༤. སོ་ཎ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ…པེ… ཨ་ངྒེ་སཱུ་ཏི སོ་ཎ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨ་ངྒེ་སཱུཏི ཨ་ངྒཱ ནཱ་མ ཨ་ངྒ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རཱུ་ལ༹ྷི་ས་དྡེ་ན ཨ་ངྒཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ངྒེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. ཙཱ་རི་ཀནྟི ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙེ་ཝ ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ སོ་ཎ་ད་ཎྜོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལེ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁྭ་སྶུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཨ་དྡ་ས. ‘མ་ཡི ཏ་ཏྠ ག་ཏེ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནོ དྭཱ་ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏྭཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ན ད་སྶ་ནྟི. སོ པ་ན ཏེ་སཾ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི མ་མ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏྭཱ མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི. སོ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ར་ཎཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི, དི་སྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏཾ ཛ་ན་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ཨ་ངྒེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ…པེ… ཡེ་ན ཙ་མྤཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རཱི་ཏི.
ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེཏི ཏ་སྶ ཙ་མྤཱ་ན་ག་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ག་གྒ་རཱ་ཡ ནཱ་མ རཱ་ཛ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཁ་ཎི་ཏ་ཏྟཱ ག་གྒ་རཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨ་ཏྠི. ཏ་སྶཱ ཏཱི་རེ ས་མ་ནྟ་ཏོ ནཱི་ལཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་ཀུ་སུ་མ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་སུ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷེ ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མཱ་ག་དྷེ་ན སེ་ནི་ཡེ་ན བི་མྦི་སཱ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ སོ རཱ་ཛཱ མ་ག་དྷཱ་ནཾ ཨི་སྶ་ར་ཏྟཱ མཱ་ག་དྷོ. མ་ཧ་ཏི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ སེ་ནི་ཡོ. བི་མྦཱི་ཏི སུ་ཝ་ཎྞཾ. ཏ་སྨཱ སཱ་ར་སུ་ཝ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ བི་མྦི་སཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༠༡-༣༠༢. བ་ཧཱུ བ་ཧཱུ ཧུ་ཏྭཱ སཾ་ཧ་ཏཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ. ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ས་ངྒྷོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒྷཱི. པུ་བྦེ ན་ག་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ག་ཎཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཎ་ཏཾ པ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཁ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི. ཁ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷེ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ, ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ཨཱ་ག་མེ་ནྟཱུཏི མུ་ཧུ་ཏྟཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟུ, མཱ ག་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
སོ་ཎ་ད་ཎྜ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༣༠༣. ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནནྟི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ ར་ཛྫེ་སུ, ཨ་ཉྙེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ར་ཛྫེ་སུ ཛཱ་ཏཱ, ཏཱ་ནི ཝཱ ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ, ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ན་ག་རེ དྭཱི་ཧི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི – ཡ་ཉྙཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཝཱ མ་ནྟ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཏ་དཱ ཙ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཡ་མ་ཉྙཱ ན་ཏྠི. སོ་ཎ་ད་ཎྜ་སྶ པ་ན ས་ནྟི་ཀེ མ་ནྟ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ སོ་ཎ་ད་ཎྜོ ཨུ་གྒ་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཨ་ཉྙེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན ག་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནི་ཡཱ མཱ་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏོ, ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི གེ་ཧ་དྭཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཧ་ནྡ་སྶ ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨ་ཏུ་སྶ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཧ་ནྡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནེ་ན ག་མ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ཉྷི སོ་ཎ་ད་ཎྜོ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ཨུ་བྷ་ཏོཏི དྭཱི་ཧི པ་ཀྑེ་ཧི. མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙཱཏི བྷོ་ཏོ མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, མཱ་ཏུ་མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཏ་སྶཱ་པི མཱ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི; པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, པི་ཏུ་པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་སྶཱ་པི པི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ. སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོཏི སཾ་སུ་དྡྷཱ ཏེ མཱ་ཏུ་ག་ཧ་ཎཱི ཀུ་ཙྪཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ‘‘ག་ཧ་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི ཨེ་ཏྠ པི་ཏུ་པི་ཏཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ, པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཡུ་གཾ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཡུ་གནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ལཱ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཡེ་ཝ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཾ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་བྦེ་པི པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་སོ, ཏཱ་ཝ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. ཨ་ཀྑི་ཏྟོཏི – ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཐ ཨེ་ཏཾ, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ན་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོཏི ན ཨུ་པ་ཀུ་ཊྛོ, ན ཨ་ཀྐོ་སཾ ཝཱ ནི་ནྡཾ ཝཱ ལ་དྡྷ་པུ་བྦོ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི? ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན. ཨི་ཏི་པི – ‘‘ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཌྜྷོཏི ཨི་སྶ་རོ. མ་ཧ་དྡྷ་ནོཏི མ་ཧ་ཏཱ དྷ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷ་ཝ་ཏོ ཧི གེ་ཧེ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཾ་སུ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ, ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ ཨ་དྷ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་ད་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. མ་ཧཱ་བྷོ་གོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཨུ་པ་བྷོ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ གུ་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་གུ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་མཱ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་བྷི་རཱུ་པོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཨ་དྷི་ཀ་རཱུ་པོ. ད་སྶ་ནཱི་ཡོཏི དི་ཝ་ས་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཡོ་གྒོ. ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ. པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཝ་ཎྞ་སྶ པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ – ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ནྟི ས་རཱི་རཾ ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཝ་ཎྞ་ཉྩ པོ་ཀྑ་ར་ཉྩ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་རཱ་ནི. ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ. ཨི་ཏི པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཎྞཱིཏི སེ་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱི. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞེ་སུ་པི སེ་ཊྛེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཙྪ་སཱིཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་རཱི་ར་ས་དི་སེ་ནེ་ཝ ས་རཱི་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ‘‘བྷོ་ཏོ ས་རཱི་རེ ད་སྶ་ན་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཁུ་དྡ་ཀོ མ་ཧཱ, ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ་ནེ་ཝ, ཏཱ་ནི ཙཱ་པི མ་ཧ་ནྟཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི དཱི་པེ་ནྟི.
སཱི་ལ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱི་ལ་ཝཱ. ཝུ་དྡྷཾ ཝ་དྡྷི་ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི. ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལེ་ནཱཏི ཝུ་དྡྷེ་ན ཝ་དྡྷི་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཡུ་ཏྟོ. ཨི་དཾ ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སུ་ནྡ་རཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ. ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་དྷུ་རཾ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ. ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎནྟི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷོ་སོ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ ཝཱ བྷ་ཝ་ཏྟཱ པོ་རཱི. པོ་རི་ཡཱ ནཱ་ག་རི་ཀི་ཏྠི་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟ་ནེ་ན ས་དི་སཱ་ཏི པོ་རཱི, ཏཱ་ཡ པོ་རི་ཡཱ. ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཡ ས་ནྡི་ཊྛ་ཝི་ལ་མྦི་ཏཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡཱཏི ཨེ་ལ་ག་ལེ༹་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཧི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ལཱ ག་ལ༹་ནྟི, ལཱ་ལཱ ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ནྟི, ཁེ་ལ༹་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ལ་ག་ལ༹ཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་བྦི་པ་རི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱཏི ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ.
ཛི་ཎྞོཏི ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཛི་ཎྞོ. ཝུ་དྡྷོཏི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་མ་རི་ཡཱ་ད་པྤ་ཏྟོ. མ་ཧ་ལླ་ཀོཏི ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་སུ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡྷ་ག་ཏོཏི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏོ, དྭེ ཏ་ཡོ རཱ་ཛ་པ་རི་ཝ་ཊྚེ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོཏི པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟོ, པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡོ ནཱ་མ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ པ་ཙྪི་མོ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གོ.
ཨ་པི ཙ ཛི་ཎྞོཏི པོ་རཱ་ཎོ, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ནྭ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་དྡྷོཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་རཱ་དི་གུ་ཎ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ ཡུ་ཏྟོ. མ་ཧ་ལླ་ཀོཏི ཝི་བྷ་ཝ་མ་ཧ་ནྟཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་དྡྷ་ག་ཏོཏི མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་དི་མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལོ. ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོཏི ཛཱ་ཏི་ཝུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ.
བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༣༠༤. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ. སོ་ཎ་ད་ཎྜོ – ‘‘ཨི་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མ་མ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་ནྟི, ན ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞེ ར་ཛྫི་ཏུཾ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཧི – བྷོ མ་མ་པི སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ་པི ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ས་དི་སཱ གུ་ཎཱ ཏེ་པི; ‘‘ཀོ ཙཱ་ཧཾ ཀེ ཙ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རེ་ཡེ་ཝ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི.
མ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་མཱཏི ཨེ་ཝཾ ནི་ཡཱ་མེ་ནྟོ་ཝེ་ཏྠ ཨི་དཾ དཱི་པེ་ཏི – ‘‘ཡ་དི གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི སི་ནེ་རུཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ སཱ་ས་པོ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ གོ་པ་ད་ཀཾ, ས་ཏྟ་སུ མ་ཧཱ་ས་རེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡུ པ་རི་ཏྟོ ལཱ་མ་ཀོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི གུ་ཎེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎཱ པ་རི་ཏྟཱ ལཱ་མ་ཀཱ; ཏ་སྨཱ མ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་མ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
མ་ཧ་ནྟཾ ཉཱ་ཏི་སཾ་གྷཾ ཨོ་ཧཱ་ཡཱཏི མཱ་ཏི་པ་ཀྑེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པི་ཏི་པ་ཀྑེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཊྛི་ཀུ་ལ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ.
བྷཱུ་མི་ག་ཏ་ཉྩ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཙེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཙ སུ་དྷཱ་མ་ཊྛ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པི་ཏཾ དྷ་ནཾ བྷཱུ་མི་ག་ཏཾ ནཱ་མ. པཱ་སཱ་ད་ནི་ཡཱུ་ཧཱ་ད་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་ངྑོ, ཨེ་ལོ, ཨུ་པྤ་ལོ, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ནི་དྷ་ཡོ ཨུ་གྒ་ཏཱ. ཏེ་སུ ས་ངྑོ གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ, ཨེ་ལོ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ, ཨུ་པྤ་ལོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ. ཏེ་སུ་པི ག་ཧི་ཏཾ ག་ཧི་ཏཾ པཱུ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ད་ཧ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོཏི ཏ་རུ་ཎོ་ཝ ས་མཱ་ནོ. སུ་སུ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོཏི སུ་ཊྛུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོ, ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཀེ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་དྲེ་ནཱཏི བྷ་དྡ་ཀེ་ན. པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱཏི ཏི་ཎྞཾ ཝ་ཡཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ་ན. ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་ནནྟི ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ནཾ. ཨ་ནཱ་ད་ར་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་སྶཱུ་ནི མུ་ཁེ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ, ཏེ་སཾ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ་ནཾ, ཨ་སྶཱུ་ཧི ཀི་ལི་ནྣ་མུ་ཁཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རུ་ད་ནྟཱ་ནནྟི ཀ་ནྡི་ཏྭཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ. ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎོ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་ར་སྶ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝེ་ལུ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཝེ་ལུ༹ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཎུ་ཀ་མ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. པུ་ན དི་ཝ་སེ དྭེ ཝེ་ལཱུ༹ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ་པི དྭི་ནྣཾ ཝེ་ལཱུ༹་ནཾ ཨུ་པ་རི ཀ་ཊི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ – ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཎྷཱ་མཱི་ཏི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་ཙེ་པི ཏྭཾ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ ཝེ་ལཱུ༹ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་སི, ནེ་ཝ མེ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི. ན ཧི མ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཏ་ཐཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ མེ པ་རོ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏུ་ལོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པ་དེ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཏེ ཏཱ་དི་སེ པཱུ་ཛ་ཡ་ཏོ, ནི་བྦུ་ཏེ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡེ;
ན ས་ཀྐཱ པུ་ཉྙཾ ས་ངྑཱ་ཏུཾ, ཨི་མེ་ཏྟ་མ་པི ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༣༦);
གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏཾ པི་ཝིཾ་སུ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཝ་ཏྠུ – རཱ་ཧུ ཀི་ར ཨ་སུ་རི་ནྡོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩོ. བཱ་ཧ་ནྟ་ར་མ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི. བ་ཧ་ལ་ནྟ་རེ་ན ཚ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི. ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ལ་ཏོ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི. ཨ་ངྒུ་ལི་པ་བྦཱ་ནི པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. བྷ་མུ་ཀ་ནྟ་རཾ པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ. མུ་ཁཾ དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ག་མྦྷཱི་རཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ. གཱི་ཝཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ. ན་ལཱ་ཊཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ. སཱི་སཾ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ. ‘‘སོ ཨ་ཧཾ ཨུ་ཙྩོ་སྨི, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་ཙྪི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཎྞཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ – ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཀ་ཏ་རེ་ན ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཋི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ ནཱི་ཙོ་པི ཨུ་ཙྩོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ནི་པ་ནྣོ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. རཱ་ཧུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་པ་ནྣཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱི་ཝཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ན་བྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ཝི་ཡ ཨུ་ལློ་ཀེ་སི. ཀི་མི་དཾ ཨ་སུ་རི་ནྡཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནཱ་ག་ཙྪི་ནྟི. ན མ་ཡཱ, ཨ་སུ་རི་ནྡ, ཨ་དྷོ་མུ་ཁེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ. ཨུ་དྡྷ་གྒ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དི་ནྣ་ནྟི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ རཱ་ཧུ ས་ར་ཎཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ.
ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་ན སཱི་ལ་ཝཱ, ཏཾ པ་ན སཱི་ལཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལཱི’’ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལཱི’’ཏི. ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལེ་ནཱཏི ཨི་ད་མ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་མ་ཏཾ པི་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. སཱ་ཝ་ཀ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ན པཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི.
ཁཱི་ཎ་ཀཱ་མ་རཱ་གོཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཎཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཏེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ན་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་ཙཱ་པ་ལློཏི – ‘‘པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་མ་ཎྜ་ནཱ སེ་ནཱ་ས་ན་མ་ཎྜ་ནཱ ཨི་མ་སྶ ཝཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་སྶ…པེ… ཀེ་ལ་ནཱ པ་ཊི་ཀེ་ལ་ནཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༤) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཙཱ་པ་ལླཱ ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ཨ་པཱ་པེ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡཱཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཛཱ་ཡ, ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡ ཙ པ་ཛཱ་ཡ པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཛཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི ཙ ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ན པཱ་པཾ པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ ན པཱ་པཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, ན པཱ་པཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྶ? བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཡ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཏྠི་ཀོ ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏི་རོ་ར་ཊྛཱཏི པ་ར་ར་ཊྛ་ཏོ. ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱཏི པ་ར་ཛ་ན་པ་ད་ཏོ. པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ནཱ་ག་ག་ནྡྷ་བྦཱ་ད་ཡོ ཙ – ‘‘པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ དོ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི པུ་ཙྪ་ནྟི. ཀེ་ས་ཉྩི བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏི་ཡོ ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་མི་ཡོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི.
ཨེ་ཧི སྭཱ་ག་ཏ་ཝཱ་དཱིཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ག་ཧ་ཊྛེ་སུ ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ – ‘‘ཨེ་ཧི སྭཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཁི་ལོཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཱ་ཁ་ལྱཾ? ‘‘ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་སཱ་ཁ་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, མུ་དུ་ཝ་ཙ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨོ་ད་ཀོཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་ད་ར་ཐཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྦྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་རི་སཾ པ་ཏྭཱ ཐ་དྡྷ་མུ་ཁཱ ས་ངྐུ་ཊི་ཏ་མུ་ཁཱ ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་དི་སོ, པ་རི་ས་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ན་སྶ བཱ་ལཱ་ཏ་པ་ས་མྥ་སྶེ་ན ཝི་ཡ པ་དུ་མཾ མུ་ཁ་པ་དུ་མཾ ཝི་ཀ་ས་ཏི པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ས་སྶི་རི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཏྟཱ་ན་མུ་ཁོཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏ་མུ་ཁཱ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ནྟི, ཨ་ཏི་དུ་ལླ་བྷ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ. ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ སུ་ལ་བྷ་ཀ་ཐོ. ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ – ‘‘ཀ་སྨཱ མ་ཡཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དྷ་མྨཾ པ་ན སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པུ་བྦ་བྷཱ་སཱིཏི བྷཱ་ས་ནྟོ ཙ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི, ན ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཾ.
ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱཏི ཡ་ཏྠ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀཱ་ད་ཡོ་ཡེ་ཝ ཧི མ་ནུ་སྶེ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟི, ཏེ ཏཱ་སཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱུ་རཾ ཨ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨ་པི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་བ་ལེ་ན་པི ན ཨ་མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟི.
ས་ངྒྷཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ ས་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ ས་ངྒྷོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒྷཱི. ཏཱ་དི་སོ ཙ་སྶ ག་ཎོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎཱི. པུ་རི་མ་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝཱ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཎ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ. པུ་ཐུ་ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ་ནནྟི བ་ཧཱུ་ནཾ ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱཏི ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་དི་མ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ས་མུ་དཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི.
ཨ་ཏི་ཐི ནོ ཏེ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ, ན་ཝ་ཀཱ པཱ་ཧུ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་མཱིཏི ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་ཎྞོཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ནཱ་པི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཝ་ཎྞོ – ‘‘པ་གེ་ཝ མཱ་དི་སེ་ནཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏྟཾ –
‘‘བུ་དྡྷོ་པི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ཎེ་ཡྻ ཝ་ཎྞཾ,
ཀ་པྤ་མྤི ཙེ ཨ་ཉྙ་མ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ;
ཁཱི་ཡེ་ཐ ཀ་པྤོ ཙི་ར་དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེ,
ཝ་ཎྞོ ན ཁཱི་ཡེ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི.
༣༠༥. ཨི་མཾ པ་ན ས་ཏྠུ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ཡ་ཐཱ སོ་ཎ་ད་ཎྜོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཎྞེ བྷ་ཎ་ཏི, ཨ་ནོ་མ་གུ་ཎོ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ; ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ གུ་ཎེ ཛཱ་ན་མཱ་ནེ་ན ཁོ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སི་ཏཾ, ཧ་ནྡ ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟཱ་མཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་པི པུ་ཊོ་སེ་ནཱཏི པུ་ཊོ་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཊཾ་སེ་ནཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ, པུ་ཊོ ཨཾ་སེ ཨ་སྶཱ་ཏི པུ་ཊཾ་སོ, ཏེ་ན པུ་ཊཾ་སེ་ན. ཨཾ་སེ་ན ཧི པཱ་ཐེ་ཡྻ་པུ་ཊཾ ཝ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
སོ་ཎ་ད་ཎྜ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༦-༣༠༨. ཏི་རོ་ཝ་ན་ས་ཎྜ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནྟོ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ག་ཏ་སྶ, ཝི་ཧཱ་ར་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཙེ ནོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི – ‘ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝ་ནྡི་ཏྠཱ’ཏི? ཏེ་སཾ – ‘ཀིཾ ཨ་ཉྫ་ལི་མ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ནཱ་པི ཝ་ནྡ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མ. ས་ཙེ ནོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི – ‘ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན ཝ་ནྡི་ཏྠཱ’ཏི. ‘ཀིཾ སཱི་སེ་ན བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ་ནེ་ཝ ཝ་ནྡ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན་ནུ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་མྤི ཝ་ནྡ་ནཾ ཨེ་ཝཱ’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མཱ’’ཏི. ནཱ་མ་གོ་ཏྟནྟི ‘‘བྷོ, གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ད་ཏྟོ ནཱ་མ, མི་ཏྟོ ནཱ་མ, ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ནཱ་མཾ སཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ. ‘‘བྷོ, གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ ཝཱ་སེ་ཊྛོ ནཱ་མ, ཀ་ཙྩཱ་ནོ ནཱ་མ, ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ ཀི་ར ད་ལི་དྡཱ ཛི་ཎྞཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ‘‘པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སུ. ཡེ པ་ན ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཏེ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀཱ – ‘‘ཨེ་ཀཾ དྭེ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ་པི ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཝི་སྶཱ་སེ ས་ཏི ཨེ་ཀཾ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ཨ་དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༩-༣༡༠. ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐནྟི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ཐ་དྡྷ་ག་ཏྟོ ཀིཾ ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སི་ནྣོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཙི་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི. ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་རི་སནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཀ་ས་མ་ཡེ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནེ་ན ཨུ་ད་ཀེ མི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཐ་ལེ ཋ་པི་ཏོ ཝི་ཡ ས་མ་པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ དི་ཊྛི་ས་ཉྫཱ་ནེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟུ མེ བྷོ་ནྟོ ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་རི་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ.
