༨. སི་ཝི་རཱ་ཛ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་རི་ཊྛ་ས་ཝ྄ཧ་ཡེ ན་ག་རེཏི ཨ་རི་ཊྛ་པུ་ར་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. སི་ཝི ནཱ་མཱ་སི ཁ་ཏྟི་ཡོཏི སི་ཝཱི་ཏི གོ་ཏྟ་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར སི་ཝི་ར་ཊྛེ ཨ་རི་ཊྛ་པུ་ར་ན་ག་རེ སི་ཝི་རཱ་ཛེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ‘‘སི་ཝི་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པི་ཏུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ད་ས རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ན་ག་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ་ཏི ཚ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཚ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཨ་ཊྛ་མཱི་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ནྣ་ར་སཱི་སུ ས་ཡཾ དཱ་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་ན་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི.
སོ ཨེ་ཀ་དཱ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ ས་མུ་སྶི་ཏ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ རཱ་ཛ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཾ ནཱ་མ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ན མེ བཱ་ཧི་ར་ཀ་དཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཏོ་སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་མ དཱ་ན་སཱ་ལཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀོ་ཙི ཡཱ་ཙ་ཀོ བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་མེ་ཝ ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ས་ཙེ ཧི མེ ཀོ་ཙི ས་རཱི་རེ མཾ་སཾ ཝཱ ལོ་ཧི་ཏཾ ཝཱ སཱི་སཾ ཝཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཝཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ས་རཱི་རཾ ཝཱ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ དཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ཏཾ་ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པཱུ་རེ་ནྟོ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ཨེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ནི་ས་ཛྫ པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ས་ཧཾ ཏ་དཱ’’.
༥༢. ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི མཱ་ནུ་སཾ དཱ་ནཾ, ཨ་དི་ནྣཾ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཡོ་པི ཡཱ་ཙེ་ཡྻ མཾ ཙ་ཀྑུཾ, ད་དེ་ཡྻཾ ཨ་ཝི་ཀ་མྤི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མཱ་ནུ་སཾ དཱ་ནནྟི པ་ཀ་ཏི་མ་ནུ་སྶེ་ཧི དཱ་ཏ་བྦ་དཱ་ནཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དི. ཨེ་ཝཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ལཱ༹་རེ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་ཀྐ་སྶ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. སོ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘སི་ཝི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཛྫ ས་མྤ་ཏྟ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཙེ ཡཱ་ཙ་ནྟི, ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ནེ་སཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སཱི’’ཏི ས་ཀྐོ དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ ཝ་ཏྭཱ ‘‘སོ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཏཾ དཱ་ཏུཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ་ཏི ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ན’’ནྟི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ སོ་ལ༹་ས་ཧི ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་གྷ་ཊེ་ཧི ནྷ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏེ དཱ་ན་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨ་ནྡྷ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ནྣ་ཏ་པྤ་དེ་སེ ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཛ་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ་ར་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀིཾ ཨི་ཙྪ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཏ་ཝ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མུ་གྒ་ཏེ་ན ཀི་ཏྟི་གྷོ་སེ་ན ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊོ, ཨ་ཧ་ཉྩ ཨ་ནྡྷོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྑུཾ ཡཱ་ཙི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༥༣. ‘‘མ་མ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་སྶ་རོ;
ནི་སི་ནྣོ དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝི.
༥༤. ‘‘ནི་ས་ཛྫ པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེ, སི་ཝི་རཱ་ཛཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཝི་ཝི་དྷཾ དཱ་ནཾ, ཨ་དེ་ཡྻཾ སོ ན པ་སྶ་ཏི.
༥༥. ‘‘ཏ་ཐཾ ནུ ཝི་ཏ་ཐཾ ནེ་ཏཾ, ཧ་ནྡ ཝཱི་མཾ་ས་ཡཱ་མི ཏཾ;
མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མེ་ཡྻཱ་ཐ, ཡཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི ཏཾ མ་ནཾ.
༥༦. ‘‘པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནོ པ་ལི་ཏ་སི་རོ, ཝ་ལི་ག་ཏྟོ ཛ་རཱ་ཏུ་རོ;
ཨ་ནྡྷ་ཝ་ཎྞོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
༥༧. ‘‘སོ ཏ་དཱ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཝཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཎ་བཱ་ཧུ ཙ;
སི་ར་སྨིཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝི.
