༩. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧. ན་ཝ་མེ ཡཱ མེ ཨ་ཧོ་སི ཛ་ནི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ མེཏི ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཕུ་སྶ་ཏཱི ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ཏ་དཱ ཧི་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘ཕུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སཱུཏི སཱ ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ. ཨེ་ཀ་ཏྠེ ཧི ཨེ་ཏཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ཀྐ་སྶ མ་ཧེ་སཱི པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ མེ ཨ་ཧོ་སི ཛ་ནི་ཀཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ, སཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ ཕུ་སྶ་ཏཱི ནཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ, ཡ་ཏྠཱ་ཧཾ ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟིཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ མ་ཧེ་སཱི པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ –
ཨི་ཏོ ཧི ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶཱི ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་སྨིཾ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ བ་ནྡྷུ་མཱ རཱ་ཛཱ ཀེ་ན་ཙི ར་ཉྙཱ པེ་སི་ཏཾ མ་ཧ་གྒྷཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛེ་ཊྛ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི. སཱ ཏེ་ན སུ་ཁུ་མཾ ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་མུ་གྒཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ སེ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཏུ་མྷཱ་དི་ས་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ མཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་སྶཱ ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ཕ་ལེ་ན ར་ཏྟ་ཙ་ནྡ་ན་པ་རི་པྥོ་སི་ཏེ་ན ཝི་ཡ ས་རཱི་རེ་ན དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ‘‘བྷ་དྡེ, ཕུ་སྶ་ཏི ད་ས ཏེ ཝ་རེ ད་མྨི, ཏེ ག་ཎྷ་སྶཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༦༨. ‘‘ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ, དེ་ཝི་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་བྲ་ཝི;
‘ད་དཱ་མི ཏེ ད་ས ཝ་རེ, ཝ་ར བྷ་དྡེ ཡ་དི་ཙྪ་སཱི’’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་རཱཏི ཝ་ར་སྶུ ཝ་རཾ ག་ཎྷ. བྷ་དྡེ, ཡ་དི་ཙྪ་སཱིཏི, བྷ་དྡེ, ཕུ་སྶ་ཏི ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི ཡཾ ཏ་ཝ པི་ཡཾ, ཏཾ ད་ས་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ‘‘ཝ་རཾ ཝ་ར་སྶུ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི.
༦༩. པུ་ནི་ད་མ་བྲ་ཝཱིཏི པུ་ན ཨི་དཾ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི ‘‘ཀིཾ ནུ མེ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་བྷཱ་སི. སཱ ཧི པ་མ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི ཨ་ཡཾ ‘‘ཝ་རཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཀ་ཏྠ་ཙི མ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཏྠཱིཏི ཨ་པ་རཱ་དྷོ ཨ་ཏྠི. ཀིཾ ནུ དེ་སྶཱ ཨ་ཧཾ ཏ་ཝཱཏི ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ དེ་སྶཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ ཨ་པྤི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ. ར་མྨཱ ཙཱ་ཝེ་སི མཾ ཋཱ་ནཱཏི ར་མ་ཎཱི་ཡཱ ཨི་མ་སྨཱ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝེ་སི. ཝཱ་ཏོ་ཝ དྷ་ར་ཎཱི་རུ་ཧནྟི ཡེ་ན བ་ལ་ཝཱ མཱ་ལུ་ཏོ ཝི་ཡ རུ་ཀྑཾ ཨུ་མྨཱུ་ལེ་ནྟོ ཨི་མ་མྷཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་སི ཀིཾ ནུ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཏཾ པུ་ཙྪ་ཏི.
༧༠. ཏ་སྶི་དནྟི ཏ་སྶཱ ཨི་དཾ. ན ཙེ་ཝ ཏེ ཀ་ཏཾ པཱ་པནྟི ན ཙེ་ཝ ཏ་ཡཱ ཀི་ཉྩི པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ ཡེ་ན ཏེ ཨ་པ་རཱ་དྷོ སི་ཡཱ. ན ཙ མེ ཏྭཾ་སི ཨ་པྤི་ཡཱཏི མ་མ ཏྭཾ ན ཙཱ་པི ཨ་པྤི་ཡཱ, ཡེ་ན དེ་སྶཱ ནཱ་མ མ་མ ཨ་པྤི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༧༡. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་རེ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཏེ ཨཱ་ཡུ, ཙ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་རེ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟོ ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷ མ་ཡཱ དི་ནྣེ, ཝ་རེ ད་ས ཝ་རུ་ཏྟ་མེ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཝ་རུ་ཏྟ་མེཏི ཝ་རེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མེ ཨ་གྒ་ཝ་རེ.
༧༢. དི་ནྣ་ཝ་རཱཏི ‘‘ཝ་རེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དི་ནྣ་ཝ་རཱ. ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛཱཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་ལཱ་བྷ་པ་རི་ཏོ་སེ་ན ཏུ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ཏ་སྶ ཙ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཧཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཧ་ཊྛཱ ཙ. པ་མོ་དི་ཏཱཏི བ་ལ་ཝ་པཱ་མོ་ཛྫེ་ན པ་མུ་དི་ཏཱ. མ་མཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཏེ་སུ ཝ་རེ་སུ མཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ད་ས ཝ་རེ ཝ་རཱིཏི སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཀྐེ་ན ཝ་ར་དཱ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏོ་ཀཱ་སཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ སི་ཝི་ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་བྷཱ་ཝོ ནཱི་ལ་ནེ་ཏྟ་ཏཱ ནཱི་ལ་བྷ་མུ་ཀ་ཏཱ ཕུ་སྶ་ཏཱི་ཏི་ནཱ་མཾ གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟ་པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཨ་ནུ་ནྣ་ཏ་ཀུ་ཙྪི་བྷཱ་ཝོ ཨ་ལ་མྦ་ཏྠ་ན་ཏཱ ཨ་པ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝོ སུ་ཁུ་མ་ཙྪ་ཝི་ཏཱ ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཛ་ནཱ་ནཾ མོ་ཙ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ད་ས ཝ་རེ ག་ཎྷི.
ཨི་ཏི སཱ ད་ས ཝ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ མ་དྡ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི. ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙ སཱ ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞ་པ་རི་པྥོ་སི་ཏེ་ན ཝི་ཡ ས་རཱི་རེ་ན ཛཱ་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶཱ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ‘‘ཕུ་སྶ་ཏཱི’’ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་ན་ག་རེ སི་ཝི་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཉྫ་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༧༣. ‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ སཱ ཕུ་སྶ་ཏཱི, ཁ་ཏྟི་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ;
ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་མྷི ན་ག་རེ, ས་ཉྫ་ཡེ་ན ས་མཱ་ག་མཱི’’ཏི.
