༡༢. སུ་མ་ན་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཡོ ཧ་ཝེཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སུ་མ་ན་སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦཱི ཀ་ཐཱ –
པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཋ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཏཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ སྭེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཝི་ཡ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་ཏྠ་རི བྷི་ཀྑཱུ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཐཱུ་པཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི དཱི་པ་རུ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དཱི་པ་པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ད་ལི་དྡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ སུ་མ་ན་སེ་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ ཏི་ཎ་ཧཱ་ར་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ནྣ་བྷཱ་རོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སུ་མ་ན་སེ་ཊྛཱི་པི ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་རི་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནེ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཛྫ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཨ་ནྣ་བྷཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཙ སོ ཨ་ཊ་ཝི་ཏོ ཏི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྣ་བྷཱ་ར་སྶ ས་མྨུ་ཁེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ནྣ་བྷཱ་རོ ཏཾ ཏུ་ཙྪ་པ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ལ་བྷི་སྶཱ་མ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’’ཏི ཏི་ཎ་ཀཱ་ཛཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷ་དྡེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་ག་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, ན་ཏྠཱི’’ཏི བྷ་རི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, སཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝེ་གེ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན ཧོ་ཏི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ས་ཏི པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ན ལ་བྷཱ་མི. ཨ་ཛྫ པ་ན མེ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ དི་ཊྛོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ཏྠི, ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ –
‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ན དཱ་ནེ་ན, མཱ མེ དཱ་ལི་དྡི་ཡཾ ཨ་ཧུ;
ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ, མཱ ཨ་ཧོ་སི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ. –
བྷ་ནྟེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་ཛྫཱི་ཝི་ཏཱ མུ་ཙྩེ་ཡྻཾ, ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ད་མེ་ཝ ན སུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཋ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
སུ་མ་ན་སེ་ཊྛི་ནོ་པི ཚ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ, ཨུ་པ་རི་ཊྛེ སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སེ་ཊྛི ‘‘ཀིཾ མཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནཾ ན པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དེ་མི, ཨ་ནྣ་བྷཱ་རེ་ན པ་ན ཨུ་པ་རི་ཊྛ་སྶ དི་ནྣ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཡཱ ཨེ་ས སཱ་དྷུ་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ་ཏི. སོ ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟོ དེ་ཝ་ཏཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ, ཨ་ནྣ་བྷཱ་རོ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཀ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ནེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དཱ་པེ་སི, ཏ་སྶ དཱ་ནེ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཏ་ཡཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི དི་ནྣ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, སཱ་མི, ཨུ་པ་རི་ཊྛ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ མེ ཨ་ཛྫ བྷཱ་ག་བྷ་ཏྟཾ དི་ནྣ’’ནྟི. ‘‘ཧ་ནྡ, བྷོ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ན དེ་མི, སཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ས་ཧ་སྶཾ ཝ་ཌྜྷེ་སི, ཨི་ཏ་རོ ས་ཧ་སྶེ་ནཱ་པི ནཱ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཧོ་ཏུ, བྷོ, ཡ་དི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ན དེ་སི, ས་ཧ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཏྟིཾ མེ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝེ་གེ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ སུ་མ་ན་སེ་ཊྛི, ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ པ་ཏྟིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི.
ཨ་ཐ་སྶ སོ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཎྜི་ཏ, ཀུ་ལ་ས་ཏི་ཀེ གཱ་མེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གྷ་རེ དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཡྻ, སེ་སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་ལེ་ན ཝ་ཊྚིཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷེ་ཡྻུཾ, པུ་རི་མ་པ་དཱི་པ་སྶ པ་བྷཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ, བྷ་ནྟེ, པ་བྷཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་ཎྜི་ཏ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་ཡཱ་གུ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཱ ཝཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ པ་རེ་སཾ པ་ཏྟིཾ དེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏྭ་ཉྷི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་དཱ་སི, སེ་ཊྛི་སྶ པ་ན པ་ཏྟི་ཡཱ དི་ནྣཱ་ཡ དྭེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨེ་ཀོ ཏ་ཝ, ཨེ་ཀོ ཏ་སྶཱ་ཏི.
སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ག་ཎྷ, སཱ་མི, པ་ཏྟི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཧི ཨི་མེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཎྷཱ་ཏི. ནཱ་ཧཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཝི་ཀྐི་ཎཱ་མི, ས་དྡྷཱ་ཡ ཏེ པ་ཏྟིཾ ད་མྨཱི་ཏི. ‘‘ཏྭཾ ས་དྡྷཱ་ཡ དེ་སི, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཝ གུ་ཎེ པཱུ་ཛེ་མི, ག་ཎྷ, ཏཱ་ཏ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ པ་ན མཱ ས་ཧ་ཏྠཱ ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི, ཝཱི་ཐི་ཡཾ གྷ་རཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ས. ཡེ་ན ཙ ཏེ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ས་བྦཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཱ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ པ་ན དི་ནྣ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ རཱ་ཛཱ་པི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནྣ་བྷཱ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་གཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ དཱ་པེ་སི.
སོ སུ་མ་ན་སེ་ཊྛི་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་རེ ཨ་མི་ཏོ་ད་ན་སྶ ས་ཀྐ་སྶ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐ་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ, ས་ཏྠུ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ པུ་ཏྟོ པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཚ་སུ ཁ་ཏྟི་ཡེ་སུ པཱུ་ཝེ ལ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ གུ་ལེ༹་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟེ་སུ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ པ་རཱ་ཛི་ཏོ པཱུ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཧི་ཎི. སཱ མ་ཧ་ནྟཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཐཱ་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པཱུ་ཝེ པེ་སེ་སི. པཱུ་ཝེ ཁཱ་དི་ཏྭཱ པུ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟོ པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཧི་ཎི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པཱུ་ཝེ་སུ ཨཱ་ཧ་ཊེ་སུ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝཱ་རེ མཱ་ཏཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པཱུ་ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཧི་ཎི. ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏཱ་ཡ ‘‘ན་ཏྠི་པཱུ་ཝཱ ནཱ་མ ཨི་དཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ ན་ཏྠི་པཱུ་ཝེ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘ན་ཏྠི་པཱུ་ཝེ ཀི་ར, ཨ་ཡྻེ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟེ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི པ་དཾ ན སུ་ཏ་པུ་བྦཾ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ནྡ, ཏཱ་ཏ, ཨི་མཾ མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཎི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ན་ག་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མི་ནཱ ཨ་ནྣ་བྷཱ་ར་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་རི་ཊྛ་སྶ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ བྷཱ་ག་བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ‘ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ད་མེ་ཝ ན སུ་ཎེ་ཡྻ’ནྟི པ་ཏྠ་ནཱ ནཱ་མ ཋ་པི་ཏཱ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཏ་མ་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑེ་ཡྻཱ་མ, མུ་དྡྷཱ་པི ནོ ས་ཏྟ་དྷཱ ཕ་ལེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དི་བྦ་པཱུ་ཝེ་ཧི པཱ་ཏིཾ པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. སོ པུ་རི་སོ པཱ་ཏིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི. ཏེ་སཾ ག་ནྡྷོ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཕ་རི. པཱུ་ཝོ པ་ན མུ་ཁེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟོ་ཝ ས་ཏྟ་ར་ས་ཧ་ར་ཎི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ་པི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན མཾ མ་ཉྙེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ མཱ་ཏཱ པི་ཡཱ་ཡ་ཏི. ན ཧི མེ ཨ་ཉྙ་དཱ ཏཱ་ཡ ན་ཏྠི་པཱུ་ཝཱ ནཱ་མ པ་ཀྐ་པུ་བྦཱ’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏ་རཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ པི་ཡོ’’ཏི. ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཝ་དེ་སི, མ་མ ཨ་ཀྑཱི་ཧི་པི ཧ་ད་ཡ་མཾ་ས་ཏོ་པི ཏྭཾ པི་ཡ་ཏ་རོ་ཏི. ས་ཙཱ་ཧཾ, ཨ་མྨ, ཏ་ཝ པི་ཡོ, ཀ་སྨཱ མ་མ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ན་ཏྠི་པཱུ་ཝེ ནཱ་མ ན ཨ་དཱ་སཱི་ཏི. སཱ ཏཾ པུ་རི་སཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀི་ཉྩི པཱ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཨཱ་མ, ཨ་ཡྻེ, པཱུ་ཝཱ་ནཾ པཱ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཨ་ཧོ་སི, ན མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ་ཏི. སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པུ་ཏྟོ མེ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙོ, དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི་སྶ དི་བྦ་པཱུ་ཝཱ པ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. སོ་པི མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, ན མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པཱུ་ཝཱ ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མེ ན་ཏྠི་པཱུ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. སཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་ན ‘‘པཱུ་ཝེ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཧི་ཎ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ པཱ་ཏིཾ པཱུ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སོ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟོ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ དི་བྦ་པཱུ་ཝེ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི.
ས་ཏྠུ པ་ན པ་རི་ཝཱ་ར་ཏྠཾ ཀུ་ལ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ སཱ་ཀི་ཡ་ཀུ་མཱ་རེ་སུ པ་བྦ་ཛ་ནྟེ་སུ མ་ཧཱ་ནཱ་མེ་ན ས་ཀྐེ་ན, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལཱ ཀོ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏོ ན་ཏྠི, ཏ་ཡཱ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྦཾ, མ་ཡཱ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ, ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཀོ ཨེ་ས ཀ་མྨ་ནྟོ ནཱ་མཱ་ཏི? སོ ཧི བྷ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀ་མྨ་ནྟཾ ཀི་མེ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ཉྷི ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་དྡི་ཡོ ཀི་མི་ལོ་ཏི ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ‘‘བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀ་ཧཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཀི་མི་ལོ ‘‘ཀོ་ཊྛེ་སུ ཨུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཀི་རེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝཱི་ཧཱི ཀོ་ཊྛ་མྷི པ་ཀྑི་པ་ནྟེ ཨ་དྡ་ས, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀོ་ཊྛེ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་དྡི་ཡོ ‘‘ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཀི་རེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠེ་ཝེ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙ་མ་ཀཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ‘‘ཏུ་མྷེ ན ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ར་ཏ་ནུ་བྦེ་དྷ་མ་ཀུ་ལཱ༹་ཡ མ་ཧཱ་སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཀི་ར ནེ་ཝ ཝཱི་ཧིཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟཱ, ན བྷ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ, སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཋ་པི་ཏ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པཱ་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙ་མ་ཀཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཏྟུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཀ་མྨ་ནྟེ ཀིཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི.
