༧. ཙ་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. ས་ཏྟ་མེ ཨེ་ཀ་རཱ་ཛ་སྶ ཨ་ཏྲ་ཛོཏི ཨེ་ཀ་རཱ་ཛ་སྶ ནཱ་མ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟོ. ན་ག་རེ པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱཏི པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཙ་ནྡ་ས་ཝ྄ཧ་ཡོཏི ཙ་ནྡ་ས་དྡེ་ན ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཏ་བྦོ, ཙ་ནྡ་ནཱ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཨ་ཡཾ བཱ་རཱ་ཎ་སཱི པུ་པྥ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ‘‘ཙ་ནྡ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་པ་རོ་པི པུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ ‘‘སཱུ་རི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ‘‘སེ་ལཱ’’ཏི་སྶཱ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ཝེ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཙ ནེ་སཾ བྷ་དྡ་སེ་ནོ སཱུ་རོ ཙཱ་ཏི དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ སི་པྤེ་སུ ཙ ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཙ་ནྡཾ ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ར་ཛྫཾ ཨ་དཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ ‘‘ཝཱ་སུ་ལོ’’ཏི ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ན ར་ཉྙོ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལོ ནཱ་མ པུ་རོ་ཧི་ཏོ, ཏཾ རཱ་ཛཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋ་པེ་སི. སོ ལ་ཉྫ་ཝི་ཏྟ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ སཱ་མི་ཀེ ཀ་རོ་ཏི, སཱ་མི་ཀེ ཙ ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཊྚ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པ་ཀྐོ་སེ་ནྟོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཝི་ལོ་པཾ ཁཱ་ད་ཏི, ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རཱ་ཛ་ཡཾ པཱ་པི་ཏོ’’ཏི ཨ་ཊྚ་སྶ་ར་མ་ཀཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཏཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ནེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི.
རཱ་ཛཱ ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཀི་ར ཨ་ཊྚོ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏྭ་མེ་ཝ ཨ་ཊྚ་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལ་སྶ ཨཱ་ཡོ པ་ཙྪི་ཛྫི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཀྑོ ཝི་ཙ་རི. སོ པ་ན རཱ་ཛཱ མུ་དྷ་པྤ་ས་ནྣོ. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘པུ་རོ་ཧི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟོ ས་བྦ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛ་སྶཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་ཏི་དཱ་ན’’ནྟི པུ་ཊྛོ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་པུ་ཏྟཱ པི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ པི་ཡ་དྷཱི་ཏ་རོ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སེ་ཊྛི་ནོ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཏྭཱ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དེ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ག་ལ་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཡ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་པེ་སི. ཨི་ཏི སོ ‘‘ས་གྒ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ར་ཡ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི.
རཱ་ཛཱ་པི ཏ་སྨིཾ པ་ཎྜི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི ས་གྒ་མ་གྒོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཊཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦཾ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཾ ཡ་ཉྙ་པ་སུ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ནེ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ས་བྦ་ཉྩ ཡ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཧ་ནྟཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ པུ་ན་པི ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན མ་ཡི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་མེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ’’ནྟི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏ་ཏོ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ་པི ནཱ་ས་ཀྑི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་རི་དེ་ཝི, མ་ཧ་ནྟཾ ཀཱ་རུ་ཉྙ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཊེ ས་བྦ་ཀ་མྨཱ་ནི ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ནེ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ ནཱ་མེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་སུཾ. ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཁ་གྒཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཏ་སྶ གཱི་ཝཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཙ་ནྡཱ ནཱ་མ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ དེ་ཝཱི ‘‘ཨ་ཉྙཾ མེ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཙྩ་བ་ལེ་ན སཱ་མི་ཀ་སྶ སོ་ཏྠིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི ‘‘ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ, ཡཾ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལོ ས་གྒ་མ་གྒོ་ཏི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་མ སཱ་མི་ཀ་སྶ སོ་ཏྠི ཧོ་ཏུ.