སཱ ས་ཉྫ་ཡ་ར་ཉྙོ པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི མ་ནཱ་པཱ. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘མ་ཡཱ ཕུ་སྶ་ཏི་ཡཱ དི་ནྣ་ཝ་རེ་སུ ན་ཝ ཝ་རཱ ས་མི་དྡྷཱ’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘པུ་ཏྟ་ཝ་རོ ན ས་མི་དྡྷོ, ཏ་མྤི་སྶཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཏ་དཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘མཱ་རི་ས, ཏ་ཡཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ སི་ཝི་ས་ཉྫ་ཡ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠུ་པྤ་ནྣོ. སེ་སཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་པི ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ གེ་ཧེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ ཕུ་སྶ་ཏི་དེ་ཝཱི ཙ་ཏཱུ་སུ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ་ཏི ཚ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཚ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ དོ་ཧ་ལི༹་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ དོ་ཧ་ལ༹ཾ སུ་ཏྭཱ ནེ་མི་ཏྟ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི དཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ ཨུ་ལཱ༹་རོ ས་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, དཱ་ནེ་ན ཏི་ཏྟིཾ ན པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ དཱ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛི་ཎྞཱ་ཏུ་ར་ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ་ཝ་ནི་བྦ་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀེ ས་ནྟ་པྤེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཡ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༧༤. ‘‘ཡ་དཱ་ཧཾ ཕུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཀུ་ཙྪིཾ, ཨོ་ཀྐ་ནྟོ པི་ཡ་མཱ་ཏུ་ཡཱ;
མ་མ ཏེ་ཛེ་ན མེ མཱ་ཏཱ, ཏ་དཱ དཱ་ན་ར་ཏཱ ཨ་ཧུ.
༧༥. ‘‘ཨ་དྷ་ནེ ཨཱ་ཏུ་རེ ཛི་ཎྞེ, ཡཱ་ཙ་ཀེ ཨ་དྡྷི་ཀེ ཛ་ནེ;
ས་མ་ཎེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཁཱི་ཎེ, དེ་ཏི དཱ་ནཾ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནེ’’ཏི;
ཏ་ཏྠ མ་མ ཏེ་ཛེ་ནཱཏི མ་མ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཁཱི་ཎེཏི བྷོ་གཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཀྑཱི་ཎེ པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་པྤ་ཏྟེ. ཨ་ཀི་ཉྩ་ནེཏི ཨ་པ་རི་གྒ་ཧེ. ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ས་ཡེ བྷུ་མྨཾ. ཨ་དྷ་ནཱ་ད་ཡོ ཧི དཱ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ས་ཡོ.
དེ་ཝཱི མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ག་བྦྷཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི ད་ས་མཱ་སེ པ་རི་པུ་ཎྞེ ན་ག་རཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ན་ག་རཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝིཾ ར་ཐ་ཝ་རཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶཱ ཝེ་སྶ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཀ་མྨ་ཛ་ཝཱ་ཏཱ ཙ་ལིཾ་སུ. ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ཝེ་སྶ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ་ཡེ་ཝ་སྶཱ སཱུ་ཏི་གྷ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. སཱ ཏ་ཏྠ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
༧༦. ‘‘ད་ས་མཱ་སེ དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཀ་རོ་ནྟེ པུ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ;
ཝེ་སྶཱ་ནཾ ཝཱི་ཐི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཛ་ནེ་སི ཕུ་སྶ་ཏཱི མ་མཾ.
༧༧. ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཏྟི་ཀཾ ནཱ་མཾ, ནཱ་པི པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝཾ.
ཛཱ་ཏེ་ཏྠ ཝེ་སྶ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་རོ་ནྟེ པུ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎནྟི དེ་ཝིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྫ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནེ. ཝེ་སྶཱ་ནནྟི ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ.
ན མ་ཏྟི་ཀཾ ནཱ་མནྟི ན མཱ་ཏུ་ཨཱ་ག་ཏཾ མཱ་ཏཱ་མ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མཾ. པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝནྟི པི་ཏུ ཨི་ད་ནྟི པེ་ཏྟི་ཀཾ, ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ, ཏཾ པེ་ཏྟི་ཀཾ ས་མྦྷ་ཝོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝཾ, ནཱ་མཾ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ན ཀ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཛཱ་ཏེ་ཏྠཱཏི ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཏྠ. ‘‘ཛཱ་ཏོ་མྷཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྨཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ཨ་ཧཱུཏི ཡ་སྨཱ ཏ་དཱ ཝེ་སྶ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ མཱ་ཏུ ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཝི་ས་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མི. ནི་ཀྑ་ནྟ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཝ མཱ་ཏུ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཡ་ཐཱ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ དཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཧ་ཏྠ་ས་མཱི་པེ ས་ཧ་སྶ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ ཋ་པེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི ཨུ་མྨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༥༩༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨི་མ་སྨིཾ ཛཱ་ཏ་ཀེ པ་ཙྪི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟོ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏི་དཱི་གྷཱ་དི་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ མ་དྷུ་ར་ཁཱི་རཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ས་ཊྛི་ཡཱ དཱ་ར་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ན་མྤི དྷཱ་ཏི་ཡོ དཱ་པེ་སི. སོ ས་ཊྛི་དཱ་ར་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཀུ་མཱ་ར་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཏཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏཱི་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ཏཱ་ཧི དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟེ་ན དི་ནྣཾ སུ་དི་ནྣ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་མྤི ཀཱ་རེ་སི. ཏ་མྤི དེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ དྷཱ་ཏཱི་ནཾ ན་ཝ་ཝཱ་རེ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཨ་དཱ་སི.
ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་ན ས་ཡ་ན་པཱི་ཋེ ནི་སི་ནྣོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ བཱ་ཧི་ར་ཀ་དཱ་ནཾ དེ་མི, ན ཏཾ མཾ པ་རི་ཏོ་སེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷི. ས་ཙེ ཧི མཾ ཀོ་ཙི ཧ་ད་ཡཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ཧ་ད་ཡཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཾ. ས་ཙེ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཾ. ས་ཙེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ མཾ་སཾ རུ་དྷི་ར་མྤི ཝཱ ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ མཾ་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ རུ་དྷི་ར་མྤི ཨ་སི་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཾ. ཨ་ཐཱ་པི ཀོ་ཙི ‘དཱ་སོ མེ ཧོ་ཧཱི’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་སྶ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝཾ ས་ར་སཾ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ན་ཧུ་ཏཱ་དྷི་ཀ་དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བ་ཧ་ལཱ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྤི. སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༧༨. ‘‘ཡ་དཱ་ཧཾ དཱ་ར་ཀོ ཧོ་མི, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶི་ཀོ;
ཏ་དཱ ནི་ས་ཛྫ པཱ་སཱ་དེ, དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཝི་ཙི་ནྟ་ཡིཾ.
༧༩. ‘‘ཧ་ད་ཡཾ ད་དེ་ཡྻཾ ཙ་ཀྑུཾ, མཾ་ས་མྤི རུ་དྷི་ར་མྤི ཙ;
ད་དེ་ཡྻཾ ཀཱ་ཡཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ཡ་དི ཀོ་ཙི ཡཱ་ཙ་ཡེ མ་མཾ.
༨༠. ‘‘ས་བྷཱ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཀ་མྤི་ཏ་མ་ས་ཎྛི་ཏཾ;
ཨ་ཀ་མྤི ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི, སི་ནེ་རུ་ཝ་ན་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ དཱ་སོ’’ཏི དཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཡཱ་ཙ་ཡེ མ་མནྟི ཀོ་ཙི མཾ ཡ་དི ཡཱ་ཙེ་ཡྻ. ས་བྷཱ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་མཾ ཡ་ཐཱ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ མ་མ, མ་ཡི ཙི་ནྟེ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀ་མྤི་ཏནྟི ཀ་མྤི་ཏ་ར་ཧི་ཏཾ. ཨ་ས་ཎྛི་ཏནྟི ས་ངྐོ་ཙ་ར་ཧི་ཏཾ. ཡེ་ན ཧི ལོ་བྷཱ་དི་ནཱ ཨ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་དི་དཱ་ནེ ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་མྤི་ཏཾ ས་ངྐོ་ཙ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ཎྛི་ཏ་ཉྩ སི་ཡཱ, ཏེ་ན ཝི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀ་མྤཱིཏི ཨ་ཙ་ལི. སི་ནེ་རུ་ཝ་ན་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱཏི སི་ནེ་རུ་མྷི ཨུ་ཊྛི་ཏ་ན་ནྡ་ན་ཝ་ན་ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཝ་ན་མི་སྶ་ཀ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཝ་ནཱ་དི་ཀ་པྤ་ཀ་ཏ་རུ་ཝ་ནཾ སི་ནེ་རུ་ཝ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ སི་ནེ་རུ ཙ ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ་དཱི་སུ ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཝ་ན་ཉྩ སི་ནེ་རུ་ཝ་ནཾ, ཏཾ ཝ་ནཾ ཝ་ཊཾ་ས་ཀཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི སི་ནེ་རུ་ཝ་ན་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤ་ནེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ མ་དྷུ་ར་ག་མྦྷཱི་ར་དེ་ཝོ ག་ཛྫ་ནྟོ ཁ་ཎི་ཀ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི, ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪ་རིཾ་སུ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨ་པྥོ་ཊེ་སི, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི, ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶ པི་ཏཱ ར་ཛྫཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ མཱ་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་དྡ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ མཱ་ཏུ་ལ་དྷཱི་ཏ་རཾ མ་དྡིཾ ནཱ་མ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཉྩི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཚ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ དཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་དྡི་དེ་ཝཱི པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཛཱ་ལེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ, ཏེ་ན་སྶ ‘‘ཛཱ་ལི་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ སཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ, ཏེ་ན་སྶཱ ‘‘ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཱ’’ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༨༡. ‘‘ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སེ པ་ནྣ་ར་སེ, པུ་ཎྞ་མཱ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐེ;
པ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་ག་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ, དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་ག་མི’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སེཏི ཨ་ནུ་ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ, ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཎྞ་མཱ་སེཏི པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཾ, མཱ་ས་པ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཙ་ནྡ་པ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ པ་ནྣ་ར་སེ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་ག་མི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནཱ – པ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་ག་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ དཱ་ན་སཱ་ལཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཙ ཡ་དཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ནྣ་ར་སེ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཨུ་པོ་ས་ཐེ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ, ཏ་དཱ ཀ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛ་ཝི་ས་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨུ་པ་ག་ཉྪུ མནྟི ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་གནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཾ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠིཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙཱ་རི་ནཱི ཀ་རེ་ཎུ་ཀཱ ཨ་བྷི་མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏཾ ས་བྦ་སེ་ཏ་ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཾ ཨོ་པ་ཝ་ཡ྄ཧཾ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་ག་མི་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༨༢. ‘‘ཀ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛ་ཝི་ས་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨུ་པ་ག་ཉྪུ མཾ;
ཨ་ཡཱ་ཙུཾ མཾ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ, དྷ་ཉྙཾ མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏཾ.
༨༣. ‘‘ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཀོ ཛ་ན་པ་དོ, དུ་བྦྷི་ཀྑོ ཚཱ་ཏ་ཀོ མ་ཧཱ;
ད་དཱ་ཧི པ་ཝ་རཾ ནཱ་གཾ, ས་བྦ་སེ་ཏཾ ག་ཛུ་ཏྟ་མ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཀ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛ་ཝི་ས་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཀུ་རུ་རཱ་ཛ་ཙ་རི་ཏེ་པི (ཙ་རི་ཡཱ. ༡.༢༡-༢༢) ཨཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཐཱ་མ་གྒོ ཙ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ པ་ན མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་ནོ སེ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦ་སེ་ཏཾ ག་ཛུ་ཏྟ་མ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ –
༨༤. ‘‘ད་དཱ་མི ན ཝི་ཀ་མྤཱ་མི, ཡཾ མཾ ཡཱ་ཙ་ནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ;
ས་ནྟཾ ན་པྤ་ཊི་གཱུ་ཧཱ་མི, དཱ་ནེ མེ ར་མ་ཏེ མ་ནོ’’ཏི. –
ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏིཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ –
༨༥. ‘‘ན མེ ཡཱ་ཙ་ཀ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟེ, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝོ;
མཱ མེ བྷི་ཛྫི ས་མཱ་དཱ་ནཾ, ད་སྶཱ་མི ཝི་པུ་ལཾ ག་ཛ’’ནྟི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༡.༢༣) –
པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ན་ལ་ངྐ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ན་ལ་ངྐ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དི་སྭཱ ཀུ་སུ་མ་མི་སྶ་ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་བྷ་རི་ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ར་ཛ་ཏ་དཱ་མ་ས་དི་སཾ ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜཾ ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༨༦. ‘‘ནཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ, བྷི་ངྒཱ་རེ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡེ;
ཛ་ལཾ ཧ་ཏྠེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དཾ ག་ཛ’’ནྟི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༡.༢༤);
ཏ་ཏྠ ས་ནྟནྟི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ. ན་པྤ་ཊི་གཱུ་ཧཱ་མཱིཏི ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་མི. ཡོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏི, ཡཱ་ཙི་ཏོ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, སོ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཋི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ, ཀ་ཐཾ བཱ་ཧི་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྟཾ ན་པྤ་ཊི་གཱུ་ཧཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘དཱ་ནེ མེ ར་མ་ཏེ མ་ནོ’’ཏི. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཏ་སྶ པ་ན ཧ་ཏྠི་ནོ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་དེ་སུ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གྒྷ་ནྟི, ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ དྭེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་རེ ཀ་མྦ་ལཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, པི་ཊྛི་ཡཾ མུ་ཏྟཱ་ཛཱ་ལཾ མ་ཎི་ཛཱ་ལཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཛཱ་ལ་ནྟི ཏཱི་ཎི ཛཱ་ལཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ དྭེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པི་ཊྛི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཏ་ཀ་མྦ་ལཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཀུ་མྦྷཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཏ་ཡོ ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལཱ༹་ལ་ངྐཱ་རོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, དྭི་ནྣཾ ད་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ དྭེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, སོ་ཎྜཱ་ཡ སོ་ཝ་ཏྠི་ཀཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ན་ངྒུ་ཊྛཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཨཱ་རོ་ཧ་ཎ་ནི་སྶེ་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, བྷུ་ཉྫ་ན་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་གྒྷ་བྷ་ཎྜཾ ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གྒྷ་ཏི. ཚ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཡཾ པ་ན མ་ཎི, ཙཱུ་ལཱ༹་མ་ཎི, མུ་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ མ་ཎི, ཨ་ངྐུ་སེ མ་ཎི, ཧ་ཏྠི་ཀ་ཎྛ་ཝེ་ཋ་ན་མུ་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ མ་ཎི, ཧ་ཏྠི་ཀུ་མྦྷེ མ་ཎཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཚ ཨ་ན་གྒྷཱ་ནི, ཧ་ཏྠཱི་པི ཨ་ན་གྒྷོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ ཨ་ན་གྒྷཱ་ནི, ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཐཱ ཧ་ཏྠི་ནོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ཧ་ཏྠི་མེ་ཎྜ་ཧ་ཏྠི་གོ་པ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཧ དཱ་ནེ་ན པ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཀ་མྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༨༧. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ད་ད་ནྟ་སྶ, ས་བྦ་སེ་ཏཾ ག་ཛུ་ཏྟ་མཾ;
ཏ་དཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤི, སི་ནེ་རུ་ཝ་ན་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ’’ཏི.
ཛཱ་ཏ་ཀེ་པི (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༦༧༣) ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཏ་དཱ་སི ཡཾ བྷིཾ་ས་ན་ཀཾ, ཏ་དཱ་སི ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནཾ;
ཧ་ཏྠི་ནཱ་གེ པ་དི་ནྣ་མྷི, མེ་ད་ནཱི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཐཱ’’ཏི.
༨༨. ཏ་སྶ ནཱ་ག་སྶ དཱ་ནེ་ནཱཏི ཚ་ཧི ཨ་ན་གྒྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀ་ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷ་ཎྜ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཏ་སྶ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན. སི་ཝ་ཡོཏི སི་ཝི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཙེ་ཝ སི་ཝི་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ. ‘‘སི་ཝ་ཡོ’’ཏི ཙ དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མེ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་རི་ས་ཛྫཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དཱ ནཱ་ག་རཱ ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ས་ཉྫ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཾ ཕུ་སྶ་ཏི་དེ་ཝིཾ མ་དྡི་དེ་ཝི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨེ་ཝ. ཀུ་དྡྷཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀུ་དྡྷཱ. ས་མཱ་ག་ཏཱཏི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཏེ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཧ་ཏྠིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དྭཱ་རེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན པཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཙ ‘‘ཨ་མྦྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧ་ཏྠཱི ཀུ་ཏོ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ན ནོ ཧ་ཏྠཱི དི་ནྣོ, ཀེ ཏུ་མྷེ’’ཏི ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི གྷ་ཊྚེ་ནྟཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙཱ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུ ཝཱ དཱ་སི་དཱ་ས་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦཱ སི་ཡཱ, ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མཱ་ཡཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ རཱ་ཛཱ་ར་ཧཾ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠིཾ ད་སྶ་ཏི, ན ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝཾ ར་ཛྫཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏུཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ཉྫ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ནུ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནུ་ཡ་ནྟཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན –
‘‘མཱ ནཾ ད་ཎྜེ་ན ས་ཏྠེ་ན, ན ཧི སོ བ་ནྡྷ་ནཱ་ར་ཧོ;
པ་བྦཱ་ཛེ་ཧི ཙ ནཾ ར་ཊྛཱ, ཝ་ངྐེ ཝ་ས་ཏུ པ་བྦ་ཏེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༦༨༧) –
ཝ་དིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་སུཾ ས་ཀཱ ར་ཊྛཱ, ཝ་ངྐཾ ག་ཙྪ་ཏུ པ་བྦ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ པ་བྦཱ་ཛེ་སུནྟི ར་ཛྫ་ཏོ བ་ཧི ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མ་ཀཾ་སུ; –
རཱ་ཛཱ་པི ‘‘མ་ཧཱ ཁོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཧ་ནྡ མ་མ པུ་ཏྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ར་ཛྫ་ཏོ བ་ཧི ཝ་ས་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ –
‘‘ཨེ་སོ ཙེ སི་ཝཱི་ནཾ ཚ་ནྡོ, ཚ་ནྡཾ ན་པྤ་ནུ་དཱ་མ་སེ;
ཨི་མཾ སོ ཝ་ས་ཏུ ར་ཏྟིཾ, ཀཱ་མེ ཙ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏུ.
‘‘ཏ་ཏོ ར་ཏྱཱ ཝི་ཝ་སཱ་ནེ, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏི;
ས་མ་གྒཱ སི་ཝ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ, ར་ཊྛཱ པ་བྦཱ་ཛ་ཡ་ནྟུ ན’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༦༨༨-༡༦༨༩) –
ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཏྟཱ་རཾ པེ་སེ་སི ‘‘ཨི་མཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཏཾ སུ་ཏྭཱ –
‘‘ཀི་སྨིཾ མེ སི་ཝ་ཡོ ཀུ་དྡྷཱ, ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི དུ་ཀྐ་ཊཾ;
ཏཾ མེ ཀ་ཏྟེ ཝི་ཡཱ་ཙི་ཀྑ, ཀ་སྨཱ པ་བྦཱ་ཛ་ཡ་ནྟི མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༧༠༡) –
ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི. ཏེ་ན ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཧ་ཏྠི་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ –
‘‘ཧ་ད་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་མྤ་ཧཾ ད་ཛྫཾ, ཀིཾ མེ བཱ་ཧི་ར་ཀཾ དྷ་ནཾ;
ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ, མུ་ཏྟཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ མ་ཎི.
‘‘ད་ཀྑི་ཎཾ ཝཱ་པ་ཧཾ བཱ་ཧུཾ, དི་སྭཱ ཡཱ་ཙ་ཀ་མཱ་ག་ཏེ;
ད་དེ་ཡྻཾ ན ཝི་ཀ་མྤེ་ཡྻཾ, དཱ་ནེ མེ ར་མ་ཏེ མ་ནོ.