༥༨. ‘‘‘ཡཱ་ཙཱ་མི ཏཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨི་ཀ ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ན;
ཏ་ཝ དཱ་ན་ར་ཏཱ ཀི་ཏྟི, ཨུ་གྒ་ཏཱ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ.
༥༩. ‘‘‘ཨུ་བྷོ་པི ནེ་ཏྟཱ ན་ཡ་ནཱ, ཨ་ནྡྷཱ ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ མ་མ;
ཨེ་ཀཾ མེ ན་ཡ་ནཾ དེ་ཧི, ཏྭ་མྤི ཨེ་ཀེ་ན ཡཱ་པ་ཡཱ’’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཝི་ཝི་དྷཾ དཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣཾ ཝི་ཝི་དྷཾ དཱ་ནཾ ཙི་ནྟེ་ནྟོ, ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ དཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣཾ ཝི་ཝི་དྷཾ བཱ་ཧི་རཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཙི་ནྟེ་ནྟོ. ཨ་དེ་ཡྻཾ སོ ན པ་སྶ་ཏཱིཏི བཱ་ཧི་རཾ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྤི ཨ་དེ་ཡྻཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ ན པ་སྶ་ཏི, ‘‘ཙ་ཀྑཱུ་ནི་པི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཐཾ ནུ ཝི་ཏ་ཐཾ ནེ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ནོ་པི ཨ་དེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནཾ དེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ཙི་ནྟ་ནཾ ས་ཙྩཾ ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཧུ, ཨ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སོ ཏ་དཱ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཝཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཎ་བཱ་ཧུ ཙཱཏི ཝཱ་མ་བཱ་ཧུཾ ད་ཀྑི་ཎ་བཱ་ཧུ་ཉྩ ཏ་དཱ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ཨུ་བྷོ བཱ་ཧཱུ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱཏི ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷཱི་ཀ་ར. ཏྭ་མྤི ཨེ་ཀེ་ན ཡཱ་པ་ཡཱཏི ཨེ་ཀེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་མ་ཝི་ས་མཾ པ་སྶ་ནྟོ ས་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཏྭཾ ཡཱ་པེ་ཧི, ཨ་ཧ་མྤི བྷ་ཝ་ཏོ ལ་དྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ པཱ་སཱ་དེ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཡ་ཉྩ མེ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ལཱ་བྷཱ, ཨ་ཛྫ མེ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཝ་ཏ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༦༠. ‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཧ་ཊྛོ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ;
ཀ་ཏ་ཉྫ་ལཱི ཝེ་ད་ཛཱ་ཏོ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ.
༦༡. ‘‘‘ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ་ན, པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ;
ཏྭཾ མ་མ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ནེ་ཏྟཾ ཡཱ་ཙི་ཏུ་མཱ་ག་ཏོ.
༦༢. ‘‘‘ཨ་ཧོ མེ མཱ་ན་སཾ སི་དྡྷཾ, ས་ངྐ་པྤོ པ་རི་པཱུ་རི་ཏོ;
ཨ་དི་ནྣ་པུ་བྦཾ དཱ་ན་ཝ་རཾ, ཨ་ཛྫ ད་སྶཱ་མི ཡཱ་ཙ་ཀེ’’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་རཱུ་པ་དྷ་ར་སྶ ས་ཀྐ་སྶ. ཧ་ཊྛོཏི ཏུ་ཊྛོ. སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོཏི མ་མ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨི་མི་ནཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏོ ཝ་ཏ་མྷཱི་ཏི སཾ་ཝི་གྒ་ཙི་ཏྟོ. ཝེ་ད་ཛཱ་ཏོཏི ཛཱ་ཏ་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫོ. ཨ་བྲ་ཝིནྟི ཨ་བྷཱ་སིཾ. མཱ་ན་སནྟི མ་ན་སི བྷ་ཝཾ མཱ་ན་སཾ, དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ངྐ་པྤོཏི མ་ནོ་ར་ཐོ. པ་རི་པཱུ་རི་ཏོཏི པ་རི་པུ་ཎྞོ.
ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་མ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ཡ དུ་ཙྩ་ཛ་མྤི ཙ་ཀྑུཾ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཀཱ་ཡ་ཙི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པུ་ཙྪི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ –
‘‘ཀེ་ནཱ་ནུ་སི་ཊྛོ ཨི་དྷ་མཱ་ག་ཏོ་སི, ཝ་ནི་བྦ་ཀ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐཱ་ནི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ;
སུ་དུ་ཙྩ་ཛཾ ཡཱ་ཙ་སི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ, ཡ་མཱ་ཧུ ནེ་ཏྟཾ པུ་རི་སེ་ན དུ་ཙྩ་ཛ’’ནྟི.(ཛཱ. ༡.༡༥.༥༣);
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་རཱུ་པ་དྷ་རོ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཡ་མཱ་ཧུ དེ་ཝེ་སུ སུ་ཛ་མྤ་ཏཱི་ཏི, མ་གྷ་ཝཱ་ཏི ནཾ ཨཱ་ཧུ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ;
ཏེ་ནཱ་ནུ་སི་ཊྛོ ཨི་དྷ་མཱ་ག་ཏོ་སྨི, ཝ་ནི་བྦ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐཱ་ནི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ.
‘‘ཝ་ནི་བྦ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ནིཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ, ད་དཱ་ཧི ཏེ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐཱ་ནི ཡཱ་ཙི་ཏོ;
ད་དཱ་ཧི མེ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ, ཡ་མཱ་ཧུ ནེ་ཏྟཾ པུ་རི་སེ་ན དུ་ཙྩ་ཛ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༥༤-༥༥);
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཡེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪི, ཡ་མ་ཏྠ་མ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡཾ;
ཏེ ཏེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ས་ངྐ་པྤཱ, ལ་བྷ ཙ་ཀྑཱུ་ནི བྲཱ་ཧྨ་ཎ.
‘‘ཨེ་ཀཾ ཏེ ཡཱ་ཙ་མཱ་ན་སྶ, ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནི ད་དཱ་མ་ཧཾ;
ས ཙ་ཀྑུ་མཱ ག་ཙྪ ཛ་ན་སྶ པེ་ཀྑ་ཏོ,
ཡ་དི་ཙྪ་སེ ཏྭཾ ཏ་ད ཏེ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱུ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༥༦-༥༧);
ཏ་ཏྠ ཝ་ནི་བྦ་ཀཱཏི ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་པ་ཐཱ་ནཱིཏི ད་སྶ་ན་སྶ པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑཱུ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཡ་མཱ་ཧཱུཏི ཡཾ ལོ་ཀེ ‘‘དུ་ཙྩ་ཛ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི. ཝ་ནི་བྦ་ཏོཏི ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ. ཝ་ནིནྟི ཡཱ་ཙ་ནཾ. ཏེ ཏེཏི ཏེ ཏ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ནྡྷ་སྶ ས་ངྐ་པྤཱ. ས ཙ་ཀྑུ་མཱཏི སོ ཏྭཾ མ་མ ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཏ་ད ཏེ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱུཏི ཡཾ ཏྭཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཱ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ཏེ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱུ་ཏི.
རཱ་ཛཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཀྐེ་ན ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ་སྨཱི་ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ནཱུ་ན ཨི་མ་སྶ ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ མ་ཡཱ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཨ་སཱ་རུ་པྤ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སི་ཝ་ཀཾ ནཱ་མ ཝེ་ཛྫཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར རཱ་ཛཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ར་ཉྙོ ཉཱ་ཏི་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་རི་ས་ཛྫཱ ནཱ་ག་རཱ ཨོ་རོ་དྷཱ ཙ ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ནི་ཝཱ་རེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ་པི ནེ ཨ་ནུ་ཝཱ་རེ་སི ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘མཱ ནོ དེ་ཝ ཨ་དཱ ཙ་ཀྑུཾ, མཱ ནོ ས་བྦེ པ་རཱ་ཀ་རི;
དྷ་ནཾ དེ་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མུ་ཏྟཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ བ་ཧཱུ.