‘‘ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ, ས་བྦཱ ཏཱ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ;
ཨ་ནཱ་ཐཾ ཏཱ་ཡ་ཐ མ་མཾ, ཡ་ཐཱ་ཧཾ པ་ཏི་མཱ སི་ཡ’’ནྟི. –
ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་མ་ཀཱ་སི. ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ པ་རི་དེ་ཝ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཛ་ལི་ཏཾ ཨ་ཡོ་ཀཱུ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏཱ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སི. ས་ཀྐོ་པི ཏ་དཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་བྦ་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཛི་རཾ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟོ ‘‘ཨ་རེ, པཱ་པ་རཱ་ཛ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི, ཀ་དཱ ཏ་ཡཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ་ན སུ་ག་ཏི་ག་མ་ནཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ, ཙ་ནྡ་ཀུ་མཱ་རཾ ས་བྦ་ཉྩ ཨི་མཾ ཛ་ནཾ བ་ནྡྷ་ན་ཏོ མོ་ཙེ་ཧི, ནོ ཙེ མོ་ཙེ་སྶ་སི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཨི་མ་སྶ ཙ དུ་ཊྛ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སཱི་སཾ ཕཱ་ལེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ སཱི་གྷཾ ས་བྦེ བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཙེ་སུཾ.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ ཡ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཊཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལ་སྶ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ལེ་ཌྜུ་པྤ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ན་མྤི མཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ པི་ཏ་རཾ པ་ལི་སྶ་ཛི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ མཱ་རེ་ཏུཾ ན ཨ་དཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏཱ་ཝ་སྶ པཱ་པ་ར་ཉྙོ དེ་མ, ཚ་ཏྟཾ པ་ན་སྶ ན ད་སྶཱ་མ, ན་ག་རེ ཝཱ་སཾ ཝཱ ན ད་སྶཱ་མ, ཏཾ ཙ་ཎྜཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཝཱ་སཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི རཱ་ཛ་ཝེ་སཾ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ལི་དྡི་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ སཱི་སཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཡེ པ་ན ཏཾ པ་སུ་གྷཱ་ཏ་ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛིཾ་སུ ཙེ་ཝ ཡ་ཛཱ་པེ་སུ་ཉྩ ཨ་ནུ་མོ་དིཾ་སུ ཙ, ས་བྦེ ཏེ ནི་ར་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ས་བྦེ པ་ཏི་ཊྛཱ ནི་ར་ཡཾ, ཡ་ཐཱ ཏཾ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན;
ན ཧི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ, ལ་བྦྷཱ སུ་ག་ཏིཾ ཨི་ཏོ ག་ནྟུ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༡༤༣);
ཨ་ཐ ས་བྦཱ་པི རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ ནཱ་ག་རཱ ཙེ་ཝ ཛཱ་ན་པ་དཱ ཙ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཉྩིཾ་སུ. སོ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ས་མཱ་དི་ཡི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༤༦. ‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཡ་ཛ་ནཱ མུ་ཏྟོ, ནི་ཀྑ་ནྟོ ཡ་ཉྙ་ཝཱ་ཊ་ཏོ;
སཾ་ཝེ་གཾ ཛ་ན་ཡི་ཏྭཱ་ན, མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི’’ནྟི. – ཨཱ་དི;
ཏ་ཏྠ ཡ་ཛ་ནཱ མུ་ཏྟོཏི ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལེ་ན ཝི་ཧི་ཏ་ཡ་ཉྙ་ཝི་དྷི་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན གྷཱ་ཏེ་ཏ་བྦ་ཏོ མུ་ཏྟོ. ནི་ཀྑ་ནྟོ ཡ་ཉྙ་ཝཱ་ཊ་ཏོཏི ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏོ ཡ་ཉྙ་བྷཱུ་མི་ཏོ ནི་གྒ་ཏོ. སཾ་ཝེ་གཾ ཛ་ན་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘བ་ཧུ་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ’’ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཾ་ཝེ་གཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡིནྟི ཚ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏཱ དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་དཱ་ན་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་དཱ་ན་མ་དཱ་སིཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༧. ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ད་ཏྭཱ་ནཱཏི ད་ཀྑི་ཎཱ་ར་ཧེ པུ་གྒ་ལེ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ. ཨ་པི ཚ་པྤ་ཉྩ ར་ཏྟི་ཡོཏི ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ཚ་པི པ་ཉྩ་པི ར་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཝ་ན་ཁཱ་ད་ན་བྷུ་ཉྫ་ནཱ་ནི ན ཀ་རོ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་དཱ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཨུ་ནྣ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ནྟོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི དཱ་ན་སཱ་ལཱ་སུ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དི་ཨུ་ལཱ༹་རུ་ལཱ༹་ར་པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་མེ་ཝ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ དཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཛྫི་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ རཱ་ཛཱ་ར་ཧ་བྷོ་ཛ་ན་མྤི ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་ཧཾ པི་ཝཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
༤༨. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཐཱ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨུ་པ་མཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཝཱ་ཎི་ཛོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཝཱ་ཎི་ཛོ བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤེ་ན པཱ་བྷ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ བྷ་ཎྜཾ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ཝི་པུ་ལཾ བྷ་ཎྜ་ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ས་ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཡ་ཏྠསྶ ལཱ་བྷོ ཨུ་ད་ཡོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ དེ་སེ ཀཱ་ལེ ཝཱ ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ཧ་ར་ཏི ཨུ་པ་ནེ་ཏི ཝི་ཀྐི་ཎཱ་ཏི.
