༦. ཨུ་གྒ་སེ་ན་ཝ་ཏྠུ
མུ་ཉྩ པུ་རེཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་གྒ་སེ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀི་ར ན་ཊཱ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཝཱ ཚ་མཱ་སེ ཝཱ པ་ཏྟེ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་མ་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ ཨུ་ཀྑེ་པ་དཱ་ཡཱ་ནཾ པ་རི་ཡ་ནྟོ ན་ཏྠི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཉྩཱ་ཏི་མ་ཉྩཱ་དཱི་སུ ཋ་ཏྭཱ ས་མ་ཛྫཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀཱ ལ་ངྒྷི་ཀ་དྷཱི་ཏཱ ཝཾ་སཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནཱ ན་ཙྩ་ཏི ཙེ་ཝ གཱ་ཡ་ཏི ཙ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་གྒ་སེ་ནོ ནཱ་མ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ཉྩཱ་ཏི་མ་ཉྩེ ཋི་ཏོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཝི་ཀྑེ་པཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་སི་ནེ་ཧོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཏཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ མེ ཨི་དྷེ་ཝ མ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཏེ རུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ་པི ‘‘ཏཾ མེ ན་ཊ་དྷཱི་ཏ་རཾ ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ མེ ཨི་དྷེ་ཝ མ་ར་ཎ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི, ཨ་ཉྙཾ ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལ་སྶ ཙ བྷོ་གཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ བ་ཧུཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ་པི ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་སྶ ས་ཧཱ་ཡཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ དེ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཧི་ཎི. སོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་མི, ས་ཙེ པ་ན སོ ཨི་མཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏེ་ན ཧི ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏུ, ད་སྶཱ་མི་སྶ དྷཱི་ཏ་ར’’ནྟི ཨཱ་ཧ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟ་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནཱ་ཊ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏ་སྶ དྷཱི་ཏ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི.
སཱ་པི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ནྭཱ་ཡ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ པུ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘ས་ཀ་ཊ་གོ་པ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟ, བྷ་ཎྜ་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ པུ་ཏྟ, ཀི་ཉྩི ཨ་ཛཱ་ན་ཀ་སྶ པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. སོ་པི ནེ་སཾ ས་ཀ་ཊ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ གོ་ཎཱ་ནཾ ཏི་ཎཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, སི་པྤ་ད་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ ལ་དྡྷ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཧ་ར་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཀི་ར ས་ནྡྷཱ་ཡ སཱ ཨི་ཏྠཱི པུ་ཏྟཾ ཀཱི་ལཱ༹་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ ཝ་ད་ཏི. སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏ་སྶཱ གཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ པུ་ཙྪི – ‘‘མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ཧཾ པ་ལཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ‘‘ཀིཾ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ཡཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏེ་ན ཝཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་དེ་ཝ གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩེ་ཝ དྷ་ན་ལཱ་བྷ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ ཀི་སྨི་ཉྩི ན མ་ཉྙ་ཏི. སོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཡཾ མཱ་ནོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ‘‘སི་པྤཾ ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཧོ་ཏུ, སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་སུ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཀ་སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་སུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨུ་གྒ་སེ་ནོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ སི་པྤཾ ད་སྶེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི.
ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཉྩཱ་ཏི་མ་ཉྩཱ་ད་ཡོ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. སོ་པི ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཾ ཝཾ་སཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘སྭེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ སི་པྤཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཨ་ཧཾ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨུ་གྒ་སེ་ནོ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. ས་ཏྠཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨུ་གྒ་སེ་ནོ་པི ས་ཏྠ་རི ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ ཨ་པ་ཝི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ནྣཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ངྒུ་ལི་ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ ཝཱ་རེ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཏཾ པ་རི་སཱ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀཱ་པེ་སི. ཨུ་གྒ་སེ་ནོ པ་རི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ན མཾ པ་རི་སཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏཱི’’ཏི དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡཱ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཀ་ཏྟ་བྦཾ སི་པྤཾ, ས་ཏྠ་རི ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ པ་རི་སཱ མཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་ར་མེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, མོ་གྷཾ ཝ་ཏ མེ སི་པྤ་ད་སྶ་ནཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཾ ཝ་དེ་ཧི ‘སི་པྤཾ ཀི་ར ད་སྶེ་ཏཱུ’’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ག་ནྟྭཱ ཝཾ་ས་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཋི་ཏོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཨི་ངྒྷ པ་སྶ ན་ཊ་པུ་ཏྟ, ཨུ་གྒ་སེ་ན མ་ཧ་བྦ་ལ;
ཀ་རོ་ཧི ར་ངྒཾ པ་རི་སཱ་ཡ, ཧཱ་ས་ཡ་སྶུ མ་ཧཱ་ཛ་ན’’ནྟི.