‘‘ཡུ་ཏྟེ དེ་ཝ ར་ཐེ དེ་ཧི, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ ཙ་ལ་ངྐ་ཏེ;
ནཱ་གེ དེ་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧེ་མ་ཀ་པྤ་ན་ཝཱ་ས་སེ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཏཾ སི་ཝ་ཡོ ས་བྦེ, ས་ཡོ་གྒཱ ས་ར་ཐཱ ས་དཱ;
ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཀི་རེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝཾ དེ་ཧི ར་ཐེ་ས་བྷཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༥༨-༦༠);
ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡོ ཝེ ད་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ་ན, ཨ་དཱ་ནེ ཀུ་རུ་ཏེ མ་ནོ;
བྷཱུ་མྱཾ སོ པ་ཏི་ཏཾ པཱ་སཾ, གཱི་ཝཱ་ཡཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏི.
‘‘ཡོ ཝེ ད་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ་ན, ཨ་དཱ་ནེ ཀུ་རུ་ཏེ མ་ནོ;
པཱ་པཱ པཱ་པ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ས་མྤ་ཏྟོ ཡ་མ་སཱ་དྷ་ནཾ.
‘‘ཡ་ཉྷི ཡཱ་ཙེ ཏ་ཉྷི ད་དེ, ཡཾ ན ཡཱ་ཙེ ན ཏཾ ད་དེ;
སྭཱ་ཧཾ ཏ་མེ་ཝ ད་སྶཱ་མི, ཡཾ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༦༡-༦༣);
ཏ་ཏྠ མཱ ནོ, དེ་ཝཱཏི ནོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. དེ་ཝ, མཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨ་དཱ་སི. མཱ ནོ ས་བྦེ པ་རཱ་ཀ་རཱིཏི ཨ་མྷེ ས་བྦེ མཱ པ་རི་ཙྩ་ཛི. ཨ་ཀྑཱི་སུ ཧི དི་ནྣེ་སུ ཏྭཾ ར་ཛྫཾ ན ཀ་རི་སྶ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡཱ མ་ཡཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. པ་རི་ཀི་རེ་ཡྻུནྟི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝཾ དེ་ཧཱིཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཝི་ཀ་ལ་ཙ་ཀྑུཾ སི་ཝ་ཡོ ཙི་རཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝཾ དེ་ཧི དྷ་ན་མེ་ཝ་སྶ དེ་ཧི, མཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི, ཨ་ཀྑཱི་སུ ཧི དི་ནྣེ་སུ ན ཏཾ སི་ཝ་ཡོ པ་རི་ཝཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏཱིཏི པ་ཊི་པ་ཝེ་སེ་ཏི. པཱ་པཱ པཱ་པ་ཏ་རོ ཧོ་ཏཱིཏི ལཱ་མ་ཀཱ ལཱ་མ་ཀ་ཏ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་མྤ་ཏྟོ ཡ་མ་སཱ་དྷ་ནནྟི ཡ་མ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡཾ ཨེ་ས པ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཉྷི ཡཱ་ཙེཏི ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཡཱ་ཙ་ཀོ ཡཱ་ཙ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀོ་པི ཏ་དེ་ཝ ད་དེ་ཡྻ, ན ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏཾ, ཨ་ཡ་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ་ཀྑུཾ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ན མུ་ཏྟཱ་དི་ཀཾ དྷ་ནཾ, ཏཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཀིཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑཱུ་ནི དེ་སི དེ་ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ནཱ་ཧཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ དེ་མི, ཨ་པི ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞོ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་མ་གྒོ ཨེ་ས, ཡ་དི་དཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་པཱུ་ར་ཎཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨཱ་ཡུཾ ནུ ཝ་ཎྞཾ ནུ སུ་ཁཾ བ་ལཾ ནུ, ཀིཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོ ནུ ཛ་ནི་ནྡ དེ་སི;
ཀ་ཐ་ཉྷི རཱ་ཛཱ སི་ཝི་ནཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ཙ་ཀྑཱུ་ནི ད་ཛྫཱ པ་ར་ལོ་ཀ་ཧེ་ཏུ.
‘‘ན ཝཱ་ཧ་མེ་ཏཾ ཡ་ས་སཱ ད་དཱ་མི, ན པུ་ཏྟ་མི་ཙྪེ ན དྷ་ནཾ ན ར་ཊྛཾ;
ས་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨོ ཙ་རི་ཏོ པུ་རཱ་ཎོ, ཨི་ཙྩེ་ཝ དཱ་ནེ ར་མ་ཏེ མ་ནོ མ་མཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༦༤-༦༥);
ཏ་ཏྠ པ་ར་ལོ་ཀ་ཧེ་ཏཱུཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཐཾ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་དི་སོ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སོ ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ར་ལོ་ཀ་ཧེ་ཏུ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི.
