སོ་ཎ་ད་ཎྜ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༣༠༣. ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནནྟི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ ར་ཛྫེ་སུ, ཨ་ཉྙེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ར་ཛྫེ་སུ ཛཱ་ཏཱ, ཏཱ་ནི ཝཱ ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ, ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ན་ག་རེ དྭཱི་ཧི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི – ཡ་ཉྙཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཝཱ མ་ནྟ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཏ་དཱ ཙ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཡ་མ་ཉྙཱ ན་ཏྠི. སོ་ཎ་ད་ཎྜ་སྶ པ་ན ས་ནྟི་ཀེ མ་ནྟ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ སོ་ཎ་ད་ཎྜོ ཨུ་གྒ་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཨ་ཉྙེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན ག་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ མཱ་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏོ, ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི གེ་ཧ་དྭཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཧ་ནྡ་སྶ ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨ་ཏུ་སྶ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཧ་ནྡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནེ་ན ག་མ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ཉྷི སོ་ཎ་ད་ཎྜོ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ཨུ་བྷ་ཏོཏི དྭཱི་ཧི པ་ཀྑེ་ཧི. མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙཱཏི བྷོ་ཏོ མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, མཱ་ཏུ་མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཏ་སྶཱ་པི མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི; པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, པི་ཏུ་པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་སྶཱ་པི པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ. སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོཏི སཾ་སུ་དྡྷཱ ཏེ མཱ་ཏུ་ག་ཧ་ཎཱི ཀུ་ཙྪཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ‘‘ག་ཧ་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི ཨེ་ཏྠ པི་ཏུ་པི་ཏཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ, པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཡུ་གཾ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཡུ་གནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ལཱ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཡེ་ཝ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་བྦེ་པི པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་སོ, ཏཱ་ཝ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. ཨ་ཀྑི་ཏྟོཏི – ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཐ ཨེ་ཏཾ, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ན་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོཏི ན ཨུ་པ་ཀུ་ཊྛོ, ན ཨ་ཀྐོ་སཾ ཝཱ ནི་ནྡཾ ཝཱ ལ་དྡྷ་པུ་བྦོ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི? ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན. ཨི་ཏི་པི – ‘‘ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཌྜྷོཏི ཨི་སྶ་རོ. མ་ཧ་དྡྷ་ནོཏི མ་ཧ་ཏཱ དྷ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷ་ཝ་ཏོ ཧི གེ་ཧེ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཾ་སུ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ, ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ ཨ་དྷ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་ད་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷོ་གོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཨུ་པ་བྷོ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ གུ་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་གུ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་མཱ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་བྷི་རཱུ་པོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཨ་དྷི་ཀ་རཱུ་པོ. ད་སྶ་ནཱི་ཡོཏི དི་ཝ་ས་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཡོ་གྒོ. ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ. པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཝ་ཎྞ་སྶ པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ – ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ནྟི ས་རཱི་རཾ ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཝ་ཎྞ་ཉྩ པོ་ཀྑ་ར་ཉྩ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་རཱ་ནི. ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ. ཨི་ཏི པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཎྞཱིཏི སེ་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱི. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞེ་སུ་པི སེ་ཊྛེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཙྪ་སཱིཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་རཱི་ར་ས་དི་སེ་ནེ་ཝ ས་རཱི་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ‘‘བྷོ་ཏོ ས་རཱི་རེ ད་སྶ་ན་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཁུ་དྡ་ཀོ མ་ཧཱ, ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ་ནེ་ཝ, ཏཱ་ནི ཙཱ་པི མ་ཧ་ནྟཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི དཱི་པེ་ནྟི.
སཱི་ལ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱི་ལ་ཝཱ. ཝུ་དྡྷཾ ཝ་དྡྷི་ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི. ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལེ་ནཱཏི ཝུ་དྡྷེ་ན ཝ་དྡྷི་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཡུ་ཏྟོ. ཨི་དཾ ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སུ་ནྡ་རཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ. ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་དྷུ་རཾ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ. ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎནྟི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷོ་སོ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ ཝཱ བྷ་ཝ་ཏྟཱ པོ་རཱི. པོ་རི་ཡཱ ནཱ་ག་རི་ཀི་ཏྠི་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟ་ནེ་ན ས་དི་སཱ་ཏི པོ་རཱི, ཏཱ་ཡ པོ་རི་ཡཱ. ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཡ ས་ནྡི་ཊྛ་ཝི་ལ་མྦི་ཏཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡཱཏི ཨེ་ལ་ག་ལེ༹་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཧི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ལཱ ག་ལ༹་ནྟི, ལཱ་ལཱ ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ནྟི, ཁེ་ལ༹་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ལ་ག་ལ༹ཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་བྦི་པ་རི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱཏི ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ.
ཛི་ཎྞོཏི ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཛི་ཎྞོ. ཝུ་དྡྷོཏི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་མ་རི་ཡཱ་ད་པྤ་ཏྟོ. མ་ཧ་ལླ་ཀོཏི ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་སུ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡྷ་ག་ཏོཏི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏོ, དྭེ ཏ་ཡོ རཱ་ཛ་པ་རི་ཝ་ཊྚེ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོཏི པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟོ, པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡོ ནཱ་མ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ པ་ཙྪི་མོ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གོ.
ཨ་པི ཙ ཛི་ཎྞོཏི པོ་རཱ་ཎོ, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ནྭ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་དྡྷོཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་རཱ་དི་གུ་ཎ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ ཡུ་ཏྟོ. མ་ཧ་ལླ་ཀོཏི ཝི་བྷ་ཝ་མ་ཧ་ནྟཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་དྡྷ་ག་ཏོཏི མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་དི་མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལོ. ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོཏི ཛཱ་ཏི་ཝུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ.