༦. པུ་ཎྞ་དཱ་སཱི་ཝ་ཏྠུ
ས་དཱ ཛཱ་ག་ར་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པུ་ཎྞཾ ནཱ་མ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སེ་ཊྛི་ནོ དཱ་སིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཏ་སྶཱ ཀི་ར ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀོ་ཊྚ་ན་ཏྠཱ་ཡ བ་ཧུ་ཝཱི་ཧིཾ ཨ་དཾ་སུ. སཱ ར་ཏྟི་མྤི དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝཱི་ཧིཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟཱི ཝི་སྶ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ སེ་ད་ཏི་ནྟེ་ན ག་ཏྟེ་ན བ་ཧི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ད་བྦོ མ་ལླ་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ མ་གྒ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ནི་མྨི་ནི. པུ་ཎྞཱ ཏེ་ནཱ་ལོ་ཀེ་ན པ་བྦ་ཏེ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑེ་ན ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཡ་པི ཝེ་ལཱ་ཡ ནི་དྡཾ ན ཨུ་པེ་མི, བྷ་དྡ་ནྟཱ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ན ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ པཱུ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་རེ་སུ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཏྠ་མ་གྒེ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི་ཏི གྷ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཱི པཱ་ཡཱ་སི. ས་ཏྠཱ་པི གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཏ་མེ་ཝ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
སཱ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ས་ཏྠ་རི དི་ཊྛེ་པི མ་མ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན ཧོ་ཏི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ས་ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཨི་དཱ་ནི མེ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ཏྠི, ས་ཏྠཱ ཙ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ. ས་ཙེ ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ད་དེ་ཡྻཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པཱུ་ཝ’’ནྟི གྷ་ཊཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ལཱུ་ཁཾ དཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ མ་མ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ད་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པཱུ་ཝཾ ག་ཎྷི. པུ་ཎྞཱ་པི ཏཾ ས་ཏྠུ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ་ཡེ་ཝ མེ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
པུ་ཎྞཱ་པི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི མེ ས་ཏྠཱ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ པཱུ་ཝཾ ག་ཎྷི, ན པ་ནི་དཾ ཁཱ་དི་སྶ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ པུ་ར་ཏོ ཀཱ་ཀ་སྶ ཝཱ སུ་ན་ཁ་སྶ ཝཱ ད་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཝཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་སཱ ཙི་ནྟེ་སཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཐེ་རོ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཀཱ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ན་ཀཾ ཨོ་ཛཾ མ་དྷུ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ. པུ་ཎྞཱ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཐེ་རོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ པུ་ཎྞཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ཏྭཾ པུ་ཎྞེ མ་མ སཱ་ཝ་ཀེ པ་རི་བྷ་ཝ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན པ་རི་བྷ་ཝཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨ་ཐ ཏ་ཡཱ མ་མ སཱ་ཝ་ཀེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྑུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ནི་དྡཾ ན ཨུ་པེ་མི, བྷ་དྡ་ནྟཱ ཀི་མ་ཏྠཾ ནི་དྡཾ ན ཨུ་པེ་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ནྟི་ཏ་ནྟི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཎྞེ ཏྭཾ ན ཏཱ་ཝ དུ་ཀྑུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ནི་དྡཱ་ཡ་སི, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་དཱ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ན ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༢༦. ‘‘ས་དཱ ཛཱ་ག་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ནུ་སི་ཀྑི་ནཾ;
ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ནུ་སི་ཀྑི་ནནྟི དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟི་ཉྩ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནནྟི ནི་བྦཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནཾ. ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ས་བྦེ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ནཱ་སཾ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏཱ པུ་ཎྞཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི, ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ་པི སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཀུ་ཎྜ་ཀ་ཨ་ངྒཱ་ར་པཱུ་ཝེ་ན བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཀ་ཏཾ པུ་ཎྞཱ་ཡ དི་ནྣེ་ན ཀུ་ཎྜ་ཀ་ཨ་ངྒཱ་ར་པཱུ་ཝེ་ན བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི མ་ཡཱ ཨི་མཱ་ཡ དི་ནྣ་ཀུ་ཎྜ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ –
‘‘བྷུ་ཏྭཱ ཏི་ཎ་པ་རི་གྷཱ་སཾ, བྷུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙཱ་མ་ཀུ་ཎྜ་ཀཾ;
ཨེ་ཏཾ ཏེ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་སི, ཀ་སྨཱ དཱ་ནི ན བྷུ་ཉྫ་སི.
‘‘ཡ་ཏྠ པོ་སཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ;
བ་ཧུཾ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨེ, ཨ་པི ཨཱ་ཙཱ་མ་ཀུ་ཎྜ་ཀཾ.
‘‘ཏྭ་ཉྩ ཁོ མཾ པ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཡཱ་དི་སཱ་ཡཾ ཧ་ཡུ་ཏྟ་མོ;
ཛཱ་ན་ནྟོ ཛཱ་ན་མཱ་ག་མྨ, ན ཏེ བྷ་ཀྑཱ་མི ཀུ་ཎྜ་ཀ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༣.༡༠-༡༢) –
ཨི་མཾ ཀུ་ཎྜ་ཀ་སི་ནྡྷ་ཝ་པོ་ཏ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.
པུ་ཎྞ་དཱ་སཱི་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.