༣༡༡-༣༡༣. སུ་ཛཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ནནྟི ཡ་ཉྙ་ཡ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཛཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ པ་ཋ་མོ ཝཱ དུ་ཏི་ཡོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཛཱ་ཡ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཡཱ་གཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ན་ནྟི པོ་རཱ་ཎཱ. ཨི་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ – ‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུནྟི ས་ཙེ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཎྞ་མ་ནྟ་ས་མྤ་ནྣོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཀོ ཙ་ར་ཧི ལོ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི? ནཱ་སེ་ཏི ནོ ཨ་ཡཾ སོ་ཎ་ད་ཎྜོ, ཧ་ནྡ་སྶ ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ. ཨ་པ་ཝ་ད་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ཏི. ཨི་དཾ – ‘‘ས་ཙེ ཏྭཾ པ་སཱ་ད་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ, ག་ཙྪ; མཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་མ་ཡཾ བྷི་ནྡཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧཾ་སུ.
༣༡༤. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨི་མེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ར་ཝ་ནྟེ་སུ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཧ་ནྡ ནེ ནི་སྶ་དྡེ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཎ་ད་ཎྜེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་ཙེ ཁོ ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
༣༡༥-༣༡༦. ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ས་མ་ས་མོཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་མ་ཏྟཾ ས་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མོ, ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧ་མ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི བྷ་གི་ནི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀིཾ ན ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཀུ་ལ་ཀོ་ཊི་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་མྤི བྷ་ཎེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཐེ་ཡྻ. ཀིཾ ཝ་ཎྞོ ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ གུ་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི? ཀི་མ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐཱ་པི སི་ཡཱ པུ་ན – ‘‘པ་ཀ་ཏི་སཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མྤི སཱི་ལ་མེ་ཝ སཱ་དྷེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཧི་སྶ ཨ་ས་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ཧོ་སཱི་ཏི ས་མྨོ་ཧ་མ་ཏྟཾ ཝ་ཎྞཱ་ད་ཡོ. ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཏྭཱ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ – ‘‘ས་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཧ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཝ མ་ཡཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.
སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༧. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ‘ཀ་ཐི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན པ་ཉྷོ, ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཏ་སྶ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཾ – ‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སཱི་ལ་པ་རི་དྷོ་ཏཱཏི སཱི་ལ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ. ཡ་ཏྠ སཱི་ལཾ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱཏི ཡ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ སཱི་ལཾ, ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཉྙཱ, ཀུ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལེ པ་ཉྙཱ? པ་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏེ ཝཱ ཛ་ལེ༹ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གེ ཀུ་ཏོ སཱི་ལ་ནྟི? སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎནྟི སཱི་ལ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎཾ. པ་ཉྙཱ་ཎནྟི པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་པ་རི་དྷོ་ཏཱ པ་ཉྙཱཏི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་ན དྷོ་ཏཱ. ཀ་ཐཾ པ་ན སཱི་ལེ་ན པ་ཉྙཾ དྷོ་ཝ་ཏཱི་ཏི? ཡ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ སཱི་ལཾ ས་ཊྛི་ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི, སོ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་པི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ སཱི་ལེ་ན པ་ཉྙཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་ནྡ་ར་སཱ་ལ་པ་རི་ཝེ་ཎེ མ་ཧཱ་ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ཐེ་རེ ཀི་ར མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་ཏྠུ་ན་ནྟེ, ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཐེ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་སྶ ས་དྡོ ཨ་ཡ’’ནྟི? ཐེ་ར་སྶ ནི་ཏྠུ་ན་ན་ས་དྡོ་ཏི. ‘‘པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ས་ཊྛི་ཝ་སྶེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཀ་ཏཾ, ན དཱ་ནི ནཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷིཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ག་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ད་ཧ་རོ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ལ་ཛྫཱ་པེ་ཐ, ས་དྡྷོ་པི རཱ་ཛཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ན ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཏོ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་ཏྠུ་ན་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ད་ཧ་ར་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་མྷེ ཝ་ནྡཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ད་ཧ་རོ ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀི་ར ཐེ་རཾ, ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ སཾ་སུ་མཱ་ར་པ་ཏི་ཏེ་ན ཐེ་རཾ ཝ་ནྡ་ནྟོ – ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝ་ནྡཱ་མི, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ན ཋ་ཏྭཱ ར་ཀྑི་ཏ་སཱི་ལ་མེ་ཝ ཝ་ནྡཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཨེ་ཝཾ སཱི་ལེ་ན པ་ཉྙཾ དྷོ་ཝ་ཏི ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ ན་ཏྠི, ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཉྙཱ་ཡ སཱི་ལཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྙཱ་ཡ སཱི་ལཾ དྷོ་ཝ་ཏི ནཱ་མ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ས་ནྟ་ཏི་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ.
༣༡༨. ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི ‘སཱི་ལ’ནྟི པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི, ཝེ་ད་ཏྟ་ཡ་ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ་ཏི. ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་སཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ མ་གྒ་སཱི་ལཾ, ཕ་ལ་སཱི་ལཾ, མ་གྒ་པ་ཉྙཾ, ཕ་ལ་པ་ཉྙ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ནྟོ – ‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སཱི་ལཾ ཀ་ཏ་མཱ སཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ – ‘‘མ་ཡཱ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ. ས་མ་ཎོ པ་ན མཾ གོ་ཏ་མོ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི་སྶཱ་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཏོ་སེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ ཝཱ ན ཝཱ? ས་ཙེ ན ས་ཀྑི་སྶཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི མེ ལ་ཛྫཱ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ པ་ན ན ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནེ དོ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་པ་ར་མཱ་ཝ མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྟ་ཀ་པ་ར་མཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ པ་ར་མཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཏེ མ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀ་པ་ར་མཱ, ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཡ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་བྷུ་ཏི སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཨི་དྷ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཨི་དྷ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི སཱི་ལཾ – ‘‘ཨི་ད་མྤི་སྶ ཧོ་ཏི སཱི་ལ་སྨི’’ནྟི ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་མི་ཙྩེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཱ་ཏི.
སོ་ཎ་ད་ཎྜ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝེ་ད་ནཱ་ཀ་ཐཱ
༣༡༩-༣༢༢. སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡཱཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན མཾ སཱ པ་རི་སཱ པ་རི་བྷ་ཝེ་ཡྻཱཏི ཏེ་ན ཏུ་མྷེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ སཱ པ་རི་སཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ སོ་ཎ་ད་ཎྜོ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ ཋི་ཏོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, གོ་ཏ་མོ པ་ན ད་ཧ་རོ ཡུ་ཝཱ ན་ཏྟཱ་པི་སྶ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, སོ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཏྟུ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི པ་རི་བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨཱ་ས་ནཱ མེ ཏཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནནྟི མ་མ ཨ་གཱ་ར་ཝེ་ན ཨ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, བྷོ་ག་ནཱ་ས་ན་བྷ་ཡེ་ན པ་ན ན ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཏཾ ཏུ་མྷེ ཧི ཙེ་ཝ མ་ཡཱ ཙ ཉཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ནཱ མེ ཨེ་ཏཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏཱུ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཀི་ར ས་དི་སོ ཀུ་ཧ་ཀོ དུ་ལླ་བྷོ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ན་སྶ ཨ་གཱ་ར་ཝཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ བྷོ་ག་ནཱ་ས་ན་བྷ་ཡཱ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི. པ་ར་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་ངྑ་ཎཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ནཾ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཙ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎེ་ཧི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཧ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ཏི དྷ་མྨ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི་ཏེ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཀེ་ཝ་ལ་མ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ཡ ཙ ས་བྦཱ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ
སོ་ཎ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.