ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༨. མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིནྟི ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མེ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི – ‘‘ན ཙི་རེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི པ་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ག་ཎ་ན་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ ས་ངྒྷོ ཨ་ཧོ་སི. ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ མ་ལླཱ་ནཾ སཱ་ལ་ཝ་ནནྟི ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཀ་ལ་མྦ་ན་དཱི་ཏཱི་ར་ཏོ རཱ་ཛ་མཱ་ཏུ་ཝི་ཧཱ་ར་དྭཱ་རེ་ན ཐཱུ་པཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧི་ར་ཉྙ་ཝ་ཏི་ཡཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ སཱ་ལ་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་སྶ ཐཱུ་པཱ་རཱ་མོ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཐཱུ་པཱ་རཱ་མ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ན་མ་གྒོ པཱ་ཙཱི་ན་མུ་ཁོ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ནི་ཝ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཏོ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པཱ་ཙཱི་ན་མུ་ཁཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ནི་ཝ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ – ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ནྟ་རེ་ན ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་ར་སཱི་ས་ཀནྟི ཏ་སྶ ཀི་ར མ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཱ སཱ་ལ་པ་ནྟི སཱི་ས་བྷཱ་གེ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཱ པཱ་ད་བྷཱ་གེ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨེ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ་སཱ་ལོ སཱི་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ པཱ་ད་བྷཱ་ག་སྶ. ཨ་པི ཙ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ ནཱ་མ མཱུ་ལ་ཁ་ནྡྷ་ཝི་ཊ་པ་པ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་སི་བྦི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སཱ་ལཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ཨུ་ཡྻཱ་ནེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ ས་ཡ་ན་མ་ཉྩོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ་པི ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི.
ཀི་ལ་ནྟོ་སྨི, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི –
‘‘གོ་ཙ་རི ཀ་ལཱ༹་པོ ག་ངྒེ་ཡྻོ, པི་ངྒ་ལོ པ་བྦ་ཏེ་ཡྻ་ཀོ;
ཧེ་མ་ཝ་ཏོ ཙ ཏ་མྦོ ཙ, མ་ནྡཱ་ཀི་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐོ;
ཚ་དྡ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ད་ས་མོ, ཨེ་ཏེ ནཱ་གཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཱ’’ཏི. –
ཨེ་ཏྠ ཡཾ ད་ས་ནྣཾ གོ་ཙ་རི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ལཱ༹་པ་སྶཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ད་ས་གུ་ཎ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་བ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ བ་ལཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཙུ་ནྡ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྒ་ཝཱ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏཾ. པཱ་ཝཱ་ན་ག་ར་ཏོ ཏཱི་ཎི གཱ་ཝུ་ཏཱ་ནི ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ན་ག་རཾ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མི་ཏ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ས་ཉྫྷཱ་ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ. ཨེ་ཝཾ རོ་གོ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ མ་དྡ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ སཾ་ཝེ་ག་ཀ་རཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ནྟོ – ‘‘ཀི་ལ་ནྟོ་སྨི, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུ་ནྟི? པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུཾ ནཱ་མ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ན ས་ཀྐཱ, ཏཱི་ཧི པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ཨི་ད་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི – ‘‘མ་ཡི ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟེ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟེ ཡ་མ་ཧཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ, ཏཾ དྭཱི་ཧི བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ་ཧི མ་ཎྜེ་ཏྭཱ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ མེ སུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་པ་ར་མྤི པ་སྶ་ཏི – ‘‘མཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཾ སུ་བྷ་དྡོ ན པ་སྶི་སྶ་ཏི, སོ ཙ བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻོ, ན སཱ་ཝ་ཀ་ཝེ་ནེ་ཡྻོ; ན ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཾ པ་ན མཾ སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི, པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཡི དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་པ་ར་མྤི པ་སྶ་ཏི – ‘‘མ་ཡི ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟེ དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་ལ་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏཾ ན་དཱི ཝི་ཡ ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ དོ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱི་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་སེ་ཡྻཱ, པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ, སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཡྻཱ.
ཏ་ཏྠ – ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ས་ཏྟཱ ཝཱ་མེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་སུ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་ཏཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ. ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཧི པེ་ཏཱ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཛ་ཊི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ སེ་ནྟི.
‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ཧི སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ དྭེ པུ་རི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ, པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་ད་པ་ཙྪི་མ་པཱ་ད་ན་ངྒུ་ཊྛཱ་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི. དི་ཝ་སཾ ས་ཡི་ཏྭཱ་པི པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ན ཨུ་ཏྲ་ས་ནྟོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱི་སཾ པ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི. ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ན ཡི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡ་ཏི, ན གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ པ་ན – ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མི་ད’’ནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཾ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ཀེ་ས་ར་བྷཱ་རཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སེ་ཡྻཱ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སེ་ཡྻཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི’’ (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦). ཏཱ་སུ ཨི་དྷ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ.