‘‘ཀཱ་མཾ མཾ སི་ཝ་ཡོ ས་བྦེ, པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟུ ཧ་ན་ནྟུ ཝཱ;
ནེ་ཝ དཱ་ནཱ ཝི་ར་མི་སྶཾ, ཀཱ་མཾ ཚི་ནྡ་ནྟུ ས་ཏྟ་དྷཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༧༠༣-༡༧༠༥) –
ཝ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ག་རཱ མེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ནྟུ, སྭེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟཱ་རཾ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ སྭེ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མི, ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ཨ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་དཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་དཱ་སི་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་དྷེ་ནུ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཧི, ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དིཾ ས་བྦཾ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཧཱི’’ཏི ས་བྦ་ཀ་མྨི་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ མ་དྡི་དེ་ཝི་ཡཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ མ་དྡི, ཨ་ནུ་གཱ་མི་ཀ་ནི་དྷིཾ ནི་ད་ཧ་མཱ་ནཱ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཏ་མྤི དཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཝི་ནཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶེ་ཝ སཱ་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ར་ཐེ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ སྭེ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ་ནཾ རོ་ད་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ‘‘ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨོ་ཏ་རི. མ་དྡི་དེ་ཝཱི ས་སྶུ་ས་སུ་རེ་ཧི ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཏེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་སི་ཏྠི་ཡོ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དྭེ པུ་ཏྟེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཐེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཐེ ཋི་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨོ་ཝཱ་ད་མ་སྶ ད་ཏྭཱ ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘པུ་ཏྟོ མེ དཱ་ན་ཝི་ཏྟ་ཀོ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པཱུ་རཱ་ནི ས་ཀ་ཊཱ་ནི ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ པེ་སེ་སི. སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷ་མེ་ཝ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ ས་མྤ་ཏྟ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝཱ་རེ ད་ཏྭཱ སེ་སཾ ས་བྦ་མ་དཱ་སི. ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ར་ཐ་པྤ་མཱ་ཎེ ཋཱ་ནེ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ར་ཐཾ ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏེ་ན ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་སཾ ནི་ཙྪུ་བྷ་མཱ་ནཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༨༩-༩༠. ཏ་ཏྠ ནི་ཙྪུ་བྷ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ཏེ་སུ སི་ཝཱི་སུ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟེ་སུ, པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་ནཾ. མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུནྟི ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀ་མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ. ཨཱ་ཡཱ་ཙི་སྶནྟི ཡཱ་ཙིཾ. སཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱཏི གྷོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ. ཀ་ཎྞ་བྷེ་རིནྟི ཡུ་ག་ལ་མ་ཧཱ་བྷེ་རིཾ. ད་དཱ་མ་ཧནྟི ད་དཱ་མི ཨ་ཧཾ.
༩༡. ཨ་ཐེ་ཏྠཱཏི ཨ་ཐེ་ཝཾ དཱ་ནེ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ དཱ་ན་གྒེ. ཏུ་མཱུ་ལོཏི ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཱི་བྷཱུ་ཏོ. བྷེ་ར་ཝོཏི བྷ་ཡཱ་ཝ་ཧོ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་ཉྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ སོ བྷ་ཡཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏ་སྶ བྷ་ཡ་ཛ་ན་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ. ‘‘དཱ་ནེ་ནི་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དཱ་ནེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ སི་ཝ་ཡོ ར་ཊྛ་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ནྟི པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི པུ་ན ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ཨ་ཡ་ནྟི.
༩༢-༩༤. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ དཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཧ་ཏྠི’’ནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ག་ཝནྟི དྷེ་ནུཾ. ཙ་ཏུ་ཝཱ་ཧིཾ ར་ཐཾ ད་ཏྭཱཏི ཝ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་ཧི་ནོ, ཨ་སྶཱ, ཙ་ཏུ་རོ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་སི་ནྡྷ་ཝེ ར་ཐ་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི ཏ་ཐཱ ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶེ ཨ་མ་ཙྩེ སེ་ས་ཛ་ན་ཉྩ ཨ་སྶུ་པུ་ཎྞ་མུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བ་དྡྷ་ནྟཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ པཱ་ཛེ་ནྟོ མ་དྡིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ, བྷ་དྡེ, པ་ཙྪ་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. སཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀ་མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏ་དཱ་ན་ཉྩ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ཀུ་ཧི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ར་ཐེ་ན ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་སྶེ ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. མ་དྡཱི ཏེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ར་ཐཾ ཋ་པེ་སི. ཏེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་སྶེ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨ་སྶེ ཨ་དཱ་སི. ཏེ ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏཱ. ཨ་སྶེ་སུ པ་ན དི་ནྣེ་སུ ར་ཐ་དྷུ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཙ་ཏྟཱ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ རོ་ཧི་ཏ་མི་ག་ཝ་ཎྞེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཐ་དྷུ་རཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏེ་སཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ –
‘‘ཨི་ངྒྷ མ་དྡི ནི་སཱ་མེ་ཧི, ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ་ཝ དི་སྶ་ཏི;
མི་ག་རོ་ཧི་ཙྩ་ཝ་ཎྞེ་ན, ད་ཀྑི་ཎ་སྶཱ ཝ་ཧ་ནྟི མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༨༦༤) –
མ་དྡི་ཡཱ ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ་ཝཱཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ. ད་ཀྑི་ཎ་སྶཱཏི སུ་སི་ཀྑི་ཏ་ཨ་སྶཱ ཝི་ཡ མཾ ཝ་ཧ་ནྟི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་པ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཐཾ ཡཱ་ཙི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨ་དཱ་སི. ར་ཐེ པ་ན དི་ནྣེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ས་བྦེ་པི པ་ཏྟི་ཀཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘མ་དྡི, ཏྭཾ ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཧི, ཨ་ཧཾ ཛཱ་ལི་ཀུ་མཱ་རཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་བྷོ་པི དྭེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ངྐེ་ནཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ས་ལླཱ་པཱ པ་ཊི་པ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ མ་ནུ་སྶེ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏ་སྶ མ་གྒཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨོ་ན་ཏེ་སུ ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ་སུ ཕ་ལཱ་ནི དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ད་ད་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི མ་གྒ་སྶ ས་ངྑི་པི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཙེ་ཏ་ར་ཊྛཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཝཱ་ཧིཾ ར་ཐཾ ད་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་པ་ཐེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ན་མ་གྒེ་ན པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒེ་ན ཙ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ར་ཐཾ ད་ཏྭཱ. ཨེ་ཀཱ་ཀི་ཡོཏི ཨ་མ་ཙྩ་སེ་ཝ་ཀཱ་དི་ས་ཧཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་ཀོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་དུ་ཏི་ཡོ’’ཏི. མ་དྡི་དེ་ཝིཾ ཨི་ད་མ་བྲ་ཝཱིཏི མ་དྡི་དེ་ཝིཾ ཨི་དཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༩༦-༩༩. པ་དུ་མཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ་ཝཱཏི པ་དུ་མཾ ཝི་ཡ, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ. ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ན་གྒ་ཧཱིཏི ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱཏི ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ. ཝི་ས་མཾ ས་མནྟི ཝི་ས་མཾ ས་མ་ཉྩ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སཾ. ཨེ་ནྟཱིཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ནུ་མ་གྒེ པ་ཊི་པྤ་ཐེཏི ཨ་ནུ་མ་གྒེ ཝཱ པ་ཊི་པ་ཐེ ཝཱ་ཏི ཝཱ-ས་དྡ་སྶ ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་རུ་ཎནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡི་ཏ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑཾ ཏེ པ་ཊི་ཝེ་དེ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ ཨེ་ཝཾ སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ པ་ད་སཱ ག་ཙྪ་ནྟི, དཱུ་རེ་ཝ ཨི་ཏོ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏོ་ཏི ཏེ ཏ་དཱ ཨ་མྷེ་སུ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་ནྟི ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༠-༡. པ་ཝ་ནེཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ. ཕ་ལི་ནེཏི ཕ་ལ་ཝ་ནྟེ. ཨུ་བྦི་དྡྷཱཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་གྒ་ཏཱ ཨུ་ཙྩཱ. ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི དཱ་ར་ཀེཏི ཡ་ཐཱ ཕ་ལཱ་ནི དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱུ་པ་ག་ཡ྄ཧ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ རུ་ཀྑཱ ས་ཡ་མེ་ཝ སཱ་ཁཱ་ཧི ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀེ ཨུ་པེ་ནྟི.
