༨. ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨ་མྦ་ས་ཎྜཱ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོཏི སོ ཀི་ར གཱ་མོ ཨ་མྦ་ས་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་ཝི་ཊྛོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་མྦ་ས་ཎྜཱ’’ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝེ་དི་ཡ་ཀེ པ་བྦ་ཏེཏི སོ ཀི་ར པ་བྦ་ཏོ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཛཱ་ཏེ་ན མ་ཎི་ཝེ་དི་ཀཱ་ས་དི་སེ་ན ནཱི་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ་ན ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ‘ཝེ་དི་ཡ་ཀ་པ་བྦ་ཏོ’ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཏོ. ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་གུ་ཧཱ་ཡནྟི པུ་བྦེ་པི སཱ དྭི་ནྣཾ པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ གུ་ཧཱ, ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑོ ཙ་སྶཱ དྭཱ་རེ, ཏ་སྨཱ ‘ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་གུ་ཧཱ’ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཏཱ. ཨ་ཐ ནཾ ཀུ་ཊྚེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སུ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་སུ་དྷཱ་ཀ་མྨ་མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ལེ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དཾ་སུ. པུ་རི་མ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ‘‘ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་གུ་ཧཱ’’ ཏྭེ་ཝ ནཾ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་གུ་ཧཱ་ཡ’ནྟི.
ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི དྷ་མྨི་ཀོ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ན་ནུ ཙ ཨེ་ས ཨ་བྷི་ཎྷ་ད་སྶཱ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ན སོ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏྠཱ་ཡཾ ན ཨཱ་ག་ཏ་པུ་བྦོ, ས་ཀྐེ་ན ས་དི་སོ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་སྶ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི? མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ས་ནྟ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར་སྶ ས་མ་ཡེ ཨཱ་ཡུ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, སོ པ་ཉྩ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ ‘‘པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ དཱ་ནི མེ ཨཱ་ཡཱུ’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. ཡེ་ས་ཉྩ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨཱ་ཝི བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ་སུ ཡེ པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏེ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནུ ཁོ ཨི་དཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཡེ ཀ་ཏ་བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ནཱ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ ར་ཀྑི་ཏ་སཱི་ལཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ན་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ‘‘ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན བྷཱ་ཡ་ནྟི.
ས་ཀྐོ པ་ན དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ, ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷཾ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟཾ, ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ སུ་དྷ་མྨ་དེ་ཝ་ས་བྷཾ, ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷཾ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀཾ, ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ ནཱ་ཊ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཡོ དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་པ་རི་སཾ, ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ, ཙི་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཝ་ནཾ, མི་སྶ་ཀ་ཝ་ནཾ, ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཝ་ན་ནྟི ཨེ་ཏཾ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ བྷོ མེ ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི བྷ་ཡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ལོ་ཀ་པི་ཏཱ་མ་ཧོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཝཱ, ཡོ མེ ཧ་ད་ཡ་ནི་སྶི་ཏཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ ས་མུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་ཉྩི ཨ་དི་སྭཱ པུ་ན ཨ་དྡ་ས ‘‘མཱ་དི་སཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ན་མྤི ཨུ་པྤ་ནྣཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐེ་ཝཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟ་སྶ ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨུ་ད་པཱ་དི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ.
ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཀ་ཏ་རཾ ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཀ་སྶ ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོཏི ཨ་དྡ་ཀྑི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. མཱ་རི་སཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ, དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཝོ་ཧཱ་རོ. ནི་དྡུ་ཀྑཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས དེ་ཝེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི? ས་ཧཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ. པུ་བྦེ ཀི་རེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ལ༹་ལ་གྷ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཏཱ་ཝ་སྶ ཉཱ་ཎཾ, ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ པ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཡི ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་གུ་ཧཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ པ་ཉྩ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙུ་དྡ་ས པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ཀཱ་སི. སོ ‘‘མ་མ པུ་བྦེ་པི ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ ག་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཀ་ཏོ, ཨ་དྡྷཱ མེ ན་ཏྠི མ་གྒ་ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ཨེ་ཀ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ས་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ཡ་པི པ་རི་སཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཝ་སྶཾ ཁོ པ་ན དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི དེ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ དོ་མ་ན་སྶཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡཾ ཏ་ཝཱ་ཏི ཁོ དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱཏི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་ཙྪཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, དུ་ལླ་བྷོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ, བྷ་དྡཾ ཏ་ཝ, ཡོ ཏྭཾ ‘‘པ་བྦ་ཏ་ཀཱི་ལ༹ཾ ན་དཱི་ཀཱི་ལ༹ཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་ཡོ་ཛེ་སཱི་ཏི. པ་ཙྩ་སྶོ་སུནྟི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ.
༣༤༥. པ་ཉྩ་སི་ཁཾ ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏུ, ཨི་མཾ ཀ་སྨཱ ཝི་སུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི? ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི ‘‘དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷུ་རེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཉྩ་སི་ཁོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཝ་ལླ་བྷོ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་མཾ པུ་ར་ཏོ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཏོ་ཀཱ་སེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡཾ ཏ་ཝཱཏི སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧོ་ཏུ, བྷ་དྡཾ ཏ་ཝ, ཡོ ཏྭཾ མཾ ‘ཨེ་ཧི, མཱ་རི་ས, ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་དཱི་ནི ཝཱ ན་ཊ་ས་མ་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མཱ’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘བུ་དྡྷཾ པ་སྶི་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ’ཏི ཝ་ད་སཱི’’ཏི ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ཧ་ཙ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་མ་ནཾ ཨུ་པཱ་ག་མི.
ཏ་ཏྠ བེ་ལུ་ཝ་པ་ཎྜུནྟི བེ་ལུ་ཝ་པ་ཀྐཾ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞཾ. ཏ་སྶ ཀི་ར སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ པོ་ཀྑ་རཾ, ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཡོ ད་ཎྜོ, ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ ཏ་ནྟི་ཡོ, པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ ཝེ་ཋ་ཀཱ, ཝཱི་ཎཱ་པ་ཏྟ་ཀཾ གཱ་ཝུ་ཏཾ, ཏ་ནྟི་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ གཱ་ཝུ་ཏཾ, ཨུ་པ་རི ད་ཎྜ་ཀོ གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཝཱི་ཎཱ. ཨི་ཏི སོ ཏཾ ཝཱི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས་མུ་ཙྪ་ནཱ མུ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ན་ཁེ་ཧི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་དྷུ་རཾ གཱི་ཏ་སྶ་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ སེ་ས་དེ་ཝེ ས་ཀྐ་སྶ ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ དེ་ཝ་ག་ཎེ ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ…པེ… ཝེ་དི་ཡ་ཀེ པ་བྦ་ཏེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི.
༣༤༦. ཨ་ཏི་རི་ཝ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོཏི ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ དེ་ཝ་སྶ ཝཱ མཱ་ར་སྶ ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཝཱ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་ན དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཨ་ཏི་རི་ཝ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏོ ས་ཧ་སྶ་ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡ་ཨུ་གྒ་ཏ་ཀཱ་ལ་ས་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི. པ་རི་ཏོ གཱ་མེ་སུ མ་ནུ་སྶཱཏི ས་མ་ནྟཱ གཱ་མེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ. པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཡ་མཱ་ས་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཀི་ར གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ དཱ་ར་ཀེ་སུ ཀཱི་ལ༹་ནྟེ་སུ ཏ་ཏྠ ས་ཀྐོ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏ་སྨཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ན་ནུ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཀ་སྨཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་སྶཱ་པི པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི? མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ. ཀིཾ་སུ ནཱ་མཱཏི ཀིཾ་སུ ནཱ་མ བྷོ ཨེ་ཏཾ, ཀོ ནུ ཁོ ཨ་ཛྫ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ དེ་ཝོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ, ཀ་ཐཾ་སུ ནཱ་མ བྷོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏི, ལཱ་བྷཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཡེ་སཾ ནོ ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ནོ་ད་ཀོ ས་ཏྠཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, ཡེ ལ་བྷཱ་མ ཐཱ་ལ་ཀ་བྷི་ཀྑ་མྤི ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑ་མྤི དཱ་ཏུ་ནྟི སཾ་ཝི་གྒཱ ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
༣༤༧. དུ་རུ་པ་ས་ངྐ་མཱཏི དུ་པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཡཱ. ཨ་ཧཾ ས་རཱ་གོ ས་དོ་སོ ས་མོ་ཧོ, ས་ཏྠཱ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ, ཏ་སྨཱ དུ་པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ མཱ་དི་སེ་ན. ཛྷཱ་ཡཱིཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཙ ཛྷཱ་ཡཱི. ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཛྷཱ་ནེ ར་ཏཱ་ཏི ཛྷཱ་ན་ར་ཏཱ. ཏ་ད་ནྟ་རཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནཱཏི ཏ་ད་ནྟ་རཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནཱ ས་མྤ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནཱ ཝཱ. ཏ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ན་ར་ཏཱ་ཏི དུ་རུ་པ་ས་ངྐ་མཱ, ཨི་དཱ་ནི་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནཱ་ཏི་པི དུ་རུ་པ་ས་ངྐ་མཱ. པ་སཱ་དེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨོ་ཀཱ་སཾ མེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. བེ་ལུ་ཝ་པ་ཎྜུ་ཝཱི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ན་ནུ པུ་བྦེ་ཝ ཨཱ་དི་ནྣཱ་ཏི? ཨཱ་མ, ཨཱ་དི་ནྣཱ. མ་གྒ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ལ་གྒི་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི ནཾ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ད་ན་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཡི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི.
པ་ཉྩ་སི་ཁ་གཱི་ཏ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༨. ཨ་སྶཱ་ཝེ་སཱིཏི སཱ་ཝེ་སི. བུ་དྡྷཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱཏི བུ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བུ་དྡྷཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཝ་ནྡེ ཏེ པི་ཏ་རཾ བྷ་དྡེ, ཏི་མྦ་རུཾ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སེཏི ཨེ་ཏྠ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཱཏི སཱུ་རི་ཡ་ས་མཱ་ན་ས་རཱི་རཱ. ཏ་སྶཱ ཀི་ར དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ པཱ་ད་ནྟ་ཏོ ར་སྨི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀེ་ས་ནྟཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཱ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏི ནཾ ‘‘སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཱ’’ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སེ, ཏ་ཝ པི་ཏ་རཾ ཏི་མྦ་རུཾ ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མཱི’’ཏི. ཡེ་ན ཛཱ་ཏཱ་སི ཀ་ལྱཱ་ཎཱིཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཡཾ ཏི་མྦ་རུཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏྭཾ ཛཱ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ས་བྦ་ངྒ་སོ་བྷ་ནཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཛ་ན་ནཱི མ་མཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱི.
ཝཱ་ཏོ་ཝ སེ་ད་ཏཾ ཀ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སེ་དཱ་ནཾ སེ་ད་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝཱ་ཏོ ཨི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀ་ནྟོ མ་ནཱ་པོ, ཨེ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ནཱི་ཡཾ་ཝ པི་པཱ་ས་ཏོཏི པཱ་ཏུ་མི་ཙྪ་ནྟ་སྶ པི་པཱ་ས་ཏོ པི་པཱ་སཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ཨ་ངྒཱི་ར་སཱིཏི ཨ་ངྒེ ར་སྨི་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ངྒཱི་ར་སཱི, ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨོ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་མི་ཝཱཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཝི་ཡ.
ཛི་གྷ་ཙྪ་ཏོཏི བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཁུ་དཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ཛ་ལ་ནྟ་མི་ཝ ཝཱ་རི་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི ཛ་ལ་ནྟཾ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷེ་ན ནི་བྦཱ་པེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ མ་མ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཡུ་ཏྟཾ ཀི་ཉྫ་ཀྑ་རེ་ཎུ་ནཱཏི པ་དུ་མ་ཀེ་ས་ར་རེ་ཎུ་ནཱ ཡུ་ཏྟཾ. ནཱ་གོ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ ཝཱཏི གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ. ཨོ་གཱ་ཧེ ཏེ ཐ་ནཱུ་ད་རནྟི ཡ་ཐཱ སོ ནཱ་གོ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་སོ་ཎྜ་མ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་མུ་གྒོ སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཝི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཏེ ཐ་ནཱུ་ད་རཾ ཐ་ན་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨུ་ད་ར་ཉྩ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
‘‘ཨ་ཙྩ་ངྐུ་སོ་ཝ ནཱ་གོ་ཝ, ཛི་ཏཾ མེ ཏུ་ཏྟ་ཏོ་མ་རཾ;
ཀཱ་ར་ཎཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་མྨ་ཏྟོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་རུ་ཡཱ’’ཏི. –
ཨེ་ཏྠ ཏུ་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཨ་ཡ་ད་ཎྜ་ཀོ. ཏོ་མ་རནྟི པཱ་དཱ་དཱི་སུ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ད་ཎྜ་ཏོ་མ་རཾ. ཨ་ངྐུ་སོཏི མ་ཏྠ་ཀེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀུ་ཊི་ལ་ཀ་ཎྚ་ཀོ. ཡོ ཙ ནཱ་གོ པ་བྷི་ནྣ་མ་ཏྟོ ཨ་ཙྩ་ངྐུ་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་ངྐུ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ; ཨ་ངྐུ་སེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཝ་སཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, སོ ‘‘ཛི་ཏཾ མ་ཡཱ ཏུ་ཏྟ་ཏོ་མ་རཾ, ཡོ ཨ་ཧཾ ཨ་ངྐུ་ས་སྶ་པི ཝ་སཾ ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི མ་ད་ད་པྤེ་ན ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ སོ ཨ་ཙྩ་ངྐུ་སོ ནཱ་གོ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ ཏུ་ཏྟ་ཏོ་མ་ར’’ནྟི ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མྤི ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་ཨཱུ་རུ་ཏཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་རུ་ཡཱ ས་མྨ་ཏྟོ མ་ཏྟོ པ་མ་ཏྟོ ཨུ་མྨ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཙྩ་ངྐུ་སོ་ཝ ནཱ་གོ ཨ་ཧ་མྤི ས་མྨ་ཏྟོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་རུ་ཡཱ ཀི་ཉྩི ཏ་ཏོ ཝི་རཱ་ག་ཀཱ་ར་ཎཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཏེ་ན ནཱ་གེ་ན ཝི་ཡ ཛི་ཏཾ མེ ཏུ་ཏྟ་ཏོ་མ་རཾ, ན ཀ་སྶ་ཙི ཝ་ད་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡཱ་མི.
ཏ་ཡི གེ་དྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་སྨཱིཏི བྷ་དྡེ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་རུ ཏ་ཡི བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ་སྨི. གེ་དྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོཏི ཝཱ གེ་དྷཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ཏནྟི པ་ཀ་ཏིཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. པ་ཊི་ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱིཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི. ཝ་ངྐ་གྷ་སྟོ་ཝ ཨ་མྦུ་ཛོཏི བ་ལི༹་སཾ གི་ལི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་མ་ཙྪོ ཝི་ཡ. ‘‘གྷ་སོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ.
ཝཱ་མཱུ་རཱུཏི ཝཱ་མཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཎྛི་ཏ་ཨཱུ་རུ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་ཨཱུ་རཱུ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ས་ཛཱཏི ཨཱ་ལི་ངྒ. མ་ནྡ་ལོ་ཙ་ནེཏི ཨི་ཏྠི་ཡོ ན ཏི་ཁི་ཎཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི མ་ནྡཾ ཨཱ་ལོ་ཙེ་ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘མ་ནྡ་ལོ་ཙ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ལི་སྶ་ཛཱཏི ས་བྦ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན ཨཱ་ལི་ངྒ. ཨེ་ཏཾ མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཏྠི་ཏཾ.
ཨ་པྤ་ཀོ ཝ་ཏ མེ ས་ནྟོཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ མ་ནྡོ ས་མཱ་ནོ. ཝེ་ལླི་ཏ་ཀེ་སི་ཡཱཏི ཀེ་སཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ས་པྤོ ཝི་ཡ ཝེ་ལླ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝེ་ལླི་ཏ་ཀེ་སཱི, ཏ་སྶཱ ཝེ་ལླི་ཏ་ཀེ་སི་ཡཱ. ཨ་ནེ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ས་མུ་པྤཱ་དཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ནེ་ཀ་བྷཱ་གོཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎཱཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟ་མྷི དི་ནྣ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ པ་བྷི་ནྣོ.
ཡཾ མེ ཨ་ཏྠི ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙནྟི ཡཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙ་མ་ཏྠི. ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ཏཱ་དི་སཱུཏི ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ. ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏནྟི ས་བྦཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷི་མེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏུ.
ཨེ་ཀོ་དཱིཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏོ. ནི་པ་ཀོ ས་ཏོཏི ནེ་པ་ཀྐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ནི་པ་ཀོ. ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏོ. ཨ་མ་ཏཾ མུ་ནི ཛི་གཱི་སཱ་ནོཏི ཡ་ཐཱ སོ བུ་དྡྷ་མུ་ནི ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཛི་གཱི་ས་ཏི པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་ཧཾ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སེ ཛི་གཱི་སཱ་མི པ་རི་ཡེ་སཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཝཱ སོ ཨ་མ་ཏཾ ཛི་གཱི་སཱ་ནོ ཨེ་ས་ནྟོ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏཾ ཨེ་ས་ནྟོ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཝི་ཙ་རཱ་མཱི་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ.
ཡ་ཐཱ་པི མུ་ནི ན་ནྡེ་ཡྻ, པ་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མནྟི ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷ་མུ་ནི བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཏྭཱ ན་ནྡེ་ཡྻ ཏོ་སེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ན་ནྡེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཡཱ མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏོ ན་ནྡེ་ཡྻཾ, པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི ཝ་ད་ཏི.
ཏཱ་ཧཾ བྷ་དྡེ ཝ་རེ་ཡྻཱ་ཧེཏི ཨ་ཧེཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ནཾ, ཨ་ཧེ བྷ་དྡེ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སེ, ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡེ་ན ‘‘ཀིཾ དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ག་ཎྷ་སི, སུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་ས’’ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝ་རེ དི་ནྣེ དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ‘‘སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་ཧཾ ཝ་རེ་ཡྻཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
སཱ་ལཾ་ཝ ན ཙི་རཾ ཕུ་ལླནྟི ཏ་ཝ པི་ཏུ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ན་ཙི་རཾ པུ་པྥི་ཏོ སཱ་ལོ ཨ་ཏྠི. སོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནོ་ཧ་རོ. ཏཾ ན་ཙི་རཾ ཕུ་ལླ་སཱ་ལཾ ཝི་ཡ. པི་ཏ་རཾ ཏེ སུ་མེ་དྷ་སེཏི ཨ་ཏི་ས་སྶི་རཱི་ཀཾ ཏ་ཝ པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡ་མཱ་ནོ ན་མ་སྶཱ་མི ན་མོ ཀ་རོ་མི. ཡ་སྶཱ་སེ་ཏཱ་དི་སཱི པ་ཛཱཏི ཡ་སྶ ཨཱ་སི ཨེ་ཏཱ་དི་སཱི དྷཱི་ཏཱ.
༣༤༩. སཾ་ས་ནྡ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ གཱི་ཏ་ས་དྡ་སྶ ཙེ་ཝ ཝཱི་ཎཱ་ས་དྡ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི? ཀིཾ ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་རཱ་གོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏཱ་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ར་ཛྫ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑུ, པ་སྶ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ, ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི, སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༤.༢༣༢). ས་ཙེ པ་ན ཝ་ཎྞཾ ན ཀ་ཐེ་ཡྻ, པ་ཉྩ་སི་ཁོ ‘‘ཨོ་ཀཱ་སོ མེ ཀ་ཏོ’’ཏི ན ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་སི་ཁ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཀ་ཏོ’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཝ་ཎྞེ པ་ན ཀ་ཐི་ཏེ ‘‘ཀ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་སི་ཁ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཀ་དཱ སཾ་ཡཱུ་ལ༹ྷཱཏི ཀ་དཱ ག་ནྠི་ཏཱ པི་ཎྜི་ཏཱ. ཏེ་ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྦོ་དྷི་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ. བྷ་དྡཱ ནཱ་མ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཱཏི ནཱ་མ་ཏོ བྷ་དྡཱ ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཱ. བྷ་གི་ནཱིཏི ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ, དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཀཱ་མི་ནཱིཏི པ་རཾ ཀཱ་མེ་ཏི ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་ཏི.
ཨུ་པ་ན་ཙྩ་ནྟི་ཡཱཏི ན་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ. སཱ ཀི་ར ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་དེ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ ན་ཙྩཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏཱ, ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩེ གུ་ཎེ པ་ཡི་རུ་དཱ་ཧཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ག་ནྟྭཱ ན་ཙྩ་ནྟཱི ཨ་སྶོ་སི.
ས་ཀྐཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༠. པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་ཏཱིཏི ‘‘སཾ་ས་ནྡ་ཏི ཁོ ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨོ་ད་ཏི, པ་ཉྩ་སི་ཁོ པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་ཏི. གཱ་ཐཱ ཙ བྷཱ་ས་ནྟོ པ་ཉྩ་སི་ཁོ ས་མྨོ་ད་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་ཏི. ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. ཏ་སྶ ཀི་རེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་སི་ཁོ མ་ཡཱ མ་མ ཀ་མྨེ་ན པེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི, ན་ཊཱ ནཱ་མ ནི་ལླ་ཛྫཱ ཧོ་ནྟི, ཀ་ཐེ་ནྟོ ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི ད་སྶེ་ཡྻ, ཧ་ནྡ ནཾ མ་མ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
༣༥༡. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱཏི དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་ད་ནྟི. ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏོཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟོ.
ཨུ་རུ་ནྡཱ ས་མ་པཱ་དཱིཏི མ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ གུ་ཧཱ་ཡཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཡོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ གུ་ཧཱ་ཡཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ, སོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཛཱ་ཏོ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ.
༣༥༢. ཙི་ར་པ་ཊི་ཀཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེཏི ཙི་ར་ཏོ ཨ་ཧཾ, ཙི་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཧི་ཙི ཀེ་ཧི་ཙི ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧཱིཏི དེ་ཝཱ་ནཾ དྷཱི་ཏཱ ཙ པུ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ངྐེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ས་ཡ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏཱ་སཾ མ་ཎྜ་ན་པ་སཱ་དྷ་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཡ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཱ ཨ་ནྟོ་ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཌྜ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡེ པ་ན སཱི་མ་ནྟ་རེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ‘‘ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཱ, མ་མ ས་ནྟ་ཀཱ’’ཏི ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨ་ཌྜཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. སོ ‘‘ཡ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་ཙེ དྭེ་པི ས་མ་ཊྛཱ་ནེ ཧོ་ནྟི, ‘‘ཡ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཋི་ཏཱ, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཀ་མྤི ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཏཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀ་ལ་ཧུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀཱི་ལཱ༹་དཱི་ནི་པི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནེ་ཝ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀེ་ཧི་ཙི ཀེ་ཧི་ཙི ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ས་ལ་ལཱ༹་གཱ་ར་ཀེཏི ས་ལ་ལ༹་མ་ཡ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱཏི ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་སྶེ་ཝ ཨ་པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ནི་སཱི་དི. ཏཾ ཨེ་ས ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷཱུ་ཛ་ཏི ཙ ནཱ་མཱཏི བྷཱུ་ཛ་ཏཱིཏི ཏ་སྶཱ ནཱ་མཾ. པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱཏི པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ. སཱ ཀི་ར དྭེ ཕ་ལཱ་ནི པ་ཏྟཱ, ཏེ་ན་སྶཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི. ནི་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སི ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ནེ་མི་ས་དྡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ‘‘ས་མཱ་པ་ནྣོ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ནོ ཝ་ཏ རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ, ན་ནུ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ནེ་མི་ས་དྡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི. ཏི་ཊྛ་ཏུ ནེ་མི་ས་དྡོ, ས་མཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ དྷ་མ་མཱ་ན་སྶ ས་ངྑ་ཡུ་ག་ལ༹་སྶཱ་པི ཨ་ས་ནི་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་སྶཱ་པི ས་དྡཾ ན སུ་ཎཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ས་ཀྐ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ. ས་ཀྐོ ‘‘ན དཱ་ནི མེ ས་ཏྠཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁཾ པེ་སེ་སི. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ར་ཐ་ས་དྡེ་ན ས་མོ་ཧི་ཏཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ར་ཐ་ས་དྡེ་ནེ་ཝ པ་ཋ་མཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
གོ་པ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༣. སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནཱིཏི པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནཱི. ཨི་ཏྠི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱཏི ཨི་ཏྠི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨ་ལཾ, ན ཧི ཨི་ཏྠི་ཏྟེ ཋ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སི་རིཾ, ན ས་ཀྐ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་སི་རི་ཡོ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ, ན པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ, ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ག་ནྟུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི ནཱ་མ. མ་ཧ་ནྟ་མི་དཾ པུ་རི་ས་ཏྟཾ ནཱ་མ སེ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ, ཨེ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ན པུ་རི་ས་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ. སཱ་པི ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ཏྠི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཧཱི་ནཾ ག་ནྡྷ་བྦ་ཀཱ་ཡནྟི ཧཱི་ནཾ ལཱ་མ་ཀཾ ག་ནྡྷ་བྦ་ནི་ཀཱ་ཡཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཏེ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི? པུ་བྦ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ. པུ་བྦེ་པི ཀི་ར ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཾ. པཱ་རི་ཙ་རི་ཡནྟི པ་རི་ཙ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ. གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏེ་ཧི ཨ་མྷེ པ་རི་ཙ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི.
པ་ཊི་ཙོ་དེ་སཱིཏི སཱ་རེ་སི. སོ ཀི་ར ཏེ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙེ་ནྟི ཨ་ཏི་ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཧོ་ནྟུ, སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ’’ཏི ཨ་དྡ་ས. ‘‘པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ ཧོ་ནྟུ, ཨ་ཉྙོ གུ་ཎོ ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ’’ཏི ཨ་དྡ་ས. ‘‘ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཧོ་ནྟུ, ཀུ་ཧིཾ ཝཱ་སི་ཀཱ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ་ཝ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ’’ཏི ཨ་དྡ་ས. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ནཱ་མ ཚ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་མེ པ་ན ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཙ ན ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ནཱ་མ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨི་མེ ཙ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ན ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་ལླ་ངྐེ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨི་མེ ཧཱི་ནེ ག་ནྡྷ་བྦ་ཀཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛི་ཝེ་དྷ་པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་མེ་ཏེ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ གཱ་ལ༹ྷཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀུ་ཏོ་མུ་ཁཱ ནཱ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི པ་ཊི་ཙོ་དེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཀུ་ཏོ་མུ་ཁཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ ཏུ་མྷེ ཀུ་ཏོ་མུ་ཁཱ ཀིཾ ཨ་ཉྙཱ ཝི་ཧི་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནཱ? དུ་དྡི་ཊྛ་རཱུ་པནྟི དུ་དྡི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝཾ ད་ཊྛུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེཏི ཨེ་ཀ་སྶ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ ས་མཱ་ཙི་ཎྞ་དྷ་མྨེ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙེ. ཏེ་སཾ བྷ་ནྟེཏི ཏེ་སཾ གོ་པ་ཀེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཧོ ཏུ་མྷེ ནི་ལླ་ཛྫཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི པ་ཊི་ཙོ་དི་ཏཱ་ནཾ དྭེ དེ་ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ.
ཀཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏནྟི ཏེ ཀི་ར ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ན་ཊེ་ཧི ནཱ་མ ན་ཙྩ་ནྟེ་ཧི གཱ་ཡ་ནྟེ་ཧི ཝཱ་དེ་ནྟེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དཱ་ཡོ ནཱ་མ ལ་བྷི་ཏ་བྦོ ཨ་སྶ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཀྑི་ཏྟ་ལོ་ཎཾ ཨུ་དྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡ་ཏེ་ཝ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་ད’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་ཏཾ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ དི་སྭཱ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ནཱ་མ ཚ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏེ ཋཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ. མ་ཡཾ ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་པི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་མྷ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ཀཱ ཨུ་པ་རི ནི་བྦ་ཏྟཱ, མ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཧཱི་ནེ ག་ནྡྷ་བྦ་ཀཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ནོ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ ཏེ་སུ དྭེ ཛ་ནཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ སོ པ་རི་ཏྟོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་སྨཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ་ཝི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ. སོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་ཡོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, གོ་པ་ཀེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དི་ཏཱ་ནཾ དྭེ དེ་ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ ཀཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཛྷཱ་ན་ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ཙུ་ཏཱ པ་ན ཀཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏ་ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཀོ པ་ན དེ་ཝོཏི ཨེ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ནི་ཀ་ནྟིཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀཱ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཝ་སི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི.
༣༥༤. ས་ངྒྷ་ཉྩུ་པ་ཊྛཱ་སིནྟི ས་ངྒྷ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སིཾ.
སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱཏི དྷ་མྨ་སྶ སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏི་དི་ཝཱུ་པ་པ་ནྣོཏི ཏི་དི་ཝེ ཏི་ད་ས་པུ་རེ ཨུ་པ་པ་ནྣོ. ག་ནྡྷ་བྦ་ཀཱ་ཡཱུ་པ་ག་ཏེ ཝ་སཱི་ནེཏི ག་ནྡྷ་བྦ་ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཏེ. ཡེ ཙ མ་ཡཾ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱཏི ཡེ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ མ་ཡཾ ཨ་ནྣེ་ན པཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་མྷཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པཱ་དཱུ་པ་ས་ངྒ་ཡ྄ཧཱཏི པཱ་དེ ཨུ་པ་ས་ངྒ་ཡ྄ཧ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་པཱ་ད་མ་ཀྑ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཙེ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཙ. ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རེ. ཨི་མ་སྶཱ་པི པ་ད་སྶ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་མྷཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ས་མྦ་ནྡྷོ.
པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་རི་ཡཱ་ན སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཱིཏི ཏུ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ནི བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི.
ཏུ་མྷེ པ་ན སེ་ཊྛ་མུ་པཱ་ས་མཱ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་མཾ བུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ས་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཝཱ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ. བྷ་ཝ་ཏཱུ་པ་པ་ཏྟཱིཏི བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི.
ཨ་གཱ་རེ ཝ་ས་ཏོ མ་ཡ྄ཧནྟི གྷ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ.
སྭ་ཛྫཱཏི སོ ཨ་ཛྫ. གོ་ཏ་མ་སཱ་ཝ་ཀེ་ནཱཏི ཨི་དྷ གོ་པ་ཀོ གོ་ཏ་མ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ས་མེ་ཙྩཱཏི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ.
ཧ་ནྡ ཝི་ཡཱ་ཡཱ་མ བྱཱ་ཡཱ་མཱཏི ཧ་ནྡ ཨུ་ཡྻ་མཱ་མ བྱཱ་ཡ་མཱ་མ. མཱ ནོ མ་ཡཾ པ་ར་པེ་སྶཱ ཨ་ཧུ་མྷཱཏི ནོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, མཱ མ་ཡཾ པ་ར་སྶ པེ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཝ ཨ་ཧུ་མྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གོ་ཏ་མ་སཱ་ས་ནཱ་ནཱིཏི ཨི་དྷ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ གོ་ཏ་མ་སཱ་ས་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་རཱ་ཛ་ཡི་ཏྭཱཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་རཱ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ. ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝནྟི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ་ན. ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་མ་ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ་ནི ཙ ཀཱ་མ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཙ. པཱ་པི་མ་ཡོ་གཱ་ནཱིཏི པཱ་པི་མ་ཏོ མཱ་ར་སྶ ཡོ་ག་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, བ་ནྡྷ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ར་ཙྩ་ཡཱ་ནཱིཏི དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མཱ་ནི. ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱཏི ཨི་ནྡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ས་ཨི་ནྡཱ པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ. ས་བྷཱ་ཡུ་པ་ཝི་ཊྛཱཏི ས་བྷཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཝི་ཊྛཱ, ནི་སི་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝཱི་རཱཏི སཱུ་རཱ. ཝི་རཱ་གཱཏི ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ. ཝི་ར་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟཱཏི ཝི་ར་ཛཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱ. ནཱ་གོ་ཝ ས་ནྣཱ་ནི གུ་ཎཱ་ནཱིཏི ཀཱ་མ་ས་ཉྙོ་ཛ་ན་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཚེ་ཏྭཱ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ. སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏ་སྶཱཏི ཛཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་ག་སྶ ས་ཀྐ་སྶ.
ཀཱ་མཱ་བྷི་བྷཱུཏི དུ་ཝི་དྷཱ་ན་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷཱུ. ས་ཏི་ཡཱ ཝི་ཧཱི་ནཱཏི ཛྷཱ་ན་ས་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ.
ཏི་ཎྞཾ ཏེ་སནྟི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ. ཨཱ་ཝ་སི་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཀོཏི ཏ་ཏྠ ཧཱི་ནེ ཀཱ་ཡེ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ. ས་མྦོ་དྷི་པ་ཐཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ. དེ་ཝེ་པི ཧཱི་ལེ༹་ནྟཱིཏི དྭེ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཧཱི་ལེ༹་ནྟཱ ཨ་དྷོ་ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་པཾ་སུཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཨོ་ཀི་ར་ནྟཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཏཱ་དི་སཱི དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ས་ནེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ, ཡཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཏེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ན ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀ་ངྑ་ཏི ཀོ་ཙི སཱ་ཝ་ཀོཏི ཀིཾ ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀོ་པི བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཙཱ་ཏུ་དྡི་ས་བྷཱ་ཝེ ཝཱ ན ཀ་ངྑ་ཏི ‘‘ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ‘‘ནི་ཏི་ཎྞ་ཨོ་གྷཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཚི་ནྣཾ, བུ་དྡྷཾ ན་མ་སྶཱ་མ ཛི་ནཾ ཛ་ནི་ནྡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཚི་ནྣནྟི ཚི་ནྣ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ. ཛ་ནི་ནྡནྟི ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་མཾ.
ཡཾ ཏེ དྷ་མྨནྟི ཡཾ ཏ་ཝ དྷ་མྨཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཾ་སུ ཏེཏི ཏེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ. ཀཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏནྟི ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏ་ས་རཱི་རཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ ཏ་ཝ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཏེ དྭེ ཝི་སེ་ས་གཱུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཾ་སུ, མ་ཡ་མྤི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་སི མཱ་རི་སཱ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏ་མྷ་སེཏི ས་མྤ་ཏྟ་མྷ. ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་མུ མཱ་རི་སཱཏི ས་ཙེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ, མཱ་རི་ས, པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མ་གྷ་མཱ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠུ
༣༥༥. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་སུ་དྡྷོ ཁོ ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོཏི ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཝི་སུ་དྡྷོ. ཀཱི་ཝ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ? ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཙ་ལ་གཱ་མ་ཀེ མ་གྷ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཏ་དཱ ཀི་རེ་ས ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ གཱ་མ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ད་ནྟེ་ནེ་ཝ པཾ་སུ་ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ར་མ་ཎཱི་ཡ་མ་ཀཱ་སི, ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ གཱ་མ་སྶ ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ད་ཧ་རཱ ཙ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་ད་ནྟི.
ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཡཾ ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ད་ཡོ པ་སྶཱ་མ, ཨི་མེ་སུ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་སུ ‘ཙ་ནྡོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, སཱུ་རི་ཡོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ’’ཏི? ཏ་ཏོ ‘‘ནཱ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་ས་མྤ་ཏྟི་དཱ་ཡ་ཀཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་སི.
སོ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཀུ་དཱ་ལ་མུ་ས་ལ་ཧ་ཏྠོ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ མུ་ས་ལེ་ན པཱ་སཱ་ཎེ ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏི, ཡཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀྑ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་རུ་ཀྑེ ཧ་ར་ཏི, ཝི་ས་མཾ ས་མཾ ཀ་རོ་ཏི, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ སཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎ་ཏི, སེ་ཏུཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་སཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ གྷ་རཾ ཨེ་ཏི. ཏཾ ཨ་ཉྙོ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷོ, མ་གྷ, ཏྭཾ པཱ་ཏོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨེ་སི, ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི? པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི. ས་གྒ་གཱ་མི་མ་གྒཾ སོ་དྷེ་མཱི་ཏི. ཀི་མི་དཾ, བྷོ, པུ་ཉྙཾ ནཱ་མཱ་ཏི? ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི? ཨཱ་མ, ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི. ན་ག་རཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ ཏེ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ད་ཡོ་ཏི? ཨཱ་མ, དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ་ཏི. པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཏཾ ཋཱ་ནཾ ལ་དྡྷཾ, ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་ས་མྤ་ཏྟི་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི. ‘‘ཙ་ནྡོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, སཱུ་རི་ཡོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏི སུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཏ་ཡཱ་ཏི? ཨཱ་མ སུ་ཏ་པུ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཏ་སྶ ས་གྒ་སྶ ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨ་ཧཾ སོ་དྷེ་མཱི་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀིཾ ཏ་ཝེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? ན ཀ་སྶ་ཙེ་ཏཾ ཝཱ་རི་ཏ་ནྟི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ སྭེ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཡ྄ཧ་མྤི ས་དྡཾ དེ་ཧཱི་ཏི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཏེ་ཏྟིཾ་ས མ་ནུ་སྶཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཡཱ ས་བྦེ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྡཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཡཾ དི་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི, མ་གྒཾ ས་མཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎ་ནྟཱ, སཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱ, སེ་ཏུཾ བ་ནྡྷ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པེ་ནྟི.
ཨ་ཐ ནེ་སཾ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ ཨེ་ཏེ་སུ སུ་རཾ པི་ཝ་ནྟེ་སུ པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ད་ཎྜ་བ་ལི་ཝ་སེ་ན ཙ དྷ་ནཾ ལ་བྷཱ་མི. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ པུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་ཡོ ན་ཏྠི, ཧ་ནྡ ནེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་རི་བྷི་ནྡཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙོ་རེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཀུ་ཧིཾ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི? མ་ཡ྄ཧཾ གཱ་མེ་ཏི. ཀིཾ ཙོ་རཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི? རཱ་ཛཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀཱ དེ་ཝཱ་ཏི. ཀིཾ ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི? ག་ཧ་པ་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཀཱ དེ་ཝཱ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཡཱ ཛཱ་ན་མཱ་ནེ་ན ཀ་སྨཱ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི? བྷ་ཡེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཀ་ཐེ་མི, ཨི་དཱ་ནི མཱ མ་ཡ྄ཧཾ དོ་སཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ར་ཝ་ཏཱི’’ཏི ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪ, ཏྭ་མེ་ཝ ནེ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི བ་ལཾ ད་ཏྭཱ པེ་སེ་སི. སོ ག་ནྟྭཱ དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་མཱ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘སྭེ ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཀིཾ མ་གྒཾ ས་མཾ ཀ་རོ་མ, པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ་མ, སེ་ཏུཾ བ་ནྡྷཱ་མཱ’’ཏི མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘མཱ ཕ་ནྡི་ཏྠ, ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ’’ཏི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ནེ་སཾ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘‘སཱ་མི་ཀཱ ཀི་ར ཝོ ‘རཱ་ཛཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀཱ ཙོ་རཱ’ཏི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་ཡྻ་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཙི་རེ་ན ཀཱུ་ཊཱ ཨེ་ཏེ ‘པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱ’ཏི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཙྪ་ནྟི, ས་བྦ་ཀ་མྨ་ནྟཱ པ་རི་ཧཱི་ནཱ, གེ་ཧེ ན ཀི་ཉྩི ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སུ་ཊྛུ བ་དྡྷཱ སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ.
གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀོ་པི ཏེ ནེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ‘‘ཧ་ཏྠི་ནཱ མ་དྡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་སུ ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ མ་གྷོ ཨི་ཏ་རེ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ, ས་ཀྑི་སྶ་ཐ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི? ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ་མྷ ཨི་མཾ བྷ་ཡཾ པ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་མ, བྷ་ཎ བྷོ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ་ཏི? ཨེ་ཏྠ བྷོ ཝ་ཊྚེ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ནཱ་མ ནི་བ་དྡྷཾ ཨེ་ཏཾ, ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ ཙོ་རཱ་ཏི? ན ཙོ་ར་མྷཱ་ཏི. ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པི ‘‘ཡ་དི ཨ་མྷེ ཙོ་རཱ, ཧ་ཏྠཱི མ་དྡ་ཏུ, ཨ་ཐ ན ཙོ་རཱ, མཱ མ་དྡ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཧ་ཏྠཱི ཨུ་པ་ག་ནྟུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཝི་ར་ཝ་ནྟོ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཧ་ཏྠིཾ ཏུ་ཏྟ་ཏོ་མ་ར་ངྐུ་སེ་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ནྟཱ་པི ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ‘‘ཧ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་ན ཧི ཨུ་པ་རི ཀ་ཊེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ མ་དྡཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཨུ་པ་རི ཀ་ཊེ དི་ནྣེ དི་གུ་ཎ་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟོ པ་ལཱ་ཡ་ཏི.