པཱ་དེ པཱ་དནྟི ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ, ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པེ་ཏྭཱ. གོ་པྥ་ཀེ་ན ཧི གོ་པྥ་ཀེ, ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཝཱ ཛཱ་ཎུ་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ན ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པི་ཏེ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་སེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ནེ་ཏྠ – ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ནི་དྡཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏཾ ར་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝ ནཱ་ཧོ་སི. པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་སྨི་ཉྷི མ་ལླཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ སུ་བྷ་དྡ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ཝ་དི, བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་སེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཱཏི ས་བྦེ ས་མ་ནྟ་ཏོ པུ་པྥི་ཏཱ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒཱ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ཡེ་ཝ, ས་བྦེ་པི རུ་ཀྑཱ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ, ས་ཀ་ལ་ཉྷི་པི ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ པུ་པྥཱུ་པ་གཱ པུ་པྥཾ ག་ཎྷིཾ་སུ, ཕ་ལཱུ་པ་གཱ ཕ་ལཾ ག་ཎྷིཾ་སུ, ས་བྦ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཁ་ནྡྷ་པ་དུ་མཱ་ནི, སཱ་ཁཱ་སུ སཱ་ཁཱ་པ་དུ་མཱ་ནི, ཝ་ལླཱི་སུ ཝ་ལླི་པ་དུ་མཱ་ནི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་སུ ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་དུ་མཱ་ནི པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ད་ཎྜ་པ་དུ་མཱ་ནི པུ་པྥིཾ་སུ. ས་བྦོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏོ ཧི་མ་ཝཱ གྷ་ན་བ་དྡྷ་མོ་ར་པི་ཉྪ་ཀ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ, ནི་ར་ནྟ་རཾ མཱ་ལཱ་དཱ་མ་ག་ཝ་ཙྪི་ཀོ ཝི་ཡ, སུ་ཊྛུ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨཱ་བ་དྡྷ་པུ་པྥ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ ཝི་ཡ, སུ་པཱུ་རི་ཏཾ པུ་པྥ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏི་ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ཀི་ར་ནྟཱིཏི ཏེ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་ཉྩ་ལི་ཏ་ཁ་ནྡྷ་སཱ་ཁ་ཝི་ཊ་པཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཝ་ཀི་ར་ནྟི, ས་རཱི་ར་སྶ ཨུ་པ་རི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀི་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟཱ ཝི་ཡ ཀི་ར་ནྟི. ཨ་བྷི་པྤ་ཀི་ར་ནྟཱིཏི ཨ་བྷི་ཎྷཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཀི་ར་ནྟི་ཡེ་ཝ. དི་བྦཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ན་ནྡ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་མྦྷ་ཝཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་པ་ཏྟཱ་ནི, མ་ཧཱ་ཏུ་མྦ་མ་ཏྟཾ རེ་ཎུཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཱ་ནེ་ཝ, ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ན དི་བྦཱ་ནི པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡ་མྤི ཏི་ད་ས་པུ་རེ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་པི ཋི་ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་ཝི་ཊྛཱ་ནི, ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑཱ པ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་རནྟི ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞཱ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཀི་ཉྫ་ཀྑ་རེ་ཎུ་ཙུ་ཎྞེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་མེ་ཝ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི.
དི་བྦཱ་ནི་པི ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ན་ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཱ་ནི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ན་ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཱ་ནི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཱ་ནེ་ཝ, ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རི་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཱ་དི་ས་བྦ་དི་བྦ་ག་ནྡྷ་ཛཱ་ལ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི, ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཨ་ཉྫ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ས་བྦ་དི་བྦ་ག་ནྡྷ་ཝཱ་ས་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་ས་མུ་གྒེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཨཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་ཝི་ཊྛཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི.
