༧. ཨ་ཏུ་ལ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝ་ཏྠུ
པོ་རཱ་ཎ་མེ་ཏནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏུ་ལཾ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཧི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་དཱ་ཡ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. སོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་སི. སོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཀུ་དྡྷོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཐེ་རེ་ན ‘‘ཀེ་ན་ཏྠེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་དཱ་ཡ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ, ཏ་སྶ མེ ཐེ་རོ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་སི, སྭཱ་ཧཾ ཏ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, དྷ་མྨཾ མེ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཐེ་རོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཏི་ས་ཎྷཱ, ཐེ་རོ བ་ཧུཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མི་ནཱ ཀོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཐེ་རེ་ནཱ་པི ‘‘ཀིཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀུ་དྡྷཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མི་མྷཱ, སོ་པི ནོ ཨ་ཏི་ས་ཎྷཾ བ་ཧུཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི, ‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་མི་མྷཱ, ཀ་ཐེ་ཧི ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐ’’ནྟི. ཏེ་ན ཧི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཐེ་རོ ཏེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཀ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཐེ་ར་སྶ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་ཐ ནེ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘སུ་ཏོ པ་ན ཝོ དྷ་མྨོ’’ཏི? ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ, སོ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་སི, ཏ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ, ཏེ་ན ནོ བ་ཧུ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཏཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ, ཏེ་ན ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཏ་སྶ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི.
ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཏུ་ལ, པོ་རཱ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་མེ་ཝེ་ཏཾ, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་མྤི བ་ཧུ་ཀ་ཐ་མྤི མ་ནྡ་ཀ་ཐ་མྤི ག་ར་ཧ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ནྟཾ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཧི པ་སཾ་སི་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ན་ཏྠི. རཱ་ཛཱ་ནོ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ནི་ནྡ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་སཾ་ས་ནྟི. མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་མྤི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་པི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ད་ཡོ་པི ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་མྤི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ག་ར་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་སཾ་ས་ནྟི. ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ་ན་ཉྷི ནི་ནྡཱ ཝཱ པ་སཾ་སཱ ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ, པ་ཎྜི་ཏེ་ན པ་ན མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱ ནི་ནྡི་ཏོ ནི་ནྡི་ཏོ ནཱ་མ, པ་སཾ་སི་ཏོ ཙ པ་སཾ་སི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༢༧. ‘‘པོ་རཱ་ཎ་མེ་ཏཾ ཨ་ཏུ་ལ, ནེ་ཏཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་མི་ཝ;
ནི་ནྡ་ནྟི ཏུ་ཎྷི་མཱ་སཱི་ནཾ, ནི་ནྡ་ནྟི བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་ནཾ;
མི་ཏ་བྷཱ་ཎི་མྤི ནི་ནྡ་ནྟི, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ཨ་ནི་ནྡི་ཏོ.
༢༢༨. ‘‘ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨེ་ཀ་ནྟཾ ནི་ནྡི་ཏོ པོ་སོ, ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཝཱ པ་སཾ་སི་ཏོ.
༢༢༩. ‘‘ཡཾ ཙེ ཝི་ཉྙཱུ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ སུ་ཝེ སུ་ཝེ;
ཨ་ཙྪི་དྡ་ཝུ་ཏྟིཾ མེ་དྷཱ་ཝིཾ, པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ.
༢༣༠. ‘‘ནི་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝ, ཀོ ཏཾ ནི་ནྡི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི;
དེ་ཝཱ་པི ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི པ་སཾ་སི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པོ་རཱ་ཎ་མེ་ཏནྟི པུ་རཱ་ཎ་ཀཾ ཨེ་ཏཾ. ཨ་ཏུ་ལཱཏི ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ནཱ་མེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ནེ་ཏཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་མི་ཝཱཏི ཨི་དཾ ནི་ནྡ་ནཾ ཝཱ པ་སཾ་ས་ནཾ ཝཱ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཾ ཨ་དྷུ་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཡ ན ཧོ་ཏི. ཏུ་ཎྷི་མཱ་སཱི་ནནྟི ཀིཾ ཨེ་སོ མཱུ་གོ ཝི་ཡ བ་དྷི་རོ ཝི་ཡ ཀི་ཉྩི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ཏུ་ཎྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ནི་ནྡ་ནྟི. བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་ནནྟི ཀིཾ ཨེ་ས ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཏ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཏ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་ནྡ་ནྟི. མི་ཏ་བྷཱ་ཎི་མྤཱིཏི ཀིཾ ཨེ་ས སུ་ཝ་ཎྞ་ཧི་ར་ཉྙཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ནི་ནྡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་ནི་ནྡི་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙཱ་ཧཱུཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཡཾ ཙེ ཝི་ཉྙཱུཏི བཱ་ལཱ་ནཾ ནི་ནྡཱ ཝཱ པ་སཾ་སཱ ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཡཾ པ་ན པ་ཎྜི་ཏཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ནི་ནྡ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ པ་སཾ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ཡ ཝཱ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ཡ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཙྪི་དྡ་ཝུ་ཏྟིཾ དྷ་མྨོ་ཛ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝིཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་དོ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ གྷ་ཊྚ་ན་མ་ཛྫ་ན་ཀྑ་མཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་ནི་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཀོ ནི་ནྡི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ཝཱ་པཱིཏི དེ་ཝ་ཏཱ་པི པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡ ཐོ་མེ་ནྟི པ་སཾ་ས་ནྟི. བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི, ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི ཨེ་ས པ་སཾ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི.
ཨ་ཏུ་ལ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝ་ཏྠུ ས་ཏྟ་མཾ.