ན ཝཱ་ཧནྟི ན ཝེ ཨ་ཧཾ. ཡ་ས་སཱཏི དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་པི་ཙ ས་ཏཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨོ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀོ ཙ་རི་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཏོ ཨཱ་ཙི་ཎྞོ པུ་རཱ་ཏ་ནོ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན དཱ་ནེཡེ་ཝ ཨཱི་དི་སོ མ་མ མ་ནོ ནི་ར་ཏོ་ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ སི་ཝ་ཀཾ ཝེ་ཛྫཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི, སི་ཝ་ཀ, མ་མ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨི་མ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དཱ་ཏུཾ སཱི་གྷཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༦༣. ‘‘ཨེ་ཧི སི་ཝ་ཀ ཨུ་ཊྛེ་ཧི, མཱ ད་ནྡྷ་ཡི མཱ པ་ཝེ་དྷ་ཡི;
ཨུ་བྷོ་པི ན་ཡ་ནཾ དེ་ཧི, ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཝ་ནི་བྦ་ཀེ.
༦༤. ‘‘ཏ་ཏོ སོ ཙོ་དི་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ, སི་ཝ་ཀོ ཝ་ཙ་ནཾ་ཀ་རོ;
ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ན པཱ་དཱ་སི, ཏཱ་ལ་མི་ཉྫཾ་ཝ ཡཱ་ཙ་ཀེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛེ་ཧཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧི. ཨི་མ་སྨིཾ མ་མ ཙ་ཀྑུ་དཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. མཱ ད་ནྟ་ཡཱིཏི མཱ ཙི་རཱ་ཡི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཏི་དུ་ལླ་བྷོ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྠི་ཏོ མ་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་མོ དཱ་ན་ཀྑ་ཎོ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ, སོ མཱ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མཱ པ་ཝེ་དྷ་ཡཱིཏི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་ས་ཝ་སེ་ན མཱ ཝེ་དྷ་ཡི ས་རཱི་ར་ཀ་མྤཾ མཱ ཨཱ་པ་ཛྫི. ཨུ་བྷོ་པི ན་ཡ་ནནྟི ཨུ་བྷོ་པི ན་ཡ་ནེ. ཝ་ནི་བྦ་ཀེཏི ཡཱ་ཙ་ཀ་སྶ མ་ཡ྄ཧནྟི མ་ཡཱ. ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ན པཱ་དཱ་སཱིཏི སོ ཝེ་ཛྫོ ར་ཉྙོ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠེ ཨ་དཱ་སི.
དེ་ནྟོ ཙ ན ས་ཏྠ་ཀེ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཧི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ མཱ་དི་ས་སྶ སུ་སི་ཀྑི་ཏ་ཝེ་ཛྫ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ཀྑཱི་སུ ས་ཏྠ་པཱ་ཏ་ན’’ནྟི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི གྷཾ་སེ་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫ་ཙུ་ཎྞེ་ན ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ པ་རི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཀྑིཾ ཨུ་པ་སི་ངྒྷཱ་པེ་སི, ཨ་ཀྑི པ་རི་ཝ་ཏྟི, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ པ་རི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨུ་པ་སི་ངྒྷཱ་པེ་སི, ཨ་ཀྑི ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཏོ མུ་ཙྩི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཁ་ར་ཏ་རཾ པ་རི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི, ཨ་ཀྑི ཨོ་ས་དྷ་བ་ལེ་ན པ་རི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནྷཱ་རུ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨོ་ལ་མྦ་མཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་རི, ནི་ཝ་ཏྠ་སཱ་ཊ་ཀཱ་པི ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཏེ་མིཾ་སུ. ཨོ་རོ་དྷཱ ཙ ཨ་མ་ཙྩཱ ཙ ར་ཉྙོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཀྑཱི་ནི མཱ དེ་ཧི, དེ་ཝ, ཨ་ཀྑཱི་ནི མཱ དེ་ཧཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་རི་དེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝིཾ་སུ.