༡༠༢. ཨ་ཙྪ་རི་ཡནྟི ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ་གྒཾ, ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་བྦྷུ་ཏཾ. ལོ་མཱ་ནཾ ཧཾ་ས་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནཾ. སཱ་ཧུ་ཀཱ་རནྟི སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཧི སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ངྒ་སོ་བྷ་ནཱ.
༡༠༣-༤. ཨ་ཙྪེ་རཾ ཝ་ཏཱཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ཏེ་ཛེ་ནཱཏི ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ངྑི་པིཾ་སུ པ་ཐཾ ཡ་ཀྑཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན ཙོ་དི་ཏཱ ཏཾ མ་གྒཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སུཾ, ཨ་པྤ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཏཾ པ་ན དཱ་ར་ཀེ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ དཱ་ར་ཀེ’’ཏི. ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་ན་ག་ར་ཏོ ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་གི་རི་ཏཱ་ལོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ པ་ཉྩ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏ་ཏོ ཀོ་ནྟི་མཱ་རཱ ནཱ་མ ན་དཱི པ་ཉྩ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏ་ཏོ མཱ་ར་ཉྫ་ནཱ་གི་རི ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ པ་ཉྩ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏ་ཏོ ད་ཎྜ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ ནཱ་མ པ་ཉྩ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏ་ཏོ མཱ་ཏུ་ལ་ན་ག་རཾ ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཨི་ཏི ཏཾ ར་ཊྛཾ ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་ན་ག་ར་ཏོ ཏིཾ་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཧོ་ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན ཙོ་དི་ཏཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སུཾ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་ཀྑ་ནྟ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, ཙེ་ཏ་ར་ཊྛ་མུ་པཱ་ག་མུ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ར་ཊྛེ མཱ་ཏུ་ལ་ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ དྭཱ་ར་ས་མཱི་པེ སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ མ་དྡི་དེ་ཝཱི པཱ་དེ་སུ ར་ཛཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ སཱ་ལ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི་ཡོ ཙ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི་ཡོ ཙ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཏཾ དི་སྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏ་ཉྩ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཉྩ པུ་ཏྟེ ཙ་སྶ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏེ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ རཱ་ཛཱ་ནོ རོ་ད་ནྟཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་གྒ་པ་རི་སྶ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་དཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫེ་ན ནི་མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཛྫཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏུ, རཱ་ཛཱ པ་ན མཾ ར་ཊྛཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏ་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཏཾ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ག་ཧི་ཏཱ་ར་ཀྑོ ཏཾ ར་ཏྟིཾ སཱ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ནྣ་ར་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ན་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཏེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ པ་ནྣ་ར་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ཏེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༠༥. ‘‘ས་ཊྛི་རཱ་ཛ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཏ་དཱ ཝ་ས་ནྟི མཱ་ཏུ་ལེ;
ས་བྦེ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ, རོ་ད་མཱ་ནཱ ཨུ་པཱ་ག་མུཾ.
༡༠༦. ‘‘ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ལླཱ་པཾ, ཙེ་ཏེ་ཧི ཙེ་ཏ་པུ་ཏྟེ་ཧི;
ཏེ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་ན, ཝ་ངྐཾ ཨ་ག་མུ པ་བྦ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ལླཱ་པནྟི ཏ་ཏྠ ཏེ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི ས་མཱ་ག་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཙེ་ཏ་པུ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཙེ་ཏ་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟེ་ཧི. ཏེ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏོ ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཝ་ངྐཾ ཨ་ག་མུ པ་བྦ་ཏནྟི ཨ་མྷེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ག་མ་མྷཱ.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ་ན ག་ནྟྭཱ ཀེ་ཏུ་མ་ཏཱི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ན དི་ནྣཾ མ་དྷུ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ཙིཾ ད་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ད་ར་ཐོ ན་དིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ སཱ་ནུ་པ་བྦ་ཏ་སི་ཁ་རེ ཋི་ཏ་སྶ ནི་གྲོ་དྷ་སྶ མཱུ་ལེ ཐོ་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ནཱ་ལི་ཀ་པ་བྦ་ཏཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ མུ་ཙ་ལི་ནྡ་ས་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ར་ཏཱི་རེ་ན པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་ཀ་ཎྞཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཝ་ན་གྷ་ཊཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ གི་རི་ཝི་དུ་གྒཱ་ནཾ ན་དཱི་པ་བྷ་ཝཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༠༧. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་ཊྛོ, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ར་མ་ཎཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཏྠ དྭེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡོ དྭེ ཙ་ངྐ་མེ དྭེ ཙ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥ་ཝི་ཙི་ཏྟེ རུ་ཀྑེ ཕ་ལི་ཏེ རུ་ཀྑེ པུ་པྥ་ག་ཙྪེ ཀ་ད་ལི་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་བྦེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ་ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏེ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨ་མ་ནུ་སྶེ ཙ བྷེ་ར་ཝ་ས་དྡེ མི་ག་པ་ཀྑི་ནོ ཙ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་མ་གྒཾ དི་སྭཱ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་དྡི་ཉྩ པུ་ཏྟེ ཙ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀྐེ་ན དི་ནྣོ་སྨཱི’’ཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་ཝི་ཊྛོ ཁ་གྒ་ཉྩ དྷ་ནུ་ཉྩ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སཱ་ཊ་ཀེ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨི་སི་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་དི་སེ་ན ཨུ་པ་ས་མེ་ན དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. མ་དྡི་དེ་ཝཱི་པི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ དི་སྭཱ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ རོ་དི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨ་སྶ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་སི་ཝེ་སཾ ག་ཎྷི. པ་ཙྪཱ པུ་ཏྟེ་པི ཏཱ་པ་ས་ཀུ་མཱ་ར་ཀེ ཀ་རིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་དྡིཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙི ‘‘མ་ཡཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ, ཨི་ཏྠཱི ཙ ནཱ་མ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ མ་ལཾ, མཱ དཱ་ནི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི. སཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་མྤི ཝ་རཾ ཡཱ་ཙི ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ པུ་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཧོ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཛ་ནེ པ་ཊི་ཛ་གྒི. ཨི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ས་ཏྟ་མཱ་ས་མ་ཏྟཾ ཝ་སིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ དེ་ཝི་ནྡོ, ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱཏི པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ. མ་ཧི་དྡྷི་ཀནྟི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ དེ་ཝི་དྡྷི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཨ་སྶ་མཾ སུ་ཀ་ཏནྟི ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ སུ་ཀ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ར་མྨཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ཝ་ས་ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ. སུ་མཱ་པ་ཡཱཏི སུ་ཊྛུ མཱ་པ་ཡ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་སཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. སུ་མཱ་པ་ཡཱིཏི ས་མྨཱ མཱ་པེ་སི.
