ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ
མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
༡. མ་ཧཱ་པ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ…པེ… ཀ་རེ་རི་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡནྟི མ་ཧཱ་པ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཀ་རེ་རི་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡནྟི ཀ་རེ་རཱི་ཏི ཝ་རུ་ཎ་རུ་ཀྑ་སྶ ནཱ་མཾ, ཀ་རེ་རི་མ་ཎྜ་པོ ཏ་སྶཱ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་རེ་རི་ཀུ་ཊི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀོ་ས་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ དྭཱ་རེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཀོ་ས་མྦ་ཀུ་ཊི་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ནྟོ་ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཀི་ར ཀ་རེ་རི་ཀུ་ཊི ཀོ་ས་མྦ་ཀུ་ཊི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི ས་ལ་ལཱ༹་གཱ་ར་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་གེ་ཧཱ་ནི, ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ནི་པྥ་ནྣཾ. ཏེ་སུ ས་ལ་ལཱ༹་གཱ་རཾ ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀཱ་རི་ཏཾ, སེ་སཱ་ནི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན ཀཱ་རི་ཏཱ་ནི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ཐ་མྦྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ཀ་པྤཱ་ཡ ཀ་རེ་རི་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟནྟི ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ པཱ་ཏོ་ཝ བྷུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ་པི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན པ་ཀ་ཏི་བྷ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ‘‘པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནནྟི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ, བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་རེ་རི་མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་རེ་རི་མ་ཎྜ་པ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཀ་ཏཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ན་སཱ་ལཱ་ཡ. སོ ཀི་ར ཀ་རེ་རི་མ་ཎྜ་པོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཙ སཱ་ལཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊཱི་པི ཀ་རེ་རི་ཀུ་ཊི་ཀཱ་པི སཱ་ལཱ་པི – ‘‘ཀ་རེ་རི་མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལོ༹’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱཏི ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ, དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟེ་ན པུ་བྦེ་ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ. དྷ་མྨཱིཏི དྷ་མྨ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ.
ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ནཱ་མ ཀེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, ཀེ ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི་ཏི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷཱ ཙ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི. ཀ་ཏ་ར་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི? ཡེ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ, ཏེ་པི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. སཱ་ཝ་ཀཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི. དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཉྩེ་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀ་ནྟི པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་པི ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ན པ་སྶ་ནྟི, ཛཱ་ལེ པ་ཏི་ཏཱ ཀུ་ཎྛཱ ཝི་ཡ, ཀཱུ་པེ པ་ཏི་ཏཱ པ་ངྒུ་ལཱ༹ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཨི་ཏོ པ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨི་ཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ནྡྷཱ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ ས་ཏི་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ས་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི.
སཱ་ཝ་ཀཱ་པི ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ན པ་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏེ ཝ་ཊྚེ སཾ་ས་ར་ཎ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝེ པ་ན པ་ཉྩ་ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ་ཧི དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་བྷི་ཏོ. དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཡཾ ཡཾ ཋཱ་ནཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ པ་སྶ་ནྟི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ཊྛ་ཀ་ཏ་སུ་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི. ཏ་ཐཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ. བུ་དྡྷཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ པ་རེ་ཧི ཝཱ དི་ཊྛ་ཀ་ཏ་སུ་ཏཾ ས་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀ་ཨོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སཾ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་དཱི་པོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སཾ, ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙ་ནྡོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སཾ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ར་ད་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སཾ. ཏ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ན་ཏྠི, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ ནེ་ཝ ཁ་ལི་ཏཾ, ན པ་ཊི་གྷཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷ་མེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་བ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. དུ་བྦ་ལ་པ་ཏྟ་པུ་ཊེ ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ནཱ་རཱ་ཙོ ཝི་ཡ, སི་ནེ་རུ་ཀཱུ་ཊེ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་རཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧོ མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཛཱ་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་ཏི་པི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོ, ཨི་ཏི་པི པུ་བྭེ་ནི་ཝཱ་སོ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏི་པཱིཏི ཨེ་ཝ་མྤི.
༢-༣. ཨ་སྶོ་སི ཁོ…པེ… ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཝི་སེ་སོ – ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་སྶོ་སི, ཨི་དྷ དི་བྦ་སོ་ཏེ་ན. ཏ་ཏྠ ཙ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ, ཨི་དྷ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཀ་ཐཱ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ མ་མ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ གུ་ཎཾ ཐོ་མེ་ནྟི, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ན མེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི; ཧ་ནྡ ནེ་སཾ ཏ་སྶ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཋ་པི་ཏེ ཏ་ངྑ་ཎེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ དི་ནྣེ ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཙ ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏེ་སཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ ནོཏི ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ ནུ. ཨ་ཐ ནཾ པ་ཧ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ དྷ་མྨི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ.
༤. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཡཱ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི ཏེ སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་སཱ་དྷུ་ཀ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་སུ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མ་ཀཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་ཏོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝི་པ་སྶཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶཱི. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘ཡ’ནྟི ས་དྡོ ‘‘ཡཾ མེ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཨཱ་རོ་ཙེ་མི ཏཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༢༠༣) པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༨༨༡) ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནེ. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༡.༢༧༧) ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ. ཨི་དྷ པ་ན བྷུ་མྨ་ཏྠེ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ’’ཏི. ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫི.
བྷ་དྡ་ཀ་པྤེཏི པ་ཉྩ་བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ནྡ་ར་ཀ་པྤེ སཱ་ར་ཀ་པྤེ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ ཀ་པྤཾ ཐོ་མེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀི་ར ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་ཀ་པྤེ་པི པ་ཉྩ བུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ པུ་ར་ཏོ པ་ན ཏ་ཎྷ་ངྐ་རོ, མེ་དྷ་ངྐ་རོ, ས་ར་ཎ་ངྐ་རོ, དཱི་པ་ངྐ་རོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཨོ་ར་བྷཱ་གེ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཏ་ཏོ་པི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མ་ངྒ་ལོ, སུ་མ་ནོ, རེ་ཝ་ཏོ, སོ་བྷི་ཏོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏོ་པི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི, པ་དུ་མོ, ནཱ་ར་དོ་ཏི ཏ་ཡོ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏོ་པི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཏ་སྶ ཨོ་ར་བྷཱ་གེ ཨི་ཏོ ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི སུ་མེ་དྷོ, སུ་ཛཱ་ཏོ་ཏི དྭེ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏོ ཨོ་ར་བྷཱ་གེ ཨི་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པི་ཡ་ད་སྶཱི, ཨ་ཏྠ་ད་སྶཱི, དྷ་མྨ་ད་སྶཱི་ཏི ཏ་ཡོ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨ་ཐ ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ སི་དྡྷ་ཏྠོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཨི་ཏོ དྭེ ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཏི་སྶོ, ཕུ་སྶོ་ཏི དྭེ བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཀ་པྤེ སི་ཁཱི, ཝེ་སྶ་བྷཱུ་ཏི དྭེ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ, ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ, ཀ་སྶ་པོ, གོ་ཏ་མོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, མེ་ཏྟེ་ཡྻོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཀ་པྤོ པ་ཉྩ་བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ནྡ་ར་ཀ་པྤོ སཱ་ར་ཀ་པྤོ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ ཀ་པྤཾ ཐོ་མེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ’’ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཀེ་སཾ? སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ. ཀ་པྤ་ས་ཎྛཱ་ན་ཀཱ་ལ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཀ་མ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝོ ཝ་སྶི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀེ ཧི་མ་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏི་ལ་མ་ཏྟཱ ཀ་ཎ་མ་ཏྟཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་མ་ཏྟཱ མུ་གྒ-མཱ་ས-བ་ད་ར-ཨཱ་མ་ལ་ཀ-ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀ-ཀུ་མྦྷ་ཎྜ-ཨ་ལཱ་བུ་མ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་ས་བྷ་དྭེ་ཨུ་ས་བྷ་ཨ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་གཱ་ཝུ་ཏ་དྭེ་གཱ་ཝུ་ཏ་ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཡོ་ཛ་ན་དྭི་ཡོ་ཛ་ན…པེ… ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་བྦྷ་ནྟ་རེ ཡཱ་ཝ ཨ་ཝི་ན་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨ་ཐ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྷ་སྶ་ཏི, བྷ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀ་ཏི་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན པ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀེ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎ་མུ་ཁེ པི་ཧི་ཏེ ཝི་ཡ ཝཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ཨུ་པྤ་ལི་ནི་པ་ཎྞཾ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝཱི ས་ཎྛ་ཧ་ཏི. མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐོ ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནེ ལོ་ཀེ པ་ཙྪཱ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ས་ཎྛ་ཧ་མཱ་ནེ པ་ཋ་མཾ ས་ཎྛ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ པ་དུ་མི་ནི་ག་ཙྪོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཙེ ཏ་སྨིཾ ཀ་པྤེ བུ་དྡྷོ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི, པུ་པྥཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ནོ ཙེ, ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་ཉྩ ས་ཙེ ཨེ་ཀོ བུ་དྡྷོ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ དྭེ, ཏ་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ, པ་ཉྩ བུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙ ཁོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་ལེ༹ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, མ་ཡཾ མཱ་རི་སཱ, པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་པྤེ པུ་པྥཾ ན ཧོ་ཏི. ཏེ པ་ན ཨ་པུ་པྥི་ཏ་ག་ཙྪཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཝ་ཏ བྷོ ལོ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཏཱ མ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨ་པཱ་ཡེ པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ན་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ སུ་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི. པུ་པྥི་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན པུ་པྥཾ དི་སྭཱ – ‘‘ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་སུ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ་སུ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་སུ ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ་སུ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ་སུ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛྫ་ནྟེ་སུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྤ་ནཱ་དཱི་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ད་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ན་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ པ་ཉྩ པ་དུ་མཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, པ་ཉྩ་མོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨཱ་ནོ་པི ཏཱ་ནི པ་དུ་མཱ་ནི དི་སྭཱ ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥-༧. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨི་ཏོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀ་པྤ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་པ་སྶཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀནྟི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཉྷི ཨ་པྤ་ཀཾ, ཏཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ལ་ཧུ་ཀ་ཉྩ ཧོ་ཏི.
ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོཏི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་རི ཨ་པྤཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པ་ཏྭཱ ཝཱི་སཾ ཝཱ ཏིཾ་སཾ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཝཱ པ་ཎྞཱ་སཾ ཝཱ ས་ཊྛི ཝཱ ཝ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ པ་ན ཨ་ཏི་དུ་ལླ་བྷོ, ཨ་སུ་ཀོ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ད་ཊྛ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་སཱ་ཁཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, བྲ་ཧྨཱ་ཡུ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, སེ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, བཱ་ཝ་རི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ་ཏི. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཉྩེ་ཝ པ་ཎྞཱ་ས་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི, བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་རོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཉྩེ་ཝ ས་ཊྛི ཙ ཝ་སྶཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ས་བྦ་དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ. སོ་པི དྭེ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ན ཛཱི་ཝ་ཏི.
ཝི་པ་སྶཱི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ན ས་བྦེ་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨཱ་ཡུ, ཨི་ཏི ས་བྦེ བུ་དྡྷཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ཡུ་ཀཱ. ཏེ ཀ་སྨཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ན ཨ་ཊྛཾ་སུ? ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཧི ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི་པི ཝ་ཌྜྷ་ཏི་པི.
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨུ་པ་རཱ་ཛཱ་ནོ, སེ་ནཱ་པ་ཏི, སེ་ཊྛི, ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ, ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི; ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ བྷཱུ་མ་ཊྛ་དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ ཨུ་ཎྷ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ མི་ཏྟཱ ཨ་བྦྷ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ མི་ཏྟཱ སཱི་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ མི་ཏྟཱ ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ མི་ཏྟཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ མི་ཏྟཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་སཾ མི་ཏྟཱ ཡཱ་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ ས་བྦཱ དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་པ་རི་སཱ་པི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་སཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝི་ས་མཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཏོ ཡ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན ན ཝཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཁོ་བྷེ་ཏི, ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཁོ་བྷི་ཏེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན ན་མ་ནྟི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ་སུ ཨ་ན་མ་ནྟེ་སུ སཱི་ཏུ་ཎྷ་བྷེ་དོ ཨུ་ཏུ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལེ་ན ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་མྤ་ཛྫ་ནྟེ ན ས་མྨཱ དེ་ཝོ ཝ་སྶ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ཝ་སྶ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ན ཝ་སྶ་ཏི; ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་སྶ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི ན ཝ་སྶ་ཏི, ཝ་སྶ་ནྟོ་པི ཝ་པྤ་ཀཱ་ལེ ཨ་ངྐུ་ར་ཀཱ་ལེ ནཱ་ལ༹་ཀཱ་ལེ པུ་པྥ་ཀཱ་ལེ ཁཱི་ར་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ས་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝ་སྶ་ཏི ཙ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི ཙ, ཏེ་ན ས་སྶཱ་ནི ཝི་ས་མ་པཱ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཝི་ག་ཏ་ག་ནྡྷ་ཝ་ཎྞ་ར་སཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི. ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏ་ཎྜུ་ལེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་པཱ་ཀཾ. ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཀུ་ཙྪི་ཡ་མྤི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ས་ཏྟཱ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ ཙ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི.
ཡ་དཱ པ་ན རཱ་ཛཱ་ནོ དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨུ་པ་རཱ་ཛཱ་ནོ་པི དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ས་བྦེ་པི དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ དྷ་མྨི་ཀ་ཏྟཱ ས་མཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི, ཡ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏི, ཡ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ན ཁོ་བྷེ་ཏི, ཏེ་སཾ ཨ་ཁོ་བྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལེ་ན ཨུ་ཏུ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, དེ་ཝོ ས་མྨཱ ཝ་སྶ་ཏི, ཝ་པྤ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀཱ་ལེ ཝ་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལེ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ན ས་སྶཱ་ནི ས་མ་པཱ་ཀཱ་ནི སུ་ག་ནྡྷཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི སུ་ར་སཱ་ནི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ས་མྤཱ་དི་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་མྤི ས་མྨཱ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ན ས་ཏྟཱ ཨ་རོ་གཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡུ ཝ་ཌྜྷ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀ་ཀཱ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ, སི་ཁཱི ས་ཏྟ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཧཱི་ན་ས་དི་སཾ ཀ་ཏཾ, ན པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཧཱི་ནཾ, ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཨི་མ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤེ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀ་ཀཱ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཋ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཏཾ ཨཱ་ཡུ པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཋི་ཏཾ; ཏ་དཱ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་སྨི་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏཾ ཨཱ་ཡུ ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཋི་ཏཾ; ཏ་དཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་སྨི་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏཾ ཨཱ་ཡུ ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ བུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
བོ་དྷི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. བོ་དྷི་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ན པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ མཱུ་ལེཏི པཱ་ཊ་ལི་རུ་ཀྑ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ. ཏ་སྶཱ པ་ན པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ ཁ་ནྡྷོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ཎྞཱ་ས་ར་ཏ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ, སཱ་ཁཱ པ་ཎྞཱ་ས་ར་ཏ་ནཱ་ཏི ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ར་ཏ་ན་ས་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྩ སཱ པཱ་ཊ་ལི ཀ་ཎྞི་ཀཱ་བ་དྡྷེ་ཧི ཝི་ཡ པུ་པྥེ་ཧི མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ས་ཉྪ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི, དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་དཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པུ་པྥི་ཏཱ, ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་བྦ་པཱ་ཊ་ལི་ཡོ པུ་པྥི་ཏཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ, ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་བྦ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཁ་ནྡྷ་པ་དུ་མཱ་ནི, སཱ་ཁཱ་སུ སཱ་ཁཱ་པ་དུ་མཱ་ནི, ལ་ཏཱ་སུ ལ་ཏཱ་པ་དུ་མཱ་ནི, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་དུ་མཱ་ནི པུ་པྥི་ཏཱ་ནི, པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ་པི མ་ཧཱ་པ་དུ་མཱ་ནི ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ནི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ་པི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ་ཧི པ་དུ་མེ་ཧི ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལེ་ཧི ཙ ས་ཉྪ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀ་ལ་ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ དྷ་ཛ་མཱ་ལཱ་ཀུ་ལཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་བ་དྡྷ་པུ་པྥ་དཱ་མ་ཝི་སྶ་ཊྛ་མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཾ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཀུ་སུ་མ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ན་ནྡ་ན་ཝ་ན་ཙི་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཝ་ན་མི་སྶ་ཀ་ཝ་ན་ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཝ་ན་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛཱ པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚིཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟི. པ་ཙྪི་མ་ད་ཀྑི་ཎ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚིཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སི་རཱི་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ས་ཀ་ལཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་ཝི་བྷ་ཝ་སི་རིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ.
‘‘སི་ཁཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་སྶ མཱུ་ལེ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོཏི སེ་ཏ་མྦ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶཱ་པི ཏ་དེ་ཝ པ་རི་མཱ་ཎཾ. ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྩ སོ་པི དི་བྦ་ག་ནྡྷེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི སུ་ས་ཉྪ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པུ་པྥེ་ཧི, ཕ་ལེ་ཧི་པི ས་ཉྪ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏོ ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཀ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཀ་ཏོ ནཱ་ཏི་པ་ཀྐཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཀ་ཏོ སུ་པ་ཀྐཱ་ནི པ་ཀྑི་ཏྟ་དི་བྦོ་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ སུ་ར་སཱ་ནི ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཡ་ཐཱ སོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ པུ་པྥཱུ་པ་ག་རུ་ཀྑཱ པུ་པྥེ་ཧི, ཕ་ལཱུ་པ་ག་རུ་ཀྑཱ ཕ་ལེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
སཱ་ལོཏི སཱ་ལ་རུ་ཀྑོ. ཏ་སྶཱ་པི ཏ་དེ་ཝ པ་རི་མཱ་ཎཾ, ཏ་ཐེ་ཝ པུ་པྥ་སི་རཱི་ཝི་བྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་དུ་མྦ་ར་རུ་ཀྑེ པུ་པྥཱ་ནི ནཱ་ཧེ་སུཾ, ཕ་ལ་ཝི་བྷཱུ་ཏི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་མྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཝ, ཏ་ཐཱ ནི་གྲོ་དྷེ, ཏ་ཐཱ ཨ་སྶ་ཏྠེ. ཨི་ཏི ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཝ པ་ལླ་ངྐོ, རུ་ཀྑཱ པ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཡ་སྶ ཡ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལེ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་བོ་དྷིཾ བུ་དྡྷཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སོ སོ བོ་དྷཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ བོ་དྷི་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ.
སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་ག་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ན ཁ་ཎྜ་ཏི་སྶནྟི ཁ་ཎྜོ ཙ ཏི་སྶོ ཙ. ཏེ་སུ ཁ་ཎྜོ ཨེ་ཀ་པི་ཏི་ཀོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ, ཏི་སྶོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟོ. ཁ་ཎྜོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, ཏི་སྶོ ས་མཱ་དྷི་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ. ཨ་གྒནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་དི་ས་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མཾ. བྷ་དྡ་ཡུ་གནྟི ཨ་གྒ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. ཨ་བྷི་བྷཱུ་ས་མྦྷ་ཝནྟི ཨ་བྷི་བྷཱུ ཙ ས་མྦྷ་ཝོ ཙ. ཏེ་སུ ཨ་བྷི་བྷཱུ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ. སི་ཁི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏི་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ བྲ་ཧྨ་པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གཱ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ས་བྦེ མེ རཱུ་པ་ཉྩ པ་སྶ་ནྟུ, ས་དྡ་ཉྩ སུ་ཎ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ – ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥) བྷ་ཎ་ནྟོ ས་དྡཾ སཱ་ཝེ་སི. ས་མྦྷ་ཝོ ས་མཱ་དྷི་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི.
སོ་ཎུ་ཏྟ་རནྟི སོ་ཎོ ཙ ཨུ་ཏྟ་རོ ཙ. ཏེ་སུ་པི སོ་ཎོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ, ཨུ་ཏྟ་རོ ས་མཱ་དྷི་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཝི་དྷུ་ར་ས་ཉྫཱི་ཝནྟི ཝི་དྷུ་རོ ཙ ས་ཉྫཱི་ཝོ ཙ. ཏེ་སུ ཝི་དྷུ་རོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཉྫཱི་ཝོ ས་མཱ་དྷི་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ. ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་བ་ཧུ་ལོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི, ཨ་ཐ ནཾ ཝ་ན་ཀ་མྨི་ཀཱ་ད་ཡོ ‘‘མ་ཏོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་སུཾ. སོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡེ་ཝ ཙ ནཾ ‘‘ས་ཉྫཱི་ཝོ’’ཏི ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ. བྷི་ཡྻོ་སུ་ཏྟ་རནྟི བྷི་ཡྻོ་སོ ཙ ཨུ་ཏྟ་རོ ཙ. ཏེ་སུ བྷི་ཡྻོ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རོ, ཨུ་ཏྟ་རོ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཨ་གྒོ ཨ་ཧོ་སི. ཏི་སྶ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛནྟི ཏི་སྶོ ཙ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཙ. ཏེ་སུ ཏི་སྶོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ས་མཱ་དྷི་པཱ་ར་མིཾ པ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནནྟི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཙ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཙ. ཏེ་སུ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་ཝི་ས་ཡེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ཝི་ས་ཡེ ཨ་གྒོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ.
སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ས་བྦེ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ, ས་བྦེ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ, ས་བྦེ ཨ་ནཱ་མ་ནྟི་ཏཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨི་ཏི ཏེ ཙ ཁོ པ་ནྣ་ར་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨོ་སཱ་རེ་སི. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཐཱ སེ་ས་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་བྦ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སུ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་ཝ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཨ་ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཱིཏི པུ་རཱ་ཎ་ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ, དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཏེ་སཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི པ་ནྣ་ར་ས་མེ དི་ཝ་སེ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཛ྄ཛྷེ སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏ་ལེ་ཎ་པ་བྦྷཱ་རེ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ དཱི་གྷ་ན་ཁ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ས་ཛྫི་ཏེ དྷ་མྨ་ཡཱ་གེ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནྟེ (མ. ནི. ༢.༢༠༡) དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ དེ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཏྟོ. བྷ་ག་ཝཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ – ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨོ་སཱ་རེ་སི. ཏཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ.
ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ན ཨཱ་ན་ནྡོཏི ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ ཨ་ནི་བ་དྡྷཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་དཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི, ཨེ་ཀ་དཱ ནཱ་གི་ཏོ, ཨེ་ཀ་དཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ, ཨེ་ཀ་དཱ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ, ཨེ་ཀ་དཱ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ, ཨེ་ཀ་དཱ སཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཀ་དཱ མེ་གྷི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣོ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐཾ པ་ཏྟོ. ཐེ་རོ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ – ‘‘ཧ་ནྡ, བྷ་ག་ཝཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཚ་མཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཏ་སྶ་པི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་ཏ་རེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ཙོ་རཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩེ་ཝ ཧ་རིཾ་སུ, སཱི་ས་ཉྩ བྷི་ནྡིཾ་སུ. སོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དཱ་ནི མེ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ན ཨ་ཉྙོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ག་ལི༹་ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘ཀི་མི་དཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཏེ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ར་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་སི.
ཨེ་ཀ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་མི་ག་དཱ་ཡེ ཛ་ནྟུ་གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི མེ་གྷི་ཡོ ཛ་ནྟུ་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ དི་སྭཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ ཨ་ནྭཱ་ས་ཏྟོ (ཨ. ནི. ༩.༣; ཨུ་དཱ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ༣༡ ད་ཊྛ་བྦོ). པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ཏེ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ར་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནི་མྷི མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, མ་ཡ྄ཧཾ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་ར་ཡིཾ, ན་ནུ མཱ་དི་སོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ལཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཏྭཾ ཝི་ཧ་ར་སི, ཨ་སུ་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ མེ སཱ དི་སཱ, ཏ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ས་དི་སོ, ན མེ ཏ་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ ས་བྦེ་པི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཏུ་ཎྷཱི་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཏྭ་མྤི ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ལ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱི་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ མཾ ས་ཏྠཱ ན པ་སྶ་ཏི, ས་ཙེ རོ་ཙི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྡོ མཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱུ་ཏི ཝ་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ, ཙ་ཏ་སྶོ ཙ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ཡཱ་ཙི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ད་སྶ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ན ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་སི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ཏི, ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ལ་བྷི་སྶཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ས་བ་ལེ་ན ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏོ བྷཱ་རོ’ཏི’’ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཡཱ་ཙི.
ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ས་ཙཱ་ཧཾ ཏི་རོ་ར་ཊྛཱ ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་ཊྛུཾ ཨཱ་ག་ཏཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ཡ་དཱ མེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ – ‘‘ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ས་དྡྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘སྭེ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི, ས་ཙེ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་རི་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ཀ་ངྑ་ཉྩ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་ཙྪཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཀིཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ན ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, གཱ་ཐཱ, ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཀ་ཏྠ དེ་སི་ཏ’ནྟི. ས་ཙཱ་ཧཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་ད་ཡི་སྶཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་ཙ་ར་སཱི’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ དེ་སི་ཏ་སྶ་པི དྷ་མྨ་སྶ པུ་ན ཀ་ཐ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ཨ་དཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱུ་རི་ཏཱ་ནཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨི་མ་སྶ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ན་ནྡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་གྒུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ.
༡༢. པི་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི? བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན ཏཱ་ཝ མ་ཡཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝཾ་སོ ནི་ར་ནྟ་རཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏོ, ཨ་ཛྫ མ་ཡི པ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛེ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཝཱ་ར་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
ཡ་ཉྩེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ནྟིཾ ཀ་ཐེ་སི, ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཛཱ་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་དོ, གོ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, བོ་དྷི་པ་རི་ཙྪེ་དོ, སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ, སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, པི་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི ན་ཝི་མེ ཝཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་རོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་རཱུ་པེ པུ་ཏྟེ ཛཱ་ཏེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཾ་སོ, ཨ་ཡཾ པ་ཝེ་ཎཱི. ཀ་སྨཱ? ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ནེ་སཾ ཡ་དི ནེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ན་ག་རཾ, ན པི་ཏཱ, ན མཱ་ཏཱ, ན བྷ་རི་ཡཱ, ན པུ་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ, ‘‘ཨི་མ་སྶ ནེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ན་ག་རཾ, ན པི་ཏཱ, ན བྷ་རི་ཡཱ, ན པུ་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, དེ་ཝོ ཝཱ ས་ཀྐོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཨེ་ས མ་ཉྙེ, དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ ཨཱི་དི་སཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཛ་ནོ ནེ་ཝ སོ་ཏ་བྦཾ, ན ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་བྷི་ས་མ་ཡེ ཨ་ས་ཏི ནི་ར་ཏྠ་ཀོ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ, ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ – ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་རཱུ་པེ པུ་ཏྟེ ཛཱ་ཏེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཾ་སོ ཨ་ཡཾ པ་ཝེ་ཎཱི. ཏ་སྨཱ པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་རོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ས་མྦ་ཧུ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏྠ –
ས་མ་ཝ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཏུ་ལོ, སུ་པྤ་བུ་དྡྷོ ཙ ཨུ་ཏྟ་རོ;
ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ ཝི་ཛི་ཏ་སེ་ནོ, རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟ་མོ་ཏི.
ཨེ་ཏེ ཏཱ་ཝ ས་ཏྟ་ནྣ་མྤི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟ པུ་ཏྟཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ རཱ་ཧུ་ལ་བྷ་དྡེ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏེ པ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཁོ་བྷེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧོ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧོ, པ་རོ་ས་ཧ་སྶཾ ཀི་ར མེ པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཛཱ་ཏེ ཨི་དཾ སི་ནེ་ཧ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཾ དུ་བྦྷེ་ཛྫཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, རཱ་ཧུ ཛཱ་ཏོ, བ་ནྡྷ་ནཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཙ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦེ་སཾ པུ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དོ.
སུ་ཏ་ནཱ ས་བྦ་ཀཱ་མཱ ཙ, སུ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཐ རོ་ཙི་ནཱི;
རུ་ཙ་གྒ་ཏཱི སུ་ན་ནྡཱ ཙ, བི་མྦཱ བྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟ་མཱ་ཏི.
ཨེ་ཏཱ ཏེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣ་མྤི པུ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ. བི་མྦཱ་དེ་ཝཱི པ་ན རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་རེ ཛཱ་ཏེ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཡཾ བྷ་རི་ཡ་པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ཝི་པ་སྶཱི ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན དྭེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པ་ཡུ་ཏྟ་ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. སི་ཁཱི ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ་ཏི ཨི་མེ དྭེ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཝེ་སྶ་བྷཱུ སུ་ཝ་ཎྞ་སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི. ཀ་སྶ་པོ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ – ‘‘པཱ་སཱ་དོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨོ་ཏ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. པཱ་སཱ་དོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨོ་ཏ་རི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་པི ཏ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ – ‘‘པཱ་སཱ་དོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. སོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་པི ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་སྶ་ཝ་ར་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཡཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ཝི་པ་སྶི་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ པ་དེ་སེ ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི, སི་ཁི་སྶ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏེ, ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནེ, ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ གཱ་ཝུ་ཏེ, ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ཨ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏེ, ཀ་སྶ་པ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་ཨུ་ས་བྷེ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་མཱ་ནེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཀ་རཱི་སེ, རཱ་ཛ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་སེ པ་དེ་སེ ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ཝི་པ་སྶི་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ར་ཏ་ནཱ་ཡཱ་མཱ ཝི་ད་ཏྠི་ཝི་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལུ་བྦེ་དྷཱ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱུ་ལ༹ཾ་སེ་ན ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཀི་ཎིཾ་སུ. སི་ཁི་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཡ་ཊྛི་ཕཱ་ལེ་ཧི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཎིཾ་སུ. ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཧ་ཏྠི་པཱ་དཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཙཱུ་ལ༹ཾ་སེ་ན ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཎིཾ་སུ. ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཎིཾ་སུ. ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཙྪ་པེ་ཧི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཎིཾ་སུ. ཀ་སྶ་པ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊྚཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཎིཾ་སུ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཙཱུ་ལ༹ཾ་སེ་ན ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཎིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱུ་མི་གྒ་ཧ་ཎ་དྷ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ བྷཱུ་མིཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ པུ་ན་བྦ་སུ་མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, སི་ཁི་སྶ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ནོ ནཱ་མ, ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ སོ་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ, ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ ཨ་ཙྩུ་ཏོ ནཱ་མ, ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ཨུ་གྒོ ནཱ་མ, ཀ་སྶ་པ་སྶ སུ་མ་ནོ ནཱ་མ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ. ས་བྦེ ཙེ་ཏེ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ.
ཨ་པ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐོ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ན་ཀཱ་ལེ ས་ངྐ་སྶ་ན་ག་ར་དྭཱ་རེ པ་ཋ་མ་པ་ད་ག་ཎྛི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཉྩ་པཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཝི་ཧཱ་རོ པ་ན ཁུ་དྡ་ཀོ་པི མ་ཧ་ནྟོ་པི ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རོ་པི ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝ, ན་ག་རཾ པ་ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཡ་དཱ ན་ག་རཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཙྪི་མ་ཏོ; ཡ་དཱ ན་ག་རཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ, ཏ་དཱ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏོ. ཡ་དཱ ན་ག་རཾ པ་ཙྪི་མ་ཏོ, ཏ་དཱ ཝི་ཧཱ་རོ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ; ཡ་དཱ ན་ག་རཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏོ, ཏ་དཱ ཝི་ཧཱ་རོ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི པ་ན ན་ག་རཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏོ, ཝི་ཧཱ་རོ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ.
ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཏྟཾ, པ་མཱ་ཎ་ཝེ་མ་ཏྟཾ, ཀུ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟཾ, པ་དྷཱ་ན་ཝེ་མ་ཏྟཾ, ར་སྨི་ཝེ་མ་ཏྟ་ནྟི པ་ཉྩ ཝེ་མ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀེ་ཙི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ. ཏ་ཐཱ ཧི དཱི་པ་ངྐ་ར་སྶ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ.
པ་མཱ་ཎ་ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀེ་ཙི དཱི་གྷཱ ཧོ་ནྟི ཀེ་ཙི ར་སྶཱ. ཏ་ཐཱ ཧི དཱི་པ་ངྐ་རོ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི, སུ་མ་ནོ ན་ཝུ་ཏི་ཧ་ཏྠོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧ་ཏྠོ.
ཀུ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀེ་ཙི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཀེ་ཙི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ. པ་དྷཱ་ན་ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀེ་ས་ཉྩི པ་དྷཱ་ནཾ ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཀེ་ས་ཉྩི ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
ར་སྨི་ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ མ་ངྒ་ལ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ར་སྨི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མ་ནྟཱ བྱཱ་མ་མ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྲ ར་སྨི་ཝེ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ, ཡོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ ཕ་ར་ཏི. མ་ངྒ་ལ་སྶ པ་ན ནི་ཙྩ་མྤི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཕ་ར་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎེ་སུ པ་ན ཀ་སྶ་ཙི ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨ་པ་རཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཉྩ ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཉྩ དཱི་པེ་སུཾ. ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཀི་ར ས་དྡྷིཾ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ, ཚ་ནྣོ, ཀ་ཎྚ་ཀོ, ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷོ, མ་ཧཱ་བོ་དྷི, ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཙ ཨུ་ཏྟ་རཱ་སཱ་ལ༹ྷ་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མི, མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཝི་སཱ་ཁཱ་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ཏོ ཙ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཙ. མཱ་གྷ་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཙ ཨ་ཧོ་སི, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ན་ཉྩ, ཨ་སྶ་ཡུ་ཛ་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ.
༡༣. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་སྶ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ ག་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨཱ་རོ་ཧ་ནཾ. ཡཾ པ་ན ཨི་དཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྪཱ་མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི ག་ནྟ་བྦཾ, ཨི་དཾ ཨ་ཏི་ག་རུ་ཀཾ. ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཨ་ཏི་ཝི་མྷ་ཡ་ཛཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ,’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་པ་ར་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ – ‘‘ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཡོ ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚི་ནྣ་པ་པ་ཉྩེཏི ཨེ་ཏྠ པ་པ་ཉྩཱ ནཱ་མ ཏ་ཎྷཱ མཱ་ནོ དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ. ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མེཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཊུ་མནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཝ་ཊྚེཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེཏི ས་བྦཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ. ཨ་ནུ་སྶ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཡ་ཏྲཱཏི ནི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཏེ བུ་དྡྷེ ཨ་ནུ་སྶ་རི, ན ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱཏི མ་གྒ་སཱི་ལེ་ན ཕ་ལ་སཱི་ལེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལེ་ན ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ. ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ, ཨེ་ཝཾ་ས་མཱ་དྷ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ་ཝ པུ་ན ཀ་སྨཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཙེ; ན ཨི་དཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ, ཨི་ད་ཉྷི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རཱི ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི, ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟི, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟི, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝི་མུ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏེ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀཱ ས་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ཡཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཧི ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ས་ཡཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ནི་བྦཱ་ནཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ཨ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༤. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ.
༡༦. ‘‘ཨི་ཏོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི? ཨི་ད་ཉྷི སུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ’’ཏི ཙ ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུ’’ནྟི ཙ ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་པ་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཙཱ་རེ་སྶ་ཏི. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་པ་དཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པ་དཱ་ནི ནི་དཱ་ན་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཝི་པ་སྶཱིཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཝི་ཝི་དྷེ ཨ་ཏྠེ པ་སྶ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོཏི པ་ཎྜི་ཏ་ས་ཏྟོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ. བོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ས་ཏྟོ ཨཱ་ས་ཏྟོ ལ་གྒ་མཱ་ན་སོ་ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏོཏི ས་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཉཱ་ཎཾ. ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་ཀྐ་མཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ་སྶ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ད་སྶི་ཏོ, ན ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཀྐ་མོ. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཧི ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ, ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡ་ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ས་དི་སེ ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ, ས་ཏྟ མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི ད་ཏྭཱ, ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་མྤེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཝི་པ་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཉྙ་དཱ པ་ན དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ན ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཏ་ཏྠ པཱ་ར་མཱི་ནཾ དུ་པྤཱུ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱ. ཏེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་རེ་ནྟོ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སོ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་དཱ ཝི་པ་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཨ་ཊྛཱ་སི.
དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ན – ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨི་དཱ་ནི ས་ཏྟ་ཧི དི་ཝ་སེ་ཧི ཙུ་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྩ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི – མཱ་ལཱ མི་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཝ་ཏྠཱ་ནི ཀི་ལི་སྶ་ནྟི, ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཀཱ་ཡེ དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, དེ་ཝོ དེ་ཝཱ་ས་ནེ ན ས་ཎྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ མཱ་ལཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་མཱ་ལཱ, ཏཱ ཀི་ར ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ ས་ཏྟ་པ་ཎྞཱ་ས ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་མི་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་དཱ མི་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཝ་ཏྠེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཀཱ་ལཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ནེ་ཝ སཱི་ཏཾ ན ཨུ་ཎྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་རཱི་རཱ བི་ནྡུ་བི་ནྡུ་ཝ་སེ་ན སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྩ ཀཱ་ལཾ ཏེ་སཾ ས་རཱི་རེ ཁ་ཎྜི་ཙྩ་པཱ་ལི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ཎྞ་ཏཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི, དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཏེ་སཾ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྩ ཏེ་སཾ ཀཱ་ལཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ན ནི་སྶ་ས་ནྟི ཝི་ཛ་མྦྷ་ནྟི, ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ ནཱ་བྷི་ར་མ་ནྟི.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཡ་ཐཱ ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ་ནཾ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྐཱ་པཱ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་ཙ་ནྡ་གྒཱ་ཧཱ་དཱི་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ས་བྦེ་སཾ; ཨེ་ཝཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ས་བྦེ་སཾ. ཡ་ཐཱ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ན་ཀྑ་ཏྟ་པཱ་ཋ་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟི, ན ས་བྦེ; ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ནི་པི ན ས་བྦ་དེ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཎྜི་ཏཱ ཨེ་ཝ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡེ མ་ནྡེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ, ཏེ ཏེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱ’ཏི’’ བྷཱ་ཡ་ནྟི. ཡེ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ, ཏེ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི དི་ནྣཾ དཱ་ནཾ, ར་ཀྑི་ཏཾ སཱི་ལཾ, བྷཱ་ཝི་ཏཾ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨུ་པ་རི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན བྷཱ་ཡ་ནྟི. ཝི་པ་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏཱ་ནི པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན བྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ་སུ ནི་མི་ཏྟེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ – ‘‘མཱ་རི་ས, ཏུ་མྷེ་ཧི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟེ་ཧི ན ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ན མཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ན བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྠེ་ནྟེ་ཧི པཱུ་རི་ཏཱ, ལོ་ཀ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནེ་ཧི པཱུ་རི་ཏཱ. སོ ཝོ, ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ལོ, མཱ་རི་ས, བུ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཡ, ས་མ་ཡོ, མཱ་རི་ས, བུ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟི.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་ད་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ལ་དཱི་པ་དེ་ས་ཀུ་ལ་ཛ་ནེ་ཏྟི་ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ནཱ་མ ཝི་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ལོ ནུ ཁོ, ན ཀཱ་ལོ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ལཾ ཝི་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་ཏྠ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཨཱ་ཡུ་ཀཱ་ལོ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏ་དཱ ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་མུ་ཏྟཱ ན་ཏྠི. ཏེ ཏེ་སཾ – ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ – ‘‘ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི ནེ་ཝ སོ་ཏུཾ, ན ས་དྡ་ཧི་ཏུཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ཀཱ་ལོ. ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཨཱ་ཡུ་ཀཱ་ལོ་པི ཀཱ་ལོ ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏ་དཱ ཧི ས་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟི, ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ་ན་ཉྩ དི་ནྣོ ཨོ་ཝཱ་དོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཊྛཱ་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ ད་ཎྜ་རཱ་ཛི ཝི་ཡ ཁི་པྤཾ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ་པི ཨ་ཀཱ་ལོ་ཝ. ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཨཱ་ཡུ་ཀཱ་ལོ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ, ཏ་དཱ ཙ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ – ‘‘ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཀཱ་ལཾ པ་སྶི.
ཏ་ཏོ དཱི་པཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་པ་རི་ཝཱ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དཱི་པེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ – ‘‘ཏཱི་སུ དཱི་པེ་སུ བུ་དྡྷཱ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི དཱི་པཾ པ་སྶི.
ཏ་ཏོ – ‘‘ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ནཱ་མ མ་ཧཱ, ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎོ, ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ནུ ཁོ པ་དེ་སེ བུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི དེ་སཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སཾ པ་སྶི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སོ ནཱ་མ – ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ག་ཛ་ངྒ་ལཾ ནཱ་མ ནི་ག་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༩) ན་ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ ཝུ་ཏྟོ་ཝ. སོ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི, པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི པ་དེ་སེ བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ ཙ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཏ་ཏྠ མ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་བྦ་ནྟི ནི་ཊྛཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཏ་ཏོ ཀུ་ལཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ – ‘‘བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ལོ་ཀ་ས་མྨ་ཏེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཙ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཾ ལོ་ཀ་ས་མྨ་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མི, བ་ནྡྷུ་མཱ ནཱ་མ མེ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ལཾ པ་སྶི.
ཏ་ཏོ མཱ་ཏ་རཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ – ‘‘བུ་དྡྷ་མཱ་ཏཱ ནཱ་མ ལོ་ལཱ སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟཱ ན ཧོ་ཏི, ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི, ཛཱ་ཏི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཁ་ཎྜ་པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ དེ་ཝཱི ཨཱི་དི་སཱ, ཨ་ཡཾ མེ མཱ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཾ པ་ན་སྶཱ ཨཱ་ཡཱུ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནཱི’’ཏི པ་སྶི.
