༡༠. ས་ངྑ་པཱ་ལ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. ད་ས་མེ ས་ངྑ་པཱ་ལོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – དེ་ཝ་བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནཱ་གི་དྡྷི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ. ཧེ་ཊྛཱ དྭེ, ཨུ་པ་རི དྭེ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ དཱ་ཋཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི དཱ་ཋཱ་ཝུ་དྷོ. ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛ་ཝི་ས་ཏཱ་ཡ གྷོ་ར་ཝི་སོ. ནཱ་ག་ཡོ་ནི་སི་དྡྷཱ་ཧི དྭཱི་ཧི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི དྭི་ཛི་ཝ྄ཧོ. མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ཨུ་རེ་ན ག་མ་ན་ཏོ ‘‘ཨུ་ར་གཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་ར་གཱ་དྷི་བྷཱུ.
༨༦. དྭི་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ནྡྷི་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙ་ཏུ་པྤ་ཐེ. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ མ་ཧཱ་མ་གྒེ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་ནཱ་ཛ་ན་ས་མཱ་ཀུ་ལེ. ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་རོ ཨ་ངྒེ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, ཙི་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཡ་དཱ་ཧཾ ས་ངྑ་པཱ་ལོ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཧོ་མི, ཏ་དཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཋཱ་ནེ ཝཱ་སཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་ས་ཝ་སེ་ན ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ཀ་པྤ་ཡིཾ ཀ་པྤེ་སིཾ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་པུ་ཉྙ་པ་སུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ག་ཏཱི་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་དཱ་ཙི དེ་ཝ་བྷོ་ག་ས་དི་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཀེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ངྑ་པཱ་ལོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. སོ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཡོ་ནིཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སོ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, སཱི་ལཾ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ཏི, ཏེ་ན སོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཎྷ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་ཧཱ་མ་གྒ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་མ་གྒ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀཾ ཝ་མྨི་ཀཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་པ་ནྣ་ར་སེ་སུ ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལོ ‘‘མ་མ ཙ་མྨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྠི་ཀཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ན་མུ་ཁེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, པཱ་ཊི་པ་དེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ཡ་དཱ ཧོ་མི, ས་ངྑ་པཱ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ.
༨༧. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཚ་ཝི་ཡཱ ཙ་མྨེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ‘‘ཙ་ཏུ་རོ ཨ་ངྒེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. ཚ་ཝི་ཙ་མྨཱ་ནི ཧི ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་མ་ངྒཾ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟ་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ དཱི་གྷོ ཨ་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣེ སོ་ལ༹་ས བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱ ‘‘མཾ་སཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཝུ་དྷ་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཙ་ར་ནྟཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ ཏཾ ཝ་མྨི་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཨ་ཛྫ གོ་དྷཱ་པོ་ཏ་ཀ་མྤི ན ལ་བྷི་མྷཱ, ཨི་མཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ ཁོ པ་ནེ་ས ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ པ་ལཱ་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་ནི་པ་ནྣ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ནཾ བྷོ་གེ་སུ སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སཱུ་ལཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶཱ་པི ས་རཱི་རཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨེ་ཀ་དོ་ཎི་ཀ་ནཱ་ཝ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སུ་མ་ན་པུ་པྥ་དཱ་མཾ ཝི་ཡ ཛི་ཉྫུ་ཀ་ཕ་ལ་ས་དི་སེ་ཧི ཨ་ཀྑཱི་ཧི ཛ་ཡ་སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ས་དི་སེ་ན ཙ སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི. སོ ཏེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ད་ས་དྡེ་ན བྷོ་ག་ནྟ་ར་ཏོ སཱི་སཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཏེ སཱུ་ལ་ཧ་ཏྠེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ན་མུ་ཁེ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ མ་མ ས་རཱི་རཾ ས་ཏྟཱི་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟེ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་ཁ་ཎྜ་བྷ་ཡེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ སཱི་སཾ བྷོ་ག་ནྟ་རེ ཨེ་ཝ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི.