རཱ་ཛཱ སུ་ཏྭཱ པེ་སུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཧ་ཏྠཱི མ་དྡི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ཨཱ་མ, དེ་ཝ, ཛེ་ཊྛ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝོ མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ནྟོ ཀི་ར ཏེ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི? ན་ཏྠི, དེ་ཝ, མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནྟོ, ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ པ་ན མ་ཡཾ ཀ་རི་མྷ – ‘‘ཡ་དི ཨ་མྷེ ར་ཉྙོ ཙོ་རཱ, མ་དྡ་ཏུ, ཨ་ཐ ན ཙོ་རཱ, མཱ མ་དྡ་ཏཱུ’’ཏི, ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ནོ ཨེ་ས ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཀིཾ པ་ན, ཏཱ་ཏ, ཏུ་མྷེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི? ཨ་མྷེ, དེ་ཝ, མ་གྒཾ ས་མཾ ཀ་རོ་མ, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ སཱ་ལཾ ཀ་རོ་མ, པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ་མ, སེ་ཏུཾ བ་ནྡྷཱ་མ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རི་མྷཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཏུ་མྷེ ཀི་མ་ཏྠཾ པི་སུ་ཎེ་སཱི་ཏི? ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ལ་བྷ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཏཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི. ཏཱ་ཏ, ཨ་ཡཾ ཧ་ཏྠཱི ནཱ་མ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནོ, སོ་པི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་གཱ་མཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པུ་ན ཨ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་མི, ཨ་ཡ་མྤི ཧ་ཏྠཱི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏུ, པེ་སུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཀོ་པི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དཱ་སོ ཧོ་ཏུ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧ་མྤི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏེ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་རེ་ན ཝཱ་རེ་ན ཧ་ཏྠིཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཙྪ་ནྟཱ མ་ནྟ་ཡ་ནྟི ‘‘བྷོ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རི་ཡ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་ཀེ པུ་པྥི་ཏཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ་ཏི? ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝི་སྶ་མ་ན་སཱ་ལཾ ཀ་རོ་མ, ཨི་ཏྠཱི་ཧི པ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་པ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨ་མྷེ་སུ ཧི ‘‘ཙོ་རཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨེ་ཀཱ་པི ཙི་ནྟཱ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་བ་དྡྷཱ སུ་ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ པ་ཏྟིཾ ན ད་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠི་ནོ ཏེ་ཏྟིཾ་ས་པི་ཎྜཾ དེ་ནྟི, ཏེ་ཏྟིཾ་ས ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠི་སྶ ཀུ་ཙྪི་པཱུ་རཾ ཛཱ་ཏཾ. ཏེ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རུ་ཀྑེ ཚི་ནྡ་ནྟི, ཚི་ནྣཾ ཚི་ནྣཾ ཧ་ཏྠཱི ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊ་པ་ཐེ ཋ་པེ་སི. ཏེ རུ་ཀྑེ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ སཱ་ལཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ.
མ་གྷ་སྶ གེ་ཧེ སུ་ཛཱ་ཏཱ, སུ་དྷ་མྨཱ, ཙི་ཏྟཱ, ན་ནྡཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. སུ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨི་མེ ས་ཧཱ་ཡཱ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཡཾ ཨེ་ནྟི, ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་ཏྠཱི་ཧི ཨ་པ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི. སཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་སྶ ཨ་ཊྛ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ད་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷུ ཨ་མྨཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ བྷོ ཨ་ཛྫ ཨི་མ་སྨི་མྤི ཀཱ་ལེ ན ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏཱ་ཝ ཏུ་མྷེ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་པ་ཉྩོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཏེ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་ཎྞི་ཀཱུ་པ་གཾ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ མ་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ གེ་ཧེ ཋ་པེ་སི – ‘‘མ་ཡཱ དེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ནི་ཊྛི་ཏེ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་མྨེ བྷཱུ་མི་ཀ་མྨ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་ཐ་མྦྷུ་སྶཱ་པ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཡོ་ཛ་ན ཀ་ཎྞི་ཀ་མ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་སུ ཀ་ཏེ་སུ སོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཀ་ཎྞི་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘བྷོ ཨེ་ཀཾ པ་མུ་ཊྛཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀིཾ བྷོ པ་མུ་ཊྛཾ, ས་བྦ་མེ་ཝ ཏྭཾ པ་མུ་སྶ་སཱི་ཏི. ཨི་མཱ བྷོ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཀ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟཱི་ཏི? ཀ་ཎྞི་ཀཱ ནཱ་མ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཀུ་ཧིཾ བྷོ ཨི་དཱ་ནི ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུ་ནྟི? ཀུ་ལཱ་ནཾ གེ་ཧེ ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུ་ནྟི. ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ པུ་ཙྪ་ཐཱ་ཏི. ཏེ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ གྷ་རེ ཀ་ཎྞི་ཀཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ ‘‘ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཧ་ནྡ མཱུ་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི་ཏི. མཱུ་ལཾ ན ག་ཎྷཱ་མི, ས་ཙེ མ་མ པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཐ, ད་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨེ་ཐ བྷོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ པ་ཏྟིཾ ན ཀ་རོ་མ, ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱ་ཏི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ‘‘ཀིཾ ན ལ་དྡྷཱ, ཏཱ་ཏ, ཀ་ཎྞི་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཀ་ཎྞི་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ ཨ་ཛྫ ན་ཀྑ་ཏྟཾ སུ་ནྡ་རཾ, ཨི་དཾ ཨ་ཉྙཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུཾ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཙ དུ་ཀྑེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཱ, ཏེ ས་ཀ་ལ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཋཱ་ནེ པཱུ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶཱ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀོ་ཎེ སཱ་ལཱ ཧོ་ཏུ, ཨཱ་ཧ་ར་ཐ ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ་པི ཡཱ་ཝ ཏེ ན པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ‘‘ཨ་ཡཾ སཱ་ལཱ སུ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཚི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཧ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. ཀ་མྨི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, རེ ཀ་ཎྞི་ཀཾ, ཡཾ ཧོ་ཏུ ཏཾ ཧོ་ཏུ. ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི པ་ཏྟིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཡཱ་ཝ ཨ་ཊྛ ཝཱ སོ་ལ༹་ས ཝཱ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨི་མཾ ཝ་ཏྠཾ མཱ ནི་བྦེ་ཋ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཝ་ཏྠཾ ནི་བྦེ་ཋེ་སུཾ.
ཨེ་ཀོ མ་ཧཱ་གཱ་མི་ཀ་མ་ནུ་སྶོ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷོ, ཨི་ད’’ནྟི ཨ་ཀྑ་ར་ཉྙུཾ མ་ནུ་སྶཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. སོ ‘‘སུ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ སཱ་ལཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཧ་ར་ཐ, བྷོ, མ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ན ལ་བྷཱ་མ, ཨེ་སཱ ར་ཏ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཀ་ཎྞི་ཀ་རུ་ཀྑེ་ན སཱ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མེ་ན ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ར་ཝ་ནྟི. ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཏེ་སཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎིཾ ད་ཏྭཱ སཱ་ལཱ་ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
སཱ་ལཾ ཏི་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ. ཏེ་ཏྟིཾ་ས ཛ་ནཱ ཏེ་ཏྟིཾ་ས ཕ་ལ་ཀཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཏེ ཕ་ལ་ཀེ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་སཱ་མི་ཀ་སྶེ་ཝ གེ་ཧེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཧི. ཏ་སྶ པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨ་པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ས་ཡ་ནཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཕ་ལ་ཀ་སཱ་མི་ཀ་སྶེ་ཝ བྷཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཧ་ཏྠཱི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་སཱ་མི་ཀ་སྶ གེ་ཧཾ ནེ་ཏི, སོ ཏ་སྶ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ཏི.
མ་གྷ་མཱ་ཎ་ཝོ སཱ་ལ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་རུ་ཀྑཾ རོ་པཱ་པེ་སི, མཱུ་ལེ ཙ་སྶ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀཾ ཨ་ཏྠ་རི. ན་ནྡཱ ནཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ་པེ་སི, ཙི་ཏྟཱ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪེ རོ་པཱ་པེ་སི, ས་བྦ་ཛེ་ཊྛི་ཀཱ པ་ན ཨཱ་དཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཎྜ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. མ་གྷོ ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, སུ་དྷ་མྨཱ, སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཏྟི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ, ན་ནྡཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎཱ་པེ་སི, ཙི་ཏྟཱ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪེ རོ་པཱ་པེ་སི. ཏ་ཝ པ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཧི, བྷ་དྡེ’’ཏི སཱ ‘‘ཏྭཾ ཀ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཀ་རོ་སི, ན་ནུ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་མ་ཎྜ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི.
མ་གྷོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ས་ཀྐོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏེ་པི ཏེ་ཏྟིཾ་ས གཱ་མི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ ཏེ་ཏྟིཾ་ས དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ས་ཀྐ་སྶ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟོ ནཱ་མ པཱ་སཱ་དོ ས་ཏྟ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཙྪི, དྷ་ཛོ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཙྪི, ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་རུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ས་མ་ནྟཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ པ་ཉྩ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷོ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ ནི་བྦ་ཏྟི, པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་མཱུ་ལེ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀ་རུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ སུ་དྷ་མྨཱ དེ་ཝ་ས་བྷཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ན་ནྡཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ནི་སྶ་ནྡེ་ན པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ ན་ནྡཱ ནཱ་མ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ནི་བྦ་ཏྟི. ཙི་ཏྟཱ་ཡ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི.
ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ དེ་ཝ་ས་བྷཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཏི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཏེ་ཧི དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ཧི ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ཧི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ཧི ནཱ་ཊ་ཀ་ཀོ་ཊཱི་ཧི དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཙ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཱ ཏི་སྶོ ཨི་ཏྠི་ཡོ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཱ ཏཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, སུ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཧི’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ གི་རི་ཀ་ནྡ་རཱ་ཡ བ་ཀ་ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི དི་སྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏོ. སཱ དི་སྭཱ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཱ ཛཱ་ཏཱ. ‘‘བཱ་ལེ, ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ སཱི་སཾ ན ཨུ་ཀྑི་པ་སི? ཏྭཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཎྜ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ ཙ ན་ནྡཱ་ཡ ཙ ཙི་ཏྟཱ་ཡ ཙ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཨེ་ཧི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་སྶཱ’’ཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ན་ནྡཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི.
ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ག་ཏ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ཏཱ་ཧི ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཀ་ནྡ་ར་པཱ་དེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཧི་ནྟི? ན་ནྡཱ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ མེ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཐ, བྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཾ པ་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་བྦཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. སཱ པུ་བྦེ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱ ཨ་ཝ་མ་ཉྙི་ཏྠ. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་པི ཏཾ དི་སྭཱ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཱ་ཡ མུ་ཁཾ ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་སཱུ་ལ་ས་དི་ས’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟི་ཡོ ཀེ་ལི༹ཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཱ ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ན་ནྡཱ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཱ, མཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ནྡ་ར་པཱ་དེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧཱི’’ཏི. ས་ཀྐོ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་རི་སྶཱ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ར་ཀྑ, ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ན ཏཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཛེ་ཊྛི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
ས་ཀྐོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ‘‘ས་ཀྐཱ ནུ ཁོ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏུ’’ནྟི ག་ནྟྭཱ མ་ཙྪ་རཱུ་པེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ པུ་ར་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ཨོ་ས་ར་ཏི, སཱ ‘‘མ་ཏ་མ་ཙྪ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ སཱི་སེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. མ་ཙྪོ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཙཱ་ལེ་སི. སཱ ‘‘ཛཱི་ཝ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི ཨུ་ད་ཀེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ར་ཀྑ་སི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ར་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶཱ་པི པ་ཉྩ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡུ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་པཱུ་རཾ ནཱ་ལ་ཏྠཾ, སུ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་རི་སུ་ཀྑི་ཏྭཱ མི་ལཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི སཱི་ལཾ ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ས་ཀྐོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་ཏོ ཨི་དྷ ཨཱ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་མ་སྶཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཱ་ནཾ ཡཱ་ན་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ གཱ་མ་སྶ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊྛི་མ་ཀཱ་སི. ས་མ་ནྟཱ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘དེ་ཧི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཧཾ སཱི་ལ་ར་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ དེ་མི, ཏུ་མྷེ སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཐཱ་ཏི. ཏཱ་ཏ མ་ཡཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཀཱི་དི་ས་ནྟི་པི ན ཛཱ་ནཱ་མ, མཱུ་ལེ་ན དེ་ཧཱི་ཏི. ‘‘སཱི་ལ་ར་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ད་མྨཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨེ་ཐ, རེ ཀོ་སི ཨ་ཡཾ ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀ་མ་ཧ་ལླ་ཀོ’’ཏི ས་བྦེ ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ.
སཱ དཱ་རི་ཀཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་མྨ, ཏུ་མྷེ ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏཱ ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཀོ་སི, ཨ་མྨ, ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀ་མ་ཧ་ལླ་ཀོ ‘‘ཨ་ཧཾ སཱི་ལ་ར་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ནཱུ་ནི་མ་སྶ དཱ་རི་ཀཱ སཱི་ལཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི, མ་ཡཾ སཱི་ལ་མེ་ཝ ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི. སཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཾ, ཏཱ་ཏ, དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏྭཾ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་སི ཨ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཏཱ་ཏ ར་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་དཾ མ་ཡཱ ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཨཱ་བྷ་ཏ་ནྟི གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཡཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི་ཨ་སུ་ར་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སཱི་ལ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘དྷཱི་ཏུ་ཝི་ཝཱ་ཧ་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་སུ་རེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སི.
ས་ཀྐོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཨ་ཛྫ་སྶཱ ཝི་ཝཱ་ཧ་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ མ་ཡཱ’’ཏི ཨ་སུ་ར་ཝ་ཎྞཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཏ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ ཧ་ཏྠེ པི་ཏཱ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ཨ་དཱ་སི ‘‘ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏ་སྶཱུ་པ་རི ཁི་པཱ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ས་ཀྐཾ དི་སྭཱ པུ་བྦ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་སི་ནེ་ཧཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ སཱ་མི་ཀོ’’ཏི ཏ་སྶཱུ་པ་རི དཱ་མཾ ཁི་པི. སོ ཏཾ བཱ་ཧཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་སུ་རཱ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ. ཏེ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, ག་ཎྷ་ཐ, ཛ་ར་ས་ཀྐཾ, ཝེ་རི་ཀོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ན མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་སྶ དཱ་རི་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི པུ་ཙྪི ‘‘ཀེ་ནཱ་ཧ་ཊཱ’’ཏི? ‘‘ཛ་ར་ས་ཀྐེ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ སེ་ཊྛོ, ཨ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཀྐོ ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊི་ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སཱ ས་ཀྐཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙི – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ མཱ་ཏཱ ཝཱ པི་ཏཱ ཝཱ བྷཱ་ཏཱ ཝཱ བྷ་གི་ནཱི ཝཱ ན་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ག་ཙྪ་སི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ས་ཀྐོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཙ་ལ་གཱ་མ་ཀེ མ་གྷ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་མ་སྶ ས་མྤ་སྶ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་སུ་དྡྷོ ཁོ ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏནྟི ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ.
པ་ཉྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༧. ཀིཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱཏི ཀིཾ བ་ནྡྷ་ནཱ, ཀེ་ན བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ. པུ་ཐུ་ཀཱ་ཡཱཏི བ་ཧུ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཝེ་རཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ. ཨ་ད་ཎྜཱཏི ཨཱ་ཝུ་དྷ་ད་ཎྜ་དྷ་ན་ད་ཎྜ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ. ཨ་ས་པ་ཏྟཱཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱཏི ཝི་ག་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཱ. ཝི་ཧ་རེ་མུ ཨ་ཝེ་རི་ནོཏི ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝེ་རི་ནོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་མ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཀོ་པཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ཀཾ ཛ་ངྒྷ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏི ཙ ནེ་སཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་ཉྩ ནེ་སཾ ཨ་ཡཾ པ་ཏྠ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ས་ཏི་པི.
ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱཏི པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཁཱི་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་སྶཱ, ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ས་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨི་སྶཱ ཙ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ.
ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཡ་ཀྑོ ཝཱ པེ་ཏོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཝཱ་ས་སྶ ས་ངྐཱ་རཾ སཱི་སེ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘བྷི་ནྣཾ ཝ་ཏི་དཾ ཀུ་ལཾ མ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་མྤི མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཀུ་ཙྪི་ཝི་རེ་ཙ་ན་མྤི ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟཱ་ནི་པི ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ག་ཎ་སྶ ཝཱ ས་ནྟ་ཀེ ལཱ་བྷེ མ་ཙྪ་རཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཡ་ཀྑོ ཝཱ པེ་ཏོ ཝཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཛ་ག་རོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞ་གུ་ཎ་ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན པ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ན པ་རེ་སཾ ཝ་ཎྞཾ, ‘‘ཀིཾ ཝ་ཎྞོ ཨེ་སོ’’ཏི ཏཾ ཏཾ དོ་སཾ ཝ་ད་ནྟོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཉྩ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨ་དེ་ནྟོ དུ་བྦ་ཎྞོ ཙེ་ཝ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གོ ཙ ཧོ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ལོ་ཧ་གེ་ཧེ པ་ཙྩ་ཏི. ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ཨ་པྤ་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི. ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན གཱུ་ཐ་ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ཀུ་ཀྐུ་ལ༹་ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཡཱ་ཝ ཏཾ ན་པྤ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཝེ་ར་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཏྠ་ཡ་ནྟཱ་པི ཝེ་རཱ་དཱི་ཧི ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཏི་ཎྞཱ མེ་ཏྠ ཀ་ངྑཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཉྷེ མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་ངྑཱ ཏི་ཎྞཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ན མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ཝི་ག་ཏཱ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱཏི ཨི་དཾ ཀ་ཐཾ, ཨི་དཾ ཀ་ཐ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤི ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝི་ག་ཏཱ.
༣༥༨. ནི་དཱ་ནཱདཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. པི་ཡཱ་པྤི་ཡ་ནི་དཱ་ནནྟི པི་ཡ་ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་དཱ་ནཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨ་པྤི་ཡ་ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་དཱ་ནཱ ཨི་སྶཱ. ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ནི་དཱ་ནཾ. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ, ག་ཧ་ཊྛ་སྶ པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་ད་ཡོ ཝཱ ས་ཏྟཱ པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི ཀེ་ལཱ༹་ཡི་ཏཱ མ་མཱ་ཡི་ཏཱ, མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཏེ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སོ ཨ་ཉྙཾ ཏཱ་དི་སཾ པི་ཡ་ས་ཏྟཾ ལ་བྷ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨི་སྶཾ ཀ་རོ་ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ནཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ‘‘ན ས་ཀྐཱ དཱ་ཏུཾ, ཀི་ལ་མི་སྶ་ཏི ཝཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་སྶ་ཏི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པི་ཡ་ས་ཏྟ་ནི་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ན པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཛཱ་ཏཾ, ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཝཱ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ པི་ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པཾ, སོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་སྶཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ་ཙི་ཏོ ཝཱ་པི ‘‘མ་ཡ་མྤེ་ཏཾ མ་མཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མ, ན ས་ཀྐཱ དཱ་ཏུ’’ནྟི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པི་ཡ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤི་ཡེ པ་ན ཏེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ས་ཏྟེ ཙ ས་ངྑཱ་རེ ཙ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཙེ་པི་སྶ ཏེ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ མཾ ཀོ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ལཱ་བྷཱི’’ཏི ཨི་སྶཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ་ཙི་ཏོ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མྤི ཨ་ད་ད་མཱ་ནོ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་པྤི་ཡ་ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཚ་ནྡོ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཚ་ནྡོ, པ་རི་བྷོ་ག་ཚ་ནྡོ, ས་ནྣི་དྷི་ཚ་ནྡོ, ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཚ་ནྡོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཚ་ནྡོ.
ཀ་ཏ་མོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཚ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ས་དྡཾ. ག་ནྡྷཾ. ར་སཾ. ཕོ་ཊྛ་བྦཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, དྷ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཚ་ནྡོ.
ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཚ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ས་དྡཾ. ག་ནྡྷཾ. ར་སཾ. ཕོ་ཊྛ་བྦཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, དྷ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཚ་ནྡོ.
ཀ་ཏ་མོ པ་རི་བྷོ་ག་ཚ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ས་དྡཾ. ག་ནྡྷཾ. ར་སཾ. ཕོ་ཊྛ་བྦཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, དྷ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཚ་ནྡོ.
ཀ་ཏ་མོ ས་ནྣི་དྷི་ཚ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ དྷ་ན་ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ‘‘ཨཱ་པ་དཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ ས་ནྣི་དྷི་ཚ་ནྡོ.