༤༩. ས་ཀ་བྷུ་ཏྟཱ་པཱིཏི ས་ཀ་བྷུ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་ཏོ་པི. ‘‘ས་ཀ་པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. པ་རེཏི པ་ར་སྨིཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ. ས་ཏ་བྷཱ་གོཏི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་བྷཱ་གོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཎི་ཛེ་ན ཀཱི་ཏ་བྷ་ཎྜཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ དེ་སེ ཀཱ་ལེ ཙ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཡ་མཱ་ནཾ བ་ཧུཾ ཨུ་ད་ཡཾ ཝི་པུ་ལཾ ཕ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་པ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་ར་སྨིཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ་པི པ་ར་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏ་གུ་ཎཱ ད་ཀྑི་ཎཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་དུ་སྶཱི་ལེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༧༩) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ན ཨ་ད་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻུཾ, ན ཙ ནེ་སཾ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཡོ་པི ནེ་སཾ ཨ་སྶ ཙ་རི་མོ ཨཱ་ལོ་པོ ཙ་རི་མཾ ཀ་བ་ལ༹ཾ, ཏ་ཏོ་པི ན ཨ་སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༢༦).
༥༠. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠ་ཝ་སཾ ཉ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ དཱ་ན་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ན པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་མི དཱ་ན་ཏོཏི དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏོ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ན ནི་ཝ་ཏྟཱ་མི ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་མི ཨེ་ཝ. ཀི་མ་ཏྠཾ? ས་མྦོ་དྷི་མ་ནུ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ས་མྦོ་དྷིཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཏྠཾ, ཨ་དྷི་ག་ནྟུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན པི་ཏ་རི ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མཾ པ་ཝེ་སི་ཏེ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་བྦ་ཡཾ དཱ་པེ་སི ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་ནི པཱ་རུ་པ་ནཱ་ནི ཙ. སོ་པི ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་དི་ཨ་ཏྠཾ བ་ཧི་ག་ཏེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, པུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ན ཝ་ནྡ་ཏི, ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ, སཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི དི་ཊྛ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་པ་རི་སོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ པཱུ་རེ་སི.
ཏ་དཱ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, གོ་ཏ་མཱི དེ་ཝཱི མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ, ཙ་ནྡཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ, ཝཱ་སུ་ལོ རཱ་ཧུ་ལོ, སེ་ལཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ, སཱུ་རོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ, བྷ་དྡ་སེ་ནོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ, སཱུ་རི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཙ་ནྡ་རཱ་ཛཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ.
ཏ་སྶ ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ སེ་ས་པཱ་ར་མི་ཡོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་དཱ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལ་སྶ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཕ་རུ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨ་ཊྚ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶེ་ཝ ཁ་ཎྜ་ཧཱ་ལ་སྶ ཏ་ཐཱ ཡ་ཉྙ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི ཙི་ཏྟ་པྤ་ཀོ་པཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ཏྟུ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་པི ‘‘མཱ་དི་ས་སྶ ནཱ་མ ག་རཱུ་ཧི ཝི་རོ་དྷོ ན ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་རི་ས་པ་སུཾ ཀ་ཏྭཱ གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ པི་ཏུ ཨཱ་ཎཱ་ཡཾ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀོ་སི་ཡཱ ཨ་སིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟེ པུ་རོ་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཏ་རི པུ་ཏྟེ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཙ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ, མ་ཧཱ་ཛ་ནེ པི་ཏ་རཾ མཱ་རེ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟེ ས་ཡཾ པ་ལི་སྶ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ན་ཉྩ, དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་དཱ་ན་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ་པི དཱ་ནེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཙ་ཎྜཱ་ལེ་སུ ཝཱ་སཱ་པི་ཏ་སྶ པི་ཏུ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ད་ཏྭཱ པོ་ས་ནཾ, མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཙ་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.