ཨ་ཐ ནཾ ཏེ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏི་ཁི་ཎ་སཱུ་ལེ་ཧི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཎྚ་ཀཱ ཀཱ་ལ༹་ཝེ་ཏྟ་ཡ་ཊྛི་ཡོ པ་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ཧི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཛེ་ཧི ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཏེ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ཛེ་ཧི ཨཱ་དཱ་ཡ ནཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ སཱི་སཾ ཨོ་ལ་མྦི་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ པ་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘སཱི་ས་མ་སྶ ཨོ་ལ་མྦ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་མ་གྒེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཁུ་མེ་ན སཱུ་ལེ་ན ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་ཀཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ཛ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ལ་གྒེ་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༨༨. ‘‘ཨ་དྡ་སཾ་སུ བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱ, ཁ་རཱ ལུ་དྡཱ ཨ་ཀཱ་རུ་ཎཱ;
ཨུ་པ་ག་ཉྪུཾ མ་མཾ ཏ་ཏྠ, ད་ཎྜ་མུ་གྒ་ར་པཱ་ཎི་ནོ.
༨༩. ‘‘ནཱ་སཱ་ཡ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ, ན་ངྒུ་ཊྛེ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀེ;
ཀཱ་ཛེ ཨཱ་རོ་པ་ཡི་ཏྭཱ་ན, བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱ ཧ་རིཾ་སུ མ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱཏི ལུ་དྡ་པུ་ཏྟཱ. ཁ་རཱཏི ཀ་ཀྑ་ལཱ༹, ཕ་རུ་ས་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟཱ. ལུ་དྡཱཏི དཱ་རུ་ཎཱ, གྷོ་ར་མཱ་ན་སཱ. ཨ་ཀཱ་རུ་ཎཱཏི ནི་ཀྐ་རུ་ཎཱ. ད་ཎྜ་མུ་གྒ་ར་པཱ་ཎི་ནོཏི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ད་ཎྜ་ཧ་ཏྠཱ. ནཱ་སཱ་ཡ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི ར་ཛྫུ་ཀཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ སུ་ཁུ་མེ་ན སཱུ་ལེ་ན ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ. ན་ངྒུ་ཊྛེ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀེཏི ན་ངྒུ་ཊྛ་པྤ་དེ་སེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ས་མཱི་པེ ཙ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀཱ་ཛེ ཨཱ་རོ་པ་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བ་དྡྷེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་མ་ཎྜ་ལེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀཱ་ཛཾ དྭེ དྭེ བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ.
༩༠. ས་སཱ་ག་ར་ནྟཾ པ་ཐ་ཝིནྟི ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ. ས་ཀཱ་ན་ནཾ ས་པ་བྦ་ཏནྟི ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ན་ནེ་ཧི པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཙཱ་ཏི ས་ཀཱ་ན་ནཾ ས་པ་བྦ་ཏ་ཉྩ. ནཱ་སཱ་ཝཱ་ཏེ་ན ཛྷཱ་པ་ཡེཏི ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ནཱ་སཱ་ཝཱ་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཾ, ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ས་ཀཱ་ན་ནཾ ས་པ་བྦ་ཏཾ ཨི་མཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻཾ, ས་ཧ ནཱ་སཱ་ཝཱ་ཏ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཚཱ་རི་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཏཱ་དི་སོ ཏ་དཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ.
