༣. པ་རི་ཛི་ཎྞ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ
དྷ་ན་པཱ་ལོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པ་རི་ཛི་ཎྞ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་རེ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཝི་བྷ་ཝོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨཱ་ནེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཧ་ནྡ ནཾ མ་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏེ ཏཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ཧི གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ས་མྦཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མ་སྶ དི་ཝཱ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧ་ནྟཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨི་མི་ནཱ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མ, སེ་ས་དྷ་ན་མྤི ནོ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝ་ཏྠ་པཱ་རུ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. ཏཾ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནྷ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ སུ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཏ་ཡཱ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ དི་ནྣཾ ཨ་ཏྠི, ན་ནུ ས་བྦེ་སཾ དྭེ དྭེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དི་ནྣཱ་ནི, ཀིཾ སེ་ས་པུ་ཏྟཱ་ནཾ གྷ་ར་སྶ མ་གྒཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི. སོ་པི ‘‘ན་སྶ ཝ་ས་ལཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ གྷ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏོ་པི ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ལཱ་པི་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་གྷ་ར་མྤི པ་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ པ་ཎྜ་ར་ངྒ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཀཱ་ལཱ་ན་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ དུ་བྦྷོ་ཛ་ན་དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ཧི མི་ལཱ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཨཱ་ག་མྨ པཱི་ཋི་ཀཱ་ཡ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མ་ཎོ ཀི་ར གོ་ཏ་མོ ཨ་བྦྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མུ་ཁོ སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སོ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ, ས་ཀྐཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ལ་བྷི་ཏུ’’ནྟི. སོ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ས་ཎྛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་མཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ (སཾ. ནི. ༡.༢༠༠) –
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལོ ལཱུ་ཁོ ལཱུ་ཁ་པཱ་ཝུ་ར་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ནྣུ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ལཱུ་ཁོ ལཱུ་ཁ་པཱ་ཝུ་ར་ཎོ’’ཏི. ཨི་དྷ མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ཏྟཱ, ཏེ མཾ དཱ་རེ་ཧི སཾ་པུ་ཙྪ གྷ་རཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་ནྟཱི་ཏི. ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ པུ་ཏྟེ་སུ ཙ ས་ནྣི་སི་ནྣེ་སུ བྷཱ་ས་སྶུ –
‘‘ཡེ་ཧི ཛཱ་ཏེ་ཧི ན་ནྡི་སྶཾ, ཡེ་ས་ཉྩ བྷ་ཝ་མི་ཙྪི་སཾ;
ཏེ མཾ དཱ་རེ་ཧི སཾ་པུ་ཙྪ, སཱ་ཝ ཝཱ་རེ་ནྟི སཱུ་ཀ་རཾ.
‘‘ཨ་ས་ནྟཱ ཀི་ར མཾ ཛ་མྨཱ, ཏཱ་ཏ ཏཱ་ཏཱ་ཏི བྷཱ་ས་རེ;
ར་ཀྑ་སཱ པུ་ཏྟ་རཱུ་པེ་ན, ཏེ ཛ་ཧ་ནྟི ཝ་ཡོ་ག་ཏཾ.
‘‘ཨ་སྶོ་ཝ ཛི་ཎྞོ ནི་བྦྷོ་གོ, ཁཱ་ད་ནཱ ཨ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི;
བཱ་ལ་ཀཱ་ནཾ པི་ཏཱ ཐེ་རོ, པ་རཱ་གཱ་རེ་སུ བྷི་ཀྑ་ཏི.
‘‘ད་ཎྜོ་ཝ ཀི་ར མེ སེ་ཡྻོ, ཡ་ཉྩེ པུ་ཏྟཱ ཨ་ན་སྶ་ཝཱ;
ཙ་ཎྜ་མྤི གོ་ཎཾ ཝཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཐོ ཙ་ཎྜ་མྤི ཀུ་ཀྐུ་རཾ.