རཱ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, མཱ པ་པ་ཉྩཾ ཀ་རཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་ཀྑིཾ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ས་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཀྑི་སུ་ཏྟ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. སོ ཝཱ་མ་ཀྑི་ནཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཀྑིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་རི་ཙྩཱ་ག་པཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ ཨི་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཏོ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་མེ་ཝ པི་ཡ་ཏ་རཾ, ཏ་སྶ མེ ཨི་དཾ ཨ་ཀྑི་དཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཀྑིཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཀྑི་མྷི ཋ་པེ་སི, ཏཾ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀ་སི་ཏ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཝཱ་མ་ཀྑི་ནཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ཀྑིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་དི་ནྣཾ མ་ཡཱ ཨ་ཀྑཱི’’ཏི ཨ་ནྟོ་ས་མུ་གྒ་ཏཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊ་ས་རཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་དཱ་སི. ས་ཀྐོ་པི ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ.
ར་ཉྙོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨཱ་ཝཱ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནི ཀ་མྦ་ལ་གེ་ཎྜུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་གྒ་ཏེ་ན མཾ་ས་པི་ཎྜེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཡ རུ་ཧིཾ་སུ, ཝེ་ད་ནཱ པ་ཙྪི་ཛྫི. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ པཱ་སཱ་དེ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་ནྡྷ་སྶ ར་ཛྫེ་ནཱ་ཏི ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ར་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་དཱ་ཡ་ཀོ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏུ, ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི མེ ར་ཛྫུ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཏཱི་རེ རཱ་ཛ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི. ཨ་མ་ཙྩཱ་པི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་མིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐ་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ པ་ད་ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ཙ ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ –
‘‘ས་ཀྐོ་ཧ་མ་སྨི དེ་ཝི་ནྡོ, ཨཱ་ག་ཏོ་སྨི ཏ་ཝ་ནྟི་ཀེ;
ཝ་རཾ ཝ་ར་སྶུ རཱ་ཛཱི་སི, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༧༡) –
ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན –
‘‘པ་ཧཱུ་ཏཾ མེ དྷ་ནཾ ས་ཀྐ, བ་ལཾ ཀོ་སོ ཙ་ན་པྤ་ཀོ;
ཨ་ནྡྷ་སྶ མེ ས་ཏོ དཱ་ནི, མ་ར་ཎ་ཉྙེ་ཝ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༧༢) –
ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སི་ཝི་རཱ་ཛ, ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ རོ་ཙེ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན, དེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཏྠ་མེ་ཝ དི་ཡྻ་ཏི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཝ དཱ་ན་པུ་ཉྙ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧི, ཏ་སྶ བ་ལེ་ནེ་ཝ ཏེ ཙ་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་ཡཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ སུ་དི་ནྣ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ –
‘‘ཡེ མཾ ཡཱ་ཙི་ཏུ་མཱ་ཡ་ནྟི, ནཱ་ནཱ་གོ་ཏྟཱ ཝ་ནི་བྦ་ཀཱ;
ཡོ་པི མཾ ཡཱ་ཙ་ཏེ ཏ་ཏྠ, སོ་པི མེ མ་ན་སོ པི་ཡོ;
ཨེ་ཏེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན, ཙ་ཀྑུ མེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༧༤) –
ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡེ མནྟི ཡེ མཾ ཡཱ་ཙི་ཏུ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སུ་པི ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཡོ ཨི་མཾ ནཱ་མ དེ་ཧཱི་ཏི ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟོ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏེ, སོ་པི མེ མ་ན་སོ པི་ཡོ. ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ས་ཙེ མ་ཡ྄ཧཾ ས་བྦེ་པི ཡཱ་ཙ་ཀཱ པི་ཡཱ, ས་ཙྩ་མེ་ཝེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏེ་ན མེ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྑུ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱུ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཙ་ཀྑུ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ –
‘‘ཡཾ མཾ སོ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཨཱ་གཱ, དེ་ཧི ཙ་ཀྑུ་ནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ;
ཏ་སྶ ཙ་ཀྑཱུ་ནི པཱ་དཱ་སིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་ནི་བྦ་ཏོ.