དི་བྦཱ་ནི་པི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ན་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ, ས་བྦཱ་ནི་པི ཏ་ནྟི་བ་དྡྷ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་གྷ་ན་སུ་སི་ར་བྷེ་དཱ་ནི ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ དེ་ཝ་ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཝ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
དི་བྦཱ་ནི་པི ས་ངྒཱི་ཏཱ་ནཱིཏི ཝ་རུ་ཎ་ཝཱ་ར་ཎ་དེ་ཝ་ཏཱ ཀི་ར ནཱ་མེ་ཏཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ – ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མཱ་ལཾ ག་ནྠེ་ཏུ་མཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཏཱ ག་ནྠ་མཱ་ནཱ་ཝ – ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཀ་སྶ ག་ནྠ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ནི་ཊྛཱ་ཏི, ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་དི་ཝ་སེ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པུ་ན་པི ‘‘ནི་ཀྑ་ནྟོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཝ་སྶཱ་ནི གྷ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ’’ཏི་པི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི་པི སུ་ཏྭཱ ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ནི བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ’’ནྟི་པི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རཱི’’ཏི་པི སུ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ཎཾ ཀ་རཱི’’ཏི་པི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ནེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛཱི’’ཏི་པི སུ་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ནི་ཊྛཱ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཏུ་མྷེ ཀ་སྶ ག་ནྠ་ཐཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ པ་ན – ‘‘ཀི་ནྣཱ་མེ་ཏཾ, ‘ཨ་ཛྫེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཨ་ཛྫེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི, ཨ་ཛྫེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི, ཨ་ཛྫེ་ཝ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཛྫེ་ཝ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ཛྫེ་ཝ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཨོ་ཏི་ཎྞོ, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛི, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ར པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ན་ནུ ནཱ་མ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཋཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་སྶ. ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’’ནྟི ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཝ མཱ་ལཱ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནྟོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ལ་མྦི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ་ཝ ཨཱ་དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡོ ཧ་ཏྠེ་ན ཧ་ཏྠཾ གཱི་ཝཱ་ཡ གཱི་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ དྭ་ཏྟིཾ་ས མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ཨ་ཌྜྷ་ཚ་ཊྛཱ་ནི ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ གཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘མ་ཧཱ་ཡ་སོ, མ་ཧཱ་ཡ་སོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དི་བྦཱ་ནི་པི ས་ངྒཱི་ཏཱ་ནི ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཝ་ཏྟ་ནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’’ཏི.
༡༩༩. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ནྣོ་ཡེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཙ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱུ་ཛཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ས་ཀྐ་ཏ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ད་སྶ་ནྟོ ན ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དཱི་པ་ངྐ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ནྣེ་ན ཨ་ཊྛ དྷ་མྨེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ན མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཏཱུ་རི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཀ་ཏོ, ན ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ན ཁོ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་མཱི’’ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་མ་ཏྟ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ནཱ་པི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟཾ པཱུ་ཛཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི? པ་རི་སཱ་ནུ་གྒ་ཧེ་ན ཙེ་ཝ སཱ་ས་ན་སྶ ཙ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ས་ཙེ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ན པ་ཊི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་ལཾ ན པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་མཱ་དྷིཾ ན པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཾ ན གཱ་ཧཱ་པེ་སྶ་ནྟི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་རེ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི. ཨཱ་མི་ས་པཱུ་ཛཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ སཱ་ས་ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨེ་ཀ་ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་དི་ས་ཉྷི ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ས་དི་ས་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་སྶ་མྤི སཱ་ས་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཡེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ པཱུ་ཛཱ. སཱ ཧི ཏེ་ན པ་ཏྠི་ཏཱ ཙེ་ཝ, ས་ཀྐོ་ཏི སཱ་ས་ན་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡོ ཁོ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. སཱ་ཡེ་ཝ པ་ན པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ‘‘སཱ་མཱི་ཙཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ སཱ་མཱི་ཙིཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ. ཏ་མེ་ཝ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི.
པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱཏི ཙ སཱི་ལཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཏོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཚ་སུ ཨ་གཱ་ར་ཝེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ. ཡོ པ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཛི་ན་ཝེ་ལཾ ཛི་ན་མ་རི་ཡཱ་དཾ ཛི་ན་ཀཱ་ལ༹་སུ་ཏྟཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཉྩ ཝེ་རཱ་ནི ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ. ཡོ པ་ན ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ, པ་ཉྩ་སུ་པི སཱི་ལེ་སུ, ད་ས་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཀ་རོ་ཏི, དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ག་ནྡྷ་པཱུ་ཛཾ མཱ་ལཱ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཏི, མཱ་ཏ་རཾ པི་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, དྷ་མྨི་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ར་མཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡ. ཨ་ཡ་ཉྷི ནི་རཱ་མི་ས་པཱུ་ཛཱ ནཱ་མ ས་ཀྐོ་ཏི མ་མ སཱ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ. ཡཱ་ཝ ཧི ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ མཾ ཨི་མཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་སྶ་ནྟི, ཏཱ་ཝ མ་མ སཱ་ས་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ན་བྷ་སྶ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.