༡༡༡. ཨ་སུ་ཉྙོཏི ཡ་ཐཱ སོ ཨ་སྶ་མོ ཨ་སུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཨ་སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་སུ་ཉྙོ ཧོ་མི. ‘‘ཨ་སུ་ཉྙེ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, མ་མ ཝ་ས་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་སུ་ཉྙེ ཨ་སྶ་མེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟོ ཝ་སཱ་མི ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛཱ་མི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མེ་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ནྟཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ནེ ས་བྦེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་པི མེ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཀ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི ཛཱུ་ཛ་ཀོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་མི་ཏྟ་ཏཱ་པ་ནཱ་ཡ ནཱ་མ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏེ ནི་ཙྩཾ དྷ་ཉྙ་ཀོ་ཊྚ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎ་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མི, པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཾ མེ དཱ་སཾ ཝཱ དཱ་སིཾ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀུ་ཏོ་ཧཾ ཏེ བྷོ་ཏི དུ་གྒ་ཏོ དཱ་སཾ ཝཱ དཱ་སིཾ ཝཱ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ས ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏེ ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶ པུ་ཏྟེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཙྪི.
མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏི་དཱ་ནེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ར་ཊྛཱ པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨི་དྷེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དི་ཧ་ཏྠོ ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ནྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. སོ དེ་ཝ་ཏཱ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ན་དྭཱ་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཏེ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་པུ་ཏྟེ་ན ས་མཱ་ག་ཉྪི. ཏེ་ན ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ནྟི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟེ ཝཱ དེ་ཝིཾ ཝཱ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མཱ ཁོ, ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཏྠ ག་ཉྪི, ས་ཙེ ག་ཙྪ་སི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ན་ཁཱ་ནཾ གྷཱ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ན ས་ནྟ་ཛྫི་ཏོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྶ པི་ཏ་རཱ པེ་སི་ཏོ དཱུ་ཏོ, ‘ཏཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཙེ་ཏ་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ངྐ་པ་བྦ་ཏ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སོ ཏ་ཏོ པ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨ་ཙྩུ་ཏེ་ན ནཱ་མ ཏཱ་པ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་མྤི མ་གྒཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ནཱ་པི མ་གྒེ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏེ ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་སྶ་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ མ་དྡི་དེ་ཝི་ཡཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ དཱ་ར་ཀེ ཡཱ་ཙི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༡༢. ‘‘པ་ཝ་ནེ ཝ་ས་མཱ་ན་སྶ, ཨ་དྡྷི་ཀོ མཾ ཨུ་པཱ་ག་མི;
ཨ་ཡཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ མ་ཡ྄ཧཾ, ཛཱ་ལིཾ ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ ཙུ་བྷོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན དཱ་ར་ཀེ་སུ ཡཱ་ཙི་ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མེ ཡཱ་ཙ་ཀོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཨ་ཛྫཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པ་སཱ་རི་ཏ་ཧ་ཏྠེ ས་ཧ་སྶ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཏོ་སེ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་ཉྩ ཏཾ པ་བྦ་ཏ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ‘‘ད་དཱ་མི ཏ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་ཀེ, ཨ་པི ཙ མ་དྡི་དེ་ཝཱི པ་ན པཱ་ཏོ་ཝ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཏེ པུ་ཏྟ་ཀེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏྭ་ཉྩ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་སྶ་མོ པཱ་ཏོ་ཝ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཀཱ་མ་ཉྩེ་ས ཨུ་ལཱ༹་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟ་ཀེ ད་དཱ་ཏི, མཱ་ཏཱ པ་ན ཝ་ཙྪ་གི་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མྤི ཀ་རེ་ཡྻ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟཱ ཙེ ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ དི་ནྣཱ, ཀིཾ དཱ་ནི མཱ་ཏ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པེ་སི་ཏེ་ཧི, དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ས་ཙེ, ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟིཾ མཱ་ཏ་རཾ ད་ཊྛུཾ ན ཨི་ཙྪ་སི, ཨི་མེ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏུ་ཏྟ་ར་ན་ག་རཾ ག་ཙྪ, ཏ་ཏྠ ས་ཉྫ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཏེ དྷ་ནཾ ད་སྶ་ཏི, ཏེ་ན དཱ་ས་དཱ་སི་ཡོ ག་ཎྷི་སྶ་སི, སུ་ཁ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་སྶ་སི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨི་མེ སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ རཱ་ཛ་དཱ་ར་ཀཱ, ཀིཾ ཏེ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི མ་ཡཱ ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, རཱ་ཛ་ད་ཎྜ་ཏོ བྷཱ་ཡཱ་མི, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་མཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཱ ‘‘པི་ཏཱ ནོ ཁོ ཨ་མྷེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ག་ནྟྭཱ པ་དུ་མི་ནི་ག་ཙྪེ ནི་ལཱི་ཡིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ཏྭཾ ‘དཱ་ར་ཀེ ད་དཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ ཨ་པ་ཀྐ་མཱ་པེ་སི, ཨེ་སོ ཏེ སཱ་དྷུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ས་ཧ་སཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀེ ག་ཝེ་ས་ནྟོ པ་དུ་མི་ནི་ག་ཙྪེ ནི་ལཱི་ནེ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, མཱ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྠ, མ་མ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཐ, ཨ་ཡ་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏུ་མྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ ས་ཉྫ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཏཱ་ཏ ཛཱ་ལི, ཏྭཾ བྷུ་ཛི་སྶོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནེ ཏྭཾ དཱ་ས་ས་ཏཾ དཱ་སི་ས་ཏཾ ཧ་ཏྠི་ས་ཏཾ ཨ་སྶ་ས་ཏཾ ཨུ་ས་བྷ་ས་ཏཾ ནི་ཀྑ་ས་ཏ་ནྟི ས་བྦ་ས་ཏཾ ད་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཀུ་མཱ་རེ ཨ་གྒྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ནཱ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ པི་ཡ་པུ་ཏྟ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༡༣. ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ, ཧཱ་སོ མེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ;
ཨུ་བྷོ པུ་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨ་དཱ་སིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཏ་དཱ.
༡༡༤. ‘‘ས་ཀེ པུ་ཏྟེ ཙ་ཛ་ནྟ་སྶ, ཛཱུ་ཛ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཡ་དཱ;
ཏ་དཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤི, སི་ནེ་རུ་ཝ་ན་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མེ ལ་ཏཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་སུ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི. ཏེ་སཾ བ་ནྡྷ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཝིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་རི. སོ ལ་ཏཱ་ད་ཎྜེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི. ཏེ པི་ཏ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ.