ཀ་ཏ་མོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཚ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ དྷ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ, ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ, ར་ཐི་ཀཱ་ནཾ, དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ནཾ – ‘‘ཨི་མེ མཾ ར་ཀྑི་སྶ་ནྟི གོ་པི་སྶ་ནྟི མ་མཱ་ཡི་སྶ་ནྟི ས་མྤ་རི་ཝཱ་ར་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཚ་ནྡོ. ཨི་མེ པ་ཉྩ ཚ་ནྡཱ. ཨི་དྷ ཏ་ཎྷཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་ཏ་ཀྐ་ནི་དཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ལཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༡༠) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོཏི དྭེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ, དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ. ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ནཱ་མ. དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་པི་ཡཱ་པྤི་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཾ པ་ཙྩ་ནྟ་རཱ་ཛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ག་ཎྜུ་པྤཱ་ད་མི་ག་མཾ་སཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ རཱུ་པ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ས་དྡ་སྶ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ག་ནྡྷ་སྶ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ར་ས་སྶ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཕོ་ཊྛ་བྦ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ར་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནི་ད་ཧི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ར་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ན ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཚ་ནྡོ ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ནི་དཱ་ནོ’’ཏི.
པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ནི་དཱ་ནོཏི ཏ་ཡོ པ་པ་ཉྩཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩོ, མཱ་ན་པ་པ་ཉྩོ, དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩོ ནཱ་མ. ན་ཝ་ཝི་དྷོ མཱ་ནོ མཱ་ན་པ་པ་ཉྩོ ནཱ་མ. དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩོ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པ་པ་ཉྩོ? མ་ཏྟ་པ་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན པ་པ་ཉྩོ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ. ས་ངྑཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སོ ‘‘ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨི་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ནི་དཱ་ནོ་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནི་དཱ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ནི་རོ་དྷ་སཱ་རུ་པྤ་གཱ་མི་ནིནྟི ཨེ་ཏི་སྶཱ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཡ ཁ་ཡཱ ནི་རོ་དྷོ ཝཱུ་པ་ས་མོ, ཏ་སྶ སཱ་རུ་པྤ་ཉྩེ་ཝ ཏ་ཏྠ གཱ་མི་ནིཾ ཙཱ་ཏི ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒཾ པུ་ཙྪ་ཏི.
ཝེ་ད་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༩. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ སོ་མ་ན་སྶཾ་པཱ་ཧནྟི ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་ར་བྷི. ཀིཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་པུ་ཙྪི་ཏཾ, སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ, ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་ནྟི? པུ་ཙྪི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ནོ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏཾ, སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་མེ་ཝ, ནོ ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྷི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་རཱུ་པཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ, ཨ་རཱུ་པེ་པི ཝེ་ད་ནཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཱ. ཀ་སྨཱ? དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྷི ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཾ སུ་ཁུ་མཾ, ཀ་མྨ་ཛཾ བ་ལ་ཝཾ, ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁུ་མ་ཏྟཱ, ཀ་མྨ་ཛ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ར་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ན ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨུ་ཎྷ་པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པི་ཏ་ས་པྤི་པི་ཎྜི ཝི་ཡ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་སྶ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་ར་བྷི. དུ་ཝི་དྷ་ཉྷི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ – རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ. རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧོ, ཨ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧོ་ཏི་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྶ རཱུ་པཾ པཱ་ཀ་ཊཾ, ཏ་སྶ ས་ངྑེ་པ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཡ་སྶ ཨ་རཱུ་པཾ པཱ་ཀ་ཊཾ, ཏ་སྶ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི, དེ་ཝཱ་ནཾ པ་ན ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏི་ཝི་དྷོ ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ – ཕ་སྶ་ཝ་སེ་ན, ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ས་ངྑི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཕ་སྶོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཕ་སྶོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, སོ་པི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཕ་སྶོ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནཱ ས་ཉྙཱ་པི, ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི, ཝི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, སོ་པི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་མཱ་ནོ ཕ་སྶོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནཱ ས་ཉྙཱ་པི, ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི, ཝི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, སོ་པི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་དེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་མཱ་ནོ ཕ་སྶོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་པི, ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནཱ ས་ཉྙཱ་པི, ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི.
སོ ‘‘ཨི་མེ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཀིཾ ནི་སྶི་ཏཱ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏཱ’’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ད་ཉྩ པ་ན མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨེ་ཏྠ སི་ཏཾ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་བ་དྡྷ’’ནྟི. སོ ཨ་ཏྠ་ཏོ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཙ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ, ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ ནཱ་མ་ནྟི ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་ཉྩེ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ནཱ་མཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཧི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ན་ཏྠི. སོ ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཀིཾ ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨི་དཾ, ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ན་ཏྠི, སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ར་པུ་ཉྫ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ས་མྨ་ས་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, སོ ཨ་ཛྫ ཨ་ཛྫཱ་ཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ དི་ཝ་སེ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ, པུ་གྒ་ལ་ས་པྤཱ་ཡཾ, བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ, དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མི་མེ་ས་མྤི ཏི་ཎྞཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དྷ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཝེ་ད་ནཱ་སཱི་སེ་ན ཀ་ཐེ་སི. ཕ་སྶ་ཝ་སེ་ན ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶ ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཏཱ་ཡ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ན་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ. ཡ་དཱ སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཀ་ལཾ ས་རཱི་རཾ ཁོ་བྷེ་ནྟཾ མ་དྡ་ནྟཾ ཕ་ར་མཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ཏ་དྷོ་ཏ་ས་པྤིཾ ཁཱ་དཱ་པ་ཡ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ས་ཏ་པཱ་ཀ་ཏེ་ལཾ མ་ཀྑ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ, གྷ་ཊ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ ནི་བྦཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ, ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’’ནྟི ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་ར་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཁོ་བྷེ་ནྟཾ མ་དྡ་ནྟཾ ཕ་ར་མཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྟ་ཕཱ་ལཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ཝི་ལཱི་ན་ཏ་མྦ་ལོ་ཧེ་ན ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟཾ ཝི་ཡ, སུ་ཀྑ་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏི་མྷི ཨ་ར་ཉྙེ དཱ་རུ་ཨུ་ཀྐཱ་ཀ་ལཱ་པཾ ཁི་པ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ‘‘ཨ་ཧོ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཧོ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝི་པྤ་ལཱ་པ་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ པ་ན དུ་དྡཱི་པ་ནཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ. སཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་མེ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ན་ཡ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟ་རཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏ་སྶ མི་ག་སྶ ཨ་ནུ་པ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟོ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎ་སྶ ཨོ་ར་བྷཱ་གེ་པི པ་ར་བྷཱ་གེ་པི པ་དཾ དི་སྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ་པི ‘‘ཨི་ཏོ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ, ཨི་ཏོ ཨོ་རུ་ལ༹ྷོ, མ་ཛ྄ཛྷེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་སེ་ན ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན་ཡ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ ཝི་ཡ ཧི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ཨོ་རུ་ལ༹ྷ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ ཝི་ཡ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ, ཨི་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཝཾ ག་ཏོ་ཏི ན་ཡ་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་མེ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ན་ཡ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨི་དྷེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ད་སྶེ་སི, མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་མྷི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ཙཱུ་ལ༹་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡེ, མ་ཧཱ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡེ, ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟེ, མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟེ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སུ་ཏྟེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟེ, དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒེ, ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡེ, ས་ཀ་ལེ ཝེ་ད་ནཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ་སུ ཏེ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨི་མྤི ས་ཀྐ་པ་ཉྷེ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ནཱ་རུ་ལ༹ྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༣༦༠. ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཡཾ ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་མུ་ཁཾ, ཏ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ སོ་མ་ན་སྶཾ་པཱ་ཧཾ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷེ་ནཱཏི དྭི་ཝི་དྷེ་ན, དྭཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ གེ་ཧ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. གེ་ཧ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ, པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གེ་ཧ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶཾ (མ. ནི. ༣.༣༠༦).
ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི? རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, དུ་ཀྑཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༠༨) ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨུ་སྶུ་ཀྐི་ཏཱ མེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶཾ. སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་སེ་ན, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སོ་མ་ན་སྶཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཙེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཏ་སྨི་མྤི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏེ སོ་མ་ན་སྶེ ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་སེ་ན, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ སོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཡཾ ཙེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཡཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ སོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ, ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེཏི ཨེ་ཏེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཡཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? དྭི་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རེ སོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཀིཾ ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ སོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་སོ་མ་ན་སྶེ་སུ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་སོ་མ་ན་སྶ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་སོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་སོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ, ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ’’ཏི.
༣༦༡. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ ཨ་པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༠༧). ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝིཾ, ནཱ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ནཱ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མཱི་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶཾ.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི? རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, དུ་ཀྑཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྤ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་སུ ཝི་མོ་ཀྑེ་སུ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ཡ་ད་རི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་སུ ཝི་མོ་ཀྑེ་སུ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པི་ཧ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༠༧) ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་མྨེ་སུ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ད་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཨི་མ་མྤི པ་ཀྑཾ, ཨི་མ་མྤི མཱ་སཾ, ཨི་མ་མྤི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་ནྟི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶཾ. སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་སེ་ན, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་དོ་མ་ན་སྶཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཙེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཏ་སྨི་མྤི དུ་ཝི་དྷེ དོ་མ་ན་སྶེ གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ. ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་སེ་ན, པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩེ་ཝ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཉྩ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ཉྙ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ནྟི ཙ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ དོ་མ་ན་སྶ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་དྷ་མྨེ ཙ དོ་མ་ན་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣེ མ་གྒ་ཕ་ལ་དྷ་མྨེ ཙ ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ མེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཊྛ་པི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀ་དཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶེ’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ མེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀ་དཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་མཱ་སི་ཀཾ, ཚ་མཱ་སི་ཀཾ, ན་ཝ་མཱ་སི་ཀཾ ཝཱ པ་ཊི་པ་དཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་མཱ་སི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་མཱ་སེ ཨེ་ཀཾ ཡཱ་མཾ ཛ་གྒ་ཏི, དྭེ ཡཱ་མེ ནི་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ མཱ་སེ དྭེ ཡཱ་མེ ཛ་གྒ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ཡཱ་མཾ ནི་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་མཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཚ་མཱ་སི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི དྭེ དྭེ མཱ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ན་ཝ་མཱ་སི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ མཱ་སེ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ‘‘ན ལ་དྭཾ ཝ་ཏ མེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏོ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི གཱ་མ་ནྟ་པ་བྦྷཱ་ར་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ.
མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཐེ་རོ ཀི་ར ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ག་ཎེ ཝཱ་ཙེ་སི. ཏ་སྶོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ གུ་ཎཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཀཱི་དི་སཱ ནུ ཁོ མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ གུ་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་ད་མ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱི་པེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཐེ་རོ – ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ་སྨི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི? ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒེ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. དུ་པ་ཊྚ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ, པ་ཏྟ་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ, གཱ་མེ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཡཱ་གུ་པཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཐེ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ངྑཾ ཝི་ནོ་དེ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ, བྷ་ནྟེ, བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ, བྷ་ནྟེ, དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ, པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ, མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་དཱ ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎཱ ཨ་པ་རེ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་དཱ ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ་ཏི? ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཉྙེ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. བྷ་ནྟེ, ན་ནུ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ལླ་ངྐེ ཨུ་སུ་མཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, མ་ར་ཎ་ཁ་ཎ་མྤི ན ལ་བྷི་སྶ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཕ་ལ་ཀ་ས་དི་ས་ཏྠ བྷ་ནྟེ པ་ར་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཐ, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, ན མེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཐེ་རོ – ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཨ་ངྐུ་ས་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་མཱི་པེ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཐེ་རེ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ. ནི་སི་ནྣ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀེ་ན་ཙི པ་པ་ཉྩེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི མ་ཉྙིཾ་སུ. ནི་ཀྑ་ནྟོ ཐེ་རོ ཀོ་ཙི དེ་ཝ ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་ཉྙཾ ཨ་ཀཱ་སི.
ཐེ་རོ ཀི་ར ‘‘མཱ་དི་ས་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀིཾ, དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ནེ་ཝ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་ཏེ་ར་སི་ཡཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ གཱ་མ་ནྟ་པ་བྦྷཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཙ་ངྐ་མཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ, ག་ཧེ་ཏུཾ པ་ན ནཱ་ས་ཀྑིཾ. ཏ་ཡོ མཱ་སེ པ་ན ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ཝི་ཡ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་པི ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ, ཏེ་མཱ་སེ་ནཱ་པི ནཱ་ས་ཀྑིཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏོ ‘‘ན མ་ཉྩེ མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི མ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ནེ་ཝ མ་ཉྩེ པི་ཊྛིཾ པ་སཱ་རེ་སྶཱ་མི, ན པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཉྩཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. པུ་ན ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ པ་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སུ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ་སུ ཕཱ་ལི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཎྚ་ཀེ་ཧི སི་བྦ་ནྟི, ད་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ པཱ་དཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི ད་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཐེ་རོ ཏིཾ་ས་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎ་ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ནཱ་ས་ཀྑིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, ཨ་དྡྷཱ མེ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་གྒོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ན མེ ལ་དྡྷཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་སི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ་ཝ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཐ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཀོ ཨེ་ཏྠ རོ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ རོ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘རོ་ད་མཱ་ནེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ, ཏེ་ན ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀཾ དྭེ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི་ཏི རོ་དཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཐེ་རོ – ‘‘བྷོ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར, དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀེ་ལི༹ཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ནུ ཁོ ཏེ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀེ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་པི་སྶ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི, ས་ཀྑི ནུ ཁོ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ, ནཱ་ས་ཀྑཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་མྷཱ་དི་སེ་སུ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟེ་སུ ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནི ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི མ་མ པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཏཱ་ནཾ, ཏི་ཊྛ་ཐ, ཏུ་མྷེ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ས་ཀྐོ་པི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. མཱ་དི་སེ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཏི་ཊྛ་ནྟེ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ ས་ཡཾ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨ་ཧཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ སུ་ཛཾ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ’’ཏི ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀོ་སི་ཡ, ཨི་དཱ་ནི མེ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཏཱ་ནཾ, དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྩ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི མ་ནུ་སྶ་ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ཛེ་གུ་ཙྪོ, ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋི་ཏཱ་ན་མྤི ཀ་ཎྛེ ཨཱ་ས་ཏྟ་ཀུ་ཎ་པཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན སཱི་ལ་ག་ནྡྷོ ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི བྷ་ཝ་གྒཾ པ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལ་ག་ནྡྷེ་ན་མྷི ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན གོ་པྥ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ད་ཏ་ལཾ པ་རི་མ་ཛྫི. ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་སྶེ་ཝ པཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཀྐོ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ན ལ་བྷཱ་མི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ཉྙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི མ་གྒོ་པི ཕ་ལ་མྤི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཙ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཀིཾ ནི་སྶི་ཏ་ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རེ དོ་མ་ན་སྶེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་དོ་མ་ན་སྶེ་སུ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་དོ་མ་ན་སྶ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ’’ཏི.
༣༦༢. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ བཱ་ལ་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ནོ་དྷི་ཛི་ན་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་ན་སྶ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ, ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, རཱུ་པཾ སཱ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ གུ་ལ༹་པི་ཎྜི་ཀེ ནི་ལཱི་ན་མ་ཀྑི་ཀཱ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ? རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ ‘པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ, ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, དུ་ཀྑཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, རཱུ་པཾ སཱ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༠༨). ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨི་ཊྛེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟ་སྶ, ཨ་ནི་ཊྛེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟ་སྶ, ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ་ན ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཨ་པི་ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ས་བྷཱ་གཱ ཏ་ཏྲ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་པི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱཏི ཨ་ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཙེ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཏཱ་ཡ་པི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཡཾ ཙེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རནྟི ཡཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནྟི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེཏི ཨེ་ཏཱ་སུ དྭཱི་སུ ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ, སཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? དྭི་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཀོ ཧི བྷི་ཀྑུ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཀིཾ ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ ཏེ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རེ’’ཏི.
༣༦༣. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ནི་རོ་དྷ་སཱ་རུ་པྤ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི. ས་ཀྐོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧཱི་ནོ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ་པི བ་ཧཱུ་ན་མྤི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ས་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཋི་ཏཱ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ. རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཧི བྷ་ག་ཝཱ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཝི་ཡ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱ་ཛཱ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎེ་ན པི་ཎྜཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཏེ ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཏ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟི. ས་ཀྐོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏོ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ས་ཀྐོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྷི ཙ་ཝ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ག་ཏཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, དཱི་པ་སི་ཁཱ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སེ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ ན ཛཱ་ནིཾ་སུ. ས་ཀྐོ པ་ན ས་ཡཾ ཙུ་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཏྟཱ དྭེ་ཝ ཛ་ནཱ ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡ྄ཧ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ན མ་གྒོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་སྶ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨུ་པ་རི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༤. ཏ་ཏོ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ པ་ན, མཱ་རི་སཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རཱ་ཡ. ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་མྤཱིཏི་ཨཱ་དི སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཏཱ་ཝ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ་ཧི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝེ་ར་མ་ཎཱི་ཧི ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ཙེ་ཝ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཝེ་ར་མ་ཎཱི་ཧི ཙེ་ཝ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ.
པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡེ་ཝ. སཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ག་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་པི ས་མཱ་ནཱ ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ དྭཱ་ར་དྭ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨཱ་ཀཱ་སེ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ན་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཨ་ན་རི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སེ་ཝི་ཏ་བྦ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཨ་རི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, ཨ་རི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་རི་ཡཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ, བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ, མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ, སོ་ཀ་དྷ་མྨོ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.
ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ ཝ་དེ་ཐ? པུ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ, དཱ་སི་དཱ་སཾ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཾ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཾ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ, ཧ་ཏྠི་ག་ཝཱ་སྶ་ཝ་ལ༹་ཝཾ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ. ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་དྷ་ཡོ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ག་ཐི་ཏོ མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.
ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ ཝ་དེ་ཐ? པུ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ…པེ… ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.
ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ ཝ་དེ་ཐ? པུ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ, དཱ་སི་དཱ་སཾ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ, ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཾ, ཧ་ཏྠི་ག་ཝཱ་སྶ་ཝ་ལ༹་ཝཾ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ. བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་དྷ་ཡོ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ག་ཐི་ཏོ མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.
ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ ཝ་དེ་ཐ? པུ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ…པེ… མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.
ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཀ་དྷ་མྨཾ ཝ་དེ་ཐ? པུ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡཾ…པེ… སོ་ཀ་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.
ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཾ ཝ་དེ་ཐ…པེ… ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཾ. སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ, ཧེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་དྷ་ཡོ, ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ག་ཐི་ཏོ མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་རི་ཡཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཏི (མ. ནི. ༡.༢༧༤).
ཨ་པི་ཙ ཀུ་ཧ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ, ཨ་གོ་ཙ་ར་ཝ་སེ་ན ཚ་བྦི་དྷཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་བྦཱ་པི ཨ་ནེ་ས་ནཱ ཨ་ན་རི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ, བྱཱ་དྷི, མ་ར་ཎ, སོ་ཀ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཏི (མ. ནི. ༡.༢༧༥).
ཨ་པི་ཙ པ་ཉྩ ཀུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི ཚ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ་ཉྩ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པི ཨ་རི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡོ ཡོ ‘‘ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ སོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པ་ཡོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ་ཝ. ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཙི་ཏྟ་མྤི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, དི་ཝ་ས་སྶ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་པེ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡ་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎ་ཀི་ཏྟ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཨ་ན་རི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ, ཨ་རི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་མེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཁོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ནཾ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༥. དུ་ཏི་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པི་དྷཱ་ནཱ་ཡ, གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏ་དྭཱ་ར་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན་སྶ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ རཱུ་པ་མྤཱིཏི་ཨཱ་དི སེ་ཝི་ཏ་བྦ་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཧེ་ཊྛཱ སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ སུ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ, ཨེ་ཏཾ ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེཏི ཨཱ་དི་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ཧི ཡོ ཨ་ཏྠཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཏྠཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝཱ ན ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཙེ་ཝ, ས་ཀྐོ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཏེ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཀཱ་ས་མ་ཀཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པོ – ཡཾ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏོ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ ན ད་ཊྛ་བྦཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ན པ་སྶ་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, པ་སཱ་དོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་རཾ ཙི་ཏྟ་བྱ་ཉྫ་ན་མྤི ས་དྡཾ སུ་ཎ་ཏོ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་དྡོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀུ་མྦྷ་དཱ་སི་གཱི་ཏ་མྤི སུ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་སཱ་དོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་བྦི་དཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་དྡོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
ཡཾ ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡ་ཏོ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ག་ནྡྷོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡ་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ག་ནྡྷོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
ཡཾ ར་སཾ སཱ་ཡ་ཏོ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ར་སོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ར་སཾ སཱ་ཡ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ་ཡི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སཱི་ཝ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཝི་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ར་སོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.