༩༡. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ, ཀོ་ཊྚ་ཡ་ནྟེ་པི ས་ཏྟི་བྷི. བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟེ ན ཀུ་པྤཱ་མཱིཏི དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་པ་ཝེ་ས་ན་ཏྠ་ཉྩ སཱ་ར་དཱ་རཱུ་ཧི ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ཧི ཏི་ཁི་ཎ་སཱུ་ལེ་ཧི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ་པི དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཏི་ཁི་ཎཱ་ཧི ས་ཏྟཱི་ཧི ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཀོ་ཊྚ་ཡ་ནྟེ་པི བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ལུ་དྡཱ་ནཾ ན ཀུ་པྤཱ་མི. ཨེ་སཱ མེ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཡཱ མེ མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་ལ་ཁ་ཎྜ་བྷ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ, ཨེ་སཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི, སཱི་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཐཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཏེ་ཧི ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ མི་ཐི་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི ཨཱ་ལཱ༹་རོ ནཱ་མ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ པ་ཉྩ་ས་ཀ་ཊ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ སུ་ཁ་ཡཱ་ན་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཧ་ར་ནྟེ དི་སྭཱ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ ལུ་དྡེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀི་སྶཱ་ཡཾ ནཱ་གོ ནཱི་ཡ་ཏི, ནེ་ཏྭཱ ཙི་མཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ཏེ ‘‘ཨི་མ་སྶ ནཱ་ག་སྶ མཾ་སཾ སཱ་དུ་ཉྩ མུ་དུ་ཉྩ ཐཱུ་ལ་ཉྩ པ་ཙི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཐ སོ ཏེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ཝཱ་ཧ་གོ་ཎེ པ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ས་ཀེ ས་བྦེ་སཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཱ་ནི བྷ་རི་ཡཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ད་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨཱ, ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་གུ་ཎེ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ན དུ་བྦྷི, ཨི་མཾ ཀི་ལ་མ་ནྟེ་ཧི བ་ཧུཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ནཱ་པོ བྷ་ཀྑོ, བ་ཧཱུ ཙ ནོ ཨུ་ར་གཱ བྷུ་ཏྟ་པུ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་མྷེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་མཾ ནཱ་གཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏཱ་ཡ ཏཱ ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ཙི་ཏཱ ཨཱ་ཝུ་ཏཱ ཀཱ་ལ༹་ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ.
ཨ་ཐ སོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀི་ལ་མ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཀི་ལ་མེ་ནྟོ་ཝ ཨ་སི་ནཱ ལ་ཏཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཎྞ་ཝེ་དྷ་ཏོ པ་ཊི་ཧ་ར་ཎ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨ་དུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ས་ཎི་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏེ བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟཱ ཡཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏ་སྶ ན་ཏྠུ་ཏོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཊི་མུ་ཀྐཾ, ཏཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ས་ཎི་ཀཾ མོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ པཱ་ཙཱི་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ནྟྭཱ ཨ་སྶུ་པུ་ཎྞེ་ཧི ནེ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ལུ་དྡཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨུ་ར་གོ དུ་བྦ་ལོ, མ་ཏ་ཀཱ་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ལཱི་ཡིཾ་སུ. ཨཱ་ལཱ༹་རོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ག་ཙྪེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་ག, མཱ ཏཾ ལུ་དྡཱ པུ་ན ག་ཧེ་སུ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཐོ་ཀཾ ཏཾ ནཱ་གཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ པ་པ་ཉྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཀ་ཉྙཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཧ་ནྟ་མ་སྶ ཡ་སཾ ད་ཏྭཱ དི་བྦེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་སི. ཨཱ་ལཱ༹་རོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཨེ་ཀ་ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏྭཱ དི་བྦེ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ས་མྨ, པ་བྦ་ཛི་ཏུ’’ནྟི ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཙི་རཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙཱ ས་མཱ་ག་ཏོ ཏེ་ན ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ས་ནྣེ་ན ‘‘ཏྭཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷོ་གཱ མ་ཉྙེ ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀེ་ན ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ལུ་དྡཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ –
‘‘དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་པི ཀཱ་མཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ;
ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ དི་སྭཱ, ས་དྡྷཱ་ཡ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི, རཱ་ཛ.