‘‘ཨ་མྨཱ ཙ ཏཱ་ཏ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ཏྭ་ཉྩ ནོ ཏཱ་ཏ ད་སྶ་སི;
མཱ ནོ ཏྭཾ ཏཱ་ཏ ཨ་ད་དཱ, ཡཱ་ཝ ཨ་མྨཱ་པི ཨེ་ཏུ ནོ;
ཏ་དཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀཱ་མཾ, ཝི་ཀྐི་ཎཱ་ཏུ ཧ་ནཱ་ཏུ ཝཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༡༢༦) –
ཝ་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གྷོ་ར་ད་སྶ་ནོ ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟོ –
‘‘མ་ནུ་སྶོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཡ་ཀྑོ, མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནོ;
གཱ་མཱ ཨ་ར་ཉྙ་མཱ་ག་མྨ, དྷ་ནཾ ཏཾ ཏཱ་ཏ ཡཱ་ཙ་ཏི;
ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ པི་སཱ་ཙེ་ན, ཀིཾ ནུ ཏཱ་ཏ ཨུ་དི་ཀྑ་སཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༡༣༠-༢༡༣༡) –
ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟཱ པ་རི་དེ་ཝིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ དྷ་ནནྟི པུ་ཏྟ་དྷ་ནཾ.
ཛཱུ་ཛ་ཀོ དཱ་ར་ཀེ ཏ་ཐཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟེ་ཡེ་ཝ པོ་ཐེ་ནྟོ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀ་རུ་ཎཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏེ་ན ཏ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཀཱ་རུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ལ་ཝ་སོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཙ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎིཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི. ‘‘ས་བྦེ་ཝ ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཧ་མྤི ཏེ་སཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ, པུ་ཏྟ་དཱ་ན་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པོ ན ཏེ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘དི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་མ ཏེ ན ཀི་ཉྩི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ ཀ་ཉྩ་ན་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ མ་དྡི་དེ་ཝཱི ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི ‘‘མཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ དཱ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝཱ་ལ༹་མི་ག་རཱུ་པ་དྷ་རཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨུ་པ་རུ་དྡྷ་མ་གྒཱ ཏེ་སུ ཨ་པ་ག་ཏེ་སུ ཙི་རེ་ན ཨ་སྶ་མཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ དུ་སྶུ་པི་ནཾ དི་ཊྛཾ, དུ་ནྣི་མི་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི, ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱི ཨ་སྶ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་ཀེ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ན ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟ་ཀེ པ་སྶཱ་མི, ཀུ་ཧིཾ ཏེ ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. སཱ པུ་ཏྟ་ཀེ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱི ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཝེ་ས་ནྟཱི ཨ་དི་སྭཱ པུ་ན་པི ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཀ་ཐཱ་ཡ ནཾ པུ་ཏྟ་སོ་ཀཾ ཛ་ཧཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ –
‘‘ནཱུ་ན མ་དྡཱི ཝ་རཱ་རོ་ཧཱ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱི ཡ་ས་སྶི་ནཱི;
པཱ་ཏོ ག་ཏཱ་སི ཨུ་ཉྪཱ་ཡ, ཀི་མི་དཾ སཱ་ཡ་མཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༢༢༥) –
ཝ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཙི་རཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ ཀ་ཐི་ཏེ པུ་ན་པི དཱ་ར་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ. སཱ པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན ཏེ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱི པུ་ན་པི ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཝ་ནཱ་ནི ཝི་ཙ་རི. ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡཾ ཝི་ཙ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟཾ པ་ནྣ་ར་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཱ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན བ་ལ་ཝ་སོ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཚི་ནྣ་ཀ་ད་ལཱི ཝི་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏི. སོ ‘‘མ་ཏཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་བ་ལ་ཝ་སོ་ཀོ་པི ས་ཏིཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ཛཱི་ཝ་ཏི, ན ཛཱི་ཝ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏྟ་མཱ་སེ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ་པི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶཱ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱུ་རཱུ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ར་ཉྩ མུ་ཁ་ཉྩ ཧ་ད་ཡ་ཉྩ པ་རི་མ་ཛྫི. མ་དྡཱི་པི ཁོ ཐོ་ཀཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, དཱ་ར་ཀཱ ཏེ ཀུ་ཧིཾ ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘དེ་ཝི, ཨེ་ཀ་སྶ མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ དཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ‘‘ཀ་སྨཱ, དེ་ཝ, པུ་ཏྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ད་ཏྭཱ མ་མ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི་ཡཱ ནཱ་ཙི་ཀྑཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟེ ཏ་ཝ ཙི་ཏྟ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ས་རཱི་ར་དུ་ཀྑེ་ན ཏ་ནུ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –
‘‘མཾ པ་སྶ མ་དྡི མཱ པུ་ཏྟེ, མཱ བཱ་ལ༹ྷཾ པ་རི་དེ་ཝ་སི;
ལ་ཙྪཱ་མ པུ་ཏྟེ ཛཱི་ཝ་ནྟཱ, ཨ་རོ་གཱ ཙ བྷ་ཝཱ་མ་སེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༢༦༠) –
སོ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན –
‘‘པུ་ཏྟེ པ་སུ་ཉྩ དྷ་ཉྙ་ཉྩ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ གྷ་རེ དྷ་ནཾ;
ད་ཛྫཱ ས་པྤུ་རི་སོ དཱ་ནཾ, དི་སྭཱ ཡཱ་ཙ་ཀ་མཱ་ག་ཏཾ;
ཨ་ནུ་མོ་དཱ་ཧི མེ མ་དྡི, པུ་ཏྟ་ཀེ དཱ་ན་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༢༦༡) –
ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་དཱ་ནཾ ཏཾ ཨ་ནུ་མོ་དཱ་པེ་སི.
སཱ་པི –
‘‘ཨ་ནུ་མོ་དཱ་མི ཏེ དེ་ཝ, པུ་ཏྟ་ཀེ དཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
ད་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཧི, བྷི་ཡྻོ དཱ་ནཾ ད་དོ བྷ་ཝཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༢༦༢) –
ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི.
ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་སུ ས་ཀྐོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཧི་ཡྻོ ཛཱུ་ཛ་ཀ་སྶ པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀེ ཨ་དཱ་སི. ཨི་དཱ་ནི ནཾ ཀོ་ཙི ཧཱི་ན་པུ་རི་སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་དྡི་དེ་ཝིཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ནི་པྤ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཎྞེ་ན ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་དྡིཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཀཱུ་ཊཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ནཾ ཏ་སྶེ་ཝ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཎྞེ་ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ཨ་ཏི་ཐི ནོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀེ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀྐོ མ་དྡི་དེ་ཝིཾ ཡཱ་ཙི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༡༥. ‘‘པུ་ན་དེ་ཝ ས་ཀྐོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ, ཧུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ནྣི་བྷོ;
ཨ་ཡཱ་ཙི མཾ མ་དྡི་དེ་ཝིཾ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟིཾ པ་ཏི་བྦ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ པུ་ན་དེ་ཝཱཏི དཱ་ར་ཀེ དི་ནྣ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཙྪཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་རུ་ཡ྄ཧཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ནྣི་བྷོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞོ.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཧི་ཡྻོ མེ དྭེ་པི དཱ་ར་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དི་ནྣཱ, ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ, ཀ་ཐཾ ཏེ མ་དྡིཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟིཾ པ་ཏི་བྦ་ཏཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ པ་སཱ་རི་ཏ་ཧ་ཏྠེ ཨ་ན་གྒྷ་ར་ཏ་ནཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ས་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ལཱི་ན་མཱ་ན་སོ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ གི་རིཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ཝི་ཡ –