སོ ‘‘ཨེ་ཧི ཁོ ཏེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་སྶཱ་མི, པ་ཋ་མཾ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་སཱ་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྷཱ་ཏ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ བྷ་དྡི་ཡ་པ་མུ་ཁེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི སཱ་ཀི་ཡ་ཀུ་མཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པི་ཡ་མྦ་ཝ་ནེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པི་ཏ་ཨཱ་མ་ལ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ས་ཧ་སྶ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ས་མ་ཏྠོ ཧུ་ཏྭཱ –
‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ;
ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཨི་དྡྷི་པ་ཏྟོ་མྷི, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. (ཐེ་ར་གཱ. ༣༣༢, ༥༦༢) –
ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལེ པ་ཏྠ་ནཾ ཋ་པེ་སི’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ སུ་མ་ན་སེ་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཨ་ནྣ་བྷཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི་པི ཉ་ཏྭཱ –
‘‘ཨ་ནྣ་བྷཱ་རོ པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, ད་ལི་དྡོ ཏི་ཎ་ཧཱ་ར་ཀོ;
པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ མ་ཡཱ དི་ནྣོ, ཨུ་པ་རི་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡོ སོ ཏ་དཱ མ་ཡཱ ཨུ་པ་རི་ཊྛ་སྶ དི་ནྣ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཏོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, མ་མ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ སུ་མ་ན་སེ་ཊྛི ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ སོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཝི་ཉྫྷཱ་ཊ་ཝི་ཡཾ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ མུ་ཎྜ་ནི་ག་མོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་མུ་ཎྜ་སྶ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་སུ་མ་ནོ ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ནོ་ཏི དྭེ པུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ སོ ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་དྡ་ས. དི་སྭཱ ཙ པ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཏ་ཏྠ མ་ཡི ག་ཏེ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ, ན་ཏྠཱི’’ཏི. སོ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨི་དཾ ཨ་དྡ་ས ‘‘སོ ཏ་ཏྠ མ་ཡི ག་ཏེ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. དི་སྭཱ ཙ པ་ན ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཨོ་ཏ་རི. མ་ཧཱ་མུ་ཎྜོ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཐེ་ར་སྶ པུ་བྦེ་པི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཨེ་ཝ. སོ ཐེ་རཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟཾ དི་སྭཱ པུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་སུ་མ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཡྻོ, མེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཡཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཏྟཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཐེ་རཾ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཎྷི, ཐེ་རོ་པི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩེ་ཝ གུ་ལ༹་ཏེ་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ན མེ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ལཱ་བྷོ ནཱ་མེ་ས, ག་ཎྷ་ཐ ན’’ནྟི? ‘‘ན ག་ཎྷཱ་མི, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ན ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་མ པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སུ་མ་ནོ སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན མེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, མ་ཧཱ་སུ་མ་ནེ་ན་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཐེ་རོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་མ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཏ་རི.
ཐེ་རོ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི. ཨ་ཐ ནཾ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཾ དི་སྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཝོ རུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏོ མེ ས་མུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙ་དཱ་པི ས་མུ་ཊྛི་ཏ་པུ་བྦོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ཏོ པཱ་ནཱི་ཡེ ལ་དྡྷེ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཀྑི་སྶ་སི སཱ་མ་ཎེ་རཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟེ པ་ནྣ་གོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ཝཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི. སོ སཱ་དྷཱུ་ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ནཱ་ག་ནཱ་ཊ་ཀ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. སོ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ་ཝ ཀུ་ཛ྄ཛྷི, ‘‘ཨ་ཡཾ མུ་ཎྜ་ཀ་ས་མ་ཎོ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་པཾ་སུཾ མ་མ མ་ཏྠ་ཀེ ཨོ་ཀི་ར་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟེ པཱ་ནཱི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན དཱ་ནི་སྶ པཱ་ནཱི་ཡཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧཾ མ་ཧཱ་པཱ་ཏི་ཡཱ ཨུ་ཀྑ་ལིཾ པི་ད་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ ཕ་ཎེ་ན པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཀུ་དྡྷོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘སུ་ཎོ་ཧི མེ ནཱ་ག་རཱ་ཛ, ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛ མ་ཧ་བྦ་ལ;
