ་པ་རཱ་ཛཱ་ན་ནྡ་པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘མ་ཧེ་སཱི རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ, མཱ་ཡཱ་དེ་ཝཱི ཛ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ;
ཀུ་རུ་རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཐ ཛཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི. –
ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་བྷེ་དེ ཨཱ་ས་ངྐཾ ཀ་རིཾ་སུ, ཏྭཾ པ་ན མཱ་དི་ས་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏི་བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ སཾ་ཡ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༦༢. ‘‘ཧ་ཏྠ་སཾ་ཡ་ཏོ པཱ་ད་སཾ་ཡ་ཏོ,
ཝཱ་ཙཱ་སཾ་ཡ་ཏོ སཾ་ཡ་ཏུ་ཏྟ་མོ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ,
ཨེ་ཀོ ས་ནྟུ་སི་ཏོ ཏ་མཱ་ཧུ བྷི་ཀྑུ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་སཾ་ཡ་ཏོཏི ཧ་ཏྠ་ཀཱི་ལཱ༹་པ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རེ་སཾ པ་ཧ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧ་ཏྠ་སཾ་ཡ་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཡ་ཏོ. སཾ་ཡ་ཏུ་ཏྟ་མོཏི སཾ་ཡ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ཀཱ་ཡ་ཙ་ལ་ན་སཱི་སུ་ཀྑི་པ་ན་བྷ་མུ་ཀ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོཏི གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ར་ཏོ. ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏོ. ཨེ་ཀོ ས་ནྟུ་སི་ཏོཏི ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ཏུ་སི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་ཉྷི ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི སེ་ཁཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ས་ནྟུ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ས་ནྟུ་སི་ཏཱ, ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ས་ནྟུ་སི་ཏོ་ཝ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
ཧཾ་ས་གྷཱ་ཏ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ དུ་ཏི་ཡཾ.