‘‘བྷི་ཡྻོ མཾ ཨཱ་ཝི་སཱི པཱི་ཏི, སོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ་ན་པྤ་ཀཾ;
ཨེ་ཏེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན, དུ་ཏི་ཡཾ མེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༧༥-༧༦) –
ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ མནྟི ཡོ མཾ. སོཏི སོ ཙ་ཀྑུ་ཡཱ་ཙ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. ཨཱ་གཱཏི ཨཱ་ག་ཏོ. ཝ་ནི་བྦ་ཏོཏི ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ. མཾ ཨཱ་ཝི་སཱིཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ད་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་དི་ནྣཾ མེ དཱ་ན’’ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཾ མཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ པཱི་ཏི ཨཱ་ཝི་སི. སོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ་ན་པྤ་ཀནྟི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ས་ཙེ ཏ་དཱ མ་མ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ས་ཙྩ་མེ་ཝེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏེ་ན མེ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཙ་ཀྑུ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱུ་ཏི.
ཏཾ་ཁ་ཎ་ཉྙེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཙ་ཀྑུ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཱ་ནི པ་ན་སྶ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ནེ་ཝ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནི, ན དི་བྦཱ་ནི. ས་ཀྐ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཧི དི་ནྣཾ ཙ་ཀྑུཾ པུ་ན པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨུ་པ་ཧ་ཏ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཙ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ན་པཱི་ཏིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི ‘‘ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཙ་ཀྑཱུ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༦༥. ‘‘ད་ད་མཱ་ན་སྶ དེ་ནྟ་སྶ, དི་ནྣ་དཱ་ན་སྶ མེ ས་ཏོ;
ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ན་ཏྠི, བོ་དྷི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ད་ད་མཱ་ན་སྶཱཏི ཙ་ཀྑཱུ་ནི དཱ་ཏུཾ ཝེ་ཛྫེ་ན ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟ་སྶ. དེ་ནྟ་སྶཱཏི ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་ཀྐ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ. དི་ནྣ་དཱ་ན་སྶཱཏི ཙ་ཀྑུ་དཱ་ནཾ དི་ནྣ་ཝ་ཏོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ. བོ་དྷི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཱཏི ཏ་ཉྩ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༦. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སུ་དུ་ལླ་བྷ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ སུ་དུ་ཀྐ་རཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ནྟི ན ཙ་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ་པི ཨ་པྤི་ཡ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན མེ དེ་སྶཱ’’ཏི ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ ན མེ ན དེ་སྶི་ཡོཏི པ་ཋ་མོ ན-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟཱ ན མེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ, ན ཨ་པྤི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མེ ན དེ་སྶི་ཡ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – མེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧཾ ན དེ་སྶི་ཡཾ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཾ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧཱ་མི ན སོ མ་ཡཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་པི མེ ན དེ་སྶི་ཡོ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཨ་དཱ་ས་ཧནྟི ཨ་དཱ་སིཾ ཨ་ཧཾ. ‘‘ཨ་དཱ་སི་ཧ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ.
ཏ་དཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ་ཀྑཱུ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ས་ཀྐཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦཱ རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཀྐོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ –
‘‘དྷ་མྨེ་ན བྷཱ་སི་ཏཱ གཱ་ཐཱ, སི་ཝཱི་ནཾ ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ན;
ཨེ་ཏཱ་ནི ཏ་ཝ ནེ་ཏྟཱ་ནི, དི་བྦཱ་ནི པ་ཊི་དི་སྶ་རེ.
‘‘ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་སེ་ལཾ, ས་མ་ཏི་གྒ་ཡ྄ཧ པ་བྦ་ཏཾ;
ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟུ ཏེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༧༧-༧༨) –
ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཐུ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་དྭཱ་རེ སུ་ས་ཛྫི་ཏེ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པེ ས་མུ་སྶི་ཏ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ རཱ་ཛ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛ་པ་མུ་དི་ཏཱ་ནཾ ད་ཊྛུཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ནཾ ཛཱ་ན་པ་དཱ་ནཾ རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ་ཡ ཙ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
‘‘ཀོ ནཱི་དྷ ཝི་ཏྟཾ ན ད་དེ་ཡྻ ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཨ་པི ཝི་སི་ཊྛཾ སུ་པི་ཡ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ;
ཏ་དི་ངྒྷ ས་བྦེ སི་ཝ་ཡོ ས་མཱ་ག་ཏཱ, དི་བྦཱ་ནི ནེ་ཏྟཱ་ནི མ་མ་ཛྫ པ་སྶ་ཐ.