དེ་ཧི མེ པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ, བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠ་མྷི ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘པུ་ར་ཏྠི་མ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ, ག་ངྒཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ན་དཱི;
མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་མ་པྤེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏྭཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཧ་རཱ’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ན ད་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ བ་ལ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ཏོ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཨི་ད་མེ་ཝ ཧ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་པེ་ཧི, མཱ མཾ ཝཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཨི་ཏོ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཧཱ་སྶཾ, ཨི་མི་ནཱ་ཝ་མྷི ཨ་ཏྠི་ཀོ;
ཡ་དི ཏེ ཐཱ་མ་བ་ལཾ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ག་རཱ་ཛ ནི་ཝཱ་ར་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར ས་ཙེ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཝ ཝི་ཀྐ་མ པོ་རི་སཾ;
ཨ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཏེ ཝཱ་ཙཾ, ཧ་ར་སྶུ པཱ་ནཱི་ཡཾ མ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་དི ས་ཀྐོ་ནྟོ ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཏེ་ན ཧི སུ་ཊྛུ ཛཱ་ན་སྶཱུ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་ཡཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་པི་ཊྛེ པ་ནྣ་ག་ནཱ་ག་རཱ་ཛེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་མ ས་ངྒཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ལོ་ཀ་པཱ་ལེ ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་མ་ས་ནྟུ་སི་ཏ་པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཙ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ཧི ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི པུ་ཊྛོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨེ་ཝཾ སོ ཨ་ས་ཉྙེ ཙ ཨ་རཱུ་པི་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་པི དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་པི་ཊྛེ ནཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི པི་ཊྛ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ དེ་ཝ་ས་ངྒྷེ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཾ ཨཱ་ཧ –
‘‘སུ་ཎོ་ཧི མེ ནཱ་ག་རཱ་ཛ, ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛ མ་ཧ་བྦ་ལ;
དེ་ཧི མེ པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ, བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠ་མྷི ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ནཱ་གོ ཨཱ་ཧ –
‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར ས་ཙེ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཝ ཝི་ཀྐ་མ པོ་རི་སཾ;
ཨ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཏེ ཝཱ་ཙཾ, ཧ་ར་སྶུ པཱ་ནཱི་ཡཾ མ་མཱ’’ཏི.
སོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཕ་ཎེ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ནི་པྤཱི་ལེ༹་སི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཏཱ པུ་རི་སེ་ན ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཨ་ལླ་ཙ་མྨཾ ཝི་ཡ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཕ་ཎེ ཨ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ ཨོ་ག་ལི་ཏྭཱ ད་བྦི་མ་ཏྟཱ ཕ་ཎ་པུ་ཊ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཕ་ཎེ་ཧི མུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་མཱ་ཎཱ ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཊྚི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཉྪིཾ་སུ. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡ་ཝཱ་ར་ཀཾ པཱུ་རེ་སི. དེ་ཝ་ས་ངྒྷོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ལ་ཛྫི་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི, ཛ་ཡ་ཀུ་སུ་མ་ཝ་ཎྞཱ་ནི་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ དེ་ཝ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ལ་ཛྫཱ་པེ་སི, ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ ཧ་ཏྠཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ་སྶ མ་དྡཱ་མི, པཱ་དེ ཝཱ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ར་ག་ངྒཱ་ཡཾ ཁི་པཱ་མཱི’’ཏི ཝེ་གེ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ་པི ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་ཡེ་ཝ. སཱ་མ་ཎེ་རོ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཧ་ཏྠེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པི་ཝ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་པི པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, སཱ་མ་ཎེ་རོ མ་ཡཱ ཨ་དི་ནྣ་མེ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, མཱ པི་ཝི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ཏི. ‘‘པི་ཝ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ མེ དི་ནྣཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ཊ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ མུ་སཱ་ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷོ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷི. པུ་ན ནཱ་གོ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན་མྷི ས་བྦཾ དེ་ཝ་ག་ཎཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ལ་ཛྫཱ་པི་ཏོ, ཨ་ཧ་མ་སྶ ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཕཱ་ལེ་སྶཱ་མི, པཱ་དེ ཝཱ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ ཁི་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་མ་ཎེ་རོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཏུ་མྷེ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཐ, ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ནཾ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི. སོ ས་ཡ་མྤི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, ལ་ཛྫཱ་ཡ པ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཧི་ཎེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཐེ་རོ་པི སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པཱ་ཡཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. བྷི་ཀྑཱུ་པི ཐེ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐེ་ཀ་ཙྩེ སཱ་མ་ཎེ་རཾ སཱི་སེ་པི ཀ་ཎྞེ་སུ་པི བཱ་ཧཱ་ཡ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྩཱ་ལེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, སཱ་མ་ཎེ་ར ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ནི་ཊྛ, ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཀི་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ ཝ་ཏི་མེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་མྨཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཱ ཝི་ཡ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ནཱ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ སུ་མ་ན་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ གུ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀེ་ན་མྷི པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ གྷ་ཊཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི སཱ་མ་ཎེ་ར་ས་ཏཱ་ནི ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སི. ཏེ་སུ སུ་མ་ན་སཱ་མ་ཎེ་རོ ས་བྦ་ན་ཝ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཐེ་རོ ས་བྦ་མ་ཧ་ལླ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, ས་ཏྠཱ ཨ་ནོ་ཀ་ཏྟ་ད་ཧ་ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ, གྷ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. སོ ‘‘ན ས་ཀྐོ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ན ཨི་ཙྪི. ཐེ་རོ སེ་སེ་པི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པུ་ཙྪི, ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པིཾ་སུ. ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སཱ་མ་ཎེ་རཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི? ཨ་ཏྠི, ཏེ པ་ན ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་དྡྷོ མཱ་ལཱ་པུ་ཊོ, སུ་མ་ན་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶེ་ཝ བ་དྡྷོ’’ཏི ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན སུ་མ་ན་སྶ ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ, ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, ས་ཏྠཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཀུ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀི་ར ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ས་ཏྠ་རི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟེ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ཏོ ཀི་ར མཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, སུ་མ་ནཱ’’ཏི. སོ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཏེ་སུ གྷ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་ཀོ་ཊྚི་མེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ན་ཀུ་ཊེ་སུ ཨེ་ཀཾ ས་ཊྛི་ཀུ་ཊ་ཨུ་ད་ཀ་ག་ཎྷ་ན་ཀཾ མ་ཧཱ་གྷ་ཊཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ཋ་པི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨོ་ལ་མྦ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཱ་བྷི་མུ་ཁོ པ་ཀྑ་ནྡི.
ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཀུ་ཊཾ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་ན ཨཱ་དཱ་ཡ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ མཱ་དི་སེ དཱ་སེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཀ་སྨཱ ས་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨུ་ད་ཀེ་ན་ཏྠེ ས་ཏི ཀ་སྨཱ སཱ་ས་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན པ་ཧི་ཎ་ཐཱ’’ཏི ཀུ་ཊེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཡཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ ཏུ་མྷེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟོ’’ཏི ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་ཊཾ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ཉྪི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ལཱི་ལཾ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏི་ཝ་སྶོ་སི ཏྭཾ, སུ་མ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཏྟ་ཝ་སྶོ་མྷི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, སུ་མ་ན, ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དཱ་ཡ་ཛྫ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་དཱ་སི. དྭེ་ཡེ་ཝ ཀི་ར སཱ་མ་ཎེ་རཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷིཾ་སུ – ཨ་ཡ་ཉྩ སུ་མ་ནོ སོ་པཱ་ཀོ ཙཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ, ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི ནཱ་མ ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ན ནོ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ས་ནེ ད་ཧ་རོ་པི ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༨༢. ‘‘ཡོ ཧ་ཝེ ད་ཧ་རོ བྷི་ཀྑུ, ཡུ་ཉྫ་ཏི བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
སོ་མཾ ལོ་ཀཾ པ་བྷཱ་སེ་ཏི, ཨ་བྦྷཱ མུ་ཏྟོ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡུ་ཉྫ་ཏཱིཏི གྷ་ཊ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. པ་བྷཱ་སེ་ཏཱིཏི སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྦྷཱ་དཱི་ཧི མུ་ཏྟོ ཙ་ནྡི་མཱ ཝི་ཡ ལོ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷེ་དཾ ལོ་ཀཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
སུ་མ་ན་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ དྭཱ་ད་ས་མཾ.
བྷི་ཀྑུ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་མོ ཝ་གྒོ.