༡༠. ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་ཝ་ཏྠུ
ས་བྦ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷེ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཀ་ཏ་རཾ དཱ་ནཾ ནུ ཁོ དཱ་ནེ་སུ, ཀ་ཏ་རོ ར་སོ ར་སེ་སུ, ཀ་ཏ་རཱ ར་ཏི ར་ཏཱི་སུ ཛེ་ཊྛ་ཀཱ, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ་ཝ ཀ་སྨཱ ཛེ་ཊྛ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི? ཏེ པ་ཉྷེ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨེ་ཀོ པ་ན དེ་ཝོ ཨེ་ཀཾ དེ་ཝཾ, སོ་པི ཨ་པ་ར་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱ ད་ས་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ་སུ དྭཱ་ད་ས སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་པི ཀཱ་ལེ་ན པ་ཉྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་དི་སྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷེ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ཉྷཾ ནཱ་མེ་ཏཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘དཱ་ན་ར་ས་ར་ཏཱི་སུ ཀ་ཏ་མཱ དཱ་ན་ར་ས་ར་ཏཱི ནུ ཁོ སེ་ཊྛཱ, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ་ཝ ཀ་སྨཱ སེ་ཊྛོ’’ཏི ཨི་མེ པ་ཉྷེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་ཏི. ཏཱ་ཏཱ, མ་ཡ་མྤི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཏྠེ ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན རཱ་ཛཱ ཛ་ན་ས་ཧ་སྶེ་ན ཙི་ནྟི་ཏེ ཨ་ཏྠེ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ངྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཨ་མྷེ་ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ པུ་ཉྙེ་ན ཙ ཝི་སི་ཊྛོ, ཨེ་ཐ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི ཏ་མེ་ཝ དེ་ཝ་ག་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ནཱ་པི ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, མ་ཧ་ནྟོ དེ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཉྙོ་པི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡཱ ཧེ་ཏེ. ས་ཏྠཱ པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཧཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དེ་ཝ་ག་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ས་ཀ་ལཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ‘‘ཀིཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏཱ དེ་ཝ་ས་ངྒྷེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ག་ཎེ་ན ཨི་མེ ནཱ་མ པ་ཉྷཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, ཨ་ཉྙོ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་མེ་སཾ ནོ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ས་ཏྠཱ ‘‘སཱ་དྷུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ ཧི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཀ་ངྑ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, ཏ་ཡཱ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷེ་སུ ཧི ས་བྦ་དཱ་ནཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ སེ་ཊྛཾ, ས་བྦ་ར་སཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ར་སོ སེ་ཊྛོ, ས་བྦ་ར་ཏཱི་ནཾ དྷ་མྨ་ར་ཏི སེ་ཊྛཱ, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཏྟཱ སེ་ཊྛོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༥༤. ‘‘ས་བྦ་དཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ ཛི་ནཱ་ཏི,
ས་བྦ་ར་སཾ དྷ་མྨ་ར་སོ ཛི་ནཱ་ཏི;
ས་བྦ་ར་ཏིཾ དྷ་མྨ་ར་ཏི ཛི་ནཱ་ཏི,
ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦ་དཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནནྟི ས་ཙེ་པི ཧི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷེ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཀ་ད་ལི་ག་བྦྷ་ས་དི་སཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ད་དེ་ཡྻ, ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་ག་མེ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ སེ་ཊྛཱ. ཏ་ཉྷི དཱ་ནཾ ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ སོ་ལ༹་སིཾ ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་སྶ དེ་ས་ནཱ་པི ཝཱ་ཙ་ན་མྤི ས་ཝ་ན་མྤི མ་ཧ་ནྟཾ. ཡེ་ན ཙ པུ་གྒ་ལེ་ན བ་ཧཱུ་ནཾ ཏཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀཱ་རི་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་རི་སཱ་ཡ པ་ཎཱི་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཏྟེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་དཱ་ན་ཏོ་པི ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཏྟེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་བྷེ་ས་ཛྫ་དཱ་ན་ཏོ་པི མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་དི་སཱ་ནཾ ཝི་ཧཱ་རཱ་ན་ཉྩ ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་ད་ས་དི་སཱ་ན་ཉྩ པཱ་སཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་སེ་ནཱ་ས་ན་དཱ་ན་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ་པི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨ་དཱ་ན་མེ་ཝ ཝ་རཾ སེ་ཊྛཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཧི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ནོ ཨ་སུ་ཏྭཱ. ས་ཙེ ཧི ཨི་མེ ས་ཏྟཱ དྷ་མྨཾ ན སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟཾ ཡཱ་གུ་མྤི ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟ་མྤི ན ད་དེ་ཡྻུཾ. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་བྦ་དཱ་ནེ་ཧི དྷ་མྨ་དཱ་ན་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ. ཨ་པི་ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཙ ས་ཀ་ལ་ཀ་པྤཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡཱུ་ནི ག་ཎེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རིཾ་སུ, ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ས་ཙྪི་ཀ་རིཾ་སུ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨ་དཱ་ན་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་བྦ་དཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ས་བྦེ པ་ན ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ད་ཡོ་པི ར་སཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་དྷཱ་བྷོ་ཛ་ན་ར་སོ་པི སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡོ པ་ནེ་ས ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཙ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཙ དྷ་མྨ་ར་སོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ས་བྦ་ར་སཱ་ནཾ སེ་ཊྛོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་བྦ་ར་སཾ དྷ་མྨ་ར་སོ ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཡཱ་པེ་སཱ པུ་ཏྟ་ར་ཏི་དྷཱི་ཏུ་ར་ཏི་དྷ་ན་ར་ཏི་ཨི་ཏྠི་ར་ཏི་ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཱ་དི་ར་ཏི་པ་བྷེ་དཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དཱ ར་ཏཱི, སཱ་པི སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡཱ པ་ནེ་སཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཝཱ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པཱི་ཏི ཨུ་ད་གྒ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ལོ་མ་ཧཾ་སཾ ཛ་ནེ་ཏི, སཱ་ཡཾ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ར་ཏཱི་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དྷ་མྨ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ སེ་ཊྛཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་བྦ་ར་ཏིཾ དྷ་མྨ་ར་ཏི ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཁ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཀ་ལ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ས་བྦ་སེ་ཊྛ་མེ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཛི་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠ་རི ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀྐོ་པི ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ་ཛེ་ཊྛ་ཀེ ནཱ་མ དྷ་མྨ་དཱ་ནེ ཀི་མ་ཏྠཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟིཾ ན དཱ་པེ་ཐ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཏྟིཾ དཱ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛྫཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཝཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མྤི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏྟིཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་ཝ་ཏྠུ ད་ས་མཾ.