‘‘ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་སེ་ལཾ, ས་མ་ཏི་གྒ་ཡ྄ཧ པ་བྦ་ཏཾ;
ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟི མེ.
‘‘ན ཙཱ་ག་མ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠི ཀི་ཉྩི, མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཛཱི་ཝི་ཏེ;
ད་ཏྭཱ་ན མཱ་ནུ་སཾ ཙ་ཀྑུཾ, ལ་དྡྷཾ མེ ཙ་ཀྑུ ཨ་མཱ་ནུ་སཾ.
‘‘ཨེ་ཏ་མྤི དི་སྭཱ སི་ཝ་ཡོ, དེ་ཐ དཱ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཐ;
ད་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཏྭཱ ཙ ཡ་ཐཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ཐ ཋཱ་ན’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༧༩-༨༢) –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ན བྷཱ་སི་ཏཱཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མཱ ཏེ གཱ་ཐཱ དྷ་མྨེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བྷཱ་སི་ཏཱ. དི་བྦཱ་ནཱིཏི དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི. པ་ཊི་དི་སྶ་རེཏི པ་ཊི་དི་སྶ་ནྟི. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚནྟི པ་ར་ཀུ་ཊྚཾ. ཏི་རོ་སེ་ལནྟི པ་ར་སེ་ལཾ. ས་མ་ཏི་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ས་མ་ནྟཱ ད་ས་དི་སཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ རཱུ་པད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟུ སཱ་དྷེ་ནྟུ.
ཀོ ནཱི་དྷཱཏི ཀོ ནུ ཨི་དྷ. ཨ་པི ཝི་སི་ཊྛནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་མྤི ས་མཱ་ནཾ. ན ཙཱ་ག་མ་ཏྟཱཏི ཙཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཝ་རཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་དྷ ཛཱི་ཝི་ཏེཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀེ. ‘‘ཨི་དྷ ཛཱི་ཝ་ཏ’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་མཱ་ནུ་སནྟི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ མ་ཡཱ ལ་དྡྷཾ, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ ‘‘ཙཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མྤི དི་སྭཱཏི ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ ལ་དྡྷཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ དི་སྭཱ་པི.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་ས་མྤི ཨུ་པོ་ས་ཐེ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་དཱ ཝེ་ཛྫོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཀྐོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ, སེ་ས་པ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, སི་ཝི་རཱ་ཛཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ.
ཏ་སྶ ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པཱ་ར་མི་ཡོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཡ་ཐཱ ཨ་དི་ནྣ་པུ་བྦཾ བཱ་ཧི་ར་དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཝ་ཏྠུ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ཏེ་ན ཨ་པ་རི་ཏུ་ཊྛ་སྶ ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻཾ, ཀ་དཱ ནུ ཁོ མཾ ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ས་ཙེ ཧི ཀོ་ཙི ཡཱ་ཙ་ཀོ མེ ཧ་ད་ཡ་མཾ་ས་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཀ་ཎ་ཡེ་ན ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ས་ནཱ་ལ༹ཾ པ་དུ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ལོ་ཧི་ཏ་བི་ནྡུཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ ཧ་ད་ཡཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ས་རཱི་ར་མཾ་ས་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ནེ་ན ཏཱ་ལ་གུ་ལ༹་པ་ཊ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་རཱི་ར་མཾ་སཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་སི་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཡ་ནྟ་མུ་ཁེ ཝཱ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏཾ ད་སྶཱ་མི. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི ‘‘གེ་ཧེ མེ ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏྠ མེ དཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, རཱ་ཛ་ཝེ་སཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ དཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཝཱ པ་ན ཀོ་ཙི ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ནཱ་མཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཏཱ་ལ་མི་ཉྫཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་རཱ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐུ་པྤ་ཏྟི, ཙ་ཀྑུ་ཡཱ་ཙ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་ར་མཱ པཱི་ཏི་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་སྶཱ པཱི་ཏི་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ པུ་ར་ཏོ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ཏེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ས་ཉྩ དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
སི་ཝི་རཱ་ཛ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.