མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཐེ་རོ ཀི་ར ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ག་ཎེ ཝཱ་ཙེ་སི. ཏ་སྶོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ གུ་ཎཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཀཱི་དི་སཱ ནུ ཁོ མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ གུ་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་ད་མ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱི་པེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཐེ་རོ – ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ་སྨི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི? ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒེ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. དུ་པ་ཊྚ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ, པ་ཏྟ་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ, གཱ་མེ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཡཱ་གུ་པཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཐེ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ངྑཾ ཝི་ནོ་དེ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ, བྷ་ནྟེ, བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ, བྷ་ནྟེ, དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ, པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ, མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་དཱ ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎཱ ཨ་པ་རེ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་དཱ ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. བྷ་ནྟེ, ན་ནུ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ལླ་ངྐེ ཨུ་སུ་མཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, མ་ར་ཎ་ཁ་ཎ་མྤི ན ལ་བྷི་སྶ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཕ་ལ་ཀ་ས་དི་ས་ཏྠ བྷ་ནྟེ པ་ར་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཐ, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, ན མེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཐེ་རོ – ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཨ་ངྐུ་ས་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་མཱི་པེ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཐེ་རེ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ. ནི་སི་ནྣ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀེ་ན་ཙི པ་པ་ཉྩེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི མ་ཉྙིཾ་སུ. ནི་ཀྑ་ནྟོ ཐེ་རོ ཀོ་ཙི དེ་ཝ ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་ཉྙཾ ཨ་ཀཱ་སི.
ཐེ་རོ ཀི་ར ‘‘མཱ་དི་ས་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀིཾ, དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ནེ་ཝ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་ཏེ་ར་སི་ཡཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ གཱ་མ་ནྟ་པ་བྦྷཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཙ་ངྐ་མཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ, ག་ཧེ་ཏུཾ པ་ན ནཱ་ས་ཀྑིཾ. ཏ་ཡོ མཱ་སེ པ་ན ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ཝི་ཡ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་པི ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ, ཏེ་མཱ་སེ་ནཱ་པི ནཱ་ས་ཀྑིཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏོ ‘‘ན མ་ཉྩེ མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི མ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ནེ་ཝ མ་ཉྩེ པི་ཊྛིཾ པ་སཱ་རེ་སྶཱ་མི, ན པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཉྩཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. པུ་ན ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ པ་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སུ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ་སུ ཕཱ་ལི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཎྚ་ཀེ་ཧི སི་བྦ་ནྟི, ད་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ པཱ་དཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི ད་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཐེ་རོ ཏིཾ་ས་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎ་ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ནཱ་ས་ཀྑིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, ཨ་དྡྷཱ མེ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་གྒོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ན མེ ལ་དྡྷཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་སི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ་ཝ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཐ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཀོ ཨེ་ཏྠ རོ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ རོ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘རོ་ད་མཱ་ནེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ, ཏེ་ན ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀཾ དྭེ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི་ཏི རོ་དཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཐེ་རོ – ‘‘བྷོ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར, དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀེ་ལི༹ཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ནུ ཁོ ཏེ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀེ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་པི་སྶ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི, ས་ཀྑི ནུ ཁོ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ, ནཱ་ས་ཀྑཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་མྷཱ་དི་སེ་སུ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟེ་སུ ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནི ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི མ་མ པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཏཱ་ནཾ, ཏི་ཊྛ་ཐ, ཏུ་མྷེ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ས་ཀྐོ་པི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. མཱ་དི་སེ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཏི་ཊྛ་ནྟེ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ ས་ཡཾ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ སུ་ཛཾ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ’’ཏི ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀོ་སི་ཡ, ཨི་དཱ་ནི མེ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཏཱ་ནཾ, དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྩ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི མ་ནུ་སྶ་ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ཛེ་གུ་ཙྪོ, ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋི་ཏཱ་ན་མྤི ཀ་ཎྛེ ཨཱ་ས་ཏྟ་ཀུ་ཎ་པཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན སཱི་ལ་ག་ནྡྷོ ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི བྷ་ཝ་གྒཾ པ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལ་ག་ནྡྷེ་ན་མྷི ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན གོ་པྥ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ད་ཏ་ལཾ པ་རི་མ་ཛྫི. ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་སྶེ་ཝ པཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཀྐོ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ན ལ་བྷཱ་མི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ཉྙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི མ་གྒོ་པི ཕ་ལ་མྤི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཙ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཀིཾ ནི་སྶི་ཏ་ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རེ དོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་དོ་མ་ན་སྶེ་སུ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ’’ཏི.
༣༦༢. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ བཱ་ལ་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ནོ་དྷི་ཛི་ན་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་ན་སྶ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ, ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, རཱུ་པཾ སཱ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ གུ་ལ༹་པི་ཎྜི་ཀེ ནི་ལཱི་ན་མ་ཀྑི་ཀཱ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ? རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ ‘པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ, ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, དུ་ཀྑཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, རཱུ་པཾ སཱ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༠༨). ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨི་ཊྛེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟ་སྶ, ཨ་ནི་ཊྛེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟ་སྶ, ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ་ན ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཨ་པི་ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ས་བྷཱ་གཱ ཏ་ཏྲ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་པི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱཏི ཨ་ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཙེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཏཱ་ཡ་པི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཡཾ ཙེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཡཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེཏི ཨེ་ཏཱ་སུ དྭཱི་སུ ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ, སཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? དྭི་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཀོ ཧི བྷི་ཀྑུ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཀིཾ ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ’’ཏི.
༣༦༣. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ནི་རོ་དྷ་སཱ་རུ་པྤ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི. ས་ཀྐོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧཱི་ནོ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ་པི བ་ཧཱུ་ན་མྤི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ས་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཋི་ཏཱ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ. རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཧི བྷ་ག་ཝཱ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཝི་ཡ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱ་ཛཱ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎེ་ན པི་ཎྜཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཏེ ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཏ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟི. ས་ཀྐོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏོ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ས་ཀྐོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྷི ཙ་ཝ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ག་ཏཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, དཱི་པ་སི་ཁཱ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སེ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ ན ཛཱ་ནིཾ་སུ. ས་ཀྐོ པ་ན ས་ཡཾ ཙུ་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཏྟཱ དྭེ་ཝ ཛ་ནཱ ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡ྄ཧ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ན མ་གྒོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་སྶ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨུ་པ་རི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.