ཨི་ཏི ཨི་མཾ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ལོ, མེ མཱ་རི་སཱ, བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཊི་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏུ་མྷེ’’ཏི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ པཱ་ཝི་སི. ས་བྦ་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཧི ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྲ ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏོ སུ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪཱ་ཏི པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨོ་ཀཱ་སཾ སཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. སོ ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀུ་ས་ལཾ སཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཙ་ཝི.
ཨེ་ཝཾ ཙུ་ཏོ ཙ ‘ཙ་ཝཱ་མཱི’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ མེ ཋཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ཐེ་རཱ – ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ནཱ་མ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཨེ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་དི་སཱ, ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟཾ པ་ན ཏེ་སཾ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཉཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ་པི ‘ཙ་ཝཱ་མཱི’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ མེ ཋཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ག་ཧི་ཏཱ’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ པ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ས་དི་ས་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི ག་ཎྷི. མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཝཾ སོ་པི ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་སཱ་ལ༹ྷ་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི.
ཏ་དཱ ཀི་ར པུ་རེ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ས་ཏྟ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་སུ་རཱ་པཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དི་ཝི་བྷཱུ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཾ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ ཝ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་མཱ་ནཱ ཨི་དཾ སུ་པི་ནཾ ཨ་དྡ་ས – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ར ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ཡ་ནེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ དི་བྦ་པུ་པྥཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏོ, ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སེ་ཏ་ཝ་ར་ཝཱ་ར་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀོ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཙ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་ཊྛ་ས་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི’’.
ཨ་ཐ པ་བུ་དྡྷཱ དེ་ཝཱི ཏཾ སུ་པི་ནཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་མ་ཏྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པཱ་མོ་ཀྑེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏཱུ་པ་ལི་ཏྟཱ་ཡ ལཱ་ཛཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་མ་ངྒ་ལ་ས་ཀྐཱ་རཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ མ་ཧཱ་ར་ཧཱ་ནི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་པྤི་མ་དྷུ་ས་ཀྐ་རཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཝ་ར་པཱ་ཡཱ་ས་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་པཱ་ཏི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་པཱ་ཏཱི་ཧེ་ཝ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཀ་པི་ལ་གཱ་ཝཱི་དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ནེ་སཾ ས་ནྟ་པྤེ་སི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ་ནཾ ཏཾ སུ་པི་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དེ་ཝི་ཡཱ ཏེ ཀུ་ཙྪི་མྷི ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, སོ ཙ ཁོ པུ་རི་ས་ག་བྦྷོ ན ཨི་ཏྠི་ག་བྦྷོ, པུ་ཏྟོ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སོ ས་ཙེ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ས་ཙེ ཨ་གཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ – ‘‘མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ.
ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ དྷ་མྨ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཡཾ ནི་ཡཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནི་ཡཱ་མོ ཙ ནཱ་མེ་ས ཀ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ, ཨུ་ཏུ་ནི་ཡཱ་མོ, བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ་མོ, ཙི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ, དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༤༩༨).
ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ནྟི ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ. ཏ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ – ‘‘ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ’’ཏི (ཁུ. པཱ. ༡༢༧) གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ ཨེ་ཀཱ ཀི་ར ཨི་ཏྠཱི སཱ་མི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་ཎྜི་ཏྭཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ར་ཛྫུ་པཱ་སེ གཱི་ཝཾ པ་ཝེ་སེ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཝཱ་སིཾ ནི་སེ་ནྟོ ཏཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་མྨཾ དི་སྭཱ ར་ཛྫུཾ ཚི་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མོ – ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཏཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི. ར་ཛྫུ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ བྷཱི་ཏོ པ་ལཱ་ཡི. ཨི་ཏ་རཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་རི. ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ རུ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་པྥ་ཕ་ལ་ག་ཧ་ཎཱ་དཱི་ནི, ཝཱ་ཏ་སྶ ཝཱ་ཡ་ནཾ ཨ་ཝཱ་ཡ་ནཾ, ཨཱ་ཏ་པ་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏཱ མ་ནྡ་ཏཱ, དེ་ཝ་སྶ ཝ་སྶ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶ་ནཾ, པ་དུ་མཱ་ནཾ དི་ཝཱ ཝི་ཀ་ས་ནཾ ར་ཏྟིཾ མི་ལཱ་ཡ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨུ་ཏུ་ནི་ཡཱ་མོ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ སཱ་ལི་བཱི་ཛ་ཏོ སཱ་ལི་ཕ་ལ་མེ་ཝ, མ་དྷུ་ར་ཏོ མ་དྷུ་ར་སཾ་ཡེ་ཝ, ཏི་ཏྟ་ཏོ ཏི་ཏྟ་ར་སཾ་ཡེ་ཝ ཕ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ་མོ.
པུ་རི་མཱ པུ་རི་མཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་དེ་ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ, ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ.
ཡཱ པ་ནེ་སཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཨོ་ཀྐ་མ་ནཱ་དཱི་སུ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༡༨. ཏ་ཏྠ ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཨོ་ཀྐ་ནྟེ ཧི ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ན ཨོ་ཀྐ་མ་མཱ་ནེ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎོཏི ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་མཱ་ཎོ, ཝི་པུ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ལཱ༹་རོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༩༩) ཧི མ་དྷུ་རཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཁ་ལུ བྷ་ཝཾ ཝ་ཙྪཱ་ཡ་ནོ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སཱ་ཡ པ་སཾ་ས་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༨༨) སེ་ཊྛཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཝི་པུ་ལཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠ་སྶ པ་བྷཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཕ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་རཱི་ར་སྶ, ཏ་ཐཱ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶ, ཏ་ཐཱ ཝི་མཱ་ན་སྶ, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱཏི ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀེ་ཀོ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཎྞཾ ས་ཀ་ཊ་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཝཱ ཏི་ཎྞཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ. སོ པ་ན ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡོ པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶོ ཧོ་ཏི. ཨ་གྷཱཏི ནི་ཙྩ་ཝི་ཝ་ཊཱ. ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱཏི ཧེ་ཊྛཱ་པི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱཏི ཏ་མ་བྷཱུ་ཏཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏི་མི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱཏི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཀི་ར ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ དཱི་པེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ. ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ན་ཝ ན་ཝ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. ཨཱ་བྷཱ་ཡ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྷཱ་ཡ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ཏེ ཏ་ཏྠ ཨཱ་བྷཱ་ཡ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི.
ཡེ་པི ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱཏི ཡེ་པི ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ས་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཀིཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. བྷཱ་རི་ཡཾ དཱ་རུ་ཎཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་རི ཨ་པ་རཱ་དྷཾ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པཱ་ཎ་ཝ་དྷཱ་དི་སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ ཨ་བྷ་ཡ་ཙོ་ར་ནཱ་ག་ཙོ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒུ་ལཱི་ནཾ ཝི་ཡ དཱི་གྷ་ན་ཁཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ རུ་ཀྑེ ཝ་གྒུ་ལི་ཡོ ཝི་ཡ ན་ཁེ་ཧི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏེ ལ་གྒ་ནྟི. ཡ་དཱ སཾ་ས་པྤ་ནྟཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ‘‘བྷ་ཀྑོ ནོ ལ་དྡྷོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཝ་ཊཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀ་ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི, ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ་པི མ་དྷུ་ཀ་ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི, པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེ ཨུ་ད་ཀེ པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི.
ཨ་ཉྙེ་པི ཀི་ར བྷོ ས་ནྟི ས་ཏྟཱཏི བྷོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ ཀི་ར ས་ཏྟཱ་པི ཨི་མཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣཱ་ཏི ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨོ་བྷཱ་སོ ཨེ་ཀ་ཡཱ་གུ་པཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་ཛྫོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི བྷ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ས་ངྐ་མྤ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀ་མྤ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ པུ་རི་མ་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༩. ཙ་ཏྟཱ་རོ ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏུ་དྡི་སཾ ར་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཁ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་ཊྛཱ, ཨི་ཏ་རེ ག་བྦྷ་དྭཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷ་ཀེ པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀཱ་དི་ཡ་ཀྑ་ག་ཎེ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷིཾ་སུ.
ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ནཱ་ཡཾ ར་ཀྑཱ? ན་ནུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཀ་ལ་ལ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཙེ་པི ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མཱ་རཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སི་ནེ་རུཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡེ་ཡྻུཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ རུ་ཧི་རུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ པ་རུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་པ་ཀྐ་མེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི. ག་ཙྪ་ཐ, ཏུ་མྷེ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ, ཨ་ར་ཀྑི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༡). ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, ཏེ་ན པ་རུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ན ཏེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་ནྟི ཁོ པ་ན ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་རཱུ་པཱ དུ་དྡ་སི་ཀཱ བྷེ་ར་ཝ་རཱུ་པཱ མི་ག་པ་ཀྑི་ནོ, ཡེ་སཾ རཱུ་པཾ ཝཱ དི་སྭཱ ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ བྷ་ཡཾ ཝཱ ས་ནྟཱ་སོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ར་ཀྑཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ. ཨ་པི་ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་གཱ་ར་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་ར་ཝ་ཙོ་དི་ཏཱ་པི ཏེ ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སུ.
ཀིཾ པ་ན ཏེ ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, ན ད་སྶེ་ནྟཱི་ཏི? ན་ཧཱ་ན་མ་ཎྜ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ ན ད་སྶེ་ནྟི, སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ པ་ན ད་སྶེ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་མ་ནུ་སྶ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཝ པུ་ཏྟ་སྶ ཙ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ དི་སྭཱ ན བྷཱ་ཡ་ཏི, པ་ཀ་ཏི་ཨ་ནྟེ་པུ་ར་པཱ་ལ་ཀེ་སུ ཝི་ཡ ཨ་སྶཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༢༠. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ར བུ་དྡྷེ མ་ནུ་སྶཱ ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ་པི ཀཱ་ལ་དེ་ཝི་ལ་སྶ ཨི་སི་ནོ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ པ་ན ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ ཨ་ཉྙ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ, ས་མཱ་ནཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་སཱི་ལ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ཡ་མེ་ཝ སཱི་ལཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༡. པུ་རི་སེ་སཱུཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པི་ཏ་རཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀེ་སུ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ པུ་རི་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ་རཱུ་པཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ སི་པྤི་ཀཱ པོ་ཏྠ་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏཾ དི་སྭཱ པུ་རི་ས་སྶ རཱ་གོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ས་ཙེ པ་ན ཏཾ ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, པཱ་དཱ ན ཝ་ཧ་ནྟི, དི་བྦ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༢. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནནྟི པུ་བྦེ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ, ཨི་དྷ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ ད་སྶི་ཏོ. ཏ་དཱ ཀི་ར དེ་ཝི་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་ཏྟོ ཀུ་ཙྪིཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ་ཏི སུ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ རཱ་ཛཱ་ནོ མ་ཧ་གྒྷ་ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ པེ་སེ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ ཙ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སྶ པ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི.
༢༣. ཨ་ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ག་བྦྷ་བྷཱ་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟི ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཏཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ ཀོ་ཙི ཀི་ལ་མ་ཐོ ནཱ་ཧོ་སི. ཏི་རོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏནྟི ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ. པ་སྶ་ཏཱིཏི ཀ་ལ་ལཱ་དི་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཀི་མ་ཏྠཾ པ་སྶ་ཏི? སུ་ཁ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་པ་ནྣཱ ཝཱ ནི་སི་ནྣཱ ཝཱ – ‘‘ཧ་ཏྠཾ ཝཱ་སྶ པཱ་དཾ ཝཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཎྛ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི སུ་ཁ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ པུ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ་པི ཡཾ ཏཾ མཱ་ཏུ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཎྷ་སཱི་ཏ་ལོ་ཎི་ཀ་ཏི་ཏྟ་ཀ་ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཧཱ་ར་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་སུ ཙ ག་བྦྷ་སྶ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཏཾ པུ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི སུ་ཁ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙེ ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཱ པ་ཀྐཱ་ས་ཡཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་མཱ་ས་ཡཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ པི་ཊྛི་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ དྭཱི་སུ མུ་ཊྛཱི་སུ ཧ་ནུ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ རུ་ཀྑ་སུ་སི་རེ མ་ཀྐ་ཊཱ ཝི་ཡ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཾ པི་ཊྛི་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཝི་ཡ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་སཱི་ད་ཏི. པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ པ་ན་སྶཱ ཝ་ཏྠུཾ སོ་དྷེ་ཏི, སུ་དྡྷེ ཝ་ཏྠུ་མྷི སུ་ཁུ་མ་ཙྪ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཙོ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི་ཡཱ བ་ཧི་ཋི་ཏོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ མཱ་ཏ་རཾ ན པ་སྶ་ཏི. ན ཧི ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༢༤. ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏཱིཏི ན ཝི་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ནེ་ཝ. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཉྷི ཙེ་ཏི་ཡ་ཀུ་ཊི་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧཾ, ན ཙ ས་ཀྐཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏ་རཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏུ་ནྟི ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་དཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི. ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་ན ཝ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ. པ་ཋ་མ་ཝ་ཡ་སྨི་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏ་དཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་ག་བྦྷཱ ཨི་ཏྠཱི ག་བྦྷཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ག་བྦྷོ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡ་སྶ པ་ན དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཏ་ཏི་ཡེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཏྠུ ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ས་དེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་དཱ་ར་ཀཱ ཨ་རོ་གཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ་པི པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ.
༢༥. ན་ཝ ཝཱ ད་ས ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ ས་དྡ་སྶ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ ཝཱ ཨ་ཊྛ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏོ ཛཱི་ཝ་ཏི, སཱི་ཏུ་ཎྷ་ཀྑ་མོ པ་ན ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏོ ན ཛཱི་ཝ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཛཱི་ཝ་ནྟི.
༢༧. དེ་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱིཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨཱ་ནོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཀ་ཐཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི? ‘‘སཱུ་ཏི་ཝེ་སཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཀེ. ཏཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཁ་ཙི་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ མ་ཙྪ་ཀྑི་ས་དི་སཾ དུ་ཀཱུ་ལ་པ་ཊཾ ཡཱ་ཝ པཱ་ད་ནྟཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, དྷ་མ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ས་དི་སཾ. ཨ་ཐ ཏེ པ་ཀ་ཏི་བྲ་ཧྨ་ཝེ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུཾ’. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དེ་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, པ་ཙྪཱ མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི.
༢༨. ཙ་ཏྟཱ་རོ ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. མ་ཧེ་ས་ཀྑོཏི མ་ཧཱ་ཏེ་ཛོ མ་ཧཱ་ཡ་སོ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ.
༢༩. ཝི་ས་དོ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟཱ ཡོ་ནི་མ་གྒེ ལ་གྒ་ནྟཱ བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨ་ལ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨུ་དེ་ནཱཏི ཨུ་ད་ཀེ་ན. ཀེ་ན་ཙི ཨ་སུ་ཙི་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཛ་ཝཱ་ཏེ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཱ ཨ་དྷོ་སི་རཱ ཡོ་ནི་མ་གྒེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ས་ཏ་པོ་རི་སཾ ན་ར་ཀ་པ་པཱ་ཏཾ པ་ཏ་ནྟཱ ཝི་ཡ, ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་དྡེ་ན ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནཱ ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ ནཱ་ནཱ་ཨ་སུ་ཙི་མ་ཀྑི་ཏཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཉྷི ཀ་མྨ་ཛ་ཝཱ་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་པཱ་དཾ ཨ་དྷོ་སི་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. སོ དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཝི་ཡ, ནི་སྶེ་ཎི་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཙ དྭེ ཧ་ཏྠེ ཙ དྭེ པཱ་དེ ཙ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཨ་མ་ཀྑི་ཏོ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་སྶ དྷཱ་རཱཏི ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཊྚི་ཡོ. ཏཱ་སུ སཱི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊཱ་ཧེ པ་ཏ་ཏི ཨུ་ཎྷཱ ར་ཛ་ཏ་ཀ་ཊཱ་ཧེ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལེ ཀེ་ན་ཙི ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ཏེ་སཾ པཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཨུ་ད་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཀཱི་ལཱ༹་ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་གྷ་ཊེ་ཧི ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ན་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཙེ་ཝ ཧཾ་ས་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་དི་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ག་ཏ་སྶ ཙ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི.
༣༡. ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོཏི མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་མ་ཏྟོ ཝི་ཡ ད་སྶི་ཏོ, ན ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ནི་ཀྑ་ནྟ་མ་ཏྟ་ཉྷི ནཾ པ་ཋ་མཾ བྲ་ཧྨཱ་ནོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷིཾ་སུ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. སེ་ཏ་མྷི ཚ་ཏྟེ ཨ་ནུ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེཏི དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ ཨ་ནུ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་མྷི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཚ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཁ་གྒཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི་པི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན རཱ་ཛ་ག་མ་ནེ རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཚ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ཚ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཚ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཀོ. ཏ་ཐཱ ཁ་གྒ་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་མོ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནཱི་ཨུ་ཎྷཱི་ས་མ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཏེ་སཾ གཱ་ཧ་ཀཱ. ས་བྦཱ་ནི ཀི་ར ཏཱ་ནི ཨ་དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ དེ་ཝ་ཏཱ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་ཁ་ཉྩ ས་ཧ་སྶ་མ་ཎྜ་ལཾ,
ཚ་ཏྟཾ མ་རཱུ དྷཱ་ར་ཡུ་མ་ནྟ་ལི་ཀྑེ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཱ ཝི་པ་ཏ་ནྟི ཙཱ་མ་རཱ,
ན དི་སྶ་རེ ཙཱ་མ་ར་ཚ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༦༩༣);
ས་བྦཱ ཙ དི་སཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རཱུ་པ་རི ཋི་ཏ་སྶ ཝི་ཡ ས་བྦ་དི་སཱ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཁོ པ་ནེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་ཋ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནཱ – ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་ས, ཨི་དྷ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དི་སོ་པི ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ནུ་དི་སཱ, ཧེ་ཊྛཱ, ཨུ་པ་རཱི་ཏི ད་ས དི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སཾ ཨ་དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ དི་སཱ’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ས་བྷིནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ. ཨ་གྒོཏི གུ་ཎེ་ཧི ས་བྦ་པ་ཋ་མོ. ཨི་ཏ་རཱ་ནི དྭེ པ་དཱ་ནི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ག་མ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་ཏྟ་པ་ད་ག་མ་ནཾ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ར་ཏ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་ར་ཚ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, པ་ཉྩ་རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཉྩ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་བྦ་དི་སཱ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨཱ་ས་བྷི་ཝཱ་ཙཱ་བྷཱ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མེ ཝཱ་རཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་རོ པ་ན ནཱ་ག་ཏོ, ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤི. ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་མྷི དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. པ་ཋ་མཾ དེ་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷིཾ་སུ, པ་ཙྪཱ མ་ནུ་སྶཱ. ཏ་ནྟི་བ་དྡྷཱ ཝཱི་ཎཱ ཙ་མྨ་བ་དྡྷཱ བྷེ་རི་ཡོ ཙ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཝཱ་དི་ཏཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཛྫིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནི ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཚི་ཛྫིཾ་སུ. ས་བྦ་རོ་གཱ ཝཱུ་པ་ས་མིཾ་སུ, ཨ་མྦི་ལེ་ན དྷོ་ཏ་ཏ་མྦ་མ་ལཾ ཝི་ཡ ཝི་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶིཾ་སུ. ཛ་ཙྩ་བ་དྷི་རཱ ས་དྡཾ སུ་ཎིཾ་སུ. པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཛཱ་ཏི་ཛ་ལཱ༹་ན་མྤི ཨེ་ལ༹་མཱུ་གཱ་ནཾ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཝི་དེ་ས་པ་ཀྑ་ནྡཱ ནཱ་ཝཱ སུ་པ་ཊྚ་ནཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་བྷཱུ་མ་ཊྛ་ཀ་ར་ཏ་ནཱ་ནི ས་ཀ་ཏེ་ཛོ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཝེ་རི་ནོ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི ཨ་གྒི ནི་བྦཱ་ཡི. ལོ་ཀ་ནྟ་རེ་སུ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ན་དཱི་སུ ཛ་ལཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་དྷུ་ར་སཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི. ཝཱ་ཏོ ན ཝཱ་ཡི. ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་བྦ་ཏ་རུ་ཀྑ་ག་ཏཱ ས་ཀུ་ཎཱ བྷ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ག་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཙ་ནྡོ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙི. སཱུ་རི་ཡོ ན ཨུ་ཎྷོ, ན སཱི་ཏ་ལོ, ནི་མྨ་ལོ ཨུ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་པྥོ་ཊ་ན་སེ་ལ༹་ན་ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་ཀཱི་ལ༹་ཀཾ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ. ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝ་སྶི. མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ནེ་ཝ ཁུ་དཱ ན པི་པཱ་སཱ པཱི་ལེ༹་སི. དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ. པུ་པྥཱུ་པ་ག་ཕ་ལཱུ་པ་གཱ རུ་ཀྑཱ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་ནི ག་ཎྷིཾ་སུ. ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་དྡྷ་ཛ་མཱ་ལཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏྲཱ་པི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. པ་ཙྪཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ནྟི་བ་དྡྷ་ཝཱི་ཎཱ་ནཾ ས་ཡཾ ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཙ་མྨ་བ་དྡྷ་བྷེ་རཱི་ནཾ ཝ་ཛྫ་ནཾ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨ་བྷེ་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཚེ་དོ ཨ་སྨི་མཱ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ རོ་ག་ཝི་ག་མོ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. བ་དྷི་རཱ་ནཾ ས་དྡ་སྶ་ཝ་ནཾ དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. པཱི་ཋ་ས་པྤཱི་ནཾ ཛ་ཝ་ས་མྤ་དཱ ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཛ་ལཱ༹་ནཾ ས་ཏི་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཝི་དེ་ས་པ་ཀྑ་ནྡ་ནཱ་ཝཱ་ནཾ སུ་པ་ཊྚ་ན་ས་མྤཱ་པུ་ཎ་ནཾ ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་ཀ་ཏེ་ཛོ་བྷཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ ཡཾ ལོ་ཀ་སྶ དྷ་མྨོ་བྷཱ་སཾ ད་སྶེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ.
ཝེ་རཱི་ནཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙ་ཏུ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི ཨ་གྒི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཨ་གྒི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་ད་སྶ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ མ་དྷུ་ར་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་ར་སེ་ན ཨེ་ཀ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཝཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཝཱ་ཡ་ནཾ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་བྷི་ནྡ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝི་ག་མ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ པཱ་ཎེ་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཙ་ནྡ་སྶ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙ་ནཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སཱི་ཏ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཨུ་ཏུ་སུ་ཁ་ཏཱ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཨ་པྥོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནཾ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཝ་སྶ་ནཾ མ་ཧ་ཏོ དྷ་མྨ་མེ་གྷ་ཝ་སྶ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཁུ་དཱ་པཱི་ལ༹་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཨ་མ་ཏ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. པི་པཱ་སཱ་པཱི་ལ༹་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. རུ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་པྥ་ཕ་ལ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་མུ་ཏྟི་པུ་པྥེ་ཧི པུ་པྥི་ཏ་སྶ ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་བྷཱ་ར་བྷ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཀ་དྡྷ་ཛ་མཱ་ལི་ཏཱ ཨ་རི་ཡ་དྡྷ་ཛ་མཱ་ལ་མཱ་ལི་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྠ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི – ‘‘ཡ་དཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ པ་ད་སཱ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་བྷིཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷཱ་སི, ཏ་དཱ ཀིཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ག་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན; དི་སྶ་མཱ་ནོ ག་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནོ; ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ག་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ; ད་ཧ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཧ་ལླ་ཀོ; པ་ཙྪཱ་པི ཀིཾ ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ན བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ’’ཏི? ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཉྷོ ཧེ་ཊྛཱ་ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ ས་མུ་ཊྛི་ཏོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ་ཝ. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨེ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏི་པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ བ་ཧུཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རི – ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ག་ཏོ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. དི་སྶ་མཱ་ནོ ག་ཏོ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ན ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ག་ཏོ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ད་ཧ་རོ་ཝ ག་ཏོ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. པ་ཙྪཱ པ་ན བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ན ཏཱ་དི་སོ’’ཏི. པ་རི་སཱ ཙ་སྶ – ‘‘བུ་དྡྷེ་ན ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ བྷོ ཐེ་རེ་ན པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ཧོ་སི. ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ.
ཨི་མཱ ཙ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཏཱ ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཨ་དྡ་ས ཁོཏི དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ ཨ་དྡ་ས. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶཱཏི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཀུ་ལ་པ་དེ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ. དྭེ ག་ཏི་ཡོཏི དྭེ ནི་ཊྛཱ, དྭེ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ག་ཏི་ས་དྡོ – ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ག་ཏི་ཡོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༥༣) ཨེ་ཏྠ ནི་ར་ཡཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ ས་ཏྟེ་ཧི ག་ནྟ་བྦ་ག་ཏི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི ཨཱ་ག་ཏིཾ ཝཱ ག་ཏིཾ ཝཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༥༠༨) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ. ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ག་ཏཱི’’ཏི (པ་རི. ༣༣༩) ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་སྶ་ར་ཎེ. ‘‘ཨ་པི ཙ ཏྱཱ་ཧཾ བྲ་ཧྨེ ག་ཏི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཛུ་ཏི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ བ་ཀོ བྲ་ཧྨཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༥༠༣) ཨེ་ཏྠ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. སྭཱ་ཡ་མི་དྷཱ་པི ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ན་ཉྙཱཏི ཨ་ཉྙཱ ག་ཏི ནི་པྥ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི.
དྷ་མྨི་ཀོཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. དྷ་མྨེ་ན ཝཱ ལ་དྡྷ་ར་ཛྫ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་ས་མུ་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མུ་དྡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ནྟཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨི་སྶ་རོ. ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱིཏི ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ. ཛ་ན་པ་དོ ཨ་སྨིཾ ཐཱ་ཝ་རི་ཡཾ ཐི་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཛ་ན་པ་ད་ཏྠཱ་ཝ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ. ཙ་ཎྜ་སྶ ཧི ར་ཉྙོ བ་ལི་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀཾ པཱི་ལ༹་ཡ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཛ་ན་པ་དཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནྟེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཨ་ཏི་མུ་དུ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ཙོ་རེ་ཧི སཱ་ཧ་སི་ཀ་དྷ་ན་ཝི་ལོ་པ་པཱི་ལི༹་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཛ་ན་པ་ད་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ རཱ་ཛི་ནི ཛ་ན་པ་དོ ཐི་ར་བྷཱ་ཝཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀུ་མཱ་རེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྶ ཛ་ན་པ་དོ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡོ་པ་ཊྚེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ ཐི་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ – ‘‘ཛ་ན་པ་ད་ཏྠཱ་ཝ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ར་ཏ་ནཾ. ཨ་པི་ཙ –
‘‘ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཉྩ, ཨ་ཏུ་ལཾ དུ་ལླ་བྷ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནོ་མ་ས་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་གཾ, ར་ཏ་ནཾ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི’’.
ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ དེ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ས་བྦེ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི ཏ་སྶེ་ཝ པཱུ་ཛ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཙ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏ་ཊྛེ་ན ར་ཏ་ནཾ. ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ དྷ་ནཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་གྒྷོ ན་ཏྠི, ཨི་ཏི མ་ཧ་གྒྷ་ཊྛེ་ནཱ་པི ར་ཏ་ནཾ. ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ཧི ལོ་ཀེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ར་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ས་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏུ་ལ་ཊྛེ་ནཱ་པི ར་ཏ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཙ པ་ན ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ དུ་ལླ་བྷ་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ནཱ་པི ར་ཏ་ནཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་ཀུ་ལ་ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནོ་མ་སྶ ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནོ་མ་ས་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་ག་ཊྛེ་ནཱ་པི ར་ཏ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་ནི་པཱི་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཙེ་ཝ ས་བྦ་བྷོ་གཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་སྶི་མཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – དྭེ་ས་ཧ་སྶ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་དཱི་པཱ་ནཾ སི་རི་ཝི་བྷ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཝེ་ཧཱ་ས་ངྒ་མཾ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ ཨ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ, ཚ་བྦི་དྷ་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཾ མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཨ་ནྟོ་པ་ཐ་ཝི་ག་ཏཾ ནི་དྷིཾ ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ནཾ, ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ར་ཛྫ་མ་ནུ་སཱ་ས་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི.
པ་རོ་ས་ཧ་སྶནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ. སཱུ་རཱཏི ཨ་བྷཱི་རུ་ཀཱ. ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱཏི ཝཱི་རཱ་ནཾ ཨ་ངྒཾ ཝཱི་ར་ངྒཾ, ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཝཱི་ར་ངྒཾ རཱུ་པ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱ, ཝཱི་རི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཝཱི་རི་ཡ་མ་ཡཱ ཨ་ཀི་ལཱ་སུ་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ. དི་ཝ་ས་མྤི ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ ན ཀི་ལ་མ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཾ སཱི་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཨ་ད་ཎྜེ་ནཱཏི ཡེ ཀ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷེ ས་ཏྟེ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ དྷ་ན་ད་ཎྜེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. ཡེ ཚེ་ཛྫ་བྷེ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི, ཏེ ས་ཏྠ་ད་ཎྜེ་ན. ཨ་ཡཾ པ་ན དུ་ཝི་དྷ་མྤི ད་ཎྜཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ད་ཎྜེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ས་ཏྠེ་ནཱཏི ཡེ ཨེ་ཀ་ཏོ་དྷཱ་རཱ་དི་ནཱ ས་ཏྠེ་ན པ་རཾ ཝི་ཧེ་ས་ནྟི, ཏེ ས་ཏྠེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟི ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་ཏྠེ་ན ཁུ་དྡ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ་པི པི་ཝ་ན་མ་ཏྟཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ – ‘‘ཨེ་ཧི ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་རཱ་ཛཱུ་ཧི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏཱ་ག་མ་ནོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་ཙེ ཁོ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་ས་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཚ་ད་ནཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཝི་ཝ་ཊཾ ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊ་ཀཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་ཝ་ཊ་ཙྪ་དོ. ‘‘ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ.
༣༥. ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཱ་སཾ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཡ་ཉྷི, དེ་ཝ, ཀུ་མཱ་རོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་དོཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་དཾ ཋ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་པཱ་ད་ཏ་ལཾ ཝཱ པ་ཎྷི ཝཱ པ་སྶཾ ཝཱ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ པ་ན ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཏ་ལཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ན ཨེ་ཝ་མ་སྶ. ཨ་སྶ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀ་ཏ་ལ་མི་ཝ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ པཱ་ད་ཏ་ལཾ བྷཱུ་མིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་དོ.
ཙ་ཀྐཱ་ནཱིཏི དྭཱི་སུ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ དྭེ ཙ་ཀྐཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨ་རཱ ཙ ནེ་མི ཙ ནཱ་བྷི ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ. ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ་ནཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏེ་སཾ ཀི་ར ཙ་ཀྐཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་བྷི དི་སྶ་ཏི, ནཱ་བྷི་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཝ་ཊྚ་ལེ་ཁཱ དི་སྶ་ཏི, ནཱ་བྷི་མུ་ཁ་པ་རི་ཀྑེ་པ་པ་ཊྚོ དི་སྶ་ཏི, པ་ནཱ་ལི༹་མུ་ཁཾ དི་སྶ་ཏི, ཨ་རཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨ་རེ་སུ ཝ་ཊྚི་ལེ་ཁཱ དི་སྶ་ནྟི, ནེ་མི་མ་ཎི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ས་མྦ་ཧུ་ལ་ཝཱ་རོ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, སོ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ – ས་ཏྟི, སི་རི་ཝ་ཙྪོ, ན་ནྡི, སོ་ཝ་ཏྟི་ཀོ, ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀཾ, མ་ཙྪ་ཡུ་ག་ལ༹ཾ, བྷ་དྡ་པཱི་ཋཾ, ཨ་ངྐུ་ས་ཀོ, པཱ་སཱ་དོ, ཏོ་ར་ཎཾ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ, ཁ་གྒོ, ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ, མོ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀོ, ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནཱི, ཨུ་ཎྷཱི་སཾ, མ་ཎི, པ་ཏྟོ, སུ་མ་ན་དཱ་མཾ, ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ, ར་ཏྟུ་པྤ་ལཾ, སེ་ཏུ་པྤ་ལཾ, པ་དུ་མཾ, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ, པུ་ཎྞ་གྷ་ཊོ, པུ་ཎྞ་པཱ་ཏི, ས་མུ་དྡོ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལོ༹, ཧི་མ་ཝཱ, སི་ནེ་རུ, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ, ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་དཱི་པཱ, དྭི་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ པ་རི་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦོ ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རོ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་པ་ཎྷཱིཏི དཱི་གྷ་པ་ཎྷི, པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཎྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་གྒ་པཱ་དོ དཱི་གྷོ ཧོ་ཏི, པ་ཎྷི་མ་ཏྠ་ཀེ ཛ་ངྒྷཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, པ་ཎྷིཾ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨ་གྒ་པཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཛ་ངྒྷཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨཱ་ར་གྒེ་ན ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཝི་ཡ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་གེ་ཎྜུ་ཀ་ས་དི་སཱ པ་ཎྷི ཧོ་ཏི.
དཱི་གྷ་ངྒུ་ལཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀཱ་ཙི ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ དཱི་གྷཱ ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཙི ར་སྶཱ, ན ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པ་ན མ་ཀྐ་ཊ་སྶེ་ཝ དཱི་གྷཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཡོ མཱུ་ལེ ཐཱུ་ལཱ, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་གྒེ ཏ་ནུ་ཀཱ, ནི་ཡྻཱ་ས་ཏེ་ལེ་ན མ་དྡི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚི་ཏ་ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཝ་ཊྚི་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དཱི་གྷ་ངྒུ་ལཱི’’ཏི.
མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོཏི ས་པྤི་མ་ཎྜེ ཨོ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ས་ཏ་ཝཱ་ར་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་དཱ་ནི ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཀཱ་ལེ་པི མུ་དུ་ཏ་ལུ་ནཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མུ་དུ་ཏ་ལུ་ནཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ.
ཛཱ་ལ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོཏི ན ཙ་མྨེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རོ. ཨེ་དི་སོ ཧི ཕ་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཀོ པུ་རི་ས་དོ་སེ་ན ཨུ་པ་ཧ་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཾ ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཧ་ཏྠ་ངྒུ་ལི་ཡོ པ་ཉྩ་པི པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནཱ ཡོ་ཛི་ཏ་ཛཱ་ལ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཛཱ་ལ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ’’ཏི.
ཨུ་དྡྷཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་གོ་པྥ་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ངྑཱ པཱ་དཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨུ་སྶ་ངྑ་པཱ་དོ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི པི་ཊྛི་པཱ་དེ གོ་པྥ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་སཾ པཱ་དཱ ཨཱ་ཎི་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ བ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ན ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་ཝ་ཊྚ་ནྟི, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི་པི ན དི་སྶ་ནྟི. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི གོ་པྥ་ཀཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏེ་ན་སྶ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷོ་ཀཱ་ཡོ་ཝ ཨི་ཉྫ་ཏི, སུ་ཁེ་ན པཱ་དཱ པ་རི་ཝ་ཊྚ་ནྟི, པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨུ་བྷ་ཡ་པ་སྶེ་སུ་པི ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཙྪ་ཏོ་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཎི་ཛ་ངྒྷོཏི ཨེ་ཎི་མི་ག་ས་དི་ས་ཛ་ངྒྷོ མཾ་སུ་སྶ་དེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཛ་ངྒྷོ, ན ཨེ་ཀ་ཏོ བ་དྡྷ་པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མ་ས་ཎྛི་ཏེ་ན མཾ་སེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཧི སུ་ཝ་ཊྚི་ཏཱ་ཧི སཱ་ལི་ག་བྦྷ་ཡ་ཝ་ག་བྦྷ་ས་དི་སཱ་ཧི ཛ་ངྒྷཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནོ་ན་མ་ནྟོཏི ཨ་ན་མ་ནྟོ, ཨེ་ཏེ་ན་སྶ ཨ་ཁུ་ཛྫ་ཨ་ཝཱ་མ་ན་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ. ཨ་ཝ་སེ་ས་ཛ་ནཱ ཧི ཁུ་ཛྫཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ་མ་ནཱ ཝཱ. ཁུ་ཛྫཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, ཝཱ་མ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ. ཏེ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ནོ་ན་མ་ནྟཱ ཛ་ཎྞུ་ཀཱ་ནི པ་རི་མ་ཛྫི་ཏུཾ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ ས་ཀྐོ་ཏི.
ཀོ་སོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧོཏི ཨུ་ས་བྷ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀ་ས་དི་སེ་ཧི ཀོ་སེ་ཧི ཨོ་ཧི་ཏཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀོ་སོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧོ. ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧནྟི ཝ་ཏྠེ་ན གུ་ཧི་ཏ་བྦཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོཏི ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀེ་ན མ་ཛྫི་ཏྭཱ དཱི་པི་དཱ་ཋཱ་ཡ གྷཾ་སི་ཏྭཱ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་གྷ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ གྷ་ན་སི་ནི་དྡྷ་ས་ཎྷ་ས་རཱི་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙོཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མ་སྶ ཝཱ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ.
ར་ཛོ་ཛ་ལླནྟི ར་ཛོ ཝཱ མ་ལཾ ཝཱ. ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱིཏི ན ལ་གྒ་ཏི པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨུ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཙ བུ་དྡྷཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ནཱ་པི ཙ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ.
ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མོཏི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་དྡྷ་གྒཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ མུ་ཁ་སོ་བྷཾ ཨུ་ལློ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཋི་ཏཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མོ.
བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟོཏི བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ཨུ་ཛུ་ག་ཏྟོ, ཨུ་ཛུ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཏ་དཱི་གྷ་ས་རཱི་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷེ ཀ་ཊི་ཡཾ ཛཱ་ཎཱུ་སཱུ་ཏི ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ན་མ་ནྟི, ཏེ ཀ་ཊི་ཡཾ ན་མ་ནྟཱ པ་ཙྪ་ཏོ ན་མ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པུ་ར་ཏོ. དཱི་གྷ་ས་རཱི་རཱ པ་ན ཨེ་ཀེ པ་སྶ་ཝ་ངྐཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀེ མུ་ཁཾ ཨུ་ནྣ་མེ་ཏྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ག་ཎ་ཡ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཙ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀེ ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ སཱུ་ལ་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀེ པུ་ར་ཏོ པ་བྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་ཛུ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ དཱི་གྷ་པྤ་མཱ་ཎོ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ཨུ་སྶི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་སོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཏྟུ་སྶ་དོཏི དྭེ ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛི་ཡོ དྭེ པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཡོ དྭེ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཱ་ནི ཁ་ནྡྷོ་ཏི ཨི་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་རི་པུ་ཎྞོ མཾ་སུ་སྶ་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ཏྟུ་སྶ་དོ. ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པི་ཊྛཱ་དཱི་སུ སི་རཱ་ཛཱ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡོ. ཏེ མ་ནུ་སྶཱ པེ་ཏཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ, མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་རི་པུ་ཎྞ་མཾ་སུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ནི་གཱུ་ལ༹ྷ་སི་རཱ་ཛཱ་ལེ་ཧི ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ སུ་ཊྛ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལི༹་ངྒ་ས་དི་སེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན སི་ལཱ་རཱུ་པ་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་རཱུ་པ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི.
སཱི་ཧ་སྶ པུ་བྦ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི སཱི་ཧ་པུ་བྦ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ. སཱི་ཧ་སྶ ཧི པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡོ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞོ. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པ་ན སཱི་ཧ་སྶ པུ་བྦ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ཝི་ཡ ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞོ. སོ་པི སཱི་ཧ་སྶེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ན་ཏུ་ནྣ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་སྶ་ཎྛི་ཏ་ཝི་ས་ཎྛི་ཏོ ན ཧོ་ཏི, དཱི་གྷ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན དཱི་གྷོ, ར་སྶ་ཐཱུ་ལ་ཀི་ས་པུ་ཐུ་ལ་ཨ་ནུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘མ་ནཱ་པི་ཡེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི དཱི་གྷེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི དཱི་གྷཱ་ནི ས་ཎྛ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ར་སྶེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ར་སྶཱ་ནི ས་ཎྛ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཐཱུ་ལེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཐཱུ་ལཱ་ནི ས་ཎྛ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཀི་སེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཀི་སཱ་ནི ས་ཎྛ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི པུ་ཐུ་ལེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི པུ་ཐུ་ལཱ་ནི ས་ཎྛ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཝ་ཊྚེ་ཧི སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཝ་ཊྚཱ་ནི ས་ཎྛ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨི་ཏི ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ན པུ་ཉྙ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟི་ཏོ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ས་ཛྫི་ཏོ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ལོ་ཀེ ས་བྦ་སི་པྤི་ནོ ཝཱ ས་བྦ་ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཝཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི.
ཙི་ཏ་ནྟ་རཾ་སོཏི ཨ་ནྟ་རཾ་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྭི་ནྣཾ ཀོ་ཊྚཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ, ཏཾ ཙི་ཏཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ནྟ་རཾ་སཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙི་ཏ་ནྟ་རཾ་སོ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི ཏཾ ཋཱ་ནཾ ནི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, དྭེ པི་ཊྛི་ཀོ་ཊྚཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཀ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཾ་ས་པ་ཊ་ལཾ ཡཱ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་གྒ་མྨ ས་མུ་སྶི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཕ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པི་ཊྛིཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ.
ནི་གྲོ་དྷ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལོཏི ནི་གྲོ་དྷོ ཝི་ཡ པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ. ཡ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ཏ་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་མ་ཀྑ་ནྡྷ་སཱ་ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ དཱི་གྷ་ཏོ་པི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་ཏོ་པི བྱཱ་མ་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀཱ་ཡོ དཱི་གྷོ ཝཱ ཧོ་ཏི བྱཱ་མོ ཝཱ, ན ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་མ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀྭ་སྶ ཀཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀྭ་སྶ.