‘‘དུ་མ་པྥ་ལཱ་ནཱི་ཝ པ་ཏ་ནྟི མཱ་ཎ་ཝཱ, ད་ཧ་རཱ ཙ ཝུ་དྡྷཱ ཙ ས་རཱི་ར་བྷེ་དཱ;
ཨེ་ཏ་མྤི དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི རཱ་ཛ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ སཱ་མ་ཉྙ་མེ་ཝ སེ་ཡྻོ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༧.༡༩༡-༡༩༢) –
ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ –
‘‘ཨ་དྡྷཱ ཧ་ཝེ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ས་པ་ཉྙཱ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཡེ བ་ཧུ་ཋཱ་ན་ཙི་ནྟི་ནོ;
ནཱ་ག་ཉྩ སུ་ཏྭཱ་ན ཏ་ཝ་ཉྩ་ལཱ༹་ར, ཀཱ་ཧཱ་མི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ན་པྤ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༧.༡༩༣) –
ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ་སྶ ཏཱ་པ་སོ –
‘‘ཨ་དྡྷཱ ཧ་ཝེ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ས་པ་ཉྙཱ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཡེ བ་ཧུ་ཋཱ་ན་ཙི་ནྟི་ནོ;
ནཱ་ག་ཉྩ སུ་ཏྭཱ་ན མ་མ་ཉྩ རཱ་ཛ, ཀ་རོ་ཧི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ན་པྤ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༧.༡༩༤) –
ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཨ་ཧོ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ས་གྒ་པུ་རཾ པཱུ་རེ་སི. སོ་པི རཱ་ཛཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.
ཏ་དཱ ཨཱ་ལཱ༹་རོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཧོ་སི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ, ས་ངྑ་པཱ་ལ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ.
ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པ་རི་ཙྩཱ་གོ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན་པི ཝི་ས་ཏེ་ཛེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ་པི པཱི་ལཱ༹་ཡ ས་ཏི སཱི་ལ་སྶ ཨ་བྷི་ནྣ་ཏཱ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི, དེ་ཝ་བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ བྷོ་གཾ པ་ཧཱ་ཡ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི, ‘‘དཱ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི, ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི, ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མཱི, ས་ཙྩ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི, ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡ་བྷཱ་ཝོ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མཱི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀ་ཏ་ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཙ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི. སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི པ་ན ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ སཱ ཨེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ. ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ‘‘ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ༢.༡༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ས་ངྑ་པཱ་ལ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨེ་ཏེཏི ཡེ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་ཙ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ནི་དྡི་ཊྛཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡ ཙ ‘‘ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་དྡཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ ན་ཝ ཙ་རི་ཡཱ, ཏེ ས་བྦེ ཝི་སེ་ས་ཏོ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ སཱི་ལཾ བ་ལཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི སཱི་ལ་བ་ལཱ. སཱི་ལ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཀྑ་ར་ཎ་ཏོ ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཙ པ་རི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཏོ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ. ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡཱ ཨ་ས་མྤུ་ཎྞ་ཏྟཱ པ་དེ་སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠི, ན ནི་པྤ་དེ་སོ་ཏི པ་དེ་སི་ཀཱ ས་པྤ་དེ་སཱ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ར་ཀྑི་ཏྭཱ, སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ས’’ནྟི, ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ (ཙ་རི་ཡཱ. ༢.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན པ་རི་ར་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་ར་ཀྑིཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན ས་བྦ་ཐཱ པ་རི་ཙྩ་ཛིཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་ན ས་ངྑ་པཱ་ལ་སྶ མེ ས་ཏོ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནི་ཡྻ་ཏྟཾ, ས་ངྑ་པཱ་ལ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ པ་ན མེ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་གྒ་ཝི་ས་ཏེ་ཛ་སྶ ས་ཏོ ས་མཱ་ན་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མྤི ཏེ་ཧི ལུ་དྡེ་ཧི ས་མཱ་ག་མེ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་པི པ་ཙྪཱ་པི ས་ཏོ ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཡྻ་ཏྟཾ ནཱི་ཡཱ་ཏི་ཏཾ དཱ་ན་མུ་ཁེ ནི་སྶ་ཊྛཾ, ཏ་སྨཱ སཱ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱིཏི ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏ་དེ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སཱ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ད་ས་ཝི་དྷ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་ངྒ་ཧ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཏོ
སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་སྶ
དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.