སོ ཐེ་ར་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ མ་ཉྙེ མ་མ སི་པྤཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཨི་ངྒྷ པ་སྶ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན མ་ཧི་དྡྷི་ཀ;
ཀ་རོ་མི ར་ངྒཾ པ་རི་སཱ་ཡ, ཧཱ་ས་ཡཱ་མི མ་ཧཱ་ཛ་ན’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཝ ཙུ་དྡ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ, ‘‘ཨུ་གྒ་སེ་ན, པ་ཎྜི་ཏེ་ན ནཱ་མ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་ལ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མུ་ཙྩི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༤༨. ‘‘མུ་ཉྩ པུ་རེ མུ་ཉྩ པ་ཙྪ་ཏོ,
མ་ཛ྄ཛྷེ མུ་ཉྩ བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གཱུ;
ས་བྦ་ཏྠ ཝི་མུ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ,
ན པུ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཾ ཨུ་པེ་ཧི་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མུ་ཉྩ པུ་རེཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་ལ་ཡཾ ནི་ཀ་ནྟིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ནཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ གཱ་ཧཾ པ་རཱ་མཱ་སཾ ཏ་ཎྷཾ མུ་ཉྩ. པ་ཙྪ་ཏོཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ་པི ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་ལ་ཡཱ་དཱི་ནི མུ་ཉྩ. མ་ཛ྄ཛྷེཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ་པི ཏཱ་ནི མུ་ཉྩ. བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གཱུཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏི་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི བྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པཱ་ར་གཱུ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏེ ཝི་མུ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པུ་ན ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ་པི ཝཾ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཝཾ་ས་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དྷ་རོ ས་ཊྛི་ཝ་སྶི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་གྒ་སེ་ན, ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠ་སྶ ཏེ ཝཾ་ས་སྶ མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶ བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨུ་གྒ་སེ་ནོ ‘ན བྷཱ་ཡཱ་མཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟེ་ན ཨུ་གྒ་སེ་ནེ་ན ས་དི་སཱ ཚི་ནྣ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ན ཏ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒེ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཚེ་ཏྭཱ, ཡོ ཝེ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི;
ས་ངྒཱ་ཏི་གཾ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༩༧; སུ. ནི. ༦༢༦);
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཊ་དྷཱི་ཏ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ན་ཊེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཀིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི? ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ནོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བ་ཧུཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཡཱ་ན་ཀེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ ཐེ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟཾ པ་སྶིཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀཱ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ ཐེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཡྻོ, པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི, ཡཱ་ན་ཀེ ཙ ནོ བ་ཧུཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, པ་ཏྟ་མ་སྶ ཨཱ་ཧ་ར, བྷི་ཀྑཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སོ ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་པི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་རིཾ་སུ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སྶེ་ཝ བྷཱ་གི་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. སོ་པི ཐེ་རོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏེ་སཾ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ སི་ཏཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ སཱ ཨི་ཏྠཱི སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻོ, སི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ན་ཊ་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སཱ་མི་ཀོ་པི་སྶཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷ་དྡེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨི་དཾ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སཱ ཨི་ཏྠཱི ན་ཊ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི, པུ་རི་སོ སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ. སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་དྡེ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ ན་ཊེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་རི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ དི་ནྣ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སཱ་པི ན་ཊ་དྷཱི་ཏཱ ‘‘ཡཱ མེ སཱ་མི་ཀ་སྶ ག་ཏི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི སཱ ཨེ་ཝ ག་ཏཱི’’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱི་ཏི.
ཨུ་གྒ་སེ་ན་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.