‘‘ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ པུ་རེ ཧོ་ཏི, ག་མྦྷཱི་རེ གཱ་དྷ་མེ་དྷ་ཏི;
ད་ཎྜ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཁ་ལི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༢༠༠);
སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཏཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མཱ་ག་མ་དི་ཝ་སེ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་སུ པུ་ཏྟེ་སུ ཏཾ ས་བྷཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ར་ཧེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ནི་སི་ནྣེ་སུ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ཀཱ་ལོ’’ཏི ས་བྷཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷོ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་ཡོ བྷཱ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སུ་ཎི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱ་ས་སྶུ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སུ་ཎོ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་བྷཱ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཡོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཁཱ་ད་ནྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ན པོ་སེ་ཏི, སོ མཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་ཏྟཱ པི་ཏུ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནོ, ཏཱ་ཏ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. སོ པི་ཏུ ཧ་ད་ཡ་མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ‘‘མཱ མེ, བྷོ, པུ་ཏྟ་ཀེ ཝི་ནཱ་ས་ཡི་ཏྠ, པོ་སེ་སྶ་ནྟི མ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ཏྟེ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ས་ཙེ, བྷོ, ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ པི་ཏ་རཾ ན ས་མྨཱ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶ་ཐ, གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མ ཝོ’’ཏི. ཏེ བྷཱི་ཏཱ པི་ཏ་རཾ པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ཏེ་ལེ་ན ཨ་བྦྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏ་རཾ ས་མྨཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཐ, ས་ཙེ ཏུ་མྷེ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཐ, ནི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མ ཝོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛེ་སུཾ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སུ་བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ སུ་ཁ་སེ་ཡྻ་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་བ་ལོ པཱི་ཎི་ནྡྲི་ཡོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ས་མྤ་ཏྟི ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ’’ཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཏཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནཱ་མ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་མ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་ནི དི་ནྣཱ་ནི, ཏ་ཏོ ཨ་ཧཾ དྭེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མ་ཡཾ པ་ན རུ་ཙྩ་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡོ, ཏ་སྶ མེ དྭེ དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་ནི དི་ནྣཱ་ནི, ཏུ་མྷེ ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་ཏྟེ མཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ཏྟ་མཱ་དཱ་ཡ གྷ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་མ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨི་ཏ་ར་སྶཱ་ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦེ་སཾ གྷ་རཱ་ནི ཨ་ག་མཱ་སི. ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ མ་ངྒ་ལེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ པི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀ་སྶ མ་ངྒ་ལཾ དེ་མཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨ་ཉྙེ ཛཱ་ནཱ་མི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་མ་ནྟེ་ཐཱ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏ་སྶ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཧ་རི་ཏུ་པ་ལི་ཏྟེ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ གེ་ཧེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་སེ་ན ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན ཙ པ་རི་ཝི་སི. ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ཏྟཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏ་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་མ ན པ་མ་ཛྫཱ་མ, པ་སྶ་ཐི་མ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི.
ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝོ ཀ་ཏཾ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པོ་ས་ནཾ ནཱ་མ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་ན, ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཱ ས་ལླ་ཀཱི ཙ ཀུ་ཊ་ཛཱ ཙཱ’’ཏི ཨི་མཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནི་པཱ་ཏེ མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ༢.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡༡.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
༣༢༤. ‘‘དྷ་ན་པཱ་ལོ ནཱ་མ ཀུ་ཉྫ་རོ,
ཀ་ཊུ་ཀ་བྷེ་ད་ནོ དུ་ནྣི་ཝཱ་ར་ཡོ;
བ་དྡྷོ ཀ་བ་ལ༹ཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི,
སུ་མ་ར་ཏི ནཱ་ག་ཝ་ན་སྶ ཀུ་ཉྫ་རོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དྷ་ན་པཱ་ལོ ནཱ་མཱཏི ཏ་དཱ ཀཱ་སི་ཀ་ར་ཉྙཱ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ར་མ་ཎཱི་ཡེ ནཱ་ག་ཝ་ནེ གཱ་ཧཱ་པི་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཀ་ཊུ་ཀ་བྷེ་ད་ནོཏི ཏི་ཁི་ཎ་མ་དོ. ཧ་ཏྠཱི་ན་ཉྷི མ་ད་ཀཱ་ལེ ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ པ་བྷི་ཛྫ་ནྟི, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཧ་ཏྠི་ནོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ངྐུ་སེ ཝཱ ཀུ་ནྟ་ཏོ་མ་རེ ཝཱ ན ག་ཎེ་ནྟི, ཙ་ཎྜཱ བྷ་ཝ་ནྟི. སོ པ་ན ཨ་ཏི་ཙ་ཎྜོ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ཀ་ཊུ་ཀ་བྷེ་ད་ནོ དུ་ནྣི་ཝཱ་ར་ཡོཏི. བ་དྡྷོ ཀ་བ་ལ༹ཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི སོ བ་དྡྷོ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཾ པ་ན ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ཏྲ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ག་ནྡྷ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་ཡ ཨུ་པ་རི བ་དྡྷ་ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝི་ཏཱ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཋ་པི་ཏོ ར་ཉྙཱ རཱ་ཛཱ་ར་ཧེ་ན ནཱ་ན་གྒ་ར་སེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏོ་པི ཀི་ཉྩི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི, ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བ་དྡྷོ ཀ་བ་ལ༹ཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་མ་ར་ཏི ནཱ་ག་ཝ་ན་སྶཱཏི སོ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ མེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ནཱ་ག་ཝ་ནཾ ས་ར་ཏི. ‘‘མཱ་ཏཱ པ་ན མེ ཨ་ར་ཉྙེ པུ་ཏྟ་ཝི་ཡོ་གེ་ན དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་དྷ་མྨོ ན མེ པཱུ་ར་ཏི, ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཛ་ནེ་ནཱ’’ཏི དྷ་མྨི་ཀཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ས་རི. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ནཱ་ག་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ ཋི་ཏོ ས་ཀྐཱ པཱུ་རེ་ཏུཾ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – སུ་མ་ར་ཏི ནཱ་ག་ཝ་ན་སྶ ཀུ་ཉྫ་རོཏི. ས་ཏྠ་རི ཨི་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ མུ་དུ་ཧ་ད་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ བྷ་ཝིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་པྤཱ་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་དྡྷིཾ པུ་ཏྟེ་ཧི ཙེ་ཝ སུ་ཎི་སཱ་ཧི ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱི་ཏི.
པ་རི་ཛི་ཎྞ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ཏི་ཡཾ.